Cứu khổ cứu nạn, thương người như thể thương thân Nếp sống có đạo đức, trong sạch, giản dị, chăm lo làm điều thiện Tinh thần bình đẳng dân chủ chất phác, chống mọi phân bi
Trang 1Câu 1: Phân tích bối cảnh lịch sử hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh? Thực dân pháp tiến hành xâm lược và đặt ách đô hộ trên đất nước ta
Nhà Nguyễn ký với Pháp hiệp ước Patơnốt 1884
VN trở thành thuộc địa của pháp
Triều đình nhà Nguyễn đầu hàng thực dân Pháp
Các phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của nhân dân ta diễn ra sôi nổi theo nhiều khuynh hướng khác nhau
+ Theo khuynh hướng phong kiến: Phát triển trong cả nước nhưng lần lượt bị thất bại
+ Theo khuynh hướng dân chủ tư sản: Phong trào này diễn ra được một thời gian ngắn thì bị dập tắt
Con đường mới cho cách mạng Việt Nam
Thực tiễn đất nước đã giúp Nguyễn Tất Thành có những bài học kinh nghiệm quý báu, làm hành trang cho Người trước khi ra đi tìm đường cứu nước Bến cảng Nhà Rồng (6/1911)
Câu 2: Phân tích những giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam góp phần hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh? Rút ra ý nghĩa?
Tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm
Tinh thần lạc quan, yêu đời
Tinh thần tương thân, tương ái, đoàn kết của dân tộc
Tinh thần cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo trong lao động sản xuất
và trong chiến đấu
Câu 3: Phân tích những giá trị truyền thống của văn hóa phương Đông góp phần hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh? Rút ra ý nghĩa?
Trang 2Nho giáo:
Tích cực:
Triết lý hành động, tư tưởng nhập thế, hành đạo, giúp đời
Tư tưởng về một xã hội an bình thịnh trị
Triết lý nhân sinh, tu thân dưỡng tính
Tư tưởng đề cao văn hóa lễ giáo, tạo ra truyền thống hiếu học
Lạc hậu: Tư tưởng phân biệt đẳng cấp, khinh lao động chân tay, khinh phụ nữ
Phật giáo:
Tích cực:
Tư tưởng vị tha, từ bi, bác ái Cứu khổ cứu nạn, thương người như thể thương thân
Nếp sống có đạo đức, trong sạch, giản dị, chăm lo làm điều thiện
Tinh thần bình đẳng dân chủ chất phác, chống mọi phân biệt đẳng cấp Hướng con người ta vơn tới: Chân – Thiện - Mĩ
Đề cao lao động chống lười biếng
Lạc hậu:
Không chủ trương đấu tranh để cải tạo thế giới hiện thực, thực hiẹn công bằng xã hội
Tư tưởng an bài số phận
Chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn
Chủ nghĩa Tam dân là một cương lĩnh chính trị do Tôn Trung Sơn đề xuất, với tinh thần nhằm biến Trung Quốc thành một quốc gia tự do, phồn vinh và hùng mạnh
Chủ nghĩa Tam dân: Dân tộc độc lập; Dân quyền tự do; Dân sinh hạnh phúc
Hồ Chí Minh đánh giá:
Trang 3“Chủ nghĩa Tôn Dật Tiên có ưu điểm là chính sách của nó thích hợp với điều kiện nước ta”
Câu 4: Phân tích những giá trị của văn hóa phương Tây góp phần hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh? Rút ra ý nghĩa?
Tại mỹ:
+HCm tiếp thu đc ý chí và tinh thần dtoc vì độc lập tự do của dân mỹ +đọc bản tuyên ngôn độc lập của mỹ: thấy nhiều tư tưởng tiến bộ: độc lập, dân chủ
Tại anh, pháp:
+đc rèn luyện trong ptrao công nhân , đc tiếp xúc vs nhiềi nhà tư
tưởng tiến bộ
+tiếp thu nhiều tư tưởng tiến bộ của phương tây: dân chủ, nhân
quyền,… và nhiều hiểu biết XH khác( tư tưởng nhà nc pháp quyền của rutxo và môngtekio )
Câu 5: Phân tích vai trò của chủ nghĩa Mác - Lênin đối với việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh Rút ra ý nghĩa?
Chủ nghĩa Mác – Lênin cung cấp cho Hồ Chí Minh thế giới quan và phương pháp luận khoa học
Chủ nghĩa Mác – Lênin cung cấp cho Hồ Chí Minh lý luận cách mạng và khoa học về con đường giải phóng dân tộc, giai phóng giai cấp, giải phóng con người
Hồ Chí Minh đã vận dụng lý luận chủ nghĩa Mác – lênin để giải quyết các vấn đề của cách mạng Việt Nam
Câu 6: Phân tích những nhân tố chủ quan hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh?
