phép biện chứng duy vật

Thực tiễn và các hình thức cơ bản của thực tiễn Thực tiễn là toàn bộ hoạt động vật chất có mục đích, mang tính lịch sử - xã hội của con người nhằm cải biến tự nhiên và xã hội.. Thực tiễn

NHỮNG NGUYÊN LÝ

CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA

MÁC-LÊNIN

GIẢNG VIÊN: ĐỖ THỊ NGUYỆT KHOA: LLCT – TÂM LÝ GD

* Chương này cô trò đã học:

CHƯƠNG II

I Phép biện chứng và phép biện chứng duy vật

II Các nguyên lý cơ bản của phép biện chứng

duy vật

III Các cặp phạm trù cơ bản của phép

biện chứng

IV Các quy luật cơ bản của phép biện chứng

V LÝ LUẬN NHẬN THỨC DUY VẬT

BIỆN CHỨNG Tiết hôm nay

V LÝ LUẬN NHẬN THỨC DUY VẬT BIỆN CHỨNG

1 THỰC TIỄN, NHẬN THỨC VÀ VAI TRÒ CỦA THỰC TIỄN VỚI NHẬN THỨC

a Thực tiễn và các hình thức cơ bản của thực tiễn

Thực tiễn là toàn bộ hoạt động vật chất có mục đích, mang tính lịch sử - xã

hội của con người nhằm cải biến tự nhiên và xã hội

Khái niệm

Các hình

thức cơ bản

Hoạt động sản xuất vật

chất

Hoạt động chính trị

- xã hội

Hoạt động thực nghiệm

khoa học

V LÝ LUẬN NHẬN THỨC DUY VẬT BIỆN CHỨNG

Hướng

dẫn tự

học 1 Hãy cho biết hoạt động thực tiễn là gì?

2 Hãy chỉ ra nội dung các hình thức cơ bản

của hoạt động thực tiễn.

V LÝ LUẬN NHẬN THỨC DUY VẬT BIỆN CHỨNG

1 THỰC TIỄN, NHẬN THỨC VÀ VAI TRÒ CỦA THỰC TIỄN VỚI NHẬN THỨC

a Thực tiễn và các hình thức cơ bản của thực tiễn

Thực tiễn

Hoạt động vật chất có

mục đích

3 hình thức cơ bản của hoạt động thực tiễn

Thực nghiệm khoa

học

Hoạt động chính trị

xã hội Hoạt động sản

xuất vật chất

V LÝ LUẬN NHẬN THỨC DUY VẬT BIỆN CHỨNG

1 THỰC TIỄN, NHẬN THỨC VÀ VAI TRÒ CỦA THỰC TIỄN VỚI NHẬN THỨC

b Nhận thức và các trình độ nhận thức

Khái niệm

Nhận thức là một quá trình phản ánh tích cực, tự giác và sáng tạo thế giới khách quan vào bộ óc người trên cơ sở thực tiễn nhằm sáng tạo ra những tri

thức về thế giới khách quan

Các trình độ nhận

thức

Nhận thức kinh nghiệm -> Nhận thức lý luận

Nhận thức thông thường -> Nhận thức khoa học (Hướng dẫn tự học)

V LÝ LUẬN NHẬN THỨC DUY VẬT BIỆN CHỨNG

1 THỰC TIỄN, NHẬN THỨC VÀ VAI TRÒ CỦA THỰC TIỄN VỚI NHẬN THỨC

c Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức

- Thực tiễn là cơ sở, động lực của nhận thức

+ Thực tiễn là điểm xuất phát trực tiếp của nhận thức Thông qua hoạt động thực tiễn tác động vào sự vật làm cho sự vật bộc lộ những thuộc tính, mối liên hệ Giúp nhận thức nắm được bản chất, quy luật của sự vật.

