tay au thoi ki trung đại

Các cuộc phát kiến lớn về địa lí• Năm 1487, Đi-a-xơ đã đi đến cực Nam của lục địa châu Phi, đặt tên là mũi Bão Tố, sau đổi thành mũi Hảo Vọng... của Bồ Đào NhaHành trình của Đi a xơ Hành

Tiết 1 – Bài 11

Chuẩn kiến thức kĩ năng

• Nắm được nguyên nhân và các cuộc

phát kiến địa lý.

• Hiểu biết được khái niệm thế nào là

tích luỹ vốn bán đầu, giải thích được tại sao chủ nghĩa tư bản lại nảy sinh ở châu Âu, nắm được những biểu hiện sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản ở châu Âu.

IV-NHỮNG PHÁT KIẾN LỚN VỀ ĐỊA LÍ

1 Nguyên nhân và điều kiện

Tại sao sang thế kỷ XV con người có thể tiến hành các cuộc phát kiến địa lý?

IV-NHỮNG PHÁT KIẾN LỚN VỀ ĐỊA LÍ

1 Nguyên nhân và điều kiện

- Do nhu cầu về hương liệu, vàng bạc, thị trường tăng cao

- Con đường giao lưu buôn bán qua Tây Á và Địa Trung Hải bị người Ả Rập độc chiếm.

- Khoa học - kĩ thuật có nhiều tiến bộ

Con đường giao lưu buôn bán qua Tây Á và Địa Trung Hải bị người Ả Rập độc chiếm.

Con đường giao lưu buôn bán qua Tây Á và Địa Trung Hải bị người Ả Rập độc chiếm.

Nguyên nhân nào quan trọng nhất ?

- Khoa học - kĩ thuật có nhiều tiến

bộ :

• Ngành hàng hải đã có những hiểu

biết về địa lí, đại dương, sử dụng la bàn.

• Kĩ thuật đóng tàu có bước tiến

quan trọng, đóng được những tàu lớn có thể đi xa và dài ngày ở các đại dương lớn

Các nhà hàng hải có hiểu biết nhiều về đại dương,

có quan niệm đúng về hình dạng Trái đất, vẽ được hải đồ ghi rõ các vùng đất, các hòn đảo có dân cư.

Máy móc thiên văn, la bàn được sử dụng trong việc định hướng đại dương bao la

Thiết bị đo thiên văn La bàn

TÀU VIKING TRƯỚC ĐÂY SỬ DỤNG MÁI CHÈO VÀ

DÙNG SỨC NGƯỜI NÊN KHÔNG THỂ ĐI XA DÀI NGÀY

Kỹ thuật đóng tàu có nhiều tiến bộ người ta đã đóng được những con tàu có bánh lái và hệ thống buồm lớn như tàu Caraven

HS dựa vào nội dung SGK và hình 27 trang 61, thảo luận,

cử đại diện 4 HS lên bảng trình bày, HS khác bổ sung.

2 Các cuộc phát kiến lớn về địa lí

• Năm 1487, Đi-a-xơ đã đi đến cực Nam của lục địa châu Phi, đặt tên là mũi Bão Tố, sau đổi thành mũi Hảo Vọng.

• Năm 1492, Cô-lôm-bô đi từ Tây Ban Nha đến được Cu Ba và một số đảo thuộc vùng biển Ăng-

ti, là người đầu tiên phát hiện ra châu Mĩ.

• Năm 1497, Va-xcô đơ Ga-ma đã đến được cút (Ấn Độ, 5 - 1498).

Ca-li-• Năm 1519, Ma-gien-lan là người đã thực hiện chuyến đi đầu tiên vòng quanh thế giới bằng đường biển (1519 - 1521).

của Bồ Đào Nha

Hành trình của Đi a xơ

Hành trình của Vaxcô đơ Gama

Những cuộc phát kiến

của Tây Ban Nha

Hành trình của F.Ma gien lan

Hành trình của C.Côlômbô

3

B.Đi a xơ

mũi Hảo Vọng mũi Bão Tố

•Năm 1487, Đi-a-xơ đã đi đến cực Nam của lục địa châu Phi, đặt tên là mũi Bão

Tố, sau đổi thành mũi Hảo Vọng.

