Đọc và tìm hiểu bố cục 4 phần những tiếng đàn bọt nước Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt li- la li- la li- la đi lang thang thang về miền đơn độc với vầng trăng chếnh choáng trên yên ngựa mỏi
Trang 2I Tiểu dẫn
1 Tác giả, tác phẩm chính (SGK)
2 Xuất xứ:
- … In trong tập khối vuông “Ru bích”
- … là bài thơ tiêu biểu cho kiểu tư duy của thơ Thanh Thảo (sgk)
Trang 31 Tìm hiểu nhan đề và lời đề từ
- … Tình yêu nghệ thuật, tình yêu Tây Ban Nha
- … Phải biết chôn nghệ thuật của Ông để đi tới Ông không muốn là “lực cản” đối với thế hệ sau
Trang 4II Học văn bản
2 Đọc và tìm hiểu bố cục (4 phần)
những tiếng đàn bọt nước Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt li- la li- la li- la
đi lang thang thang về miền đơn độc với vầng trăng chếnh choáng
trên yên ngựa mỏi mòn
Tây Ban Nha hát nghêu ngao bỗng kinh hoàng
áo choàng bê bết đỏ Lor-ca bị điệu về bãi bắn chàng đi như người mộng du
tiếng ghi ta nâu bầu trời cô gái ấy tiếng ghi ta lá xanh biết mấy
Đoạn 1: Hình tượng người
“Kị sĩ văn chương” đơn độc
Đoạn 2: Lor-ca bị bắn và
tiếng đàn ghi ta “máu chảy”
CLIP
– HS đọc nhẩm bài thơ theo
ca khúc “Nếu tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn ghi ta” (Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn ghi ta)
Trang 52 Đọc và tìm hiểu bố cục (4 phần)
không ai chôn cất tiếng đàn
tiếng đàn như cỏ mọc hoang
giọt nước mắt vầng trăng
long lanh trong đáy giếng
đường chỉ tay đã đứt
dòng sông rộng vô cùng
Lor-ca bơi sang ngang
trên chiếc ghi ta màu bạc
chàng ném lá bùa cô gái Di-gan
vào xoáy nước
chàng ném trái tim mình
vào lặng yên bất chật
li- la li- la li- la
Đoạn 3: Những tiếng đàn
không được tiếp tục
Đoạn 4: Suy tư về sự ra đi
của Lor-ca
Trang 6II Học văn bản
3 Phân tích văn bản
em liên tưởng đến khung cảnh nào thường thấy ở TBN?
- Khung cảnh của đấu trường với những võ sĩ đấu
Bò tót
Trang 73 Phân tích văn bản
a Đoạn 1(6 dòng đầu):
Đó có phải là cuộc chiến màThanh Thảo muốn khắc hoạ trong bài thơ này? Nếu khôngThì đó là cuộc chiến nào khác?
- Thanh Thảo mượn cuộc chiến của những võ sĩ đấu
Bò tót để khắc hoạ cuộc chiến giữa khát vọng dân chủ của công dân Lor-ca với nền chính trị độc tài, của khát vọng cách tân nghệ thuật, của nghệ sĩ với nền nghệ thuật già nua
Trang 8sĩ tự do.
Trang 93 Phân tích văn bản
a Đoạn 1(6 dòng đầu):
Em thấy có sự thay đổi nào ởhình tượng Lor-ca trong
ba câu thơ sau không?
- Một Lor-ca đơn độc, mệt mỏi đầy khát vọng cách
tân nhưng cũng chếnh choáng mỏi mòn
Trang 11- Tiếng đàn ghi ta của người nghệ sĩ vang lên đâu
đây nhưng không còn nguyên vẹn, nó đã vỡ ra thành (màu sắc, hình khối, dòng máu chảy)
Trang 12II Học văn bản
3 Phân tích văn bản
b Đoạn 2(12dòng tiếp):
→ Cả đoạn:
+ Là một hình dung về cái chết của Lor-ca
+ Là nỗi tiếc thương của người tình chung thuỷ
(tiếng ghi ta nâu, bầu trời cô gái ấy)
+ Là nỗi niềm xót xa, tiếc nuối của con người, của nhà thơ trước hành trình dở dang của cách tân nghệ thuật
tiếng ghi ta lá xanh biết mấytiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan
Trang 133 Phân tích văn bản
b Đoạn 2(12dòng tiếp):
Trang 14II Học văn bản
3 Phân tích văn bản
gì về thủ pháp nghệ thuật trong đoạn thơ này, nhất là ở 6 dòng
thơ cuối?