+ Thực tiễn là động lực thúc đẩy quá trình vận động phát triển của nhận thức

- Thực tiễn là mục đích của nhận thức nghĩa là nhận thức nhằm phục vụ cho hoạt

động thực tiễn cải biến tự nhiên, xã hội theo nhu cầu của con người

- Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý, kiểm tra tính chân lý của quá trình nhận

thức: thực tiễn là thước đo giá trị của những tri thức đã đạt được trong thực tiễn đúng

hoặc cần phải bổ sung, điều chỉnh

=> Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức đòi hỏi chúng ta phải luôn luôn quán triệt quan điểm thực tiễn

V LÝ LUẬN NHẬN THỨC DUY VẬT BIỆN CHỨNG

2 CON ĐƯỜNG BIỆN CHỨNG CỦA SỰ NHẬN THỨC CHÂN LÝ

a Quan điểm của Lênin về con đường biện chứng của sự nhận thức chân lý

- Giai đoạn từ nhận thức cảm tính -> Nhận thức lý tính -> Thực tiễn

NHẬN THỨC

CẢM TÍNH

Cảm giác

Tri giác

Biểu tượng

Phản ánh những thuộc tính riêng

lẻ bề ngoài của sự vật

Thông qua các giác quan khi tiếp

xúc với sự vật

Thông qua từng giác quan khi tiếp

xúc với sự vật Phản ánh toàn bộ cái bề ngoài

Tái hiện lại những nét đặc trưng nổi bật bề ngoài của sự vật Không còn trực tiếp tiếp xúc với

sự vật

V LÝ LUẬN NHẬN THỨC DUY VẬT BIỆN CHỨNG

• ĐẶC ĐIỂM CỦA NHẬN THỨC CẢM TÍNH ( Trực quan sinh động )

- Là giai đoạn đầu tiên của quá trình nhận thức

- Là giai đoạn con người sử dụng các giác quan để nắm bắt các sự vật

- Giai đoạn này giúp con người hiểu biết được cái bề ngoài của sự vật

V LÝ LUẬN NHẬN THỨC DUY VẬT BIỆN CHỨNG

NHẬN THỨC

LÝ TÍNH

Khái niệm

Phán đoán

Suy luận

Phản ánh những thuộc tính chung bản chất của sự vật

Là quá trình liên kết các khái niệm để khẳng định hay phủ định một đặc điểm, thuộc tính

nào đó của đối tượng

Là quá trình liên kết các phán đoán với nhau để rút ra tri thức mới về sự vật

V LÝ LUẬN NHẬN THỨC DUY VẬT BIỆN CHỨNG

• ĐẶC ĐIỂM CỦA NHẬN THỨC LÝ TÍNH ( Tư duy trừu tượng )

- Là giai đoạn phản ánh gián tiếp trừu tượng về sự vật hiện tượng

- Là sự khái quát những thuộc tính, những đặc điểm bản chất, quy luật của đối tượng

⇒ Mối quan hệ giữa nhận thức cảm tính và nhận thức lý tính, với thực tiễn: nhận thức cảm tính và nhận thức lý tính là hai giai đoạn, hai trình độ khác nhau của nhận thức chúng có quan hệ biện chứng với nhau Nhận thức cảm tính gắn liền với hoạt động thực tiễn là cơ sở của nhận thức lý tính

Nhận thức lý tính có tính khái quát cao nhờ đó hiểu được bản chất quy luật vận động của sự vật, giúp cho nhận thức cảm tính có tính định hướng đúng và trở nên sâu sắc TL: Quy luật chung của quá trình nhận thức là từ thực tiễn đến nhận thức – từ nhận thức trở về thực tiễn Quá trình này lặp đi lặp lại không có điểm cuối cùng vì vậy quá trình nhận thức của con người ngày càng đầy đủ, sâu sắc hơn về hiện thực khách quan

V LÝ LUẬN NHẬN THỨC DUY VẬT BIỆN CHỨNG

2 CON ĐƯỜNG BIỆN CHỨNG CỦA SỰ NHẬN THỨC CHÂN LÝ

b Chân lý và vai trò của chân lý đối với thực tiễn

Khái niệm Chân lý được dùng để chỉ những tri thức có nội dung phù hợp với thực tế khách quan; sự phù hợp đó được kiểm tra và chứng minh bởi thực tiễn

Tính chất

(Tự học)

Tính khách quan Tính tuyệt đối Tính tương đối Tính cụ thể

điều kiện tiên quyết đảm bảo sự thành công và tính hiệu quả của hoạt động thực tiễn vì những hoạt động thực tiễn chỉ có thể thành công và có hiệu quả khi con người có tri thức đúng đắn về thực tế khách quan và vận dụng đúng đắn tri thức đó trong hoạt động

thực tiễn

* CÂU HỎI HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:

1 Anh ( chị ) hãy chỉ ra nội dung các hình thức cơ bản của thực tiễn

2 Hãy tìm những câu ca dao, tục ngữ nói nên kinh nghiệm của

quá trình nhận thức trong quá trình lao động sản xuất