Kẻ làm người chịu - Hồ Biểu Chánh

Phíasau có Tây nhi u, khó lòng “... Tuy ông làm quan ông ít th ng dân, nh ng ông làm chathì ông th ng con nhi u l m... Bà T ng Hi n tuân theo ý ch ng, nên lo cho con vào tr ng Chasseloup

LÀM NG I CH U

Bi u ChánhI- NG THINH T NG NG

y b a rày nh t báo Sài Gòn r p nhau mà khen ng i r p hát Casino hát

tu ng “ Les Miserables”1 hay l m

Nàng Lý T Nga a coi hát b , ch ít ham coi hát bóng, nh ng vì nàng nhà c

c truy n hoài r i c ng bu n, mà l i th y nh t báo khen quá, nên t i l i nàng r a

t, g u, thay qu n, i áo, tính i coi hát bóng m t b a mà ch i

Nàng b c vô r p hát th y có ng i ta ng i r i rác các h ng c ch ng n m sáu

ch c ng i Nàng l a hàng gh tr ng r i ph ng ph ng i l i ng i cái gh u, ngvãn hát i ra cho d

Nàng T Nga mình m c m t cái áo t en phía trong lót màu bông h ng l t,

i b n m t cái qu n l c tr ng ch n mang m t ôi giày nhung en.Tuy tay có eo

t b cà rá h t xoàn, tai có eo m t ôi bông h t xoàn, và c c ng có eo m t s idây chuy n c ng nh n h t xoàn, song s trang s c c a nàng coi c ng t m th ng,

ch không có v ch ng di n chi h t Ch ng hi u vì c nào lúc nàng m i i vô thì

ng i ta l i chong m t, day u l i mà ngó nàng, r i ch ng nàng ki m ch ng i yên,

ng i ta l i c ng c ngó nàng hoài n a

Có l nàng th y ng i ta ngó thì nàng e l , nên nàng l t cái kh n màu h t gà

xu ng mà b trong lòng, r i v i tay l y t ch ng trình hát bóng c m mà coi

Cách ch ng bao lâu có hai ng i àn bà i vô, r i x m x m l i hàng gh c a TNga mà ng i, ng i nh ch ng m i b y m i tám tu i, thì ng i m t bên T Nga,còn ng i l n, tóc ã b c hoa râm thì ng i k ó n a

Nga li c m t ngó ng i tr tu i, mà ng i y c ng li c m t ngó nàng hai

ng i ngó nhau r i c i nh ng vì không quen v i nhau, nên không chào h i chi h t.Hai ng i m i vô ó v a ng i yên ch , thì ng i tr tu i nói v i ng i kiang: “Mình ng i hàng gh n y có g n m t chút Ch chi mình vô s m, mình mua

gi y ng i phía sau d coi h n?” Ng i kia áp nh r ng: ”Ng i ây c ng c Phíasau có Tây nhi u, khó lòng “

Nga nghe ng i nh kêu ng i l n b ng dì, thì bi t không ph i là m con.Nàng coi k th y ng i l n m c áo xuy n en, qu n lãnh en tay eo m t chi chuy n, mang m t ôi dõn2 Ng i y tr ng tr o, m p m p, tuy tóc ã m b c mà

da m t còn ch a dùn Còn ng i nh m c áo màu nguy t b ch, qu n lãnh en, uchoàng kh n l c tr ng có thêu bìa, ch n mang giày thêu kim tuy n, tai eo bông h txoàn, c eo m t s i dây chuy n nh có nh n ba h t xoàn l n tay trái eo m t chi c

m th ch, tay m t eo m t chi chuy n3 c n Ng i dong d y, không m p không

m nh ng c m tay no tròn, ngón tay suông t, bàn tay d u nhi u, da m t không

i ph n mà tr ng trong, môi không thoa son mà ng , r ng nh r c l i trong

ng n, m t hi n l ng l i sáng r

Nga th y ng i dung nhan thi t là p , mu n làm quen ng h i th mcoi ng i âu, song nàng ch a ki m c ch c mà làm quen, thì l i nghe rungchuông s a so n hát

èn trong r p t t h t, r i nghe phía ngoài c a máy quây l ch x ch Ch ng baolâu kh i s coi hát Ng i l n ai c ng ng i im lìm chóng m t mà coi, duy có s p connít la ó r i l i v tay vang rân

Nga m c coi, nên cái kh n r t xu ng t nàng không hay Ng i con gái

ng i m t bên ó dòm th y l t t cúi xu ng l m giùm, r i a cho nàng T Nga

i và nói: ”Cám n cô” Ti ng nghe ng t x t

Hai ng i u có ý mu n làm quen v i nhau, l i c ng mu n th a d p y mànói, ng t vì bóng ng ch p, èn còn t t, li u th nói nhi u không ti n, nên làm l

mà coi hát Bóng ch p n lúc nàng Fantine kh n kh , ph i c t tóc nh r ng mà bán

ng l y ti n tr cho ng i lãnh nuôi con mình thì hai nàng u c m xúc nên a

c m t m t l t Thình lình h t l p, h v n èn khí b c lên sáng lòa Hai nàng

ng i nào c p m t c ng t r t, ng i nào c ng s h th n, nên ng thò tay vàotúi móc kh n nh ra mà lau n c m t

Nga th y nàng ng i m t bên ó c ng l c lõng nh mình, thì nàng h t ái ng i

a, nên nàng day qua má nói r ng: ”Tu ng n y hát coi ng lòng quá cô há” Nàng

y li n chúm chím c i và áp r ng: ”Nãy gi tôi khóc ngay Tôi th y ng i àn bà

mà b kh n kh quá nh v y tôi ch u không c Tôi hay m i lòng l m, nên tôi ít

mu n i coi hát”

Nga nghe m y l i th t thà y r t hi p v i ý nàng nên nàng nói ti p r ng:

- Tôi c ng v y Tôi coi hát h t i m y khúc ng i ngay mà b ho n n n, thì tôi

ch y n c m t H m nay tôi th y nh t báo khen tu ng n y hay l m, nên

a nay tôi i coi th , té ra tu ng hay thi t

- Tôi c ng v y.T i tôi th y nh t báo khen quá, nên tôi m i xin dì tôi d t tôi icoi ây

- Nhà cô âu?

- Tôi trong Ch L n

- Dì ây là dì ru t c a cô hay là dì sao?

- Dì ru t tôi Ch ru t c a má tôi Còn cô Sài Gòn hay là l c t nh lên ch i?

- Tôi Sài Gòn Tôi ng i g c Trà Vinh, m i mua nhà v trên n y ch ng vài

m nay

- Th y i v làm vi c trên n y hay sao?

- Không nhà tôi làm vi c Tòa án d i M Tho Vì th ng em tôi nó còn h c

tr ng Chasseloup, mà tôi mu n g n g i nó, nên m i mua nhà mà trêny

- Th y làm vi c d i M , sao cô l i trên n y?

Nga nghe h i câu ó, thì nàng cúi m t b coi bu n xo, song nàng g ng mà

áp r ng:

- Vì tôi còn có m t mình má tôi, nên tôi ph i h h v i má tôi cho vui Cô có

- Tía má tôi u khu t h t

- u v y thì bây gi cô v i dì ây ph i hôn?

n m i m t gi r i m i vãn hát T Nga khuyên dì cháu nàng Ch L n

ó ng i nán i h ra b t r i mình s ra sau, cho d Khi ng d y i ra T Nga m inói v i hai dì cháu r ng: ”V Ch L n ng v ng quá, tôi s i xe kéo không ti n

Ng i l n tu i áp r ng: ”Dám i xe kéo âu ra ngoài ki m xe mui m n i”

Ra t i c a r i, T Nga t giã, bèn nói v i ng i con gái r ng: ”Nhà tôi ngThu n Ki u, s 112; tôi m i cô v i dì b a nào có d p ra ngoài n y ban ngày thì ghénhà tôi ch i” Nàng y cúi u và áp r ng: ”Cám n cô, khi nào có d p tôi s ra

th m cô Còn cô có vô Ch L n ch i, tôi c ng xin cô ghé nhà tôi u ng n c Tôi

ng Cây Mai, s 82” Hai nàng cúi u chào nhau r i lên xe kéo mà i

Nga v d c ng, trong trí nàng th m khen nàng y hoài, không bi t nàng

là con c a ai mà dung nhan p v n nói có duyên, t ng i t ng ng d u dàng,cách ngó cách c i m th m, thu nay ch a g p m t nàng nào ngôn dung cy

Nàng n y là con gái c a ông Bang Siêu, tên nàng là Thái C m Vân n m nay

c 17 tu i r i mà ch a có ch ng Ông Bang Siêu là Tri u Châu bên Tàu qua Vi tNam h i 22 tu i Ông buôn bán làm n khá l n r i m i l p m t ti m trà t i ngGia Long Ông c i m t ng i v Vi t Nam phía d i C n Giu c, cách ít n m m isanh nàng C m Vân Ông buôn bán ngày càng thêm khá.V ông là ng i ch n ch tngay th ng b i v y ng i m t n c u tin c y ông, nên có m t n m n u hi pnhau mà c ông làm Ban Tr ng

Khi C m Vân c 9 tu i, ông Bang Siêu ti m trà cho v coi, ng ông vTàu mà th m t quán Ai c ng t ng ông v Tàu ít tháng r i ông tr qua, nào dè ông

i m i có m t tháng r i thì có th bên Tàu g i qua nói ông ch t

ông Bang Siêu l y làm b i r i, ph n thì ti m l n mua bán b c muôn, ph nthì bà không bi t ch Tàu, bà không xem s sách c Bà s tài phú gian l n, b i

y bà sang ti m cho ng i khác, l y ba muôn r i ng b c bà mua n m c n ph

u t i ng Cây mai, giá hai muôn tám còn b y ngàn bà làm v n mà nuôi con

Bà d n c n u, còn l i b n c n bà cho m n, m i tháng góp ti n ph c vài

tr m ng

Qua n m sau bà cho C m Vân vào nhà tr ng4 Ch L n mà h c, C m Vân s nkhi u thông minh, l i nh tánh c n c , nên nàng m i h c 5 n m ã bi t nói ti ng Tây,

bi t vi t ch Tây dùng, mà nàng l i bi t thêu thùa và may vá khéo l m Nàng tính

c luôn cho n 20 tu i m i thôi ch ng dè khi nàng m i c 15 tu i, m nàng t

tr n nhà c a không ai coi b i v y nàng ph i thôi h c ng v nhà mà cai qu n snghi p Nàng không có bà con ông: bên n i thì có vài ng i chú h mà thôi, chkhông có bà con ru t; còn bên ngo i thì có m t ng i dì, ch ng ch t không có con,

i R ch Ki n ch không còn ai n a

C m Vân là con khách Tri u Châu nh ng vì cha ch t h i nàng còn nh d i,

i t y v sau nhà thì g n g i v i m Vi t Nam, vô tr ng thì b u b n v i con gái

Vi t Nam, nàng t p tánh n t l ngh a theo con ng i Vi t Nam b i v y n u ai không

rõ c i r c a nàng thì ch ng bao gi mà nghi nàng là con khách trú Khi m nàngkhu t r i nàng li u m t mình không ti n, nên n n n v i dì, là cô ba Hài, v v inàng Cô ba Hài c ng có v n n m b y tr m, ch không ph i nghèo c c gì, nh ng vì

bà không ch ng, không con, m t mình qu nh hiu, l i th y cháu còn nh d i không không b o b c nó, b i v y bà m i bán nhà v C m Vân

m Vân c tang báo hi u cho m thi t là chính ch n Tr n hai n m nàng x n

n trong nhà mà h h v i dì ch ng khi nào nàng ló ra ng, h khen hát Qu ngông hay nàng làm l mà h n l Kh ng T l n nàng c ng không k Nàng m imãn tang m c vài tháng mà ã có hai ng imái chính5 v i m t ng i con ôngBang c y mai nói mà c i nàng Trong ba ch y nàng không ng ch nào h t Hai

ng i chú m t h n khuyên l n nàng h t s c, mà nàng c ng không ch u H gi n

r y và h i vì c nào mà m y ch u giàu có x ng áng mà nàng l i chê h t th y,thì nàng nói r ng, nàng còn nh , nên ch a mu n l y ch ng, ch nàng không nóiduyên c nào khác

a nay nàng c nh t báo th y có l i khen r p hát Casino ngoài Sài Gòn hát

tu ng m i hay l m nàng m i dì i coi th nên nàng m i g p nàng T Nga mà làmquen ó

Còn nàng T Nga là con bà T ng Hi n, g c Láng Thé, thu c t nh Trà Vinh.Không ai bi t ông T ng Hi n sanh t i x nào Theo l i m y ông già bà c nói

i, thì lúc Hi n còn trai tráng anh ta n Láng Thé ki m ch làm n Anh ta vào

i c u H ng c Khoan H ng c Khoan có ch ng vài ch c m u ru ng mà thôi,

ch không giàu chi l m.V ông ch t s m, l i cho ông m t a con gái tên là ThLài Lúc ông m n tên Hi n thì Th Lài c 21 tu i r i mà ch a có ch ng Tuy

Hi n nghèo i , nh ng mà anh ta bi t ch nho chút ít, b t ng m nh d n, v nnói khôn lanh, m t mày sáng láng Anh ta c có ít tháng thì ã t tình v i congái ông ch nhà, H ng c Khoan s làm r y ra càng thêm x u h , b i v y g ph t

Th Lài cho tên Hi n, ng trong kh i oán thù, ngoài kh i d ngh

Hi n là tay khôn ngoan, khi H ng c Khoan ch t r i, anh ta k nghi p thì anh

ta tung hoành, quy t dùng gia tài chút nh c a cha v l i ó mà làm m t snghi p l n trong t nh Trà Vinh Anh ta ngh n u không có quy n th thì khó màlàm giàu c Anh ta m i ra làm làng, ban u làm H ng hào, xã tr ng, l n l n

mò lên ch c H ng qu n H ng s Anh ta dùng cái quy n H ng ch c mà hung

hi p l ng g t nh ng Th dân kh kh o trong làng, nh làm nh v y nên làm

ng ch c trong m i n m thì ru ng t ã t ng s lên t i m t tr m m u Anh ta

i g p d p may, lúc y trong t ng khuy t ch c Phó T ng Anh ta ra tranh c , nhtrong nhà có ti n, h nói âu ng i ta nghe ó b i v y cho nên lo có m t tháng, t n

có m t ngàn ng, mà c làm th y Phó Anh ta làm Phó T ng không có quy nhành gì bao nhiêu, nh ng mà anh ta là ng i th y xa, nên không l y s ó làm bu nngh vì ông Cai T ng ã già r i n u mình bi t nh n nh n trong m t ít n m thì cáiquy n cai T ng không l t kh i tay mình c Thi t qu ông Hi n làm phó T ng m i

ba n m, k Cai T ng qua i, ông ta c c p b ng làm Cai T ng

Quy n th ã s n r i, oai nghi l p thêm không khó gì, ông Hi n m i dùngquy n th , l p oai nghi mà s a tr dân làng trong t ng Cách ông s a tr khác h n

ng i ta h t th y; ông s a là s a b n b a; ông tr là tr th tá canh ch không

ph i ông s a t c x u thói hèn, không ph i ông tr côn c p n nh m t hai ôngCai T ng khác Ông s a tr có m y n m mà ru ng t c a dân Th m i ph n ãsang tên ông ng b h t b y tám ph n

