Bài 17. Vật Liệu POLIME - phần 2

Khái niệm Tơ là những vật liệu polime hình sợi dài và mảnh với độ bền nhất định  Đặc điểm cấu tạo của tơ là gồm những phân tử polime mạch thẳng không phân nhánh sắp xếp song song dọc

VẬT LIỆU POLIME

PHẦN 2: TƠ

1 Khái niệm

 Tơ là những vật liệu polime hình sợi dài và mảnh với độ bền nhất định

 Đặc điểm cấu tạo của tơ là gồm những phân tử polime mạch thẳng (không phân nhánh) sắp xếp song song dọc theo một trục chung, xoắn lại với nhau, tạo thành những sợi dài, mảnh và mềm mại.

II TƠ

TƠ THIÊN NHIÊN

(sẵn trong thiên nhiên)

bông, len, tơ tằm

Tơ tổng hợp

(chế tạo từ các polime tổng hợp) tơ poliamit (nilon, capron) tơ vinylic

(vinilon)

Tơ bán tổng hợp hay tơ nhân tạo

(Xuất phát từ polime thiên nhiên nhưng được chế biến thêm bằng phương

pháp hóa học) như tơ visco, tơ xenlulozơ axetat,…

TƠ HÓA HỌC

(chế tạo bằng phương pháp hóa học)

Phân loại

II TƠ

2 Phân loại:

Một số hình ảnh về tơ thiên nhiên

II TƠ

3 Một số loại tơ tổng hợp thường gặp

a Tơ nilon-6,6

- Thuộc loại tơ poliamit (các mắt xích nối nhau bằng các nhóm amit –CO-NH-)

- Đặc điểm: dai bền, mềm mại óng mượt, ít thấm nước,

dệt mau khô nhưng kém bền với nhiệt, với axit và kiềm

- Ứng dụng: dệt vải may mặc,vải lót săm lốp xe, dệt bít

tất, bện làm dây cáp, dây dù, đan lưới,…

Tơ poliamit kém bền với nhiệt và kém bền về mặt hóa học (do nhóm –CO-NH- trong phân tử dễ tác dụng với axit

và kiềm)

II TƠ

Điều chế

Cl2, as OH

[O] (CH2)4

COOH

COOH (CH2)4

C N

C N

H2N – (CH2)6 – NH2

NH3

H2

(CH2)4

COOH

COOH

Chuỗi phản ứng điều chế axit adipic và hexametilen diamin từ benzen:

nH2N[CH2]6NH2 + nHOOC[CH2]4COOH 

NH[CH2]6NHCO[CH2]4CO + 2nH2O

Hexametilen diamin adipic

Poli(hexametilen-adipamit)

DC

II TƠ

b Tơ lapsan

- Thuộc loại tơ polieste được tổng hợp từ axit terephtalic và etylen glicol.

- Đặc điểm: bền về mặt cơ học, bền

đối với nhiệt, axit, kiềm hơn nilon

- Ứng dụng: dệt vải may mặc

II TƠ

c Tơ nitron (hay olon)

- Thuộc loại tơ polieste được tổng hợp từ axit xianua (hay acrilonitrin) nên được gọi là poliacrilonitrin:

- Đặc điểm: dai, bền với nhiệt và giữ nhiệt tốt

- Ứng dụng: may quần áo ấm hoặc bện thành sợi

“len” đan áo rét.

II TƠ

d Tơ Capron – Nilon 6

Là một loại poliamit được điều chế từ axit amino caproic hoặc từ caprolactam:

caprolactam

CH 2

CH 2 C O

CH 2 CH 2

NH 2

 NH – (CH2)5 – CO n

II TƠ

e Tơ Enang – Nilon 7

Là một poliamit được điều chế từ axit amino enatoic

H N (CH ) COOH (

n    NH (CH )  2 6  CO) n  n H O2

II TƠ

f Tơ Kevlaz

Được dùng trong vỏ xe hơi hoặc áo chống đạn

COOH

2

- CO - - CO - NH - - NH n + nH2O

II TƠ

4 Một số loại tơ khác

Tơ visco:

- Thuộc loại tơ bán tổng hợp.

- Là sản phẩm làm từ gỗ cây, sợi cho ra sản phẩm

có chất lượng cao, sang trọng.

- Sợi làm lên sản phẩm đẹp, thời trang nên giá thành tương đối cao hơn các loại sợi thông thường khác

II TƠ

SẢN PHẨM TỪ TƠ VISCO

II TƠ

DUNG DỊCH NaOH

VÀ HÓA CHẤT

CHUYÊN DỤNG

DUNG DỊCH AXIT

Gỗ

Dung dịch

nhớt (visco)

Nén hoặc bơm

Dung dịch nhớt bị thuỷ phân thành sợi dài và mảnh

Tơ Visco

Sơ đồ sản xuất tơ Visco

• Sợi 100% coton

• Sợi 100% Cashmere

II TƠ

Sợi Acrylic

• Sợi 100% Acrylic

• Là loại sợi nhân tạo sản phẩm của công nghệ hoá dầu, sợi Acrylic có nhiều ưu điểm như nhẹ, an toàn với sức khoẻ con người và môi trường, độ chịu lực tốt, bền

và đẹp

• Sợi Acrylic cho sản phẩm đẹp, đa dạng về kiểu dáng và giá thành phù hợp

II TƠ

Sợi 100% Nylon

• Sợi là sản phẩm của công nghệ hoá dầu, có độ dai và

độ chịu lực tốt nên được dùng kết hợp với các sợi khác

để cho ra sản phẩm đẹp và bền

II TƠ