+Khả năng tư duy và trí tuệ: trong quá trình tìm đường cứu nc HCM đã khám phá ra quy luật vận đông xã hội, đời sống văn hóa và cuộc đấu tranh của các dân tộc trong hoàn cảnh cụ thể để khái quát thành lý luận,
và đem lý luận vào thực tiễn
Trang 4+ Phẩm chất đạo đức và năng lực, bản tính kiên định luôn tin vào nhân dân, ham học hỏi, nhạy bén, có tâm hồn của một nhà yêu nc chân chính
Câu 7: Quá trình hình thành và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh trải qua mấy thời kỳ? Nêu một cách ngắn gọn nội dung chủ yếu của từng thời kỳ?
-Thời kỳ hình thành tư tưởng yêu nước, và chí hướng cứu nước( trước năm 1911)
-Thời kỳ tìm thấy con đường cứu nước, giải phóng dân tộc(1911-1920) -Thời kỳ hình thành cơ bản tư tưởng về cách mạng Việt Nam(1921-1930) -Thời kỳ vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường cách mạng (1930-1945)
-Thời kỳ tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục phát triển, hoàn thiện(1945-1969)
Câu 8: Tại sao giai đoạn hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh từ năm
1921 - 1930 được coi là giai đoạn vạch đường đi cho cách mạng Việt Nam?
Đây là thời kì Người có nhiều hoat động thực tiễn sôi nổi ở Pháp(1921-1923), Liên Xô(23-24), Trung Quốc(24-27), HCM đã kết hợp nghiên cứu
xd lý luận với tuyên truyền tư tưởng GPDT, vận động tổ chức quần chúng đấu tranh, cbị cho việc thành lập Đảng
Trong thời gian này Người đã viết một số tác phẩm vạch trần tội ác của thực dân, và đưa quan điểm giúp cm VN chiến thắng
Sự ra đời của ĐCSVN ngày 3/2/1930 là ngọn cờ tiên phong dẫn đường để cm VN tiến lên giành thắng lợi
Câu 9: Tại sao thời kỳ từ năm 1945 - 1969 được coi là thời kỳ tư
tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục phát triển và hoàn thiện?
-Từ 1945 – 1954: Xây dựng Nhà nước và lãnh đạo nhân dân tiến
hành kháng chiến chống thực dân Pháp
Sáng lập nhà nước, xây dựng và củng cố chính quyền
cách mạng non trẻ
Tiến hành kháng chiến toàn dân, toàn diện, tường kỳ và tự lực cánh sinh, tranh thủ sự ủng hộ quốc tế
-Từ 1954 – 1969: Tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng và cũng là giai đoạn phát triển thắng lợi của Tư tưởng Hồ Chí Minh
Tiến hành đồng thời 2 chiến lược cách mạng
Cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc
Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam
Trang 5Câu 10: Phân tích giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh đối với dân tộc và thời đại?
Tư tưởng Hồ Chí Minh soi sáng con đường giải phóng và phát triển dân tộc
- Là tài sản tinh thần vô giá của dân tộc Việt Nam
- Là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của cách mạng Việt Nam
Tư tưởng Hồ Chí Minh đối với sự phát triển của thế giới
- Phản ánh khát vọng thời đại
- Tìm ra các giải pháp đấu tranh giải phóng loài người
- Cổ vũ các dân tộc đấu tranh vì mục tiêu cao cả
Câu 11: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về thực chất của vấn
đề dân tộc thuộc địa? Ý nghĩa?
Đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, giải phóng dân tộc
+Xóa bỏ ách thống trị của nước ngoài, giành độc lập dân tộc, thực hiện quyền dân tộc tự quyết
+Lên án, tố cáo tội ác của chủ nghĩa thực dân, vạch trần cái gọi là
“khai hóa văn minh” của chúng
+Chỉ rõ mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với bọn đế quốc thực dân là mâu thuẫn đối kháng, đó là mâu thuẫn không thể điều hòa được
Lựa chọn con đường phát triển của dân tộc
+Phương hướng phát triển của dân tộc Việt Nam trong thời
đại mới là chủ nghĩa xã hội
+Hoạch định con đường phát triển của dân tộc thuộc địa đi lên
chủ nghĩa xã hội là một vấn đề hết sức mới mẻ
+Đi lên chủ nghĩa xã hội – chủ nghĩa cộng sản là phương hướng
phát triển lâu dài
Câu 12: Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc Ý nghĩa?