Ông T ng Hi n có hai a con: a con gái l n tên là Lý T Nga, a con trai

nh tên là Lý Chánh Tâm Tuy ông làm quan ông ít th ng dân, nh ng ông làm chathì ông th ng con nhi u l m a con gái ông cho lên N h c ng mà h c, còn

a con trai thì ông g i nhà ng i quen ng i h c tr ng t nh Trà Vinh T Nga

c t i 16 tu i, có b ng s h c r i ông m i em v tính g l y ch ng Cách ba n m

tr c ông xin phép i Sài Gòn h u Toà Phúc Án v v ông ki n giành 120 m u t

i tên Th ch G ng Khi ông v n nhà thì khí s c ông hân hoan l m Ông nói cho con hay r ng, ông ã ng ki n r i, mà ông ã h a g T Nga cho con trai ôngCai T ng H M Tho, chàng y tên là Lê Phùng Xuân, ng làm thông ngôn ToàPhúc Án trên Sài Gòn

Ông vui ch a c m y ngày, Lê Phùng Xuân ch a i l chi h t, k ông mang

t ch ng b nh phi th ng b ng ông m t ngày m t thêm l n, da m t v i tròng con

t ông m t ngày m t thêm vàng, ông u ng thu c Tây, thu c Tàu, thu c Nam,

th mà b nh c ng không th y gi m Nh ng h ng ch c n th m ông có nhi u

ng i oán ch c ông b th , ho c b thu c, nên khuyên ông r c th y mà m ho cmay m i h t c Ông nghe có ông L c Ba chùa C n Chông m ng i gi i l m.Ông l t t cho ng i i r c, thì ông L c Ba không ch u i Ông cùng th ph i

n xe h i mà qua ó, té ra qua n ch ông L c ba coi b nh r i thì ông l c u

ng không bi t làm thu c

Ông T ng Hi n tr v nhà, b nh càng ngày càng thêm n ng, n u ng không

c, c n m mà th è è hoài M t êm n , ông bi t trong mình không ch u lâu n a

c, ông bèn kêu v con l i ng g n ông r i ông tr i hai u: m t là ph i g T

Nga cho Lê Phùng Xuân, hai là ph i lo cho Chánh Tâm n h c cho có c p b ng Vcon ông khóc rùm, ông nh ng m t nhìn v nhìn con m t l n chót r i t t h i.

Cai T ng H M Tho hay tin T ng Hi n ch t, thì d t con là th y thông ngôn

Lê Phùng Xuân, xu ng u tang Bà T ng Hi n nh n d p y, bà thu t l i tr i c a

ch ng l i cho Cai T ng H nghe, Cai T ng H r t vui lòng; nên làmbá nh t6 cho T ng

Hi n r i, thì cai T ng H c y mai n nói mà c i T Nga cho Phùng Xuân

Bà T ng Hi n th m ngh ch ng ch t l i cho bà b c h n m i ngàn ng, lúa

n hai ch c ngàn gi , ru ng h n n m tr m m u, mà con trai thì kh d i, m i h c

p nh t tr ng t nh mà thôi, n u bà không lo g con gái l y ch ng, tho ng nh vi cnhà có x y ra u chi tr c tr , thì bà bi t nh c y ai ã v y mà ch ng ch t c n d n

vi c ân c n l m, nên d u th ng con, bà c ng không l ph ý ch ng

Còn nàng T Nga, tuy sanh trong nhà T ng Hi n m c d u, song tánh tình c

ch nàng không gi ng cha chút nào h t trong nhà thì nàng hi n l ng ra ngoài

ng thì nàng khiêm nh ng, v i ng i l n thì nàng cung kính, v i k nh thìnàng d u m m, nh t là i v i cha m cùng em thì nàng th o thu n, t ng c ng ítcon gái nào bì k p Tuy trong lúc ám tang c a cha nàng dòm th y Phùng Xuân b

ch vúc v c, v n nói x c x c, da en, mi ng r ng r ng hô, trán th p coi không ra v

ng i phong l u, nh ng vì có l i tr i c a cha, nên nàng ph i ánh li u nh m m t màphú duyên n cho tr i ch nàng không dám h môi mà khen chê chi h t

Phùng Xuân c i T Nga v m i chung g i m t b a u thì T Nga ã th t chí,

vì nàng thì thanh nhã, còn chàng thì ô t p, nàng thì hoà h n, còn chàng thì táo b o,nàng m mi ng nói nh n ngh a còn chàng thì m ni ng nói b c ti n, nàng h c ít màtrí cao, còn chàng h c nhi u mà trí th p, v ch ng mà tánh ý khác nhau nh v y thì

có th nào mà vui v cùng nhau cho c Cách ba ngày chàng li n xúi nàng v xin

t ngàn ng b c ng cho chàng l p th lo i v Trà Vinh Vì nàng th ng m

nh em, nàng mu n v g n g i ng th m nom cho d , b i v y nàng l t t v tthi t v i m r i l y b c s em a cho ch ng

Cách có ít ngày gi y i Phùng Xuân xu ng giúp vi c Toà án M Tho, T Nga

ch ng h ng t ý trách ch ng sao n g t mình, Phùng Xuân nói d i r ng, vì Toà ánTrà Vinh lúc n y có ng i làm vi c, nên quan trên sai i t m M Tho ít ngày, ch

ch ng nào Trà Vinh tr ng ch r i s i xu ng ó

Nga tuy bi t m y l i y là l i gi d i, nh ng mà vi c ã l r i, d u mìnhphi n trách c ng không ích gì, b i v y nàng c i r i b qua, c gi ph n gái theo

Nga th t chí, nhi u b a ch ng i ch i, nàng n m co nhà gi t l y ch achan Vì b i nàng là gái bi t u, nên g p duyên n nh v y thì nàng bu n th m màthôi, ch không dám trách cha, mà c ng không n cho m bi t.

Phùng Xuân có v nh v y mà chàng không bi t h ng h nh ph c, c trôngmong rút ti n b c mà thôi M i l n nàng v Trà Vinh th m m v i em, có cho n mbãy ch c nàng b túi mà xài, thì Phùng Xuân l y h t, mà chàng c ng không v alòng c xúi v ph i xin n m ba tr m chàng xài m i Ban u T Nga mu n c

ng ch ng, nên nàng v than th xin m vài tr m Chàng c ti n thì vui mà h h t

ti n thì qu u n a Nàng xin hai ba l n, r i th y m không c vui; nên nàng khôngdám xin n a Chàng không có ti n, ban u còn m ng ch i, thét r i chàng ánh pnàng x m t u u Nàng khóc lóc khuyên l n chàng ng có ch i b i t u s c, thì

vi c n xài trong nhà có th n thi u bao nhiêu nàng ch u cho h t Chàng ã khôngnghe l i nói ph i mà l i còn ánh thêm và nói r ng: “M y có khôn thì v d i LángThé mà d y m m y, ch ng có d y tao chó, ng có giàu mà làm phách.May là cha m y ch t, ch ph i mà cha m y còn s ng tao ánh, cho m y th y chay.”

Nga là gái thanh nhã, nàng nghe nh ng l i võ phu y ch ng khác nào nhinh óng vào l tai b i v y nàng khóc n c n , nàng t i cho linh h n cha ngày còn

ng t ng ch n c r hi n l i quá ra b t hi u Trong tai nàng v ng v ng nghe

th y ti ng “ chó…th ng cha m y” hoài, nàng không th nào nguôi c, b i

y sáng b a sau, chàng i làm vi c r i nàng lén m n xe v nhà cha ch ng, màthu t các l i c a ch ng l i cho cha m ch ng nghe

Ông Cai T ng H d t nàng tr ra M Tho, i chàng i làm v , ông r y s sài ít

ti ng r i ông v , coi b chàng không m x a gì h t T Nga th y v y càng thêm

bu n h n n a Nàng nán vài ngày cho lành v t tích r i nàng nói v i chàng ng vTrà Vinh th m m Chàng cho i, song chàng h m r ng: ”M y v r i ch ng tr lên

ph i có n m tr m ng b c, n u không có thì m y coi tao”

Nga vì s m bu n r u, nên t ngày nàng theo ch ng, nàng o n o th nàonàng c ng ôm p trong lòng không dám h môi cho m bi t Chuy n n y ch ng làmquá b ng nàng r i, á, ánh p mà l i còn nh c m nàng và cha m nàng n a, b i

y v n nhà nàng th th t h t m i vi c cho m nghe

Bà T ng Hi n c ng con, bà nghe con bà b ánh b ch i t i ngày mà anh sui chsui không tr ng tr th ng r , thì bà n i gi n, b i v y bà nh t nh b t con bà l i,không cho v nhà ch ng n a Ch ng ph i T Nga không th ng ch ng, nh ng vì hnàng nh m y l i chàng nh c m thì nàng t c t i, nên m d y l i thì nàng vâng

ch nàng không cãi chi h t

Phùng Xuân i n n a tháng mà không th y v lên Chàng bèn xin phépngh hai ngày i Trà Vinh mà th m v Chàng b c vô nhà, v a ngó th y m t v thìchàng tr n tr o r y la om sòm Bà T ng Hi n binh con, bà gi n run, nên bà óng ti ngnhi c chàng cho m t h i, r i i chàng ra kh i nhà bà cho mau, n u không nghe l ithì bà bi u y t vác ch i nó p Phùng Xuân c ng không v a, chàng c l n v i

bà, tuy chàng không dám m ng nhi c song chàng c ng tr treo nhi u ti ng n ng n

m T Nga th y v y càng thêm não n , nàng c ng i day m t vô vách mà khóc, chkhông nói c ti ng nào h t.

v v i chàng r r y m t h i r i Phùng Xuân ngoe ngo y b ra v Khi chàng

ra t i c a chàng nói v i r ng: “Má mu n b t v tôi l i, tôi làm má h t nhà cho mácoi” Bà T ng Hi n áp r ng: “ , m y có gi i thì m y làm sao thì m y làm i Tao thívài ngàn ng b c cho th y ki n thì m y tù r c x ng, nói cho mà bi t, ng cóánh phách.”

Phùng Xuân v r i bà T ng Hi n nói v i T Nga r ng: “Nó có gi i thì nó vào

n mà ki n xin m y ch nó làm gì m y c Thây k nó, coi nó làm sao cho

bi t M y ây, ng có theo n a“ T Nga c ng i khóc hoài

Cách ch ng bao lâu, Chánh Tâm thi u b ng s h c Bà T ng Hi n tuân theo ý

ch ng, nên lo cho con vào tr ng Chasseloup Laubat

Chánh Tâm i h c xa, m nhà lo l ng hoài n ng không c Và t khi ông

ng Hi n ch t r i, thì làng xóm h không kiêng n bà T ng nh h i tr c n a: ã

y mà dân Th b ông T ng l y t h i tr c, chúng nó h m he h ng ngày Bà T ng

Hi n th y dân tình nh v y thì bà ã ý mu n mua nhà v Châu Thành

Lúc n y con bà lên h c trên Sài Gòn, bà m i i ý tính lên Sài Gòn mua nhà mà, tr c cho thong th t m thân sau n a g n con cho d

t b a n bà d t T Nga lên Sài Gòn th m Chánh Tâm Bà nghe nói ngThu n Ki u có bán m t cái nhà l u m i hai ngàn ng Bà i coi, th y ch c ch n,

mi ng t r ng rãi, bà v a ý l m, nên bà tr xu ng hai ba ngày r i bà d t giá m ingàn r i Bà v bán lúa em b c ch ng , r i mua s m bàn gh , t gi ng d n d p

mà Bà c y m t ng i em con nhà chú c a bà là H ng b Hu nh, coi giùm nhà

a ru ng t c a bà Láng Thé, r i bà d t T Nga nhà m i trên Sài Gòn v i bà.Phùng Xuân h m d a nghe m nh m l m, mà ã n m sáu tháng r i, không

th y chàng ki n cáo chi h t Ch ng m con bà T ng Hi n v trên Sài Gòn, chàng lótcót lên xin l i v i bà và xin r c v v Bà T ng r y chàng m t h i bà b t gi n; tuy bàkhông i chàng n a song bà nh t nh không cho T Nga v nhà chàng PhùngXuân theo d l v i v , c ng b t gi n, nh ng mà chàng có h i âu thì nàng m i nói

ó, coi ra l t l t, ch không có v m n n ng.Tuy là nàng chuy n vãn v i chàng m c

u, song h chàng b o nàng v M Tho thì nàng l c u, trong trí còn nh m y thoi

y p, còn ghi m y nh c m ngày n hoài

Phùng Xuân n n n h t s c không c, thì chàng m i lòng, b i v y chàngkhông nói t i chuy n y n a, mà h m i b a ho c n a tháng thì chàng l m lên

t l n, l n nào lên chàng c ng chà l t n c m r i ng t i ó Bà T ng không i

xô r y rà n a, song bà c ng không ngó ngàng t i, lên bà không h i, mà v bà c ngkhông c m

ch ng Phùng Xuân l t l o nh v y ã g n ba n m mà c ng ch a hi p m tnhà c Hôm g p C m Vân trong r p hát Casino, T Nga nói vì m c h h v i, nên không theo ch ng c, y là l i nói d i, b i vì T Nga xa ch ng là t i phi n

ch ng, ch không ph i vìtríu7 m

7

th ng yêu

II - YÊU NHAU NÊN PH I TÌM NHAU

Bu i s m mai, tr i m a r r , gió ph t lao rao Bà T ng Hi n ng i trên b ván

a c a s mà n tr u, tay bà x a thu c s ng, m t bà ngó ra ngoài v n Lá cây nh

tr i r a t loi ngoi, con cóc s gió l nh ng i núp d i g c m n

Con Nên là a h u tr u n c cho bà, tr c ch ng b n m i l m tu i, m tmày sáng láng, y ph c s ch s , phía sau i ra m t tay xách bình trà, m t tay b ng

- hôn! i làm tr i m a r i ch t hay sao mà s ! Thu nay có ai mà b tr i

a r i ch t bao gi ? Cái quân ó thi t là kh n n n! d i ru ng i làm

i ngày ngoài m a, không nghe nó nói ti ng gì em nó lên Sài Gòn m i

y tháng, nó h c theo thói ch , r i nónúc ních8th y phát ghét

Con Nên th ng th ng i tr vô phía trong Cách ch ng bao lâu thì th y th ng

Ði u tr n khoe l ng en tr y, d m m a ra ng d a hàng rào mà s a cây h , chèn

y có l a tình, mà g ng m t y ch c là h u c

Bà T ng ngó nàng, b bà c ý l m, nên bà chúm chím c i r i h i r ng:

- i hôm hát hay l m sao mà khuya d v y?

