SKKN Vẽ lược đồ Địa lý THCS ( Tham khảo)

MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI:- Giúp GV và HS nắm vững phương pháp vẽ nhanh một số lược đồ địa lí đơn giản... Mô tả nội dung giải pháp mới của đề tài:2.1 Sự chuẩn bị của thầy, trò, các đối tượng c

SÁNG KIẾN – KINH NGHIỆM

I MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI:

- Giúp GV và HS nắm vững phương pháp vẽ nhanh một số lược đồ địa lí đơn giản

• II MÔ TẢ GIẢI PHÁP SK-KN:

1 Thực trạng trước khi vận dụng đề tài:

- Thực tế trong các trường học loại ĐDDH

“lược đồ trống” vẫn còn ít ỏi, thiếu thốn -> khó

khăn cho dạy - học môn địa lí

- Kỹ năng vẽ lược đồ địa lí của HS còn yếu , đa

số các em vẽ lược đồ theo cách hiểu biết riêng của mình vì vậy vừa không đẹp, vừa không chính xác

2 Mô tả nội dung giải pháp mới của đề tài:

2.1 Sự chuẩn bị của thầy, trò, các đối tượng có liên quan :

GV tham khảo SGK 7,8,9 nghiên cứu tìm ra phương pháp vẽ nhanh các lược đồ địa lí đơn giản, truyền đạt cho HS thông qua các hoạt động như hướng dẫn về nhà ở cuối mỗi tiết dạy, ngoại khóa, tiết luyện tập, thảo luận, chuyên đề…

2.2 Quá trình thực hiện – vận dụng đề tài này vào giảng dạy –

giáo dục :

Sáng kiến - kinh nghiệm này được áp dụng phần lớn trong các tiết dạy địa lí 7,8,9 có liên quan đến sử dụng bản đồ

07/04/2024 12:22:26 AM

III LỢI ÍCH VÀ KHẢ NĂNG VẬN DỤNG

• GV và HS hình thành được kỹ năng vẽ nhanh 1 số lược đồ địa lí đơn giản

• Vận dụng vào quá trình dạy - học một cách hiệu quả Góp phần cải tiến

phương pháp dạy học, phát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo của học sinh

• Góp phần thay đổi cách kiểm tra – đánh giá kết quả học tập của học sinh:

từ kiểm tra – đánh giá bằng lý thuyết suông sang kiểm tra – đánh giá cả

kỹ năng thực hành và vận dụng kiến thức.

• Giúp các em hiểu sâu, nhớ lâu nhớ chính xác về những kiến thức địa lí

đã học từ đó tạo sự hứng thú cho học sinh trong quá trình học tập môn địa lí

• Đối với bộ môn lịch sử cũng có thể vận dụng các lược đồ này trong việc

giảng dạy bộ môn của mình ở một số tiết

III NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN

Dưới đây là các bước tiến hành vẽ nhanh một số

lược đồ địa lí đơn giản

22B 24B

20B

18B

16B

14B

nhật, có chiều dài gấp đôi

chiều ngang, trong đó ta

kẻ các ô vuông (ô chuẩn)

22B 24B

1/3 1/3 1/3 1/3

1/4 1/2

22B 24B

1/4

1/4 1/3

1/2 1/4

1/3 1/4

1/2

1/2

1/3 1/3

1/3 1/3

1/3 1/4

22B 24B

1/4 1/4

1/4

1/3 1/3

1/4

1/4

1/3

1/2 1/4

1/3 1/4

1/2

1/2

1/3 1/3

1/3

1/3 1/4

Thêm

Thêm Xoá

22B 24B

22B 24B

KYÕ NAÊNG VEÕ NHANH

PHƯƠNG PHÁP VẼ LƯỢC ĐỒ CÁC VÙNG, MIỀN VIỆT NAM

• Bằng phương pháp tương tự như vẽ lược đồ việt

nam, ta có thể cách điệu vẽ các vùng, miền Việt

Nam

• BƯỚC 1 : Kẽ khung ô chuẩn và chấm tọa độ theo các tỉ lệ…

• BƯỚC 2 : Nối các điểm ta có khung cơ bản

• BƯỚC 3 : Từ khung cơ bản ta vẽ thành lược đồ

TD-MN Bắc Bộ và ĐBSH, Bắc Trung Bộ, DHNTB và Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và ĐBSCL (xóa khung ta có lược đồ hoàn chỉnh)

LƯỢC ĐỒ

22B 24B

(Xem hình bên)

