2/ khĩ khăn : - Do học sinh phần lớn điều kiện kinh tế còn hạn chế, việc tự học hỏi và phát triển về mặt nhận thức đối với xã hội vẫn cịn ít nên khả năng sử dụng vốn kiến thức phổ thơng
Trang 1CHUYÊN ĐỀ : PPDH PHÂN MƠN LỊCH SỬ & ĐỊA LÍ LỚP : 4&5
A ĐẶT VẤN ĐỀ :
1/ Thuận lợi :
- Học sinh cĩ đủ sách giáo khoa Lịch sử & Địa lí để học tập.
- Phần lớn phụ huynh học sinh cĩ sự quan tâm đến việc học tập của học sinh
- Giáo viên cĩ đầu tư thời gian cho cơng tác soạn giảng trước khi lên lớp
- Tài liệu tham khảo bồi dưỡng chuyên mơn trong thư viện nhà trường khá đầy
đủ : bản đồ, lược đồ, sách tham khảo
2/ khĩ khăn :
- Do học sinh phần lớn điều kiện kinh tế còn hạn chế, việc tự học hỏi và phát triển về mặt nhận thức đối với xã hội vẫn cịn ít nên khả năng sử dụng vốn kiến thức phổ thơng của các em chưa được phong phú , chính xác, phần đơng các em chỉ được tiếp cận thơng qua các bài học hoặc sách ,báo, phim ảnh nhưng rất ít vì chưa cĩ người định hướng cho các em hiểu rõ bản chất của những vấn đề trên.
- Phụ huynh cũng như học sinh chưa thấy được tầm quan trọng của mơn lịch sử
và địa lí cho rằng mơn phụ nên ít quan tâm tìm hiểu.
- Khả năng lý luận và nắm vững kiến thức mơn học cũng như phương pháp giảng dạy của giáo viên chưa thực sự chắc chắn và cịn nhiều hạn chế
- Thiết bị và đồ dùng dạy học để phục vụ cho phân mơn Lịch sử & Địa lí 4&5
số lượng cịn hạn chế, chưa sinh động làm cho học sinh chán ít quan tâm.
3/ Lý do mở chuyên đề:
Để khắc phục những hạn chế trên và bước đầu tạo cơ sở lý luận cho giáo viên đồng thời giúp giáo viên nắm chắc mục đích yêu cầu,các biện pháp dạy học cũng như quy trình giảng dạy phân mơn Lịch sử & Địa lí 4&5 Tổ chuyên mơn khối 4 thống nhất mở chuyên đề phân mơn Lịch sử & Địa lí 4&5.
B/ NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ
I/ MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
Phân mơn Lịch sử & Địa lí giúp HS :
1-Cĩ một số kiến thức cơ bản ,thiết thực về :
-Các sự vật hiện tượng và mối quan hệ địa lí Việt Nam và một số nước trên thế giới
2-Bước đầu hình thành một số kĩ năng :
-Quan sát sự vật , hiện tượng , thu thập ,tìm kiếm tư liệu lịch sử , địa lí từ SGK,
từ cuộc sống gần gũi với HS…
-Biết đặt câu hỏi trong quá trình học tập và chọn thơng tin để giải đáp
-Nhận biết được và đúng các sự vật , hiện tượng địa lí
Trang 2-Trình bày lại kết quả học tập bằng lời nói , bài viết , hình vẽ , sơ đồ bản thống kê , …
-Vận dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn đời sống
-Trình bày một số hiện tượng tự nhiên , các lĩnh vực kinh tế - xã hội của Việt Nam ; một số hiện tượng địa lí của các châu lục ,của khu vực Đông Nam Á và một số nước đại diện cho các châu lục
3-Có thái độ :
-Ham học hỏi, tìm hiểu để biết về Lịch sử & Địa lí địa phương.
-Yêu thiên nhiên , con người , quê hương đất nước
-Tôn trọng , bảo vệ cảnh quan thiên nhiên của thiên nhiên đất nước
II/ CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN :
1-Xác định môn địa lí có những nội dung kế thừa của môn TNXH của lớp 1,2,3.
-Tìm hiểu nội dung chương trình TNXH lớp 1,2,3 Qua đó nắm nội dung nào em
đã học để giảng dạy nội dung không trùng lặp
-Từ những nội dung đã học giáo viên truyền thụ sâu hơn tránh nhàm chán cho HS.