- Hay l m má à! Má không i coi thi t u ng quá T i nay nó thôi hát tu ng ó

i Con ít a hát bóng, mà con coi quên v G n 12 gi m i vãn

- Hay gi ng gì! Hát bóng ch p ch p coi m i con m t hòng ch t

- Th a ph i Coi hát bóng m i con m t thi t Mà n u h hát tu ng nh h ihôm n y thì áng coi l m má à….Ý! Nè má! H i hôm con coi hát, con có g p

t cô nh nh thi t là l ch s Con ai v y không bi t Con ng i g n m t bên

8

cách i ng o c a ng i m p

cô, con coi t bàn tay bàn ch n, con nói chuy n v i cô, ng i ã p mà v nnói c ng ph i th l m.

- Ch ng bao l n?

- Cô nói cô m i b y tu i b a nào con có i Ch L n con ki m nhà cô con

th m, r i con m i cô ra ây ch i cho má coi Thi t d th ng l m

- Ch L n hay sao?

- Cô nói cô ng Cây Mai

- khi con ch ch khách nào ó ch gì?

- Th a không bi t n a….Mà không l con ch ch âu má Cô n y ng ngh nh,

i v n nói d th ng l m mà, con ch ch âu c v y

- i hôm con i coi hát r i, chà nó có em l i m t cái th kìa Má trong t

u trong h c phía ngoài c a ó Con l y c coi th cùa ai v y

Nga b i u vén khéo r i, v a ng d y i l y th , v a kêu con Nên mà nóing: ”Nên à, coi có n c sôi, m y khu y cho tao m t tách cafê s a u ng ch i, Nên.Khu y s a nhi u nhi u m t chút, nghé”

Con Nên phía sau d rân T Nga kéo h c t l y phong th r i th ng th ng i

i cái gh ca na phé9ng i m ra mà xem, trên cái gh có hai cái g i d a, bao b ng màu tr ng sáo10 l i có thêu sen; nàng ch ng tay d a vào g i, màu g i d i m tnàng, coi thi t là p Ch ng hi u vì c nào nàng c th mà nàng l i châu mày,

mà nàng c, r i xé tan xé nát em qu ng vào ng nh , s c m t cô h t vui

Con Nên b ng tách cafê s a em ra T Nga r c l y r i b ng l i bàn n ng i

mà u ng, không tr l i m y câu h i c a m Nàng u ng vài mu ng r i ó, ch ngtay ngó s ng ra ngoài sân m t h i lâu r i h p thêm vài mu ng n a Bà T ng kéo gh

m ng a trên ván và nói r ng: ”Má ngh thi t má gi n th y con l m Tánh h c t c,

th y thì b ng, không coi i coi l i, r i bây gi m i cái h a l i cho v conó”

Nga châu mày áp r ng:

- Vi c ã l r i, má trách th y làm chi má Th y c ng mu n cho con có ch ng

t , ch ph i th y mu n h i con sao T i ph n s c a con ph i r i nh v y,thì con ch u ch

- Thi t không th y con gái nào vô ph c nh con

- Tr i b o sao thì ph i ch u v y, ch bi t làm sao bây gi

- Tr i gì! Má mu n con vào n mà xin ph c cho kh i c c lòng

- Có l nào con làm nh v y, má L i th y tr i tr c m t con, con ghi trong trí

mà nh hoài Ch ng nào th y hai th y xin con thì th y , ch l nào condám th y

- Ít ngày t i xin m t tr m, ít ngày t i xin hai tr m ai có ti n âu mà cho hoài.

Th khi nó t ng c a ông cha gì nó l i ây sao mà Nó g i th xin baonhiêu n a ó?

- Th a th y không có xin ti n

- y ch g i th xin gi ng gì?

- Th y n n n con v v i th y Th y nói bây gi th y không ch i b i n a…

- Thôi, thôi, không ai mà tin n a H i ó mà ánh phách, nó nói nó làmcho má h t nhà, sao hai ba n m nay không làm th coi, r i bây gi l i xu ng

p ã r ng r i mà màu còn t i nàng ngh ph n nàng ch ng khác nào cái bông y,thì nàng bát ngát trong lòng Thình lình con mèo mun, trong nhà th ng th ng i ra,

nó khò khè b c l i c ch n nàng m t h i r i c n ng qu n nàng mà trì nh ng

nh ng T Nga cúi xu ng v con mèo m t cái nó ch y i xa, r i nàng kéo ng qu nlên mà ph i b i, lòi b p chu i tr n nõn mà tròn vo Nàng tr vô nhà leo lên gh xích

u mà n m, bà T ng h i r ng:

- Em con có d n chúa nh t n y vô r c nó hay không?

- Th a không Nó nói lúc n y bài v nhi u l m; nó li u chúa nh t nào r nh

- i nghi p, trong tr ng n c c kh , nên nó c ng thèm h t th y Con, mà

nó h c c thi t má m ng quá Má tính v trên n y mà cho g n nó thi t

là hay l m, ch d i Láng Thé thì h i nào mà i th m nó

Con L i i ch v n u c m kho th t xong r i, con Nên b ng d n lên bàn Mcon bà T ng ng i l i n T Nga và n và nói chuy n v i m , song nàng nói mà trí lora

n tr a tr i n ng, nên ng sá khô ráo h t th y T Nga ng th c d y thìnghe ng h ã gõ ba gi chi u Nàng th y tr i t t, bèn xin phép m i Ch L n

ki m hàng tr ng t t mà mua ít th c v may áo mát b n ng Bà T ng g t u và nóing: ” , con có i Ch L n luôn d p coi có th hàng nào t t con mua may cho emcon v i, nghé Má coi l a c a nó ã c h t r i”

Nga b o con Nên s a so n i v i nàng Nàng lên l u thay r i kêu xe kéo

i v i con Nên l i nhà ga Ch i mua gi y xe l a mà i Ch L n Lên xe r i nàngtính th m trong trí, h mua xong r i s m, thì nàng s i ki m nhà c a cô g ptrong r p hát h i hôm ó, ng th m cô ch i

Vô t i Ch L n, nàng d t con Nên th ng th ng i b mà coi ch i luôn th Nàng i ng Thu Binh r i qua ng Quãng T ng Cái, i xu ng mé sông.Nàng ghé m y ti m bán lãnh nhi u ki m hàng mà mua, thì không có th nào v a ý

t Nàng i l n l i ch , r i ghé ti m Nam Sanh, nàng v a b c vô thì nàng C mVân trong ti m c ng v a b c ra, tay c m m t x p hàng, nách c p m t cây dù ng

ng Hai nàng g p nhau c hai cùng ch ng h ng, nên ng kh ng l i r i ngó nhau

mà c i

Nga nói r ng: ”May d hôn! Tôi tính tôi mua m t lát r i tôi i ki mnhà cô mà th m cô a“ C m Vân l s c m ng mà áp r ng:

- u c v y thì em m ng l m.Thôi s n d p ây, em xin m i cô i v i em

Cô l i nhà em ch i r i mai m t em s ra th m cô l i cho bi t nhà

- c, c r i tôi i v i cô Cô ch tôi mua m t chút c hôn?

- Th a, cô có mua v t chi thì mua i, em i theo ch i v i cho vui Cô muaxong r i s i, nhà em g n ây

- Cô còn mua chi n a hôn?

- Th a không Em mua r i, em mua vài th c l c s n v thêu kh n ch i, chkhông mua chi n a

- u v y thì cô ch u phi n i tôi mua ít th c hàng r i tôi i v i

- Hai nàng d t nhau vô ti m; T Nga h i hàng tr ng và bi u l y th thi t t tcho nàng coi Tài phú không bi t nàng h i hàng tr ng mà mu n mua nhi u,hay là l a, hay là xuy n, nên ng d d , không bi t l y th nào C m Vân

th y v y bèn h i r ng: ”Cô mua hàng tr ng ng may áo qu n hay là dùng

vi c chi?” T Nga áp r ng: “ , may áo qu n Tôi mu n may vài cái áo bà

ba m c trong nhà, l i tôi c ng mu n may cho th ng em tôi vài b máta” C m Vân g t u nói r ng: ”Ti m n y có bán xuy n tr ng t t l m,may áo mát thì cô mua xuy n ó mà may, còn may qu n thì ph i mua l c

n B c Th o.”

Nga g t u và c i C m Vân b o Tài phú l y xuy n v i l c s n tr ng TNga c m hàng mà coi thì nàng v a ý l m nên nàng h i giá Tài phú thách giá caoquá, nàng không quen mua hàng nên ng b ng không bi t ph i tr bao nhiêu cho

a C m Vân r c mà tr giùm cho T Nga D t giá xong r i T Nga m i mua hai

p xuy n v i m i th c l c s n B c Th o Nàng móc bóp ra l y b c mà tr cho

ti m C m Vân li c th y trong bóp có b n n m t m gi y tr m và vài t m gi y hai

ch c T Nga a m t t m gi y tr m cho tài phú th i, còn C m Vân thì ng góihàng r i a cho con Nên ôm Ti n b c tr xong r i hai nàng bèn d t nhau tr ra

m Vân h i T Nga r ng:

- Cô còn mua v t chi n a hôn?

- Thôi, có mua v t chi n a âu

- y thì em kêu xe, ng r c cô vô nhà em ch i

- c Cóxe ki ng11 kia

11

xe do 1 ho c 2 ng a kéo, có b ng ng i âu m t nhau, hai bên có ki ng

m Vân ngo t m t cái xe ki ng l i r i m i nhau lên xe, hai nàng ng i phía sau,con Nên ng i phía tr c C m Vân bi u ng i ánh xe i qua ng Cây Mai Xe rút

ch y, hai nàng t i c i; b t lu n ai th y hai nàng dung nhan u p c hai, thì

ng day m t mà ngó

Xe qua ng Cây Mai, ch y c m t khúc r i, C m Vân a tay và ch và

bi u ng i ánh xe ng ng ngay s 82 Nàng m c a leo xu ng, móc ti n trong túi

mà tr ti n xe r i m i T Nga vô nhà

Nga b c xu ng th y có m t dãy ph l u n m c n, mà c n s 82 v phía

u d i Hai bên lan can ngoài c a có m i bên m t ch u cau vàng, vì thèm n ngkhát m a nên lá không c t i t n Ngay tr c c a gi a có treo m t b c sáo xanh

nh ng nh nh cho ng i i qua i l i ngoài ng không th y c trong nhà.Hai bên c a s có c m song s c s n màu xám, l i có treo màn b ng v i b tr ng k t

p ren thiêu

m Vân b c vô tr c r i d b c sáo cho T Nga v i con nên vô, cô ba Hài là

dì c a C m Vân ang n m trên b ván gõ nh phía trong nghe ti ng giày t ngkhách nào l , nên l m c m ng i d y C m Vân nói l n lên r ng: ”Th a dì, có cô ngoài Sài Gòn, ghé th m cháu ây.”

Cô ba Hài chào h i l ng x ng, m i T Nga ng i, kêu a , là con Ngó, mà h i

ch n c u ng

m Vân m i T Nga ng i t i b gh sa long Th ng H i chính gi a nhà và

bi u con Nên ng i bên gh bành t ng d a c a s Khách ng i r i, C m Vân b c

vô trong, cây dù gói hàng trên ván ng i ch dì ng i ó và kêu con Ngó mà nóinho nh

Nga dòm trong nhà thì th y d i t lót g ch bông trên ánh sáp láng bóngtrênla phong12 s n tr ng l i có v v i, hai bên vách t ng có treo hai khuôn hình l n,bên tay m t thì là ch n dung m t ng i ch c ch ng n m m i tu i không m pkhông m còn bên tay trái thì là ch n dung m t ng i àn bà Vi t Nam tr c ch ng

n m i l m tu i, m t mày m, b t ng dong d y Phía trong thì m t bên có

m t cái t r u, trên t s p chén n c m, chén u ng trà, u b ng ki u, l i có b t

c h t th y, còn m t bên có m t cái bàn vi t phía trên có treo m t b t ng b n

m, vi t ch Tàu l ng qu ng, t ng coi c xì mà l i l ng khuôn ki ng Tuy trongnhà c không bao nhiêu, l i c ng không có v t chi quí báu, nh ng mà nh chnhà d n d p vén khéo s ch s , b i v y ai b c vô c ng mu n ng i ch i lâu

Nga ng ng i ngó , k C m Vân b c ra, nàng bèn h i r ng:

- Hai khuôn hình treo ây, là ch n dung c a ai mà th v khéo quá?

- Hình c a tía má em

Nga ngó C m Vân R i ngó hai khuôn hình mi ng chúm chím c i Ch ng

hi u C m Vân ngh th nào, mà nàng th y T Nga ngó mình mà c i thì nàng c ng

- Th a có ng i ta m n luôn luôn, không khi nào mà b tr ng bao gi

Cô ba Hài b c ra nói v i C m Vân r ng:

- Sao cháu không bi u con Ngó nó i mua bánh v d n cho cô n ch i

- Th a, cháu ã sai nó i r i

Nga nghe nói nh v y bèn ng d y nói r ng: ” ng có mua bánh trái làmchi m t công tôi th m m t chút r i tôi v B a nào có r nh, tôi vô s m r i s

ch i lâu”

m Vân c i và áp r ng: ”Th a cô, còn s m mà, m i b n gi r i Cô ng i

ng n c ch i m t chút r i s v ây v ó có bao xa mà s t i”

Nga ng i l i, dòm th y trên ván phía trong có m t bàn thêu, bèn h i C mVân r ng:

- Cô thêu chi ó?

- Em không có vi c chi mà làm, nhà lúc thúc bu n quá, nên m y b a rày emthêu m t c p m t giày ng óng i ch i

- Cô cho phép tôi coi c hôn?

Nga c i và nói:

- Cô thêu ng cô dùng, n u tôi l y v y sao cho ph i

- Th a không h i gì Xin cô ng ng i em thêu c p n y cho cô, r i emthêu c p khác cho em

Hai nàng ng nói chuy n t i ó, k con Ngó b ng ra m t mâm bánh trêncái bàn gi a, trong mâm có b n d a bánh, m t d a bánh bao, m t d a bánh x p, m t

a bánh b t l c và m t d a bánh bông lan nh ng u en Nó tr vô r i b ng ra m tmâm n a có ba chén trà, chén ki u b t b c, d i có ch n, trên có n p Cô ba Hài b c

i ng i cái gh ngoài r i nói v i C m Vân r ng: ”Cháu m i cô n bánh i cháu”

m Vân ng d y ch p tay m i khách T Nga t ch i vì không mu n n, xin

u ng n c mà thôi, nh ng vì dì cháu C m Vân khuyên m i ép u ng quá, nênnàng ph i v tình l y m t mi ng bánh bông lan mà n Nàng n bánh r i b ng chén

c mà u ng, thì mùi trà th m ph c tuy nàng không dám khen ngon, song trong trí

nàng bi t trà n y là trà m c ti n Nàng u ng n c, mà m t ngó trên b t ng treotrên bàn vi t và h i C m Vân r ng:

- Cô bi t ch nho hay sao?

- i nh tía em có d y chút nh

- tranh ó c a tía em l i Má em nói ch vi t hay l m; h i tr c tía emmua t i m t tr m tám

- Coi lôi thôi mà m c d há?