Hai chuyến đi đầu tiên của Cô-lôm-bô đã đưa ông đi vòng quanh các hòn đảo của vùng Ca-ri-bê Chuyến đi thứ ba và thứ tư ông đã đặt chân đến một vùng đất rộng lớn của Nam Mĩ và Trung Mĩ

Cu Ba

biển Ăng-ti

vùng Ca-ri-bê Trung Mĩ

Nam Mĩ

Tàu thám hiểm của Cô-lôm-bô

7

Nhìn thấy thổ dân da đỏ Côlômbô tưởng nhầm là người Ấn Độ

của Bồ Đào Nha

Hành trình của Đi a xơ

Hành trình của Vaxcô đơ Gama

Những cuộc phát kiến

của Tây Ban Nha

Hành trình của F.Ma gien lan

Va-xcô đơ Ga-ma đã đến được Ca-li-cút (Ấn Độ, 5 - 1498).

Lăng mộ Vaxcô đơ Gama ở Bồ Đào Nha

của Bồ Đào Nha

Hành trình của Đi a xơ

Hành trình của Vaxcô đơ Gama

Những cuộc phát kiến

của Tây Ban Nha

Hành trình của F.Ma gien lan

Hành trình của C.Côlômbô

1519

TÂY BAN NHA

13-2-1522

06-3-1521

Mũi Hảo Vọng

Ma gien lan

6

•Năm 1519, Ma-gien-lan là người đã thực hiện chuyến đi đầu tiên vòng quanh thế giới bằng đường biển (1519 - 1521).

3 Hệ quả của phát kiến địa lí

• Đem lại hiểu biết mới về Trái Đất, về những

con đường mới, dân tộc mới Tạo điều kiện cho sự giao lưu giữa các nền văn hoá, văn minh khác nhau.

• Thúc đẩy thương nghiệp phát triển, thị

trường được mở rộng, tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản ra đời.

• Tuy nhiên, có hạn chế là đã làm nảy sinh

quá trình cướp bóc thuộc địa và buôn bán

nô lệ

Đem lại hiểu biết mới về Trái Đất, về những con đường mới, dân tộc mới Tạo điều kiện cho sự giao lưu giữa các nền văn hoá, văn minh khác nhau.

Tuy nhiên, có hạn chế là đã làm nảy sinh quá trình cướp bóc thuộc địa và buôn bán nô lệ

V - SỰ NẢY SINH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở TÂY ÂU

1 Sự tích luỹ ban đầu của chủ nghĩa tư bản

Số vốn ban đầu mà

quý tộc và thương nhân tích luỹ do đâu

mà có?

(T + t’ = T’)

Vốn + Lời = Vốn mới

(T + t” = T”… )

Đặc trưng của tái sản xuất tư bản chủ nghĩa

là tái sản xuất mở rộng tức là quá trình sản xuất năm sau được lắp lại với qui mô tư bản năm sau cao hơn năm trước.

Như vậy muốn tái sản xuất mở rộng thì nhà

tư bản phải tích luỹ

Cần phân biệt tích luỹ tư bản chủ nghĩa và tích luỹ nguyên thủy tư bản chủ nghĩa :

+ Tích luỹ nguyên thủy tư bản chủ nghĩa thực chất là dùng bạo lực để tước đoạt, tách người lao động ra khỏi tư liệu sản xuất, là tích luỹ phi kinh tế.

+ Tích luỹ tư bản chủ nghĩa là tư bản hoá giá trị thặng dư, là tích luỹ kinh tế

QUAN HỆ SẢN XUẤT

TƯ BẢN CHỦ NGHĨA

VỐN

NHÂN CÔNG

V - SỰ NẢY SINH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở TÂY ÂU

1 Sự tích luỹ ban đầu của chủ nghĩa tư bản

• Sau các cuộc phát kiến địa lí, tầng lớp quý tộc, thương

nhân Tây Âu tích luỹ được số vốn ban đầu thông qua việc cướp bóc của cải, tài nguyên, vàng bạc của các nước châu Mĩ, châu Phi và châu Á.

• Việc buôn bán với các nước phương Đông, đặc biệt là

buôn bán nô lệ phát triển.

• Quý tộc, thương nhân Tây Âu tiến hành tước đoạt ruộng

đất của nông dân và tư liệu sản xuất của thợ thủ công, biến họ thành những người làm thuê.