- Lặp lại 4 lần cụm từ tiếng ghi ta nhằm thể hiện
cảm xúc mãnh liệt và cảm xúc đa chiều
- Chuyển đổi cảm giác: góp phần tạo nên những cảm
nhận mới, độc đáo phù hợp với nỗ lực và cách tân nghệ thuật của Lor-ca
- Hai dòng thơ khép lại đoạn 2 thực chất là một
dòng thơ nhưng Thanh Thảo cố tình ngắt ra diễn tả nỗi đau tan nát của một con người trước cái chết của
Trang 153 Phân tích văn bản
c Đoạn 3:
Từ ý nghĩa biểu tượng của tiếng đàn,
từ thông điệp nghệ thuật của Lor-ca, em hiểu hai dòng thơ
Trang 16II Học văn bản
3 Phân tích văn bản
c Đoạn 3: sau khi sát hại Lor-ca Theo một số tài liệu,
bọn giết người đã vứt xác của ông xuống giếng để phi tang…từ chi tiết này, em hiểu 2 câu thơ tiếp theo ntn?
giọt nước mắt vầng trăng
long lanh trong đáy giếng
- … Là hình ảnh thực và hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng, là những hoán dụ nghệ thuật về người sĩ Lor- ca
- … Là nỗi buồn trong sáng và rất đẹp, là lý tưởng, khát vọng của Lor-
ca không bao giờ lụi tắt trái lại: + Càng long lanh hơn
+ Vầng trăng của thiên nhiên, vầng trăng của nghệ thuật, càng soi
tỏ một con người đã chết cho quê hương
Trang 173 Phân tích văn bản
d Đoạn 4 (9 dòng cuối):
Em thấy thái độ của tác giả khi nói
về cái chết của Lor-ca ntn?
- Nói về cái chết của Lor-ca từ góc độ tướng số học (là định mệnh) đã được báo trước trên đường rãnh của bàn tay → chấp nhận
Có người cho rằng cách suy nghĩ
về cái chết của Lor-ca mang nặng
tư tưởng bi quan, định mệnh nhưng cũng có ý kiến cho rằng:
Lor-ca cần phải ra đi để không cản trở đến sự cách tân văn chương của người đến sau Theo
em ở bên kia đại dương Lor-ca sẽ
- Có lẽ ông sẽ hài lòng với ý kiến 2 vì:
Trang 18II Học văn bản
3 Phân tích văn bản
d Đoạn 4 (9 dòng cuối):
- Vì thế:
Lor-ca bơi sang ngang
trên chiếc ghi ta màu bạc
Là cách ra đi nhẹ nhàng thanh thản
- Và quyết định dứt khoát bằng hành động
chàng ném lá bùa cô gái Di-gan
vào xoáy nước
chàng ném trái tim mình
Thanh Thảo hiểu, trân trọng, ngưỡng mộ
Lor-ca nên “chọn”
Trang 193 Phân tích văn bản
d Đoạn 4 (9 dòng cuối):
- Kết thúc bài thơ vang lên tiếng: li-la li-la li-la…
→ Một lần nữa tiếng đàn vang lên:
+ Như một bài ca về sự bất tử của một con người
Trang 20III Tổng kết
- Bài thơ thể hiện:
+ Tình cảm yêu mến, trân trọng, ngưỡng mộ của
Thanh Thảo đối với Lor-ca…
+ Thể hiện nỗi đau xót sâu sắc trước cái chết bi thảm của Lor-ca
+ Sự kết hợp hài hoà hai yếu tố thơ và nhạc về cấu tứ; sức gợi mở đa dạng, phong phú về hình ảnh và sự mới
mẻ về ngôn từ
Trang 21- Cảm nhận của em về hình ảnh Lor-ca được thể hiện qua bài thơ “đàn ghi ta của Lor-ca”
- Tiết sau học bài “Bác ơi”
Trang 22Tôi xin mượn clíp “Nếu tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn ghi ta” do Kasim Hoàng Vũ trình bày để
khép lại bài giảng hôm nay