TDMNBB

ĐBSH

1/2

1/4 1/4

1/4

1/4

1/4

1/4 1/3 1/3

1/3 1/2

1/4 1/4

1/4

1/4 1/4

1/4 1/3

1/3

1/3

1/3 1/2

1/4 1/4

1/4

1/4 1/4

1/4 1/3

1/3 1/2

1/4 1/4

1/4

1/4 1/4

1/4

1/3 1/3

1/3

MIỀN NÚI & TRUNG DU BẮC BỘ

ĐBSH

Xóa khung cơ

bản ta có lược

đồ BẮC BỘ

1/3 1/2

1/4 1/4

1/4 1/4 1/4

1/4

1/3 1/3

LƯỢC ĐỒ

22B 24B

18B

16B

1 2

07/04/2024 12:22:26 AM

22B 24B

Xoá khung cơ bản,

ta có lược đồ DHNTB và TÂY NGUYÊN hoàn

chỉnh

07/04/2024 12:22:27 AM

LƯỢC ĐỒ

22B 24B

1/3 1/3

1/3

1/3 1/3

1/3 1/4

1/2 1/3

1/4

1/2

8B 10B

1/3 1/3

1/3

1/3 1/3

1/3 1/4

1/2 1/3

1/4

1/2

8B 10B

12B 104Đ 106Đ 108Đ

1

2

BƯỚC 2

Nối các điểm lại với

nhau, ta có khung cơ

bản

Đông Nam Bộ

ĐBSCL

8B 10B

1

2

Đông Nam Bộ

8B 10B

Xoá khung cơ bản ta

có lược đồ ĐNB và

ĐBSCL

ĐBSCL

B A

VÕ KỲ SƠN TRƯỜNG THCS VÕ XÁN

qua điểm Y song song với

tam giác trên

1/4

BƯỚC 4

Nối các điểm lại với nhau

1/4

Vẽ thêm 1 số chi tiết

Xoá 2 hình tam giác, ta có

khung cơ bản lược đồ

NAM MỸ

07/04/2024 12:22:27 AM

điểm Y song song với cạnh

trên của tam giác

BƯỚC 3

B A

1/4

1/2

1/4 1/4

BƯỚC 3

B A

1/4

1/2

1/4 1/4

Kẽ thêm 1 số chi tiết

Xoá hình tam giác,

ta có khung cơ bản lược

07/04/2024 12:22:27 AM

4

1/4

B = 1/2 ô chuẩn A

4

1/4

1/4 1/3

vẽ thêm 1 số chi tiết

Xoá tam giác, ta có

NAM MỸ

07/04/2024 12:22:27 AM

1/3

1/3 1/2

1/2

1/4 1/4

A B C D

1/3

1/2 1/3

1/4 1/4 1/3 ô chuẩn

1/4

1/3 1/2

1/2

1/3 ô chuẩn 1/2

07/04/2024 12:22:27 AM

1/4

1/3 ô chuẩn 1/2

Xoá khung cơ bản ta

có lược đồ CHÂU PHI

07/04/2024 12:22:27 AM

MỘT VÀI VÍ DỤ CỤ THỂ :

Ví dụ 1:

Khi dạy Địa lí 8, bài 26: Thiên nhiên Châu Phi Trên cơ sở GV đã hướng dẫn HS biết cách vẽ nhanh lược đồ khung Châu Phi GV có thể đặt câu hỏi kiểm tra bài cũ

Em hãy vẽ nhanh lược đồ Châu Phi, điền vào lược đồ: các vùng biển tiếp giáp Châu Phi, kênh đào Xuy-ê và cho biết ý nghĩa của kênh đào này đối với giao thông trên thế giới ?

dàng điền các chi tiết theo yêu cầu của GV nêu ra đồng thời dựa vào lược đồ giải thích được ý nghĩa giao thông của kênh đào Suyê : (rút ngắn đáng kể khoảng cách giao thông giữa Địa Trung Hải với Ấn Độ Dương )

• Ví dụ 2 :

Khi dạy Địa lí 7, bài 37: Dân cư Bắc Mỹ, ở mục 2: Đặc điểm đô thị (Dựa trên lược

đồ khung GV đã hướng dẫn HS vẽ ở tiết học trước) có thể đặt câu hỏi :

Dựa vào hình 37.1 SGK trang 116, em hãy điền vào lược đồ khung Bắc

Mỹ tên các thành phố lớn (trên 10 triệu dân)

HS dựa vào kiến thức đã học, kết hợp hình 37.1 SGK (lược đồ phân bố dân cư Bắc Mỹ) Điền các thành phố có trên 10 triệu dân vào lược đồ khung Bắc Mỹ đồng thời dựa vào kênh chữ lí giải tại sao ở đó hình thành nên các thành phố lớn (Đó là những nơi ven biển KT phát triển => đông dân)

• Ví dụ 3:

Khi dạy Địa lí 9, bài 37

GV cho 2 HS lên bảng (1 vẽ nhanh lược đồ BTB, 1 vẽ nhanh lược đồ DHNTB)

Gọi 1 HS khác dựa vào 2 lược đồ đã vẽ và kiến thức đã học nhận xét những nét tương đồng về hình thể và địa hình giữa 2 vùng KT đó.