Trang 6- Cách tiếp cận từ quyền con người
+” Tất cả mọi nguwòi sinh ra đều có quyền bình đẳng Tạo hóa cho họ
những quyền không ai có thể xâm phạm được, trong những quyền ấy có
quyền được sống, quyền được tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”
+ “ Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyên lợi và phải luôn luôn
được tự do bình đẳng về quyền lợi”
+ “ Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào
cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do”.
-Nội dung của độc lập dân tộc:
+ Độc lập dân tộc là khát vọng lớn nhất của dân tộc thuộc địa
+ Khát vọng độc lập dân tộc được thể hiện xuyên suốt trong rất nhiều tác
phẩm của Người ( xem slide tớ ko biết nó là tác phẩm gì luôn, các bạn thông cảm nha )
Câu 13: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh trong việc giải quyết
mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp Ý nghĩa?
-Vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp có quan hệ chặt chẽ với nhau
+Tất cả các giai cấp đều tồn tại trong một xã hội, một dân tộc
+Là quan hệ giữa lợi ích dân tộc và lợi ích giai cấp, trong đó giai
cấp công nhân là trung tâm
+Lợi ích của toàn thể dân tộc và lợi ích của mỗi giai cấp gắn bó,
thống nhất với nhau
-Hồ Chí Minh luôn đứng trên quan điểm của giai cấp để giải quyết vấn
đề dân tộc
+Khẳng định vai trò lịch sử của giai cấp công nhân và quyền lãnh đạo duy
nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam trong quá trình cách mạng Việt Nam
+Chủ trương đoàn kết toàn thể dân tộc Việt Nam trên nền tảng khối liên
minh công – nông - trí thức
+Sử dụng bạo lực cách mạng của quần chúng để chống lại bạo lực phản
cách mạng của kẻ thù
+Thiết lập một nhà nước của dân, do dân và vì dân
+Gắn kết mục tiêu độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội
Câu 14: Phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về tính chất, nhiệm vụ và
mục tiêu của cách mạng giải phóng
dân tộc, Ý nghĩa?
HCM: Sự phân hóa giai cấp và mâu
thuẫn chủ yếu trong xã hội phương
Đông không giống như ở phương
Tây
Mâu thuẫn chủ yếu trong xã hội phương Đông là mâu thuẫn giữa dân tộc bị áp bức với CN thực dân
Mâu thuẫn chủ yếu trong xã hội phương Tây là mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản
Trang 7Nhiệm vụ của cách mạng giải phóng dân tộc
Giải phóng dân tộc, giành độc lập cho dân tộc và thiết lập chính quyền
của nhân dân tạo tiền đề cho giải phónggiai cấp và cuối cùng là giải
phóng con người
Câu 15: Phân tích luận điểm của Hồ Chí Minh: Cách mạng giải phóng
dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản Ý
nghĩa?
Hồ Chí Minh khẳng đinh: “Muốn cứu nước giải phóng dân tộc, không
còn con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”
Tinh chất của cuộc đấu tranh cách
mạng ở thuộc địa cũng khác so với
các nước phương Tây do mâu thuẫn
khác nhau
ở các nước tư bản chủ nghĩa phải tiến hành cuộc
đấu tranh giai cấp
ở các nước thuộc địa trước hết phải tiến hành
cách mạng giải phóng dân tộc
Đối tượng của cách mạng ở thuộc
địa là CN thực dân và tay sai phản
động
Chống đế quốc giành độc lập cho dân tộc
Chống phong kiến, đưa lại ruộng đất cho nông dân, dân chủ cho nhân dân lao động
Trang 8Cách mạng Việt Nam là một bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới
nên phải đoàn kết quốc tế
Lực lượng cách mạng là khối đoàn kết toàn dân, nòng cốt là liên minh công nhân, nông dân, lao động trí óc
Lực lượng lãnh đạo cách mạng là giai cấp công nhân mà đội tiền phong của nó là Đảng Cộng sản
Tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc và dần dần từng bước
“đi tới xã hội cộng sản”
Câu 16: Phân tích luận điểm của Hồ Chí Minh: Cách mạng giải phóng
dân tộc trong thời đại mới phải do Đảng Cộng sản lãnh đạo Ý nghĩa?