2 Những hình thức kinh doanh tư bản chủ nghĩa và sự biến đổi về xã hội ở Tây Âu

- Các hình thức kinh doanh mới :

+ Nhóm 1: Biểu hiện của sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản trong thủ công nghiệp ?

+ Nhóm 2: Biểu hiện của sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản trong nông nghiệp ?

+ Nhóm 3: Biểu hiện của sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản trong thương nghiệp ?

+ Nhóm 4: Nêu những biến đổi giai cấp trong

xã hội Tây Âu ?

2 Những hình thức kinh doanh tư bản chủ nghĩa

và sự biến đổi về xã hội ở Tây Âu

- Các hình thức kinh doanh mới :

• Thủ công nghiệp : các công trường thủ công mọc lên thay thế các phường hội, hình thành quan hệ chủ với thợ.

• Trong nông nghiệp : các đồn điền trang trại được hình thành, người lao động trở thành công nhân nông nghiệp, làm công ăn lương.

• Trong thương nghiệp : các công ti thương mại lớn thay thế cho các thương hội trung đại.

Thành thị Trung đại xuất hiện với sự ra đời của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa Nền kinh tế hàng hoá hình thành với các phường hội, hội buôn trở thành các công trường thủ công, các công

ty thương mại quy mô lớn.

• Sự biến đổi xã hội ở Tây Âu : các giai cấp mới trong xã hội Tây Âu được hình thành – giai cấp tư sản và giai cấp vô sản.

xuất mới là chủ các công trường thủ công, trang trại, ngân hàng

bị bóc lột trở thành giai cấp công nhân.

• Như thế, chủ nghĩa tư bản đã ra đời.

Nội dung Phường hội Công trường

Chuyên môn hóa, sản xuất máy móc theo dây chuyền

Bình đẳng Chủ - thợ

- Lập bảng so sánh cơ cấu xã hội PK và xã hội TB

- So sánh hình thức kinh doanh TBCN với sản xuất, thương mại thời PK

•Thợ cả - Thợ bạn

•Lãnh chúa - Nông nô

Công trường thủ công

Công ti thương mại

Đồn điền, trang trại

•Chủ - Thợ làm thuê

•Tư sản – Vô sản

QHSX TBCN đã hình thành ở châu Âu

QUÝ TỘC VŨ SĨ QUÝ TỘC TĂNG LỮ

NÔNG DÂN THỢ THỦ CÔNG

VUA

Sơ đồ về sự phân hóa giai cấp trong

xã hội Tây Âu thời hậu kỳ trung đại

Sơ đồ về sự phân hóa giai cấp trong

xã hội Tây Âu thời hậu kỳ trung đại

Giai cấp tư sản bóc lột giai cấp vô sản.

VÔ SẢN

TƯ SẢN

thiết về nguyên liệu, thị trường, nguồn hương liệu

và vàng bạc.

giới mới của con người.

Á sang phương Đông bị người Arập độc chiếm.

2.Việc tìm con đường thông

thương giữa châu Âu và phương Đông đặt ra cấp thiết từ :

A thế kỉ XI.

B thế kỉ XIV.

C thế kỉ XV.

D thế kỉ XVI.

3 Vào thời điểm đó, tiền đề quan trọng nhất để

các cuộc phát kiến địa lí có thể thực hiện được là :

nước Tây Âu.

biết của con người.

phát triển.

D thương nhân châu Âu có những am hiểu về

đại dương.

4 Các nước đi tiên phong trong

các cuộc phát kiến địa lí là :

A Anh, Hà Lan.

B Hi Lạp, Italia.

C Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha.

D Tây Ban Nha, Anh.

5 Các cuộc phát kiến địa lí để lại hậu quả là

:

phong kiến tập quyền.

bóc thuộc địa và buôn bán nô lệ da den.

những cuộc hành trình phát kiến địa lí.

6 Quan hệ sản xuất được xác lập ở Tây

Âu thời hậu kì trung đại là :

B quan hệ giữa lãnh chúa và thợ thủ

công.

thần”.

D quan hệ giữa chủ và thợ, giữa chủ

ruộng đất và công nhân nông nghiệp.

7 Các giai cấp mới được hình

thành trong xã hội Tây Âu thời hậu kì trung đại là :

A lãnh chúa và vô sản.

B tư sản và nông dân.

C chủ nô và nô lệ.

D tư sản và vô sản.