- i ch vi t, mà ng i vi t ã ch t r i, không còn ai vi t hay b ng, nên giá

i m c H i n m ngoái chú em nói có m t m t ng i ch nhà máy nào ónài b n y l i hai tr m r i Chú em xúi bán, em không n bán d u tích c atía em, nên m i còn ó

- Cô còn m t ông chú hay sao?

- Th a, chú ó là chú h Bà con ru t c a em bây gi k h t bên n i bên ngo icòn có m t mình dì em ây mà thôi

Nga th y tr i g n t i nên ph i t giã mà v Con Nên ch y kêu m t chi c xe

ki ng em l i, tr giá n m c t m n a th ng ra Sài Gòn Khi T Nga ra c a, C mVân i theo, T Nga bèn nói r ng:

- a nào ra nhà tôi nghe hôn Tôi trông l m a

- em thêu c p m t giày xong r i em ra Ch ng ba b a n a ch c r i

- c Nh s nhà tôi hôn? s 112 ng Thu n Ki u

- Em nh

- Thôi, cô vô, tôi v k o t i

T Nga lên xe, xe rút ch y mà nàng còn nói vói r ng: “Cô có ra thì ra s m,

ng ch i lâu m t chút, nghe hôn“

m Vân cúi u T Nga ngó ngoái l i, hai ng i c i v i nhau r i ch y xe

tu t

Nga v nhà, a hàng ra mà khoe v i m và nói r ng, nh g p C m Vân ch

bi u và tr giá giùm nên m i mua c hàng t t mà r Bà T ng Hi n coi hàng thì bà

ng v a ý l m

Lúc ng i l i mà n c m t i, T Nga m i nói r ng:

- Má ch a th y m t, mà má nh d o hay quá

- nh d o gi ng gì?

- i s m mai con khen cô ch L n ó, má nói cô là con ch c Thi t qu , cô

là con ch ch, cha ch ch m Vi t Nam Cha m ch t h t, bây gi cô v i m t

bà dì Nhà c a d n d p ng quá, mà bà dì c ng bãi buôi t t d , cô thiêuthi t là khéo Cô h a thêu cho con m t c p m t giày, b a nào thêu r i cô

em ra má coi

- Con có vô nhà nó hay sao ?

- Th a có, Con g p cô r i cô m i con l i nhà ch i Cô ãi trà ãi bánh Cha

ch ! Tía cô h i tr c bán ti m trà, nên cô cho u ng trà ngon quá

- Th con ch ch khách mà làm quen v i nó làm chi

- Con ch ch mà cô n y ph i th l m mà b a nào cô ra y má coi Má

th y ây má c ng th ng n a

Bà T ng làm l , vì bà ã s n trí khinh khi con ch ch nên bà c ng không tin l i

a T Nga nói chút nào h t

III - T BÀY TÂM S

Cách ba ngày sau, l i tám gi r i s m mai T Nga n m trên gh xít u mà c

nh t báo, còn bà T ng Hi n l c c sau nhà b p ng ki m coi con L i i ch v

mà nó mua nh ng v t gì

Thình lình T Nga nghe có ti ng xe ng a ng ng tr c c a, nàng li n ng i d y

mà dòm Nàng th y C m Vân trên xe ki ng b c xu ng, mình m c áo nhung màu

t xay lót bông h ng, trên u i kh n l c s n tr ng, ch n mang m t ôi giàyláng, tay c m gói gi y m ng, thì nàng m ng r l t t ng d y ra ti p khách Nàng

c xu ng n c thang th y C m Vân còn ng b ng ngoài c a ngõ, thì nàng atay mà ngo t và nói r ng: “ M i cô vô, cô h n ba b a thi t úng ba b a”

m Vân và c i và b c vô sân Nàng t ng T Nga ph , ho c m t cáinhà tr t nho nh , ch ng dè n ây nàng th y m t cái nhà l u p , tr c sân cóbông có ki ng, hai bên có m n và xoài, b i v y trong ý nàng có ý h i s t sè ái ng i

t chút T Nga b c ra sân mà ti p khách Khi vô g n t i c a, T Nga nói r ng:

”B a nay tr i n ng khô ráo, tôi ch c sao cô c ng ra, nên t h i sáng n bây gi tôi

m c nh t trình mà tôi có ý trông cô”

m Vân áp r ng: ” Cô có lòng chi u c , cô n nhà th m em tr c, mà em

ba b a m i i th m l i, thi t em có l i nhi u quá C ng vì c p m t giày nên em m imang l i, b ng không em ã i th m cô lâu r i Em m i thêu r i h i hôm n y, nên l t

t em ra cho cô” C m Vân nói d t l i thì a cái gói gi y c m trong tay ó cho TNga Lúc y ã vô trong nhà r i mà T Nga không m i khách ng i, l i l t t l y c p

t giày ra, r i c m âu l i trong tay mà nh m Nàng khen n c khen n , khen bmàu khéo, khen thêu hai m t gi ng nhau C m Vân c khen thì s c vui, song nét

t thì coi c ng có v ái ng i

Nga coi m t giày m t h i r i m i C m Vân ng i trên gh ca na pê theo b

sa lông gi a nhà C m Vân dòm trong nhà, th y c ch ng d n h c h , thìnàng càng thêm ái ng i, mu n i l i b ván d a c a s mà ng i T Nga n m taynàng và nói r ng: “Cô ng i ây mà Ng i ây c Trong nhà tôi có m t mình tôi và

má tôi, ch có ai âu mà ng i”

m Vân ng i ghé trên gh ca na pê, T Nga ng i m t bên r i kêu con Nên rót

c u ng Con Nên b ng ra hai tách trà em ra T Nga h i C m Vân r ng:

- m mai có lót lòng r i hay ch a? tôi sai bày tr i mua bánh v n ch inghé?

- Em có lót lòng r i em m i i v i ch em thì em thi t tình l m H em óithì em th a thi t v i cô ch , xin cô ng có mua v t chi h t Em u ng tách

c trà n y r i

m Vân và nói và b ng tách n c trà và u ng, tay b ng coi di u nhi u, mi ng

ng r t h u duyên T Nga ngó ra ngoài ng th y cái xe ki ng còn u ó, thìnàng nói v i C m Vân r ng:

- a xe nó còn u chi ó kìa?

- Em có bi u nó ch em

- Ch làm chi? Ngoài n y thi u gì xe ch ng nào v kêu xe khác mà v , ho c

xe l a c ng c

- Th a, thây k nó Ch bây gi mình th nó v xe không thì t i nghi p nó

- Tôi mu n cô ây n c m v i tôi ch i, r i x chi u s v

- Th a cô, không c Em có th a v i dì em r ng, em i m t chút r i em v

u em ch i lâu quá, s dì em trông

- Tôi mu n cô ch i v i tôi m t ngày Thôi, tôi tr ti n xe r i bi u nó tr

tr ng nó th a cho dì hay

- Th a, không nên khi khác Ch em còn nhi u ngày, ch ph i m t l n n y

i t bi t nhau hay sao

Hai nàng ng ép t v i nhau, b ng âu bà T ng nhà sau i ra tr c, C mVân th y bà, li n ng d y ch p tay cúi u T Nga c ng ng d y và nói r ng:

”Th a má có cô trong Ch L n ra th m con ây Cô có thêu con cho con m t cái

p m t giày th t là khéo; ây má coi th coi”

Nga l y c p m t giày a cho m Bà T ng c m i l i b ván mà coi Ch ng

hi u bà khen hay là chê, mà bà coi thoáng qua r i trên gh nghi, day l i têm tr u

mà n không nói chi h t T Nga m i C m Vân ng i l i nói chuy n ch i Cách m t

i, bà T ng h i C m Vân r ng:

- Em là con c a ai v y?

- m bà, con ây là con c a Bang Siêu

- Cha m còn hay không ?

- m bà, cha m c a con khu t s m

- Có anh em gì hay không?

a m t, th nào coi c ng m c ti n T Nga m c a cái phòng bên tay m t và nói v i

m Vân r ng: ”M i cô vô phòng tôi ch i Ban êm má tôi ng t ng d i; tôi trên

y có m t mình, bu n quá”

m Vân b c vô phòng, ngó th y d a vách t ng m t cái gi ng ng lauchùi sáng ng i, mùng l i n m gòn tr ng nõn Trên u n m có m t cái t ki ng

ng sách y m y ng n, phía d i chân có m t cái t áo b ng cây gõ D a c a s

có m t cái bàn nh m t vuông v i vài cái gh tô nê

13

bàn có hình ng cong t ng t h t xoài, ki n trúc n y thông d ng cho t i nh ng n m 50 châu Âu và M

14

do ch Michael Thonet, nhà s n xu t bàn gh u th k 20.

Nga kéo gh tô nê m i C m Vân ng i d a c a s , r i nàng c ng ng i ngang

ó C m Vân li c m t ngó T Nga th y s c nàng không c vui nh h i nãy TNga xây m t ngó ra ngoài c a s m t lát r i nàng th dài mà nói r ng:

- Cô coi ó mà coi Nhà c a mênh mông nh v y mà có hai m con thì vuisao c Tôi có m t th ng em trai, ng t vì nó m c i h c, chúa nh t nó v

ch i r i t i nó vô tr ng Tôi bi u nó xin ngoài nó không ch u, nó nói m i

a i m c công, b i v y lúc bãi tr ng m i có nó, còn ngày th ng thì có

t mình má tôi v i tôi mà thôi Ch chi tôi có thêm m t a em gái nh

cô v y ng h h v i nhau thì nói gì…

- u cô có m t a em gái, thì ch c cô b t nó nhà v i bà, ng cô theo

th y, ch cô có ây âu mà h h

- Theo th y làm chi.Theo sao c…

Nga nói t i ó, thì s c m t nàng bu n nghi n C m Vân không hi u tâm s

a T Nga, song nàng th y T Nga bu n nàng không dám h i; tuy v y mà có lnàng ki m l i gi i bu n giùm cho T Nga, nên nàng nói r ng: Cô còn m t bà m l i

có c m t a em trai n a, mà cô bu n V y ch ph n em cha m ã khu t h t màanh em c ng không ng ây sao”

Hai nàng ngó nhau r i cúi m t xu ng C m Vân thì r tay lên bàn, T Nga thì

nh p ch n d i g ch, không ai nói t i ai h t Cách m t h i lâu, C m Vân ng d y

n tay vào song c a s mà ngó ra ngoài v n.T Nga s nàng v nên nói r ng: ”Cô

ng i ó ch i mà Cô ng i r i tôi nói chuy n cho cô nghe”

m Vân ng i l i, T Nga nói r ng: “Tôi m i quen v i cô, mà không bi t t i saotôi th ng cô quá Tôi mu n hai a mình k t làm ch em v i nhau ch i, không bi t

có ng ch ng?” C m Vân c i và áp r ng:

- Ph n em hèn m n quá, n u cô s n lòng chi u c thì em r t i n, ch em

âu dám èo bòng

- Thôi, ng có khiêm nh ng chi h t tôi nói nh v y: Tôi hai m i tu i,

n h n cô ba tu i V y t rày s p lên kêu tôi b ng ch ch ng có kêu b ng

t H i tr c ch c ng tính nh em v y ó, tính th ng th ng mà ch n

a Té ra cái ph n c a ch là ph n r i, nên ch ch n l a không c, b i v y

y n m nay ch r u r không bi t ch ng nào

- Ch r u vi c chi?

- ch nói cho em nghe Ch g c d i Láng Thé, thu c t nh Trà Vinh, ônggià ch h i lúc tr c làm Cai T ng H i ch m i b y tu i, c ng b ng em bây

gi ó, ông già ch i h u ki n trên n y g p th y, là ch ng c a ch bây gi

i M Tho ó, th y nói th nào không bi t mà ông già ch h a g ch cho

th y Ông già ch v nhà r i nhu m b nh, ch ng m t tháng r i t tr n Tuylúc ông già ch m t thì ch ng chi ch a có i coi i nói chi h t, song tr c khi

t h i ông già ch có tr i v i má ch , bi u m t hai ph i g ch ch ó15 Làmcon mà cãi cha m sao ph i, nh t là di chúc c a cha mà mình không k , thì

t ti ng nào có tình ho c ngh a bao gi H có ti n a cho th y thì êm,còn không có ti n thì th y tay ánh mi ng ch i Ch rán mà ch u m y tháng

i ch m i than phi n v i má ch Má ch nghe nói n i gi n bèn nh t nh

t ch l i không cho v i th y n a Má ch c bi u v i ch vào n mà xinphá hôn thú hoài, song ch ngh ph n àn bà con gái, trong m i hai b n

c, g p may thì nh , g p r i ph i ch u; nay ch r i g p ch ng vô tình b tngh a, ch xin phá hôn thú r i l y ch ng khác hay sao Hu ng chi th y hai là

ch ng c a ông già ch nh, n u ch b th y, thành th ch mang l i v i linh

n c a ông già ch l m Thà là th y xin ch ch d u th y có qu y m y i

a ch c ng không n th y

m Vân ng i ch m ch mà nghe T Nga nói t i ây nàng châu mày th ra

m Vân th y v y m i hh i r ng:

- Té ra m y n m nay ch v i th y hai không chung v i nhau n a

- Tuy không chung m t nhà, song th y c ng chà l t lên xu ng hoài H i ban

u ch m i v d i nhà, th y xu ng th y r y rà, h m ki n th a t ng b ng,

m làm h t nhà ch Không hi u th y ngh th nào mà h m nh v y r ikhông ki n, l i t ngày ch v trên n y, th y lên dã lã ch không làm hung

a Má ch ghét th y l m, nên th y lên th y ng n ngh n ch không dámngang tàng Má ch r y om xòm, th y không dám nói n a, song v d i r i

i th nói r ng, th y m c n h òi hung quá, nên xin ch hai tr m ng

c ng tr n Ch th y v y c ng t i nghi p quá nên ch m i lén mua

ng a g i cho th y ngày hôm kia

- Té ra th y qu y mà ch c ng còn th ng

15

gia ình ó

- ó là ch làm theo ph n s ng i v , ch nào có ph i g i ti n mà cho ó là

th ng âu Th y v i ch khác nhau nh m t tr ng v i m t en, c x c ngkhác, tánh tình c ng khác, ý t c ng khác, cái nào c ng khác h t V ch ng

nh v y thì chung v i nhau sao c, có cái gì thích v i nhau âu mà

th ng Trí th y th nào ch bi t r h t, còn ph n th y thì ch dám nói ch c,

i ngày th y ch t c ng ch a hi u b ng ch c

m Vân c i, T Nga g ng c i theo, mà nàng a n c m t, ng h treo

ng d i gõ m i ti ng C m Vân ng d y xin t giã mà v , T Nga c m n c m

t s c mà không c, nên ph i ép lòng a nàng xu ng t ng d i ng cho nàng Hai nàng b c ra kh i phòng, T Nga m c lui cui óng c a phòng C m Vân i

i ng d a bàn bu rô mà ch

m Vân th y trên bàn có hai khuôn hình d ng ng, còn m t khuôn n athì n m úp m t xu ng bàn, b i b m óng y Nàng c m hai khuôn d ng ng màcoi thì th y m t khuôn có l ng hình c a T Nga, còn m t khuôn n a thì là c a m t

ng i trai, u ch y tóc ma ninh16, mình m c tây u h c ng tréo ch n, cánh taytrái thì d a nính trên cái bàn có m t bình bông v i ít cu n sách, còn tay m t thì

th c vào túi qu n Nàng ng c m cái hình c a ng i trai ó mà coi T Nga khoá

a r i mon men l i, ngó th y C m Vân ng coi hình bèn nói r ng: “Hình ó làhình c a th ng em tôi, th ng ba nó ch p hôm bãi tr ng.”

m Vân l t t hình ng i y xu ng, ch p l y hình c a T Nga mà nóing: “Hình ch ch p khéo quá, ch còn d cho em m t t m ng l ng ki ng làm

âu ph c, song trán th p m t th n r ng hô, coi không c thanh nhã nh cái hình

a ng i trai h i nãy

Hai nàng d t nhau xu ng l u T Nga và thò thò tay vào túi và nói r ng:

- ch tr ti n c p m t giày cho em ch Bao nhiêu v y em?