+HCM: Muốn giải phóng dân tộc thành công trước hết phải có Đảng cách mệnh:
Trước hết phải có đảng cách mệnh để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững cách mệnh mới thành công Cũng như người cầm lái có vững thì thuyền mới chạy
+Đảng phải lấy liên minh công nông làm gốc
Công nông là gốc cách mệnh, còn học trò, nhà buôn nhỏ, điền chủ cũng bị tư sản áp bức, song không cực khổ bằng công nông, ba hạng
ấy chỉ là bầu bạn cách mệnh của công nông thôi
+Đảng phải được tổ chức chặt chẽ, bền vững, thống nhất Đảng viên của Đảng phải bền gan, phải hy sinh
+Đảng phải biết tổ chức vận động dân chúng trong nước làm cách mạng, đồng thời phải biết liên lạc, đoàn kết với giai cấp vô sản và các dân tộc bị áp bức trên thế giới
+Đảng phải theo chủ nghĩa Mác – Lênin: “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin”
Trang 9Câu 17: Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc Ý nghĩa?
- Cách mạng là sự nghiệp của dân chúng bị áp bức
+ Một cuộc khởi nghĩa phải được chuẩn bị trong quần chúng:
Năm 1924, HCM đã nghĩ đến một cuộc khởi nghĩa vũ trang toàn dân và cho rằng: “để có đc thắng lợi, một cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Đông Dương phải có tính chất của một cuộc khởi nghĩa quần chúng chứ không phải một cuộc nổi loạn Cuộc khởi nghĩa phải được chuẩn bị trong quần chúng.”
+ HCM: sức mạnh vĩ đạo và năng lực sáng tạo vô tận của quần chúng là then chốt đảm bảo thắng lợi.
- Lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc:
+ Lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc là toàn dân tộc
+ Động lực của cách mạng là công nhân và nông nhân
Công nông là nguuwòi chủ cách mạng Là vì công nông bị áp bức nặng nề hơn Là vì công nông đồng nhất cho nên sức mạnh hơn hết.
+ Bạn là đồng minh của cách mạng:
Đảng phải hết sức lien lạc với tiểu tư sản, trí thức, trung nông…
để kéo họ đi vào phe vô sản giai cấp
Câu 18: Phân tích luận điểm của Hồ Chí Minh: Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc Ý nghĩa?
+ Chính sách khai thác thuộc địa hết sức tàn bạo của CNĐQ là mâu thuẫn giữa nhân dân thuộc địa với CNĐQ ngày càng gay gắt vì vậy mà tiêm năng cách mạng của các dân tộc bị áp bức là rất to lớn
+ Tinh thần yêu nước và CNDT chân chính của các dân tộc thuộc địa là một sức mạnh tiềm ẩn của CMGPDT Sức mạnh đó nếu được chủ nghĩa Mac- Lênin giác ngộ và soi đường thì CMGPDT ở các nước thuộc địa sẽ có một sức bật rất lớn và có khả năng chủ động cao so với CMVS ở chính quốc
Trang 10+ Thuộc địa là khâu yếu của CNTB nên CMGPDT ở thuộc địa dễ dàng giành chính quyền hơn
• Ý nghĩa:
- Đây là luận điểm có ý nghĩa thực tiễn to lớn giúp CMGPDT ở Việt Nam không thụ động, ỷ lại chờ sự giúp đỡ từ bên ngoài mà luôn phát huy tính độc lập tự chủ, tự lực, tự cường nhờ đó mà CMVN giành thắng lợi vĩ đại
- Góp phần định hướng cho phong trào GPDT ở các nước khác trên thế giới trong thời kỳ đó
Câu 19: Phân tích luận điểm của Hồ Chí Minh: Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng con đường cách mạng bạo lực Ý nghĩa?
-Quan điểm về bạo lực cách mạng:
+Đó là tính tất yếu của con đường CM bạo lực
+Bạo lực CM là bạo lực của quần chúng nhân dân
+hình thức bạo lực của CM : đấu tranh vũ trang, đấu tranh chính trị
-tư tưởng bạo lực CM gắn bó hữu cơ vs tư tưởg nhân đạo và hoà bình +tận dụng mọi khả năng giải quyết xung đột = hoà bình
+tiến hành c/tranh là giải pháp bắt buộc cuối cùng
+khi tiến hành c/tranh vẫn tìm cách vãn hồi hoà bình
-hình thái bạo lực CM :
+K/nghĩa toàn dân (CMT8)
+c/tranh n.dân ( chống P và M)
-ý nghĩa :
+làm p/phú học thuyết M-LN về CM thuộc địa
+làm chuyển hoá p/trao yêu nc, tạo đk cho sự ra đời của đảng
+đặt cơ sở để xd đg lối CM g/phóng dtoc của đảng
+soi đường thắng lợi cho CM g/phong dtoc ở VN
Câu 20: Phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về đặc trưng, bản chất tổng quát của CNXH ở Việt Nam? Ý nghĩa?
Bản chất:
+ HCM coi CNXH là một chế độ xã hội bao gồm các mặt rất phong phú, hoàn chỉnh, trong đó, con người được phát triển toàn diện, tự do