Kiến thức - Nhận biết được thế nào là biến dạng đàn hồi của một lò xo - Trả lời được câu hỏi về đặc điểm của lực đàn hồi - Dựa vào kết quả thí nghiệm, rút ra được nhận xét về sự phụ thuộ
Trang 1Tuần 10 – PPCT 10 Ngày soạn: 07/10/2013
Bài 9: LỰC ĐÀN HỒI
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Nhận biết được thế nào là biến dạng đàn hồi của một lò xo
- Trả lời được câu hỏi về đặc điểm của lực đàn hồi
- Dựa vào kết quả thí nghiệm, rút ra được nhận xét về sự phụ thuộc của lực đàn hồi vào
độ biến dạng của lò xo
2 Kĩ năng
Thực hiện được thí nghiệm, đọc và ghi kết quả đúng cách
3 Thái độ
- Hứng thú tìm hiểu kiến thức mới, tích cực xây dựng bài
- Cẩn thận, tỉ mỉ trong khi tiến hành thí nghiệm
II Chuẩn bị
GV:
- Chuẩn bị cho mỗi nhóm HS: một giá treo, một lò xo mềm, một hộp 4 quả nặng loại 50g
- Hình ảnh minh họa, một lò xo
HS: Thước kẻ có ĐCNN 1 mm
III Tổ chức hoạt động dạy học
Kiểm tra bài cũ
1 Trọng lực là gì? Phương, chiều của trọng lực?
2 Trọng lượng là gì? Quả cân 300g có trọng lượng bao nhiêu?
Hoạt động 1: Hình thành khái niệm biến dạng đàn hồi – độ biến dạng
Đặt vấn đề:
Yêu cầu HS quan sát sợi dây cao su,
lò xo, quả bóng bay, cung tên, nệm
mút… => những vật này có một tính
chất chung, đó là tính chất gì?
Chia nhóm, giới thiệu dụng cụ và
bảng 9.1, phát dụng cụ và hướng dẫn
các bước tiến hành thí nghiệm, điều
chỉnh hoạt động nhóm:
- Treo lò xo vào giá, đo chiều dài tự
nhiên l 0
- Treo quả nặng 50g vào lò xo, hiện
tượng gì xảy ra?
=> Ta nói lò xo bị biến dạng -> đo
chiều dài của nó khi biến dạng
- Lò xo giãn ra một đoạn
I Biến dạng đàn hồi Độ biến dạng
Thí nghiệm
Bảng 9.1
1 Biến dạng đàn hồi
* Thí nghiệm
Trang 2- Tháo quả nặng ra khỏi lò xo, hiện
tượng gì xảy ra? -> đo chiều dài của
nó lúc này và so sánh với l 0
- Lần lượt treo 2, 3 quả nặng 50g vào
lò xo và đo chiều dài của nó
- Lần lượt tháo các quả nặng khỏi lò
xo và đo chiều dài của nó
- Ghi các kết quả đo được vào bảng
9.1.
Yêu cầu HS thực hiện C1
Chuẩn xác kiến thức
Yêu cầu HS nêu hiện tượng khi:
- Dùng tay kéo giãn sợi dây cao su
rồi buông tay
- Bóp, xoắn một quả bóng bay rồi
buông tay
Kết luận:
- Những vật này có một điểm chung,
đó là khi tác dụng vào nó một lực làm
nó bị biến dạng, thì khi lực ngừng tác
dụng, nó sẽ trở về hình dạng ban đầu
Tính chất đó gọi là tính chất đàn hồi.
- Lò xo, sợi dây cao su, dây cung, quả
bóng bay…là những vật có tính chất
đàn hồi.
- Biến dạng của những vật có tính
đàn hồi gọi là biến dạng đàn hồi.
Yêu cầu HS nêu một số ví dụ về biến
dạng không đàn hồi
Thông báo cách tính độ biến dạng của
lò xo
=> Yêu cầu HS tính độ biến dạng của
lò xo trong thí nghiệm và ghi vào
bảng 9.1
- Lò xo trở về chiều dài l0
như lúc đầu
(1) dãn ra, (2) tăng lên, (3) bằng
- Kéo: dây giãn Buông tay: dây trở về hình dạng ban đầu
- Bóp, xoắn: quả bóng bị méo đi
Buông tay: quả bóng trở về hình dạng ban đầu
Lắng nghe và ghi nhận kết luận
Đất sét, cục bột…
Ghi nhận
Thực hiện theo yêu cầu
* Kết luận Tính đàn hồi là tính chất của vật trở về hình hình dạng ban đầu khi ngừng tác dụng lực lên nó
Biến dạng của những vật có tính chất đàn hồi gọi
là biến dạng đàn hồi
2 Độ biến dạng của lò xo
- Chiều dài tự nhiên: l0
- Chiều dài khi biến dạng: l
Trang 3=> Độ biến dạng:
l – l0
Hoạt động 2: Hình thành khái niệm lực đàn hồi và nêu đặc điểm của lực đàn hồi
- Khi treo quả nặng vào lò xo thì lò
xo có tác dụng lực lên quả nặng
không?
- Khi kéo sợi dây cao su giãn ra, dây
có tác dụng lực lên tay không?
- Khi kéo mũi tên cho dây cung căng
ra, dây cung có tác dụng lực lên mũi
tên không?