- Không, không Em cho ch ng óng i ch i, ti n g o làm chi

- Em cho ch thì ch c m n; nh ng mà d u em không n ti n công thì c ng cho ch th i ti n c m ti n chung l i cho em ch

- i! Chút nh mà h i gì Em cho ch làm k ni m ch i, l i không chay sao

Nga không bi t nói sao c, nên ph i b cái bóp vô túi l i C m Vân b c

vô trong ng th a v i bà T ng mà v Bà r i thôi mà bà không c m n c m, mà

ng không day l i ngó m t C m Vân

Nga a C m Vân ra xe quy n luy n, ng i m i vô ch i, k d n có ra thì

ph i ghé

16

i h t tóc ng n nh ng mái tóc phía tr c v n dài

Hai nàng m i quen nhau, mà vì tâm u ý hi p nên th ng yêu tri u m n nhau

ng nh quen h i t còn nh Cách n m sáu b a C m Vân không th y T Nga ra

ch i, nàng m i nói v i m ng i Ch L n mà th m Bà T ng nói r ng:

- Con nh ó coi c ng không ng gì l m, mà sao con a d v y?

- Má coi làm sao! C l ch s l m ch Tánh n t m m m ng, v n nói nh nhoi,con ch u l m

- Con ch ch khách mà bi t gi ng gì

- Con ai thì con ch

Tuy bà T ng nói nh v y, song T Nga i Ch L n bà không c n, mà C m Vân

ra ch i bà c ng không bu n T Nga vô nhà C m Vân thì C m Vân mua mì muabánh mà ãi, r i l i m i lên l u ch i T Nga th y C m Vân ã l ng ki ng cái hình

a mình mà treo ngang cái hình c a nàng C m Vân l i l y m t t m hình mà traocho T Nga em v nhà làm k ni m T y v sau, hai nàng vô ra th m nhau luônluôn, tình càng m n n ng, ý càng quy n luy n, khi thì d y nhau thêu m t g i m tgiày, khi thì cho m n tu ng m n sách, khi thì cãi nhau s n m c, khi thì thu t

vi c nhà v i nhau, b i v y m i quen vài tháng mà ã bi t tâm s v i nhau khôngcòn sót m t ch nào C m Vân thì bi t T Nga tuy không n b ch ng, song không

có b ng th ng ch ng, còn T Nga thì bi t C m Vân tuy con ch ch song nàng không

ch u l y ch ng ch ch d c lòng ki m m t ng i ch ng Vi t Nam, ch ng c n giàu haynghèo, mi n là có h c và bi t nh n ngh a thì thôi

t b a n bà T ng Hi n có vi c nên bà i v Trà Vinh, T Nga nhà m tmình bu n, nên m i t ng sáng nàng vi t th a con Nên vô Ch L n m i C m Vân

ra n c m và ch i m t ngày Con Nên i r i, T Nga a ti n cho con L i i chmua n Nàng thay áo i qu n, trang m s n sàng, tính i C m Vân ra, ch

em d t nhau i ch B n Thành ch i, r i s v n c m

i b y gi r i, C m Vân ra t i, T Nga b c ra ngoài c a ngõ mà ti p m ng Nga nói r ng: “ B a nay chúa nh t, má qua i Trà Vinh còn th ng ba nó nh n v

có bài v nhi u nó không ra c Qua nhà m t mình bu n quá, nên m i em ra

ch i“ C m Vân c i r i ch em d t nhau vô nhà

Khi b c vô c a, T Nga ngó C m Vân mà h i r ng:

- Em i cái kh n gì mà coi l d v y?

- Emrô ê17 Ch coi c hôn?

m Vân t nhiên l t kh n mà a cho T Nga coi, T Nga c m cái kh n v cbìa mà coi r i nói r ng:

- Em làm thi t là khéo i coi l m t m t chút, mà ng ch

Hai nàng kêu xe kéo mà i ch G n m i gi hai nàng m i v Khi b c vôsân, C m Vân th y có m t th y, m c tây, ang ng d a c a mà ngó ra C m Vânkhông bi t là ai, nên li c m t ngó T Nga, trong ý mu n h i ai ó, nh ng vì nàng

th y T Nga châu mày m t, nên nàng không dám h i Hai nàng b c lên th m,

th y y ngó T Nga trân trân mà nói r ng: “ i ch sao mà lâu quá Ta lên t h i s m

i t i bây gi , nhà ch h t s c “

Nga không tr l i, c th ng th ng i vô nhà: C m Vân không bi t là ai, nêncúi u l n l n vô Th y n c ng i theo mà vô nhà, và i và h i r ng: “Bà già i TràVinh ph i hôn? Lên thình lình mà may d Bà già i h i nào, b a nào m i v ?“ TNga d t C m Vân l i b ván d a c a s mà ng i, r i nói r ng: “Má i hôm qua Mánói vài ba b a má v “

Th y n không ng i, hai tay th c trong túi qu n, r i i qua i l i mà hút gió

m Vân m s p hàng tr ng m i mua v ó r i tr i trên ván r i h i nh T Ngang: “ Th y hai ó có ph i hôn? “ T Nga g t u C m Vân c i và nói nh nh

a r ng: “Thôi, em v , b a khác r i s ra ch i “

Nga l c u áp r ng:

- ch i mà V làm chi?

- Có th y hai lên, mà ch i gi ng gì

- Th y lên thì lên ch ! Mình ch i v i nhau thì ch i, ai c m c n gì mà s

m Vân ái ng i trong lòng, nên nàng không vui Còn T Nga thì m c lo ra, nênnàng c ng không bi t chuy n chi mà nói Hai nàng c c m khúc hàng, m t ng i

ch m h m l m T Nga m i C m Vân i n C m Vân do d T Nga n m tay mà

bi u i Phùng Xuân ti p nói r ng: ”Cô l i n c m ch i mà m c c gi ng gì i, l i nluôn th “ C c ch ng ã C m Vân ph i i theo T Nga mà l i bàn n T Nga ng ingang ch ng, còn C m Vân thì ng i d a m t bên nàng

Nga theo ép m i C m Vân n, mà C m Vân rón rén n không ngon PhùngXuân nhai ng m ng m và h i T Nga r ng:

- Sao? H m nay có nói v i bà già hay ch a? Sao không tr l i cho ta bi t, ta

- Còn gi n hay sao ?

- Làm sao mà h t cho c

- Sao ta lên b không r y?

Ch ng hi u vì T Nga gi n ti ng “b ” hay là ý vì khác, mà nàng l ng thinh,không thèm tr l i n a Phùng Xuân g m xu ng n m t h i n a, r i nói r ng:

- Xu ng d i ng i ta, có m t mình bu n g n ch t

- Không có tôi, th y càng vui, ch sao l i bu n ?

- Vui gi ng gì! m t mình hao t n quá!

- u v y th y mu n có tôi, ng th y kh i t n ti n, ch có ph i th y vì tìnhngh a gì âu

- Nói b y nà! Con n y thi t k quá, nói chuy n gì v i nó c ng không c h t

th y, h nói thì nó b t quanh b t qu o hoài

Nga không thèm nói n a, nàng day qua mà nói chuy n v i C m Vân n

m r i C m Vân òi v T Nga không cho v , nàng theo c m l i, r i hai ch em

m trên ván mà nói chuy n thì th m v i nhau hoài Phùng Xuân n m trên gh xích

u, chàng l c m t h i r i ng khò

n chi u C m Vân t mà v Phùng Xuân còn l i ó T Nga a C m Vân

ra xe mà m t nàng bu n xo

IV - M I T V NG V N

m gi r i chi u, m t tr i ã chen l n Bà T ng Hi n v i T Nga ng tr c

a ngõ mà ngó mong theo ng Thu n Ki u Th y th i làm v , ng i i b hi pnhau i t t p; k p xe máy rung chuông nghe reng reng u trên xe ki ng ch y

xu ng, bánh l ng trên l á r m r m; u d i xe kéo ch y lên, xa phu kéo m t thhào h n C m c hai bên ng b b i cát óng, nên i màu hoe hoe; cây tr ng dàitheo l g p gió lao rao, nên o t nhành lay lá

Bà T ng ng ngó m t h i r i nó v i T Nga r ng:

- Th ng nh sao t i ch ng n y mà nó ch a v kìa Mà ph i b a nay bãi

tr ng hay không?

- Th a, ph i

- a h m nó có nói mà tao quên

- Th a, nó nói b a nay, mà nh t trình c ng nói b a nay bãi tr ng

- Nó còn h c m t n m n a Vái nó thi u ph t cho r i, ng tao nh lo…Kìa,

nó v kia ph i Ph i nó ng i xe kéo ó không?

Bà và nói và chong m t mà dòm T Nga c ng dòm và nói r ng: “Ph i Th ng

ba ó ch ai” Thi t qu hai chi c xe kéo l t b t ng ng ngay tr c c a ng xe tr cthì ch Lý Chánh Tâm ng i, còn xe sau thì ch m t cai r ng l n, Chánh Tâm b c

xu ng, bà T ng li n h i r ng:

- Sao mà v tr d v y?

- c ki m xe kéo lâu quá H c trò ra ông, nên xe không có mà i

- Ph i dè nh v y, h i chi u tao bi u th ng u kêu xe em vô r c nó

ch ng là xong

- Ph i c nh v y thì nói gì ki m xe c c lòng hòng ch t

Chánh Tâm day l i bi u hai xa phu khiêng r ng vô nhà Chàng v i bà T ng

th ng th ng d t nhau i vô sân T Nga móc túi l y b c c c tr cho xa phu r i nàng

Ba m con và n và nói chuy n coi vui v l m

Chánh Tâm th y m v i ch c ng, thì chàng ng nh nói nhi u ti ng ngangtàng, mà bà T ng c i ch bà không la r y chi h t

n c m xong r i Chánh Tâm l i n m ng a trên cái gh ca na pê mà h i T Ngang:

- m rày có anh hai lên hôn ch ?

- Lên hoài

- Anh ó thi t là kh n n n Lên xin ti n hoài T i ch hi n quá nên nh không Tôi bi u ch ánh nh cho nh th t kinh, h t dám ch i b i n a mà

Nga l ng thinh Bà T ng r c nói r ng:

- Bây gi nó theo n n n bi u ch hai con xu ng d i v i nó

- , nh bi u thì v i V r i coi nh còn i ch i thì o nh cho nh t n,

nh b cái tánh h ch gì

- Quân ó mà theo v i nó làm gì

- y ch má b t ch hai l i ng má g cho th ng khác hay sao? Th ng nào

ng v y h t th y, nó th y mình giàu t nhiên nó quy t gi t ti n Anh hai

ó mà còn khá h n th ng khác nhiêu l m a má à

- Cha ch ! Nó n nh v y mà con còn khen nó ch !

- má, sáng mai má cho con m t tr m ng mua ôi giày v i m t cái nón nthi t t t dùng ch i nghe hôn má?

Nga nghe em kêu, không bi t vi c chi, nên b n b lên thang Ch ng nànglên t i r i, Chánh Tâm m i h i r ng:

- Hình c a ai ây ch ?

- hôn! T ng có vi c gì quan tr ng l m kêu om sòm làm gi t mình gi t

y

- Hình c a ai mà tôi không bi t?

- Hình con hai trong Ch L n

- Con hai nào? Con c a ai v y?

- Con c a ông Bang Siêu

- Sao ch l i có hình c a ng i ta c?

- Nó quen v i ch , nên cho ch hình làm k ni m

- Tên gì v y?

- Nó h Thái, tên C m Vân

Chánh Tâm c m t m hình nh m nghía m t h i n a r i h i thêm r ng:

- Con ông bang Siêu, té ra cô n y là con ch c hay sao, ch ?

- Ra hoài mà sao tôi không g p?

- Ng i ta ra ngoài, th ng em m c trong tr ng mà làm sao mà g p c

- Cô ó cho ch hình bao gi ?

- y tháng nay r i

- Cho lâu r i mà ch âu sao tôi không th y?

