Bài 52 PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN I- Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện II- Sự hình thành phản xạ có điều kiện 1.. Bài 52 PHẢN XẠ KHÔNG Đ
Trang 2Thế nào là phản xạ? Cho ví dụ?
kích thích của môi trường dưới sự điều khiển của hệ thần kinh.
Ví dụ:- Tay chạm vào vật nóng tay ta thụt lại.
- Khi ra đường chúng ta đi về phía bên phải
Trang 3 Bài 52 PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN
VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN
I- Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
Bảng 52-1 Các phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
ST
điều kiện
Phản xạ có điều kiện
1 Tay chạm phải vật nóng, rụt tay lại
2 Đi nắng, mặt đỏ gay, mồ hôi vã ra.
3 Qua ngã tư thấy đèn đỏ vội dừng xe trước vạch
đỏ
4 Trời rét, môi tím tái, người run cầm cập và sờn
gai ốc.
5 Gió mùa đông bắc về, nghe tiếng gió rít qua khe
c a chắc trời lạnh lắm, tôi vội mặc áo len đi học ử
6 Chẳng dại gì mà chơi / đùa với lửa.
x
x x
x
x x
Trang 4 Bài 52 PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN
VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN
I- Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
Thế nào là phản xạ không điều kiện ?
Thế nào là phản xạ có điều kiện ?
Trả lời:
- Phản xạ không điều kiện ( PXKĐK) là phản xạ sinh ra đã có,
không cần phải học tập.
- Phản xạ có điều kiện ( PXCĐK) là phản xạ được hình thành trong đời sống cá thể, là kết quả của qúa trình học tập và rèn luyện
Cho ví dụ cho mỗi lọai phản xạ ?
Trang 5 Bài 52 PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN
VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN
I- Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
II- Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1 Hình thành phản xạ có điều kiện
Trang 6Bài 52 PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN
VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN
I - Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
II - Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1 Hình thành phản xạ có điều kiện Câu hỏi thảo luận
Câu 1 Để thành lập được phản xạ có điều kiện cần có những điều kiện gì ? Câu 2.Thực chất của việc thành lập phản xạ có điều kiện ?
Kích thích bất kì
Kích thích của
một phản xạ
không điều kiện
Trang 7 Bài 52 PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN
VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN
I - Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
II- Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1 Hình thành phản xạ có điều kiện
Câu 1 Để thành lập được phản xạ có điều kiện cần có những điều kiện gì ?
Trả lời: Để thành lập được phản xạ có điều kiện :
-Phải có sự kết hợp giửa các kích thích bất kì ( KTCĐK) với kích thích của một phản xạ không điều kiện muốn thành lập và ( KTCĐK) phải tác động trước kích thích của PXKĐK
m t th i gian ng n ộ ồ ắ
- Quá trình kết hợp đó phải được lặp đi lặp lại nhiều lần và phải thường xuyên được củng cố
Kích thích bất kì
Kích thích của một phản xạ không điều kiện
Trang 8Bài 52 PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN
VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN
I - Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
II- Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1 Hình thành phản xạ có điều kiện
Câu 2. Thực chất của việc thành lập phản xạ có điều kiện ?
Trả lời: Thực chất của việc thành lập phản xạ có điều kiện là sự
hình thành đường liên hệ thần kinh tạm thời nối các vùng của vỏ đại
não với nhau.
Trang 9 Bài 52 PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN
VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN
I - Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
II- Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1 Hình thành phản xạ có điều kiện
Điều kiện để thành lập PXCĐK:
+ Phải có sự kết hợp giửa kích thích có điều kiện với kích thích
không điều kiện.
+ Quá trình kết hợp đó phải được lặp đi lặp lại nhiều lần.
+ Thực chất của việc thành lập phản xạ có điều kiện là sự hình
thành đường liên hệ thần kinh tạm thời nối các vùng của vỏ đại não với nhau.
Trang 10 Bài 52 PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN
VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN
I - Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
II- Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1 Hình thành phản xạ có điều kiện
2 Ức chế phản xạ có điều kiện
Trong thí nghiệm trên nếu ta chỉ bật đèn mà không cho
chó ăn nhiều lần thì hiện tượng gì sẻ x y ra ? ả
Trả lời Chó sẽ không tiết nước bọt khi có ánh đèn nữa.