Lò xo, dây cao su, dây cung là
những vật bị biến dạng đàn hồi Quả
nặng, tay, mũi tên là vật gây ra biến
dạng
Kết luận
Lực đàn hồi là lực do vật bị biến
dạng đàn hồi tác dụng lên vật gây ra
biến dạng đó.
? Một quả bóng đá bay tới đập vào
bức tường
Vật nào bị biến dạng đàn hồi? vật nào
gây ra biến dạng? vật nào tác dụng
lực đàn hồi lên vật nào?
Yêu cầu HS thực hiện C3
Cường độ của trọng lực gọi là gì?
=> Cường độ của lực đàn hồi chính
- Có
- Có
- Có
- Bức tường làm cho quả bóng bị biến dạng đàn hồi
Quả bóng tác dụng lực đàn hồi lên bức tường
- Lực đàn hồi cân bằng với trọng lực tác dụng lên các quả nặng
Cường độ của lực đàn hồi bằng cường độ của trọng lực
- Trọng lượng
II Lực đàn hồi
1 Khái niệm
Lực đàn hồi là lực do vật bị biến dạng đàn hồi tác dụng lên vật gây
ra biến dạng đó
2 Đặc điểm của lực đàn hồi
Trang 4bằng trọng lượng của các quả cân.
Quả nặng 50g có trọng lượng bao
nhiêu?
=> Cường độ của lực đàn hồi khi lò
xo được treo quả nặng 50g là bao
nhiêu?
Độ biến dạng khi treo quả cân 50g là
bao nhiêu?
Treo 2 quả nặng 50g vào lò xo thì độ
biến dạng của lò xo là bao nhiêu?
cường độ lực đàn hồi là bao nhiêu?
=> Tăng trọng lượng vật treo vào lò
xo thì độ biến dạng của lò xo tăng
lên, cường độ lực đàn hồi cũng tăng
lên.
Bớt số quả nặng đi thì độ biến dạng
của lò xo thay đổi như thế nào? lực
đàn hồi thay đổi như thế nào?
- Yêu cầu HS thực hiện C4, C5
- 0.5 N
- 0.5 N
- Trả lời theo kết quả TN
- Lực đàn hồi: 1 N Độ biến dạng của lò xo: trả lời theo kết quả TN
- Ghi nhận: Độ biến dạng của lò xo và lực đàn hồi tăng lên khi ta tăng trọng lượng của vật treo vào lò xo
- Độ biến dạng giảm, lực đàn hồi giảm
- C4: chọn đáp án C C5: (1) tăng gấp đôi (2) tăng gấp ba
Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm của lực đàn hồi
- Chuẩn xác kiến thức và dẫn dắt:
Cường độ của trọng lực gọi là gì?
=> Cường độ của lực đàn hồi chính
bằng trọng lượng của các quả cân.
- Ghi nhận khái niệm
- Thực hiện theo yêu cầu,
II Đặc điểm của lực đàn hồi
* Thí nghiệm
Trang 5Quả nặng 50g có trọng lượng bao
nhiêu?
=> Cường độ của lực đàn hồi khi lò
xo được treo quả nặng 50g là bao
nhiêu?
Độ biến dạng khi treo quả cân 50g là
bao nhiêu?
Treo 2 quả nặng 50g vào lò xo thì độ
biến dạng của lò xo là bao nhiêu?
cường độ lực đàn hồi là bao nhiêu?
=> Tăng trọng lượng vật treo vào lò
xo thì độ biến dạng của lò xo tăng
lên, cường độ lực đàn hồi cũng tăng
lên.
Bớt số quả nặng đi thì độ biến dạng
của lò xo thay đổi như thế nào? lực
đàn hồi thay đổi như thế nào?
- Yêu cầu HS thực hiện C4, C5
Kết luận
Lực đàn hồi phụ thuộc độ biến dạng
của vật Độ biến dạng càng lớn thì
lực đàn hồi càng lớn, và ngược lại.
tính độ biến dạng theo l – l0
- Lắng nghe hướng dẫn, tiến hành thí nghiệm và ghi kết quả
* Kết luận Lực đàn hồi phụ
Trang 6thuộc độ biến dạng của vật Độ biến dạng càng lớn thì lực đàn hồi càng lớn, và ngược lại
Hoạt động 4: Củng cố - Vận dụng
GV nhắc lại nội dung chính của bài học:
- Thế nào là tính chất đàn hồi, biến dạng đàn hồi?
- Lực đàn hồi là gì? Đặc điểm của nó ?
Vận dụng :
Bài tập 9.1, 9.6 SBT
9.1
Lực nào dưới đây là lực đàn hồi ?
A Trọng lực của một quả nặng
B Lực hút của nam châm tác dụng lên một miếng sắt
C Lực đẩy của lò xo dười yên xe đạp
D Lực kết dính giữa một tờ giấy dán trên bảng với mặt bảng
9.6
Treo thẳng đứng một lò xo, đầu dưới được gắn với một quả cân 100g
thì lò xo có độ dài là 11 cm; nếu thay bằng quả cân 200g thì lò xo có
độ dài là 11,5 cm Hỏi nếu treo quả cân 500g thì lò xo sẽ có độ dài
bao nhiêu ?
A 12 cm B 12,5 cm
C 13 cm D 13,5 cm
BTVN : 9.4, 9.8, 9.9 SBT
III Vận dụng
IV Rút kinh nghiệm