- ó ch âu; M y l n em v em có lên trên n y âu mà th y

- Ph i a M y tháng nay tôi v mà không có lên ây Ng trên n y có ma hôn,

Chánh Tâm cái hình trên bàn r i i vô phòng T Nga tr xu ng d i t t èn

mà ng Chánh Tâm óng c a s l i r i leo lên gi ng b mùng mà n m Tay gácngang qua trán, c p m t nh m lim dim, ch ng hi u chàng t t ng vi c gì, mà cách

c ra tr c sân ng ch i, chàng m c áo bà ba xuy n tr ng, qu n l c so n B c

th o, u i nón tr ng, ch n mang giày hàm ch Chàng coi m y ch u ki ng r i i

i rào mà coi m y b i bông lài, thình lình chàng th y có m t cái xe kéo ng ng ngay

a, r i có m t nàng trên xe b c xu ng, mình m c qu n áo b ng l a tr ng, u

ng choàn h u kh n tr ng, duy có ôi giày tím thêu c m mà thôi Nàng y xây

t ra phía ngoài tr ti n xe nên chàng không bi t là ai Ch ng nàng l y cây dù v i

t cái g i nh trên xe r i x m x m b c vô c a ngõ, chàng th y m t rõ ràng chàng

Nga l y m t cái kh n phành ra mà coi Lúc y Chánh Tâm v a b c vô,chàng i ri t l i r i vói l y m t cái em l i cái gh phía ngoài mà coi, T Nga c i vànói v i C m Vân r ng: “Th ng ba ó” C m Vân ng d y cúi u chào n a ChánhTâm c ng g c u áp l r i nói r ng: “Kh n t t quá, ch cho tôi m t cái b túi ch i,nghen hôn ch hai”

Nga c i và áp r ng: “ Kh n c a cô hai ây ch có ph i kh n c a qua âu.Chánh Tâm c i và ngó C m Vân mà nói r ng: “Té ra kh n c a cô ây sao? Cô chotôi b t m t cái c hôn cô?”

m Vân m c c nên nàng cúi u ngó d i g ch và áp nho nh r ng: “Th a,

em làm cho ch hai, nh th y mu n dùng thì h i ch hai ch em có bi t âu” ChánhTâm nói l n r ng: “ a, hai ng i th a nhau hoài, bây gi tôi bi t h i ai.Thôi, tôi

y nh u” Chàng và nói và b kh n vô túi áo

Nga v i C m Vân ng i nói chuy n v i nhau, Chánh Tâm c ng ng i ó mà

ch i, song m t lát chàng li c ngó C m Vân m t cái Hai nàng r nhau i vô v n thú

ch i T Nga th a cho m hay r i sai con Nên i kêu m t cái xe ki ng Chánh Tâm

òi i theo T Nga s C m Vân ái ng i nên không cho i chung thì chàng kêu xe kéo

i riêng, mà bà T ng c ng khuyên T Nga cho em i cho vui, nên T Nga ph i

ch u

Chánh Tâm lên l u thay Chàng m c m t b tây, mang ôi giày m i mua

i sáu ng, i cái nón n xám c ng m i mua m i hai ng Chàng leo xu ngthì T Nga thay c ng v a r i, mà con Nên i kêu xe c ng v a v t i Ba ng i t

bà T ng ra xe mà i, hai nàng ng i sau, Chánh Tâm ng i tr c Vì xe ch t h p,Chánh Tâm v i C m Vân ng i g n ng u g i v i nhau, ã v y mà Chánh Tâm l ingó C m Vân hoài, b i v y nàng ng i ké né m t c ngó xu ng, ch không dám ngó

âu h t

m Vân dung nhan thi t là p , l i b a nay nàng m c áo tr ng, i kh n

tr ng, màu tr ng y nó d i da m t c a nàng càng tr ng h n n a nên coi càng thêm

p ã v y mà g ng m t c a nàng ã có v hi n c, r i trên xe nàng s t sè e l ,cái v hi n c y nó pha thêm cái nét thánh thi n t nhiên, làm cho Chánh Tâm là

19

(mouchoir), kh n tay

t ng i trai ã m i tám r i mà ch a h t tình v i ai bao gi hôm nay chàng

ng i g n C m Vân, chàng ngó g ng m t, chàng li c c m tay, r i chàng buângkhuâng ng ng n

Vô n v n thú, ba ng i neo xe l i ó r i d t nhau th ng th ng i các n o coi

ch i Tr i n ng g t, C m Vân tr ng dù ng h ng ra mà che, màu dù d i vào m tnàng coi càng xinh p h n n a i n t h i m i ch ng, ba ng i m i ng i trên cái

gh b ng, d i bóng cây da mà ngh , T Nga ng i gi a, C m Vân v i Chánh Tâm

ng i hai bên C m Vân ã quen r i nên nàng nói chuy n v i Chánh Tâm b t b ng Còn Chánh Tâm lúc nhà thì chàng vúc v c li n xáo ch ng hi u vì c nào bây gichàng l i t ch nh nghiêm trang ít nói ít c i, mà nói thì chàng nói d u dàng, có c ithì chàng c i nhích mép ch không nói om sòm, không c i ha h n a

Ch i t i m i m t gi m i d t nhau tr v , C m Vân xin phép ng i luôn xe mà

Ch L n, T Nga không cho, bi u ph i ghé n c m r i s v , mà Chánh Tâm c ngtheo m i hoài C m Vân t không c nên c c ch ng ã ph i ghé n c m r i ch i

n x nàng m i v

Ti t Ng n án ã g n t i r i, nhà nào c ng i ch mua s m s a n t t M t

bu i tr a T Nga xin phép m ng i Ch L n coi có v t chi l mua v mà ch ng

n trong nhà Chánh Tâm c ng xin i theo ch Hai ch em thay i áo qu n r i kêu

- a.V y ch cô v i ai Có ch ng r i hay sao?

- Nó v i m t bà dì Ng i ta còn con gái, v y ch th y b t ng không bi thay sao?

Nga khoát tay và nói r ng: “ tôi lên kêu cho” Nàng và nói và b c nh

nh lên thang l u Cô ba Hài m i Chánh Tâm ng i và ng c m t h i v i T Ngang: “Th y ây là ai?” T Nga áp: “Th a, th ng em tôi ó”

Cô ba Hài day l i nói r ng: “Cháu ng i ó ch i cháu X a rày cô hai có nóichuy n, mà b a h m con nh ra ch i ngo i r i nó v nó nói nó c ng có g p cháu,

dì ch a g p nên dì ch a bi t” Cô kêu con Ngó mà bi u l y thu c và rót n c

Nga b c lên l u, th y C m Vân ng n m ng trên cái gi ng c n, gi ngmùng xuy n màu l c u, nàng lén b c nhè nh l i khoát mùng mà n m tay nàng.

m Vân gi t mình dùng ng i d y g n gàng, ngó th y T Nga thì c i và l t t leo

xu ng i ra phía tr c n c vô thau mà r a m t, r i hai ch em m i d t nhau i

xu ng

m Vân ng tr a, nên m c cái qu n lãnh en, m t cáiáo c ng20xá tr ng may

t khách tay r ng xùng xình, c v i hò u có vi n xanh Nàng ch a k p g u,nên lúc b c xu ng thang, mái tóc x p x i hai bên bàn tan Nàng xu ng t i t r i,

th y Chánh Tâm ng i trên gh ng li c n t ngó nàng, thì nàng ch p tay mà chào.Nàng h th m vì có khách t i nhà mình mà n m c l l i quá, b i v y nàng ng i nóichuy n v i T Nga mà tay nàng c vu t mái tóc hoài, vì tay áo c a nàng r ng, nên

a tay lên mà vu t tóc thì tay áo th t vô, r i lòi cánh tay nàng ra coi tròn vo mà

i tr ng nõn ã v y mà m c áo c tr t21, nên tr n cái c lòi ra, r i n m ba s i tóc

ng ph t ph sau ót coi còn p h n n a

Chánh Tâm hôm n th y nàng n m c t t thì chàng ng n ng , b a nay l i

th y nàng n m c l l i thì chàng mê m n tâm th n, b i v y chàng ng i l ng thinh,không nói c m t ti ng

Nga r C m Vân i ch ch i C m Vân c i và áp r ng: “Ch mu n em ithì em i v i Mà tr i còn n ng quá, thôi em sai con Ngó mua i mua bánh mì cho

ch v i anh ba n ch i, i m t chút mát mát tr i r i mình i” T Nga ch u, con Ngó

i mua n C m Vân tr lên l u g u thay áo Cô ba Hài ng i nói chuy n c mkhách

Cách m t lát, C m Vân tr xu ng, u c vén khéo, mình m c áo xuy n tím

qu n l c tr ng, ch n mang dép da láng, y ph c tuy t m th ng nh ng vì nàng có v

p thiên ch n tu n tú, nên n m c cách nào coi c ng p Vì con Ngó ch a v , nênnàng súc bình trà ngon mà ch n c ãi khách Nàng ng rót n c bàn tay d unhi u, gò má ng h ng, m t ngó thi t thà, mi ng c i chúm chím Nàng v a rót thìChánh Tâm v a b ng m t chén mà u ng, không i m i

Con Ngó mua v d n b ng lên m t mâm l n, có mì, có bánh th Chnhà v i khách ng i l i n v i nhau, ng i c ý k thi t tình, nên n ch i vui v l m

n u ng xong r i m y ch em m i d t i ch Vì ch t t thiên h ông o, xe

i không ti n, nên r nhau leo xu ng ng ki m mà mua.Tr c m y c a ng i tachen l n nhau và vô ra T Nga i tr c C m Vân i gi a, còn Chánh Tâm i sau, cókhi C m Vân tránh ng i ta mà ph i ng mình Chánh Tâm, l i có khi Chánh Tâm

l n nên c vai C m Vân, mà l n nào ng C m Vân c ng chúm chím c i, cònChánh Tâm thì nh say, c i theo m t bên nàng, không c i mà c ng không nói TNga mu n mua v t gì, h nàng ch thì C m Vân tr mua giùm Mà h mua r i, C mVân v a l y, thì Chánh Tâm giành mà ôm; nàng trao cho chàng, tuy hai ng ikhông ngó m t nhau, song c hai u chúm chím c i, coi có s c th n thùng mà vui

20

không nút, v t chéo c t th t l ng

21

kéo xu ng, x xu ng

t nhau i g n giáp m y n o ng ông o, coi hàng hoá cho n n m gichi u r i m i ki m xe mà v T Nga bi u xe i l i ng Cây Mai mà a C m Vân

vô nhà, r i ch em nàng m i v Sài Gòn

m d n s n trên bàn, bà T ng Hi n n m trên ván mà ch hai a con v ng

n v i bà cho vui T Nga v i Chánh Tâm v t i, kêu con Nên th ng u ra xe mà

ôm T Nga s p trên ván mà khoe v i m r i i thay áo Chánh Tâm c ch ptay sau ít mà i qua i l i hoài, không ngó v t gì, mà c ng không nói chuy n chi

t Bà T ng th y v y bèn h i chàng sao không i thay mát r i có i n c m.Chàng l c u và áp r ng, n c m r i chàng s thay

Ba m con ng i n c m T Nga thu t chuy n ch ông, khoe t t cho mnghe; còn Chánh Tâm thì c ng i chiêm bi m, không nói chi h t, mà chàng n có n achén c m r i b m a i lên l u Bà T ng l y làm l nên nói r ng: “ Th ng nh b anay trong mình nó có làm sao ó, mà coi b nó bu n, l i không n c m c v ykìa” T Nga áp r ng: “Có sao âu T i h i tr a vô Ch L n nó n bánh mì nó no,nên n c m không c ch gì”

Chánh Tâm lên l u thay r i lút m t tr n không th y xu ng n chín gi

bà T ng bi u T Nga lên th m coi có ph i chàng au hay không T Nga i nh nhlên l u, r i lén ng núp ngoài c a phòng mà dòm, nàng th y Chánh n m ng a trên

gi ng tay ang c m m t t m hình mà nhìn Nàng không bi t Chánh Tâm coi hình

a ai, nàng day l i ngó trên bàn bu rô, th y m t hình c a C m Vân, ch ng y nàng

i xô bét cánh c a phòng Chánh tâm l t t nhét cái hình d i g i, r i l m côm

Nga kéo gh mà ng i, Chánh Tâm c ng kéo gh ng i ngang v i ch Chàng

ch ng tay lên trán, nh p chân d i g ch mà suy ngh Cách m t h i chàng nói r ng:

- Cô C m Vân n nói nh nhoi, còn bà dì c a c c ng t t quá, ch hai há?

- , v y mà má chê

- Chê ai?

- Chê con C m Vân ch chê ai?

- Sao mà chê? Chê gi ng gì?

- Má nói nó t m th ng, ch không l ch s

- ! V y thì thôi ch còn sao n a T nh t i gi , tôi ch a th y ai l ch s

c nh v y Ch nói cô m i m i b y ph i hôn?

Chánh Tâm ng i l ng thinh suy ngh m t h i n a r i m i h i ch có bi t g c gác

a C m Vân hay không Và T Nga làm quen v i C m Vân ã m y tháng r i Tronglúc chuy n vãn v i nhau, C m Vân ã có thu t vi c nhà c a nàng cho T Nga bi t,

i v y T Nga m i em các vi c y mà thu t l i cho Chánh Tâm nghe Chánh Tâmnghe r i thì chàng l i gi ng mà n m không h i mà c ng không nói chi h t T Nga

ng em bu n ng nên nàng c ng i xu ng d i mà ng

Chánh Tâm ã c m i tám tu i r i, tuy chàng Sài Gòn trong ba n m nay,chàng i ch i g p không bi t bao nhiêu con gái, song g p ai chàng c ng ít hay ngó,

mà d u có ngó chàng c ng ch ng h ng tâm Ch ng hi u vì c nào chàng m i th y

m Vân m t l n u thì trong lòng chàng b t khoan khoái, mu n sao có C m Vân

n ng th y m t nàng luôn luôn, n ch ng g p C m Vân m t l n n a thì tronglòng chàng l i vui m ng, vui m ng n n i l ra ngoài m t cho ng i ta ngó th y

Mà g p nàng, chàng vui m ng bao nhiêu, ch ng cách m t nàng, chàng c ng bu n

c b y nhiêu, bu n n n i n không bi t ngon, n m không ng c

y b a ch t t, thiên h i ch i r n r n, Chánh Tâm c n m dàu dàu, nghi m

cu n sách m t bên, mà sách là cho có ch ng ó mà thôi, ch chàng ch ng h

c t i Chàng n m m t lát thì l y hình c a C m Vân mà nhìn m t h i Có khi chàngnghe ti ng xe ch y ngoài ng, chàng t ng xe c a C m Vân ng ng tr c c a, l t

Nga v i C m Vân ng i nói chuy n, Chánh Tâm l ng x ng lít xít, h i conNên ch n c, sai con L i x cam, m h p l y bòn bon, d n ly rót r u ng t mà ãikhách Chàng ch n r n ng i không yên ch , c i vô i ra, i qua i l i hoài, mà i

âu r i thì chàng c ng cà rà x n b n l i ch hai nàng ng i, ch không ch u n i ra xa.Chánh Tâm ng c ý ph tình, r i âu xuôi khi n cô Ph ng, là v m t th yThông dãy ph g n ó n th m T Nga n a T Nga m i cô thông Ph ng ng ichung ó mà nói chuy n Chánh Tâm b khách l làm cho chàng m t vui, b i v ychàng b ra ngoài tr c mà ng, m t mày coi ch b Cô thông Ph ng nói chuy n

ch i m t h i, cô chúc m ng n m m i, r i cô t giã mà v , C m Vân th a d p y nàng

ng t giã mà v theo Chánh Tâm th m ngh t i cô thông Ph ng n làm r n nên

m Vân m i v mau nh v y, b i v y chàng th y C m Vân ra v chàng càng phi n

cô Thông Ph ng

n x , Chánh Tâm h i ch sao không i th m C m Vân l i T Nga l c u nói

tr i n ng n c, sáng mùng ba m i i Qua ngày sau, m t tr i v a m i m c, thìChánh Tâm ã thay áo i qu n r i Chàng th i thúc ch i Ch L n, ng chàng

a cho mà i, vì chàng c ng mu n vô Ch L n, ng coi ch ch múa lân t pháo

ch i T Nga c i r i ch em d t nhau mà i

Vô t i nhà C m Vân thì Chánh Tâm cà rà ó hoài T Nga h i sao chàngkhông i ch i, thì chàng nói r ng: “Nh ch v i cô hai i, thì tôi m i i, còn nhkhông i thì thôi, i m t mình bu n quá” C m Vân không cho T Nga i, nàng nói

ng, i ch i b h t pháo cháy áo, ch không có ích gì C m Vân d n bánh trái

u trà mà ãi, d n món nào chàng c ng dùng h t th y, không i ép m i

i nhà i, T Nga tính vô th m tr l cho C m Vân m t chút r i v ng có

i ch khác Mà vô n ây, b Chánh Tâm chà l t ng i hoài, chàng h i vi c n y,chàng thu t chuy n n , nói không ng t, b i v y d n dà n m i gi Chánh Tâm

i ch u d t mà v

V - TRAI ÒI V , GÁI MU N CH NG

Chánh Tâm là con c ng, t nh chí l n b t lu n vi c gì h chàng mu n thìchàng òi li n, mà thu nay ch a có vi c gì chàng òi mà không c Lúc n ychàng mu n có m t vi c ng t vì vi c y là vi c quan h mà l i khó nói ra quá, b i v ycàng ôm p trong lòng l y làm khó ch u không bi t ch ng nào

Qua l t t r i, có m t êm n , T Nga lên l u m t ki m m t b truy n mà ccho gi i bu n, Chánh Tâm c m ch nán nói chuy n ch i Chàng nói dông dài m t

i r i chàng h i r ng:

- i sao mà coi b ch th ng cô hai C m Vân d v y ch ?

