Dựa vào tranh hãy lấy 1 ví dụ có chứa phép ẩn dụ?. Chỉ ra đâu là từ ngữ mang yếu tố ẩn dụ?. Các kiểu hoán dụ : - Lấy bộ phận để gọi toàn thể - Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng -
Trang 2I ẨN DỤ
1 Định nghĩa:
Là tên gọi sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
Trang 3I ẨN DỤ
Thuyền ơi có nhớ bến chăng
Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền.
3 Ví dụ:
Trang 4Thuyền ơi có nhớ bến chăng
Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền.
Trang 5Dựa vào tranh hãy lấy 1 ví dụ có chứa phép ẩn dụ? Chỉ ra đâu là từ ngữ mang yếu tố ẩn dụ? Hàm ẩn của câu là gì?
Mẹ tròn con vuông
Trang 6Dựa vào tranh hãy lấy 1 ví dụ có chứa phép
ẩn dụ? Chỉ ra đâu là từ ngữ mang yếu tố ẩn dụ? Hàm ẩn của câu là gì?
Ếch ngồi đáy giếng
Trang 7Tiết 45: Tiếng Việt
II HOÁN DỤ
Đầu xanh đã tội tình gì
Má hồng đến quá nửa thì chưa thôi.
(Nguyễn Du – Truyện Kiều)
Đầu xanh đã tội tình gì
Má hồng đến quá nửa thì chưa thôi.
(Nguyễn Du – Truyện Kiều)
1 Ví dụ:
Trang 9II HOÁN DỤ
1 Ví dụ:
2 Định nghĩa :
3 Các kiểu hoán dụ :
- Lấy bộ phận để gọi toàn thể
- Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng
- Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật
- Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng
Trang 10II HOÁN DỤ
Trang 11* SO SÁNH ẨN DỤ VÀ HOÁN DỤ
+ Giống nhau:
- Rút gọn lời nói và tạo hình
- Vay mượn ngôn ngữ để làm giàu ngôn ngữ
- Mang vào ngôn ngữ những yếu tố lạ, tạo bất ngờ do đó gây cảm xúc với người đọc, người nghe
Trang 12Bài tập 2/ 84
- Cho ví dụ minh họa
nhau Dựa vào quan hệ quan hệ Dựa vào
Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác.
tương đồng tương cận
(gần gũi)
Trang 14Hãy xác định ẩn dụ, hoán dụ ở các ví dụ sau:
1 Lá lành đùm lá rách
Trang 15Bài tập nhanh: Xác định biện pháp hoán dụ có trong 2 ví dụ
sau:
VD1: Những bàn chân từ than bụi lầy bùn,
Đã đứng dưới mặt trời cách mạng
(Ta đi tới - Tố Hữu)
VD2: Núi không đè nổi vai vươn tới,
Lá ngụy trang reo với gió đèo
(Lên Tây Bắc- Tố Hữu)
Trang 16VD1: “Bàn chân” (bộ phận của cơ thể) biểu thị
con người lao động nghèo khổ bị áp bức, từ
“than bụi lầy bùn” đã quật khởi đứng lên làm
cách mạng Công, nông là đội quân chủ lực của cách mạng
VD2: “vai” là bộ phận của con người để mang
vác, gánh gồng-> “vai” là một hoán dụ nghệ
thuật thể hiện ý chí chiến đấu kiên cường, tinh thần vượt gian khổ quyết tâm vượt lên dốc núi đèo cao của anh bộ đội trong kháng chiến
chống Pháp với tinh thần lạc quan yêu đời
Trang 171 Lá lành đùm lá rách
Trang 192 Thôn Đoài ngồi nhớ thôn ĐôngCau thôn Đoài nhớ giầu không thôn nào?
Hãy xác định ẩn dụ, hoán dụ ở các ví dụ sau:
Trang 20Hãy xác định ẩn dụ, hoán dụ ở các ví dụ sau:
2 Thôn Đoài ngồi nhớ thôn ĐôngCau thôn Đoài nhớ giầu không thôn nào?
Trang 21Từ “ mồ hôi ” trong ví dụ sau được dùng để
Sai
Trang 22
Cụm từ “ miền Nam ” được dùng như là một hoán dụ trong trường hợp nào ?
a Con ở miền Nam ra thăm lăng) Bác
Đã thấy trong) sương) hàng) tre bát ng)át .
Trang 23Bài tập củng cố:
1.Dòng nào sau đây không nêu đúng tên gọi của những
kiểu hoán dụ thường gặp?
A Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng.
B Lấy bộ phận để gọi toàn thể.
C Chuyển đổi tên gọi của vật trên quan hệ tương đồng.
D Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng.
E Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật
2 Trong những trường hợp sau trường hợp nào không
dùng phép hoán dụ?
A Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác (Viễn Phương )
B Miền Nam đi trước về sau ( Tố Hữu)
C Gửi miền Bắc lòng miền Nam chung thuỷ ( Tố Hữu )
D Hình ảnh miền Nam luôn ở trong trái tim tôi (Hồ Chí
Trang 24DẶN DÒ:
- Về nhà làm tất cả những bài tập còn lại
- Xem trước bài: Trình bày một vấn đề
- Mỗi tổ chuẩn bị 1 vấn đề về thời trang để tiết sau lên thuyết trình trước lớp.