Vì sao chó không tiết nước bọt nữa ?
Trả lời : Phản xạ không được củng cố, đường liên hệ thần kinh tạm
thời mất đi
Ý nghĩa của sự hình thành và ức chế của phản xạ có điều kiện đối với
đời sống ?
Trả lới Đảm bảo sự thích nghi với điều kiện sống luôn thay đổi
Trang 11 Bài 52 PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN
VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN
I - Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
II - Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1 Hình thành phản xạ có điều kiện
2 Ức chế phản xạ có điều kiện
Khi phản xạ có điều kiện không được củng cố -> phản xạ mất
dần
Ý nghĩa:
+ Đảm bảo sự thích nghi với môi trường sống và điều kiện sống
luôn thay đổi.
+ Hình thành các thói quen, tập quán tốt đối với con người
Trang 12 Bài 52 PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN
VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN
I - Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
II- Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1 Hình thành phản xạ có điều kiện
2 Ức chế phản xạ có điều kiện
trình thành lập và ức chế phản xạ có điều kiện, Cho ví dụ về quá trình
thành lập và ức chế phản xạ có điều kiện đã thành lập để thành lập một phản xạ mới qua một ví dụ tự chọn
Trang 13 Bài 52 PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN
VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN
I - Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
II - Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1 Hình thành phản xạ có điều kiện
2 Ức chế phản xạ có điều kiện
III- So sánh các tính chất của phản xạ không điều kiện với phản xạ có điều kiện
Bảng 52-2 So sánh tính chất của phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
Tính chất của phản xạ không điều kiện Tính chất của phản xạ có điều kiện
1 Trả lời các kích thích tương ứng hay kích thích
không điều kiện
Trả lời các kích thích bất kì hay kích thích có điều kiện ( đã được kết hợp với kích thích không điều kiện một số lần)
2 Bẩm sinh
4 Có tính chất di truyền, mang tính chất chủng
loại
5 Số lượng không hạn định
6 Cung phản xạ đơn giản Hình thành đường liên hệ tạm thời
7 Trung ương nằm ở trụ não, tủy sống
Được hình thành trong đời sống ( học tập , rèn luyện)
Bền vững
Có tính chất cá thể, không di truyền
Số lượng hạn chế
,
6
,
1
,
2
,
3
,
4
,
5
,
7
Trung ương thần kinh chủ yếu có sự tham gia của võ não
Trang 14 Bài 52 PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN
VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN
I - Phân biệt phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
II - Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1 Hình thành phản xạ có điều kiện
2 Ức chế phản xạ có điều kiện
III- So sánh các tính chất của phản xạ không điều kiện với phản xạ có điều kiện
Mối quan hệ giữa phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện:
-Phản xạ không điều kiện là cơ sở để thành lập phản xạ có điều kiện.
-Phải có sự kết hợp một kích thích có điều kiện với kích thích không điều kiện ( trong đó kích thích có điều kiện phải tác động trước kích thích không điều kiện một thời gian
ngắn)
- Mối quan hệ : Thông tin SGK / 168
nhau như thế nào ?
Trang 15
Bài tập.
Chọn ý đúng nhất trong các câu
Câu 1 Phản xạ không điều kiện là :
A Phản xạ dễ hình thành, có tính chất nhất thời.
B Phản xạ dễ thay đổi
C Phản xạ bẩm sinh, có tính chất di truyền
D Cả A và B đúng
Câu 2 Phản xạ có điều kiện là :
A Phản xạ có cung phản xạ đơn giản
B Phản xạ được hình thành qua một quá trình học tập
C Phản xạ không di truyền và mang tính chất chủng loài
D Cả B và C đúng
Trang 16Câu 3 Điều kiện để thành lập được phản xạ có điều kiện:
A Phải có sự kết hợp giửa kích thích có điều kiện và
kích thích không điều kiện.
B Sự kết hợp giửa kích thích có điều kiện và kích thích
không điều kiện chỉ một vài lần.
C Sự kết hợp giửa kích thích có điều kiện và kích thích
không điều kiện phải được lặp đi lặp lại nhiều lần.
D Cả A và C
Trang 17Dặn dò
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK
- Đọc và trả lời câu hỏi phần “ Em có biết”
- Ôn tập chuẩn bị kiểm tra 1 tiết