- i tính n t nó v a ý ch , nên ch th ng ch có t i sao âu

Chánh Tâm ng i châu mày suy ngh m t h i r i h i n a: “Ví nh má nói má

i cô cho tôi, không bi t cô ng hay không ch ?”

Nga ngó s ng Chánh Tâm r i h i l i r ng:

- Em th ng con C m Vân l m hay sao?

Chánh Tâm cúi m t xu ng và a n c m t mà áp nh r ng: “Em th ng l m.Không bi t t i sao mà t ngày em g p cô cho n bây gi , h v ng m t cô thì em

- Má chê nó l m; má chê nó là con ch ch khách không x ng áng

- a, con ai thì con, mi n là t t thì thôi ch

- Ph i Ch c ng bi t nh v y Tuy con C m Vân nó là con ch ch, tuy nónghèo h n mình, nh ng mà con nhà giàu sang c ng khó h n nó c Em

mà có v nh v y thì có ph c l m Ch s má mu n ki m ch giàu có sang

tr ng h n mà làm sui, nên má không ch u con C m Vân ch

- Ch làm n nói giùm v i má th coi Ch ng nào má không ch u r i s hay Nga c i r i ôm b truy n mà i xu ng

Sáng b a sau bà T ng Hi n ng ng i t i b ván mà n tr u, còn Chánh Tâmthì th th n ngoài sân T Nga th th thu t l i cho m hay r ng, Chánh Tâm mu n

m Vân và xin m i nói mà c i cho chàng

Bà T ng nghe nói bà ch ng h ng Bà ngó T Nga r i bà l y x p tr u mà c t

cu ng, c ng i l ng thinh, không nói chi h t Cách m t h i lâu bà m i nói v i T Ngang:

- m y a con C m Vân r i m y bày chuy n ch th ng ba nó còn kh l m,

nó bi t gi ng gì mà òi v

- Ai mà bày chuy n! Bày làm gì Thôi má kêu nó má h i th coi t i nó mu nhay t i con bày t

- Nó âu?

- Nó ng ngoài sân kia

Nga kêu Chánh Tâm vô Bà T ng bi u chàng l i g n r i bà h i r ng:

- Con còn h c m t n m m i thi ra tr ng mà con mu n c i v chi s m v ycon? Con c i v r i làm sao mà h c?

- i v thì c i, còn h c thì h c ch

- Má mu n con h c l y c b ng c p r i má s lo v cho con Nhà mìnhgiàu l n, n u con h c gi i n a, thì thi u gì k giàu có sang tr ng h c y h con

- Giàu có sang tr ng mà làm gì?

- Thì con nhà giàu có sang tr ng m i t t ch

- Má nói nh v y té ra con nhà nghèo, con dân dã h h h t hay sao, nên ph i

a trong nhà sang giàu m i có gái t t

- Nh con mu n c i v , thì c ng th ng th ng i má l a ch cho x ng áng

i má nói má c i cho con, ch g p quá không nên âu

- Tôi không thèm ch khác nào h t

- i sao v y?

- i tôi không thèm ch khác, ch có t i sao âu

- u v y con chí quy t c i con C m Vân ch con không ch u ch náo khác

ph i hôn?

Bà T ng không nói n a Bà c ng i lui cui c t cu ng tr u mà g p vào ô ChánhTâm b l i gh ng i ch ng tay lên trán mà ngó d i g ch Thình lình bà T ng h ing: “T i sao mà mê con C m Vân không bi t Con ó tao coi b không c”.Chánh Tâm day l i nói v i m r ng:

- ng i ta nh v y mà má chê âu má ch ng i nào h n nó cho tôi coi

Bà T ng nghe con nói nh v y thì bà t c c i T Nga ng i m t bên nàng c ng

ph i cho má ki m ch x ng áng, ho c là con ông H i ng qu n h t,

ho c con ông c Ph , ho c con ông Ph má nói má c i cho con, ch con

m Vân má nghe ch hai con nói nó có ít c n ph l u gì ó mà thôi, l i nó làcon ch ch khách, con c i v nh v y coi sao cho x ng

- Ng i ta là con ông Bang mà

- Thôi con h i má v y ch má chê C m Vân t i sao âu?

- Má chê nó m t là con ch ch, hai là t i nó l ch s , má s nó không t t

- Thây k , má c i i cho con i T t hay là không t t m c con

- Không c âu con Vi c v ch ng là vi c tr m n m con ng có nói li u

ng không nên âu

- Con bi t mà Má nói l ng x ng mà thi t ý má mu n ki m con nhà giàu cósang tr ng mà c i ch không có chi l , ó, ch hai ó H i tr c th y c ngtính g ch cho con nhà giàu có sang tr ng, nên bây gi ch m i v y ó Nga châu mài nói r ng: “em ng có nói qu y Ph n ch khác, Ph n em khác

so sánh sao c.“

Chánh Tâm ng d y ngoe ngu y b i lên l u Bà T ng th y ý con qu quy t

bà khuyên gi i không c nên bà ng i bu n hiu Bà xu i T Nga ph i l p th mà an

i, ng Chánh Tâm bu n r u, vì ch ng y mà bà c ng còn t ng h nói ri t thì

có l Chánh Tâm ph i xiêu lòng không c n c n C m Vân n a

Nào dè ý c a Chánh Tâm c ng nh s t, tình c a Chánh Tâm n ng nh á T i

i T Nga lên l u mà ch i, nàng ch a d chuy n y ra mà nói thì Chánh Tâm ã

kh i u nói r ng, n u m không nói mà c i C m Vân cho chàng thì chàng s b

c, mà có l chàng b nhà mà i n a, b i vì chàng không c k t tóc tr m n m v i

m Vân thì ch ng còn trông mong chi n a mà h c, ch ng còn vui s ng chi n a mà nhà

Nga em s bu n r u th t chí c a em mà t l i cho m nghe Bà T ng có m t

a con trai nên bà c ng, bà th y con bu n r u bà nghe con th t chí thì bà lo s , b i

y tuy ban u bà ch ng c , mà l n l n trong ba b n b a r i bà siêu lòng, bà h a

ch c bà s i nói Câm Vân mà c i theo nh ý con mu n

Cách vài ngày bà T ng bi u T Nga d t bà vô nhà C m Vân, tr c bà coi b n

c a nàng ra th nào, sau bà làm quen v i cô ba Hài r i bà s nói chuy n hôn nhân

m Vân tuy không rõ ý bà T ng, song nàng th y bà vô nhà thì nàng m ng r vô

cùng Nàng l ng x ng lít xít, tr i chi u bông m i, khui thùng trà ngon, l a b a cau

gi y, lau chén n i ph mà ãi khách Cô ba Hài c ng ni m n l m, c theo khen bà

ng có ph c trong nhà có con gái con trai Bà T ng ng i nói chuy n mà m t bàláo liêng ngó cùng trong nhà, không sót ch nào h t C m Vân ã ra nhà bà mà ch inhi u l n r i, tuy v y mà bà c ng hay li c ngó nàng hoài, d ng nh thu nay bà

i g p nàng l n th nh t

T Nga ng i ch i v i C m Vân m t h i r i nàng mu n cho m nói chuy n

i cô ba Hài cho thong th , nên nàng xin phép m và r C m Vân i ch mua ,hai nàng i r i cô ba Hài m i nói r ng:

- Hai ch em nó a nhau quá H cô hai v ng vô ch ng hai ba b a con cháutôi nó nh c nh cô hoài

- Con hai tôi nó a con cháu trong n y ch ng nói làm chi, th m chí th ng batôi nó c ng a n a, m i báo cho ch

- Á, câu ba c ng theo cô hai vô ch i m y l n C u c ng vui v quá

- i nó vô ra, nó th y con cháu trong n y, r i nó ph i lòng, nó c bi u tôi

ph i nói mà c i cho nó, b t nh n quá! Nó còn h c m t n m n a m i ra

tr ng Bây gi c i v cho nó r i làm sao?

Cô ba Hài c i Bà T ng têm m t mi ng tr u mà n r i bà nói n a r ng: ”B i ý

th ng nh tôi nó mu n con cháu trong n y quá, v y nên tôi vô th a v i ch coi ckhông Con cháu ra nhà ch i th ng có l nó c ng bi t, nh tr i ph t phù h nên tôi

có c m n Ru ng t c a tôi d i Trà Vinh m i n m tôi thâu huê l i c ng

c vài ch c ngàn gi Ch c ng hi u r ng s c tôi nh v y, mà th ng nh tôi nó

c c ng khá, n u tôi ki m ch quan quy n giàu có l n mà nói v cho nó thì thi u gì

ch t t h g Cái n y c ng t i tr i khi n duyên n c a nó, nó th y con cháu trong

y nó ph i lòng Tôi ngh ôi thôi nó ành âu thì tôi c i ph t cho r i, làm v y cho

nó kh i bu n r u, ch ch nó ành mình không ch u, mình i c i ch nó không

mu n, r i v ch ng nó c ng ng v i nhau, càng kh cho mình n a, ph i hôn ch ”

Cô ba Hài h i nãy thì bãi buôi vui v l m, mà ch ng cô nghe bà T ng nói t i

vi c hôn nhân thì cô ã h t vui mà l i có s c bu n Cô c ng c ng i ó, nh ng mà côkhông tr l i Bà T ng nhai tr u nhóc nhách m t h i r i bà nói r ng:

- Con cháu nó m y tu i? Tu i gì v y ch ?

- Nó tu i m o, m i tám tu i t t t t i gi

- Th ng ba tôi nó tu i d n, n u v y thì nó l n h n con n y m t tu i Con c p

i con mèo không xung kh c gì ch h ?

- Cái ó tôi không hi u

- Sao? Vi c tôi nói ó, ch tính sao? Xin ch cho tôi bi t coi

Cô ba Hài ng i tr m ngâm m t lát r i c i mà áp r ng:

- Ch có lòng chi u c n dì cháu tôi, ch không chê dì cháu tôi nghèo hèn,nên ch mu n nói mà c i con cháu tôi cho c u ba, thi t dì cháu tôi c m tình

ch l m Cháu tôi mà nó c vào làm dâu nhà ch , thì nó có ph c bi t

ch ng nào Ng t vì nó v n con ch ch khách không bi t l ngh a chi h t ã

y mà cha m nó khu t s m, không ai d y nó n u n ng may vá, nên m i

vi c trong nhà nó b ch tu t h t th y Tôi s nó không x ng áng vào nhà

ch , mà không s c làm dâu nhà ch n a

- Ch nói khiêm nh ng chi v y Tôi bi t nó l m mà Nó có nói chuy n nhà

a nó cho con hai tôi nghe h t r i Tuy cha m không ru ng v n cho

nó song c ng có n m c n ph l u, v y c ng khá, ch nghèo là sao Còn công

n vi c làm, thì nó c ng bi t thêu thùa v i ng i ta, v y c ng là gi i l m

ch Ch ng có ng i không sao âu

- Bây gi nó còn có m t mình tôi ây, nên quy n g bán thi t v ph n tôi li u

nh Tuy v y mà cháu nó ã l n r i, l i tôi là dì ch không ph i là m , nêntôi không dám ép nó V y ch nói v y thì hay v y, tôi h i l i nó coi, ch

nó ành thì tôi g , còn nh nó không thì thôi

- Ch c nó ng mà Có lý nào nó chê th ng nh tôi hay sao

- Nó âu dám chê Tôi s nó ngh ph n nó con ch ch th p hèn quá, nó khôngdám èo b ng trèo cao ch

- Thôi, ch h i l i nó, r i b a nào rãnh ch ra nhà tôi ch i, hay là con hai tôi nóvào trong n y, ch tr l i cho tôi bi t c ng c

Hai bà nói v a d t chuy n, thì hai nàng i ch v a v t i C m Vân xách hai bagói bánh trong tay, nàng b c vô r i kêu con Ngó l y d a ra mà s p bánh Nàng

ng l i m t d a mà m i bà T ng v i cô ba Hài n, còn m t d a thì nàng riêngtrên bàn phía tr c m t ng n v i T Nga

Bà T ng không n bánh, l i bi u T Nga s a so n v T Nga ch a k p n bánhnên nàng l y b n n m cái gói l i, nói r ng em v nhà r i s n C m Vân nài n

bi u gói thêm cho nhi u T Nga nói:

- Chi nhi u d v y ?

- Ch em v i mà, em v th y ba th y n v i, ch ch l y có vài cái

ch n, r i th y phi n ch a

Nga c i, mà bà T ng c ng ngó cô ba Hài mà c i

Xe ch y tu t r i cô ba Hài tr vô nhà, cô kêu C m Vân l i ng g n mà h ing:

- y cháu, cháu bi t bà T ng vô nhà mình làm chi ó hay không?

- Vô th m ch i, v y ch vô làm chi

- Không ph i

- y dì nói vô chi ó?

- vô b nói v i dì ng c i cháu cho con b là c u ba ó, ch không ph i

i ch i âu, cháu ng hay không?

m Vân b i l i gh mà ng i Nàng l ng thinh c ngó ngay ra t m sáo treo

tr c c a, nét m t coi có v hân hoan mà c ng có s c lo ra Cô ba Hài th y v y cô

ng i theo l i gh mà ng i r i cô h i n a r ng:

- a nay cháu ra nhà bà T ng ch i nhi u l n v y mà cháu bi t tánh ý b haykhông?

- Th a, không bi t Bà ít hay nói chuy n l m

- Dì nói chuy n v i b có m t lát, mà dì bi t ý b r i Tánh b hay khoe giàu,

mà b hay khinh th ng i ta l m, ph i v y hay không?

