ca dao - dan ca

Thương ai duyên nợ tang bồng… Phân biệt ca dao – dân ca Bài dân ca Trống cơm Dân ca Bắc Bộ Tình bằng có cái trống cơm, khen ai khéo vỗ ấy mấy vông nên vông, ấy mấy vông nên vông.. Em nhớ

NGỮ VĂN 7

KIỂM TRA BÀI CŨ

Chọn ý trả lời đúng

Một trong những đặc điểm của văn học dân gian là:

A. Những sáng tác tập thể của nhân dân xưa được

lưu truyền từ đời này sang đời khác bằng cách thức truyền miệng.

B. Những sáng tác của các nhà thơ, nhà văn được

lưu truyền bằng hình thức viết.

KIỂM TRA BÀI CŨ

Một trong những đặc điểm của văn học dân gian là:

A. Những sáng tác tập thể của nhân dân xưa được

lưu truyền từ đời này sang đời khác bằng cách thức truyền miệng.

Tiết 9

CA DAO, DÂN CA

NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH CẢM GIA ĐÌNH

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Tìm hiểu khái niệm ca dao, dân ca

Khái niệm ca dao, dân ca

Tên gọi chung của các thể loại trữ tình dân gian, kết hợp lời và nhạc, diễn tả đời sống tình cảm của con người.

“Ca dao – Dân ca diễn tả đời sống của một số kiểu nhân vật trữ tình: người mẹ, người vợ,

người chồng, người con… trong quan hệ gia đình; chàng trai, cô gái trong quan hệ tình bạn, tình yêu; người dân thường, người thợ, người phụ nữ… trong quan hệ xã hội.”

Bài ca dao Trống cơm

Trống cơm khéo vỗ nên vông,

Một bầy con sít lội sông đi tìm.

Thương ai con mắt lim dim,

Một bầy con nhện đi tìm giăng tơ.

Thương ai duyên nợ tang bồng…

Phân biệt ca dao – dân ca

Bài dân ca Trống cơm (Dân ca Bắc Bộ)

Tình bằng có cái trống cơm, khen ai khéo vỗ ấy mấy vông nên vông, ấy mấy vông nên vông Một bầy tang tình con sít ấy mấy lội lội sông, ấy mấy đi tìm Em nhớ thương ai, đôi con mắt

ấy mấy lim dim… Một bầy tang tình con nhện a ới a ấy mấy

giăng tơ, giăng tơ ấy mấy đi tìm Em nhớ thương ai, duyên nợ khách tang bồng…

Trống cơm (Dân ca Bắc Bộ)

Tình bằng có cái trống cơm, khen ai khéo vỗ ấy mấy vông nên vông, ấy mấy vông lên vông Một bầy tang tình con sít ấy mấy lội lội sông, ấy mấy

đi tìm Em nhớ thương ai, đôi con mắt ấy mấy lim dim… Một bầy tang tình con nhện a ới a ấy mấy giăng tơ, giăng tơ ấy mấy đi tìm Em nhớ thương

ai, duyên nợ khách tang bồng…

Phân biệt ca dao – dân ca

Phân biệt ca dao – dân ca

Tình bằng có cái trống cơm, khen ai khéo vỗ ấy

tang tình con sít ấy mấy lội lội sông, ấy mấy đi tìm

bầy tang tình con nhện a ới a ấy mấy giăng tơ, giăng

tơ ấy mấy đi tìm Em nhớ thương ai, duyên nợ khách tang bồng…

 Tiếng đệm lót: tình bằng, tang tình, ấy mấy

Phân biệt ca dao – dân ca

Tình bằng có cái trống cơm, khen ai khéo vỗ ấy

tang tình con sít ấy mấy lội lội sông, ấy mấy đi tìm

Em nhớ thương ai, đôi con mắt ấy mấy lim dim… Một bầy tang tình con nhện a ới a ấy mấy giăng tơ, giăng