Dựa vào 2 lược đồ HS nhận ra nét giống nhau về hình thể: cả 2 vùng đều hẹp ngang Dựa vào kiến thức đã học HS nêu được nét giống nhau về địa hình: đồi núi ở phía tây, đồng bằng ở giữa và giáp biển ở phía đông

• Ví dụ 4:

Địa lý 9 bài Đơng Nam Bộ (Mục 1 Cơng nghiệp)

GV đặt câu hỏi rèn kỹ năng xác định các nguồn tài nguyên năng lượng trên lược

đồ ĐNB

Dựa vào lược đồ ĐNB và kiến thức đã học

a) Cho biết tên các sông có

kí hiệu I , II ,III

IV trên lược đồ ? b) Cho biết tên các mỏ dầu có kí hiệu 1 , 2

3 , 4 , 5 trên lược đồ ?

c) Cho biết tên các mỏ khí tự nhiên có kí

hiệu A , B trên

lược đồ ?

Đáp :

a) I : Sông Đồng Nai , II : Sông Bé , III Sông Sài Gòn ,

IV Sông Vàm Cỏ Đông

b) 1 : Hồng Ngọc, 2 : Rạng Đông, 3 : Bạch Hổ, 4 : Rồng,

5 : Đại Hùng

c) A : Lan Tây , B : Lan Đỏ

• Ví dụ 5:

Khi dạy một bài địa lí cụ thể nào đó, giáo viên có thể tổ chức trò chơi hoạt động theo nhóm bằng cách GV viết sẵn các nội dung về kiến thức địa lý hoặc một số ký hiệu địa lí nào đó vào các mảnh ghép rồi cho các nhóm cùng nhau thi đua tìm ra kiến thức địa lí phù hợp gắn vào lược đồ khung

đã vẽ sẵn sao cho đúng Tổ nào gắn nhanh, đúng sẽ chiến thắng và nhận điểm thưởng của GV.

• Trên đây là một số ví dụ Có thể bằng nhiều phương

pháp khác nhau GV có thể vận dụng thích hợp các lược đồ vào bài giảng một cách linh hoạt và sáng

tạo giúp HS phát huy tính tích cực, lĩnh hội kiến

thức một cách tự giác, hứng thú

KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC :

Kết quả học sinh vẽ nhanh các lược đồ Việt Nam

Lớp Sĩ số 2 phút trở xuống 3 phút trở xuống Trên 3 phút

Kết quả học sinh nhận biết, vận dụng và thể hiện kiến thức

địa lí trên lược đồ

SL TL % SL TL % SL TL % SL TL %

Trong phạm vi nội dung của đề tài, tôi chỉ mới giới thiệu kỹ năng vẽ nhanh của một số lược đồ địa lí đơn giản, đây là những lược đồ cơ bản phục vụ thiết thực cho việc giảng dạy địa lý các châu lục và đặc là biệt các lược đồ Việt Nam phục vụ xuyên suốt cho chương trình giảng dạy địa lý ở lớp 9 và một phần ở lớp 8.

Nhìn chung nội dung của đề tài này tuy chưa thật phong phú nhưng phần nào cũng giúp cho người GV dạy địa lí thực hiện được kỹ năng vẽ và vận dụng linh động các lược đồ vào quá trình dạy học một cách hiệu quả, góp phần cải tiến phương pháp dạy học truyền thống bằng phương pháp mới nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo của học sinh giúp các em hiểu sâu, nhớ lâu, nhớ chính xác về những kiến thức địa lí đã học từ

đó tạo sự hứng thú cho học sinh trong quá trình học tập môn địa lí, đồng thời nó cũng góp phần thay đổi cách kiểm tra – đánh giá kết quả học tập của học sinh từ kiểm tra – đánh giá bằng lý thuyết suông sang kiểm tra – đánh giá cả kỹ năng và khả năng vận dụng kiến thức.

Kính thưa các bạn ! như trên đã trình bày sáng kiến kinh nghiệm này chỉ là những suy nghĩ của cá nhân tác giả nên tất nhiên chưa thật sự là hoàn chỉnh nhưng hy vọng rằng SKKN này cũng góp phần nhỏ vào tiếng nói chung của những người tâm huyết với ngành Địa lí Rất mong ý kiến đóng góp xây dựng của các đồng nghiệp để đề tài “ Vẽ nhanh một số lược đồ địa lí “ ngày càng hoàn thiện hơn

Trân trọng cảm ơn !

IV KẾT LUẬN

07/04/2024 12:22:27 AM

vui khoẻ, thành đạt