- Th a, cái ó cháu không bi t c Cháu ra ch i thì ch i v i ch hai, có nghe

bà nói chuy n chi âu mà bi t

vô b nói v i dì r ng, c u ba th y cháu c u mu n nên c u bi u b ph i c icháu cho c u n u không c i thì c u b h c b nhà mà i Dì nghe h i b nói chuy nthì dì bi t ý b l a ch giàu sang mà làm sui, ng t vì con b nó th ng cháu, nên c c

ch ng ã b ph i i nói mà c i cháu ch không ph i ý b mu n nh v y B thi t làgiàu có l n, b khoe huê l i c a b m i n m t i m y ch c ngàn Cháu bi t gia o

a b , mà cháu c ng th y con b n a V y cháu li u coi ng hay không, thì t ýcháu, ch dì không dám ép B có d n dì h i cháu r i tr l i cho b bi t V y cháutính l nào thì nói cho dì bi t, ng dì tr lòi cho b

- Dì li u sao thì dì li u, ch cháu có bi t âu

- Cháu ã l n r i, mà vi c v ch ng là vi c tr m n m c a cháu V y cháu suyxét cho k r i cháu li u l y, ch dì bi t sao mà li u

- Dì li u th nào c ng c h t

Cô ba Hài ng i bu n hiu Cô ng d y i nh tr u r i cô tr l i ng i nói r ng:

”Theo ý c a dì, cháu là con các chú, thà là cháu ng chúa tàu, mái chín nào ó, làm

nh v y ph i h n L y ch ng Vi t Nam cháu ph i h u h , ph i làm dâu, c c kh

m L i t c có câu: ”H trèo cao thì té n ng” Cháu có v n li ng chút nh, b nàocháu c ng không ói rách mà lo Ham n cho nhi u, mà và khóc và n thì kh thân,

Cô ba Hài ng d y i ra sau nhà b p mà coi cho con Ngó nó n u n Cô l c

c sau, g n m t gi ng h , mà ch ng cô tr ra cô c ng còn th y C m Vân ng i

i gh , tay ôm cái g i thêu tr c ng c mà suy ngh

êm y C m Vân n m m t mình trên l u tr n tr c, l n qua l n l i, suy t i nghlui hoài, ng không c L i c a dì nói xét l i c ng ph i l m Trèo cao thì té n ng,

èo b ng mà làm chi Tuy mình là con ch ch khách song t nh t i l n, mình n r i

ch i ch ng h khi nào c m l y cây ch i mà quét nhà, hay là vào trong b p mà n u

c N u mình l y ch ng Vi t Nam; ví d u ch ng mình giàu có sang tr ng n b cnào i n a, mình c ng ph i làm dâu Làm dâu ph i làm nh ng vi c gì? u y thunay mình nghe nói, ch ch a bi t, th thì làm sao mà làm cho c Khó l m! Chi

ng mình con ch ch, thì l y ch ng ch ch; mình xí xô xí xào v i nó cho qua ngàytháng Tuy nó không bi t nói ngon nói ng t nh Vi t Nam, song nó c ng bi t nngh a, nó c ng bi t qu y ph i ã bi t ch ng ch ch nó hay c i v Tàu, mà nó có vTàu thì m c nó, có h i gì mình âu mà s L y ch ng ch ch mình kh i h u h nó,mình kh i làm dâu, mình c n no r i húng hính vui ch i, m i vi c trong nhà nó lot; nó buôn bán l i l m c nó mình ch ng c n bi t t i làm gì

m Vân ngh nh v y r i nàng vén mùng b c ra, i l i bàn rót n c mà

ng Nàng ng u ng n c, b ng th y hình dung c a nàng nó d i trong ki ngcàng l n treo d a vách Nàng d ng nh m hình dung nàng m t h i r i nàng châumày, kéo gh mà ng i

ng h gõ m i hai gi C m Vân ng i ch ng tay trên bàn mà t t ng M tlát nghe chú bán mì thánh gõ l c c c c p àng ngã t , r i m t lát n a l i nghe ti ng

xe song mã ch y r n r n ngang c a C m Vân ngh l i hình dung mình nh v y, cáicông mình h c ch h c thêu d y l m, n u mình l y m t ng i ch ng ch ch thì u ng

bi t chùng nào! Hu ng chi th y ba Chánh Tâm sánh vói mình thì x ng ôi v a l a

m Tuy tánh th y hay v t ch c, th y hay nói ngang tàng nh ng mà làm v t ch c coivui, nói ngang tàng nghe ng quá Mình m i quen v i th y ch ng m t tháng nay màcoi b th y a mình l m, l i không bi t t i sao h mình th y th y thì mình m c cquá, mà trong lòng kh p kh i ch không ph i th y nh ng i th ng Ch c là th y

th ng mình l m, nên th y n n n v i bà T ng i nói mình Cha ch ! N u mìnhkhông ng ây, ch c th y gi n, th y không thèm b c chân t i nhà mình n a

m Vân ngh t i ó thì chúm chím c i r i ng d y i vô mùng Nàng n m

nh m m t mà nàng th y hình d ng Chánh Tâm tr c m t nàng hoài Nàng th ychàng c i, nàng nghe ti ng chàng nói nàng t ng t ng chàng ng i m t bên, chàng

m chung g i, mà nói chuy n v i chàng r i ch ng hi u vì c nào trong lòng nàng

t khoan khoái nh chàng n n i nàng ch y n c m t

êm y nàng không ng c Mà sáng ngày nàng c ng l l ng bi ng nói

bi ng c i, bi ng g u, bi ng thay áo

Cách ba ngày sau, T Nga vô nhà C m Vân; mà l n n y nàng i có m t mình,

ch không có Chánh Tâm Hai nàng ng i nói chuy n ch i m t h i, r i C m Vân lên

u ng l y c p m t g i ng thêu cho T Nga coi T Nga nh n d p y m i b c

i nói nh nh v i cô ba Hài r ng: “Má tôi bi u tôi i vô m i dì ra nhà ch i và luôn

p h i dì coi chuy n má tôi nói v i dì b a h m ó, v y mà ã xong r i hay ch a, xin

dì cho má tôi bi t”

Nga nói t i ó thì C m Vân trên l u i xu ng c ng v a t i Cô ba Hài c i

và nói v i T Nga r ng: “Cô h i nó coi nó ch u không H m nay tôi h i nó thì nó c

ng thinh hoài Con k quá! Nó ng hay không không bi t mà nó không h gìt”.

m Vân a c p m t g i cho T Nga coi T Nga c m coi m t h i, hai ch em

t nhau lên l u T Nga dòm coi ý C m Vân bu n, ít nói ít c i, ch không vui vbãi buôi nh m i l n Nàng kéo gh ng i d a cái bàn r i bi u C m Vân ng i m tbên Nàng ngó C m Vân và c i và nói r ng:

- m nay dì ba có nói chuy n má qua nói v i dì hôm ó cho em nghe haykhông?

- Th a có

- Em tính sao? Em nói cho qua nghe m t chút

m Vân ng i c n móng tay, m t cúi ngó xu ng và không tr l i T Nga i

t h i r i nàng nói r ng: “Ch em mình ch ph i ng i xa l gì hay sao mà em m c Qua mu n h i em cho t ch t22, ch qua c ng bi t không l em chê th ng ba.Thi t h i ch em mình làm quen v i nhau, qua không dè ngày sau thành ra vi c hôn

nh n nh v y T hôm b a th ng ba nó t thi t v i qua r ng, nó th ng em, nó bi u

ph i nói má c i em cho nó, thì qua m ng không bi t ch ng nào c nh v y thì

ch em mình chung m t nhà, càng vui v h n n a Th ng ba nó th ng nh em

m, nó mu n c i n i trong tháng n y Qua nói c i v thì ph i ch n m ba tháng

Mà nó không ch u, th ng thi t khó quá Má qua c ng nó r i nó mu n ngang nào

c ngang n y

m Vân c ng i l ng thinh, mà hai hàng n c m t ch y ròng ròng T Nga l ylàm l nên h i r ng:

- i sao em bu n âu em nói thi t cho qua nghe th coi

- Em bu n lung l m H m nay em khóc hoài Không l em gi u ch , th y

th ng em thì em c ng th ng th y ba v y ch Em c làm v ch ng v i

th y, em m t nhà v i ch thì em có ph c bi t ch ng nào Ng t vì em ngh

ph n em là con ch ch khách ph n thì ba má em khu t s m, không ai d y

bi u, b i v y thu nay em b th , vi c n công n h nh em không bi t chi

t Bây gi em l y ch ng Vi t Nam em bi t làm sao mà làm dâu

- Oái! T ng là vi c gì, ch vi c ó mà em ng i gi ng gì Em ng có lo Nhàmình giàu có, m i vi c u có tr nó làm C i em v mà ch i ch làm dâu

gi ng gì Qua làm sao thì em làm nh v y, ai b t em gánh n c hay b a c ihay sao mà em s Tr i ôi! Th ng ba nó th ng em l m, ai b t v nó làmcông vi c c c kh nó phá nhà ch Vi c làm dâu, em cho nó b o lãnh cho.Thôi, qua tính v i dì ba lo may áo qu n, s m t chút nh cho em H

má coi ngày nào tháng nào c i c thì qua cho em hay nghé

Nga c i r i t giã mà v Xu ng t ng d i nàng nói v i cô ba Hài r ng: “Tôi h i r i Nó ch u, n y dì bi t t i sao mà h m nay nó d c d c ó hay không? Nó slàm dâu Con thi t thà quá!“

22

rõ ràng, úng h n

Bà T ng chìu lòng con, nên bà vô Ch L n tính vi c y v i cô ba Hài Ch ng

ph i cô ba Hài ng n tr , nh ng cô nói r ng, c i g p quá không th nào cô s m

c qu n áo cho k p Cô l i khuyên bà T ng ph i c u th y coi ngày t t tháng h p r i

c i, ch vi c c i h i là vi c h tr ng, n u làm b ng thì t i nghi p cho s p nhngày sau

Bà T ng nghe l i v i coi th y H nói theo tu i c a Chánh Tâm v i C m Vân

u c i trong tháng giêng tháng hai thì t n m ng, ph i ch qua tháng sáu m i c i

c Bà T ng tr v nói l i cho Chánh Tâm hay Chánh Tâm tuy không vui nh ng

vì th y h nói nh v y chàng c ng s , nên không dám òi c i g p n a

n ngày khai tr ng Chánh Tâm i h c mà chàng d n ch h chúa nh t ph i

C m Vân ra nhà ch i và chàng h a r ng, chúa nh t nào chàng c ng v th m nhà

t th y

Còn Thái C m Vân khi nàng ch u l i v i T Nga r i thì nàng không lo s không

t r t n a Tuy nàng không l s c m ng cho ng i ta th y c, song b a nàonàng c ng lo mua qu n mua áo, s m g i s m mùng s a so n v nhà ch ng Ðã

bi t cô ba Hài nghe gi ng cao th p c a bà T ng cô không a, nh ng mà cô th y TNga t t , cô th y Chánh Tâm d th ng nh t là cô th y C m Vân có ý quy n luy n

i nhà ó, nên cô ã không bàn ra, mà cô l i có h i m ng cho cháu có ch giàu cósang tr ng n a

m Vân gi ph n gái không dám ra nhà T Nga n a Chánh Tâm v nhà hai

ba l n mà không c th y m t C m Vân thì chàng bu n, b i v y m t b a chúa

nh t n chàng r ch i Ch L n mà th m C m Vân

Chánh Tâm v i C m Vân m i th y m t nhau thì c hai ng i u th n thùa,

i v y Chánh Tâm thì ké né, còn C m Vân thì x n l n ch ng dám ngó nhau chán

ch ng mà c ng ch ng dám nói chuy n v i nhau Chánh Tâm vô c m t l n r i

t bén vô hoài, ch ng có b a chúa nh t nào chàng v nhà mà chàng không i Ch

n, mà c ng ch ng b a chúa nh t nào mà chàng không v nhà L n u còn ng i,qua m y l n sau chàng v i nàng m i h t m c c , m i dám li c ngó nhau, m i dámnói chuy n chút nh

t b t ã t i tháng sáu Chánh Tâm t i k bãi tr ng n a n m nên v nhà

m Vân s m s a mùng m n qu n áo ã h t Bà T ng v i cô ba Hài nh ngàylàm l c i cho hai tr thành hôn

Trót m y tháng, trong i ngoài trông, trí nh não n , tình th ng lai láng K

n y sum hi p m t nhà, c ph ng loan c p b i v y êm khuya v ng v trên

u, tay c m tay, m t nhìn m t, trai say s a vì s c, gái mê m n vì tình

Tuy v ch ng m i c i, dan díu v i nhau m c d u, nh ng mà n b a khai

tr ng Chánh Tâm c ng s t s ng i h c, ngh vì còn có m y tháng n a t i k thi,

u mình h n h thì làm sao mà u c

m Vân nhà tuy nàng không thông o làm dâu, song lo th c khuya d y

m lo rót n c têm tr u cho m ch ng Thi t bà T ng không nói m t ti ng chi,không ló cái mòi chi mà dám nói bà không a C m Vân Bà có m t cái tánh n y, là bà

ít hay nói chuy n v i dâu, mà d u có nói c ng ch ng h khi nào th y bà c i, b i

y C m Vân kiêng s bà l m Ch ng không có nhà, m ch ng thì nghiêm ngh ,may nh có ch ch ng chuy n vãn h h , khi d y nhau may áo thêu kh n, khi d tnhau mua d o ch i, b i v y tuy C m Vân không c vui cho l m, song nàng

ng không n n i bu n r u

Chánh Tâm c i v thì c i, th ng v thì th ng, mà trong tr ng chàng lo

c h t s c ch không ph i vì có v mà lo ra, hay là vì giàu mà bi ng nhác Ví d u trong l p h c chàng không ng c b c nh t, nh ng mà k ph n ông thìchàng c ng c b c trung Ch ng hi u t i m ng s làm sao mà n ngày thi cónhi u h c trò h c d h n chàng mà ng i ta u c, còn chàng thì r t tu t

Chánh Tâm ch r ng v nhà, ph n thì b c t c, ph n thì h th n, b i v ychàng b b a c m chi u, lên l u n m dàu dàu, bà T ng nghe con thi r t bà c ng

bu n l m Bà bu n y là l t nhiên, vì làm m ai c ng v y

Bà ng i n c m v i T Nga v i C m Vân bà không nói chi h t, m t giây phút bàngó C m Vân m t cái, mà l n nào bà ngó thì c p m t bà c ng l m l m, d ng

nh t i C m Vân làm cho con bà thi r t v y

i nghi p cho C m Vân ho c là t i vô ý ho c là t i nàng bu n r u, b i v y chonên nàng n s s a ba h t c m r i i u ng n c, nàng không dè vi c chi h t Nàng lo

tr u n c cho m ch ng xong thì nàng l n l n lên l u th m ch ng Nàng th y ChánhTâm n m chèo queo tay gác qua trán, m t nh m lim dim, nàng l y làm au ntrong lòng, nên ng i ghé bên gi ng tính ki m l i an i

Chánh Tâm day qua ngó v và nói r ng:

- Qua thi r t t c quá

- Thi c có m ng s ; thu nay thi u gì ng i h c gi i mà không thi u, ch

ph i có mình anh hay sao mà anh t c, xin anh ng có bu n; h anh bu nthì má c ng bu n n a, r i má sanh b nh ây khó l m H i nãy anh không n

- ã bi t n u anh thi u, thì em m ng l m, mà r i có r t thì thôi, ch em

ng không bu n bao nhiêu Anh ngh ó mà coi, anh thi u c ng v y màanh thi r t c ng v y; mi n là anh h c n m mãn h n v i ng i ta thì thôi

ch Anh mu n có cái b ng c p ng xin làm vi c làm v n gì hay sao nênanh v n thi cho u