-Từ những nội dung năm học trước giáo viên vào bài tạo hứng thú cho HS cũng như tổ chức ngay phần bài mới
VD : Khi giải thích cũng như khi hỏi vì sao Bắc Cực có khí hậu lạnh , gv dựa vào bài “ Các đới khí hậu ” (trang 124 SGK lớp 3 môn TNXH )
2-Xác định đầy đủ mục tiêu từng bài ;
Tuy trong SGK có những mục tiêu cụ thể nhưng gv rất dễ dàng thiếu mục tiêu hoặc chưa biết phải dạy như thế nào
3-Nắm vững kĩ năng sử dụng bản đồ , lược đồ , bảng số liệu
Đồ dùng dạy học không thể thiếu trong giảng dạy môn địa lí là bản đồ , lược đồ
Vì bản đồ địa lí là hình vẽ thu nhỏ bề mặt trái đất hoặc một bộ phận của bề mặt trái đất trên mặt phẳng dựa vào pp toán học , pp biểu tượng bằng kí hiệu để thể hiện các thông tin về địa lí Do đó gv sử dụng bản đồ , lược đồ cần chính xác , hiệu quả để khai thác kiến thức mới
Các bước : (5 bước )
Bước 1: Nắm được mục đích làm việc với bản đồ :
-Tức là đọc tên bản đồ , để biết nội dung sử dụng cung cấp kiến thức gì cho bài học
Bước 2 : Xem bảng chú giải để có biểu tượng địa lí cần tìm trên bản đồ
Bước 3 : Tìm vị trí địa lí của đối tượng trên bản đồ Đây chính là bước kĩ năng chỉ bản đồ
Một số thao tác khi chỉ các biểu tượng địa lí :
VD : Chỉ về một châu lục , một nước , một thành phố, một tỉnh …gv chỉ theo đường ranh giới , bắt đầu ở điểm nào thì kết thúc ở điểm đó của một châu lục , một nước hay một tỉnh …
Trang 3Khi chỉ thành phố thường là được kí hiệu bằng dấu chấm tròn
Chỉ về đại dương , biển , sông chỉ kéo rộng trong giới hạn của nó không lấn vào đất liền Biển sông ,dãy núi chỉ theo hướng thượng lưu đổ xuống hạ lưu
Bước 4 : Quan sát đối tượng trên bản đồ , nhận xét và nêu đặt điểm đơn giản của đối tượng (khai thác một phần kiến thức mới )
VD : Khi chỉ vị trí địa lí nước Việt Nam xong thì vị trí địa lí nước ta kéo dài từ bắc xuống nam
Khi dạy bài địa lí nước ta dựa vào màu sắc HS có thể nhận xét ngay được đồi núi nhiều hơn đồng bằng
Bước 5: Xác lập mối quan hệ địa lí đơn giản giữa các yếu tố tự nhiên
VD : Khi HS chỉ được vị trí địa lí nước ta phía đông giáp biển đông đường bờ biển dài như thế thì sẽ thuận lợi để phát triển ngành nào ? Đó là mối quan hệ giữa vị trí địa lí và hoạt động sản xuất
* Một số lưu ý :
Tư thế khi thao tác là quay mặt xuống HS có thể đứng bên trái hay bên phải tuỳ thuộc GV thuận tay nào
Sử dụng dụng cụ chỉ bản đồ không dùng tay thao tác
Giới thiệu biểu tượng muốn chỉ rồi mới thao tác
Bản đồ , lược đồ khi treo trên bảng cần đủ lớn để HS quan sát được
III- QUY TRÌNH DẠY HỌC :
1 – Kiểm tra bài cũ :
- Kiểm tra kiến thức địa lí đã học có liên quan đến bài mới
- GV nêu câu hỏi , HS trả lời theo sự hiểu biết của mình
2/ Dạy bài mới
a/ Giới thiệu :
-GV có thể lựa chọn biện pháp và hình thức dẫn dắt HS vào bài mới bằng cách gợi mở , bằng câu hỏi hoặc tranh ảnh , bản đồ , lược đồ …
-Lời giới thiệu cần ngắn gọn nhẹ nhàng , gây hứng thú cho HS.
b/ Vào bài
-GV nêu vấn đề , HS giải quyết vấn đề theo mục tiêu từng hoạt động
-Sau mỗi hoạt động GV cần kết luận nội dung của hoạt động đó
3/ Củng cố, dặn dò :
-GV hướng dẫn HS chốt lại ý chính của bài , rồi đọc phần đóng khung trong SGK.
-GV nhận xét tiết học
-Dặn dò , chuẩn bị bài sau
IV/ PHÂN BỔ THỜI GIAN TIẾT DẠY :
-Thời gian của một tiết dạy địa lí 35 phút đến 40 phút, có thể phân bổ như sau : 1/Kiểm tra bài cũ: 3 phút
2/Dạy bài mới : 37 phút
Trang 4-Giới thiệu : 2 phút
-Vào bài mới :30 phút đến 32 phút
-Củng cố dặn dò : 3 phút
V/CÁCH TRÌNH BÀY BẢNG THỐNG NHẤT THEO YÊU CẦU SAU :
Địa lí : Tên bài : Ghi nội dung cần ghi Treo tranh ảnh , bản đồ , lược đồ
Thới Bình ,ngày 21.tháng 02 năm 2013
Người viết
Nguyễn Hiệp Hòa
Trang 5
BIÊN BẢN THỐNG NHẤT NỘI DUNG TRONG CHUYÊN ĐỀ
Hôm nay, vào lúc giờ ngày tháng năm 20 Tổ chuyên môn khối 4&5 trường tiểu học Thị Trấn Thới Bình A tiến hành họp chuyên môn thống nhất nội dung chuyên đề phân môn Lịch sử & Địa lí :
I/ Thành phần:
1/ Ông ( bà) ) : Chức vụ :
2/ Ông ( bà) : Chức vụ :
3/ Ông ( bà) : Chức vụ :
Cùng : thành viên cùng tham dự; Vắng : lí do :
II/ Nội dung:
Trang 6
Biên bản kết thúc lúc giờ cùng ngày có đọc lại cho mọi người cùng nghe và thống nhất ý kiến.
Khối trưởng Thư ký
Trang 7Nguyễn Hiệp Hòa