tơ ấy mấy đi tìm Em nhớ thương ai, duyên nợ khách

tang bồng…

 Tiếng đệm lót: tình bằng, tang tình, ấy mấy

 Tiếng đệm nghĩa: có cái, khen ai, đôi, em nhớ, khách

Phân biệt ca dao – dân ca

Tình bằng có cái trống cơm, khen ai khéo vỗ ấy mấy vông nên vông , ấy mấy vông lên vông Một bầy

tang tình con sít ấy mấy lội lội sông, ấy mấy đi tìm

Em nhớ thương ai, đôi con mắt ấy mấy lim dim… Một bầy tang tình con nhện a ới a ấy mấy giăng tơ, giăng

tơ ấy mấy đi tìm Em nhớ thương ai, duyên nợ khách

tang bồng…

 Tiếng đệm lót: tình bằng, tang tình, ấy mấy

 Tiếng đệm nghĩa: có cái, khen ai, đôi, em nhớ, khách

 Tiếng láy: vông nên vông, lội lội

Phân biệt ca dao – dân ca

Tình bằng có cái trống cơm, khen ai khéo vỗ ấy mấy vông nên vông , ấy mấy vông lên vông Một bầy

tang tình con sít ấy mấy lội lội sông, ấy mấy đi tìm

Em nhớ thương ai, đôi con mắt ấy mấy lim dim… Một bầy tang tình con nhện a ới a ấy mấy giăng tơ, giăng

tơ ấy mấy đi tìm Em nhớ thương ai, duyên nợ khách

tang bồng…

 Tiếng đệm lót: tình bằng, tang tình, ấy mấy

 Tiếng đệm nghĩa: có cái, khen ai, đôi, em nhớ, khách

 Tiếng láy: vông nên vông, lội lội

 Tiếng đưa hơi: a ới a

Phân biệt Ca dao – Dân ca

-Là lời thơ của Dân ca - Những sáng tác kết hợp

lời và nhạc điệu

- Là các bài thơ dân gian

mang phong cách dân ca

- Là tên gọi một thể thơ

(thể ca dao)

Một số làn điệu dân ca các vùng miền:

II ĐỌC VÀ TÌM HIỂU VĂN BẢN

Những câu hát về tình cảm gia đình

Bài 1:

Công cha như núi ngất trời,

Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông.

Núi cao biển rộng mênh mông,

Cù lao chín chữ, ghi lòng con ơi!

cho con cái, làm con phải biết công lao to lớn đó.

trời.

Nghĩa mẹ… nước biển Đông.

- Điệp từ: Núi – Biển

- Dùng hình ảnh truyền thống.

 Lời khuyên: Hãy ghi tạc công ơn to lớn và một lòng

thành kính cha mẹ.

Những bài ca dao cùng nội dung

- Công lao nghĩa mẹ cao vời, Nhọc nhằn chẳng quản suốt đời vì ta.

Nên người con phải xót xa, Đáp đền nghĩa nặng như là trời cao.

Đội ơn chín chữ cù lao, Sinh thành kể mấy non cao cho vừa.

- Công cha như núi Thái Sơn, Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.

- Một lòng thờ mẹ kính cha, Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.

Bài 4: Anh em nào phải người xa,

Cùng chung bác mẹ, một nhà cùng thân.

Yêu nhau như thể tay chân, Anh em hòa thuận, hai thân vui vầy.

 Lời của cha mẹ, ông bà nói với con cháu về

mối quan hệ gắn bó, thiêng liêng của tình cảm anh em ruột thịt.

cụ thể: Anh em như chân, tay.

Những bài ca dao cùng nội dung:

- Anh em trên kính, dưới nhường

Là nhà có phúc, mọi đường yên vui.

- Anh em như thể chân tay,

- Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần.

- Khôn ngoan đá đáp người ngoài,

Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.

III TỔNG KẾT

bát, có vần, nhịp, âm điệu tâm tình, nhắn

IV LUYỆN TẬP

Thi tìm các bài Ca dao – Dân ca có chủ đề tương tự.

V HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

1. Học thuộc lòng các bài ca dao

2. Sưu tầm các bài ca dao cùng chủ đề

3. Soạn bài “Những câu hát về tình yêu quê hương

đất nước con người”

dtrnghiep@gmail.com