Làm đồ dùng đồ chơi

Nội dung và biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài 7-22 e... Xuất phát từ những ý tưởng nêu trên tôi nghĩ rằng việc dạy cho trẻ tự làm đồ chơi là việc hết sức cần thiết và bổ ích c

Trang 1

MỤC LỤC

ĐỒ CHƠI TỰ TẠO ĐỐI VỚI SỰ PHÁT

TRIỂN TRẺ MẦM NON

2 Nội dung và biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài 7-22

e Trang trí môi trường lớp học 9-11

f Môi trường cho trẻ hoạt động 11-12

Trang 2

Đối với trẻ em mầm non việc đến trường học không giống như những học sinh phổ thông là phải học, phải làm bài, viết bài… Vì trẻ mầm non chỉ có vui chơi là chính Vì hoạt động chủ đạo của trẻ mầm non là vui chơi thông qua chơi mà trẻ học

Trẻ con ham chơi ư ? Dĩ nhiên rồi, đó là một nhu cầu chính đáng Có điều là, chúng ta trước giờ cứ quen nghĩ, việc con chơi chẳng có gì là quan trọng cả

Ta chỉ chú trọng hướng con em vào học, viết bài… Và chỉ cho con chơi khi những việc’’ Chính yếu” đó là xong Ít ai được biết rằng , khi trẻ chơi, cũng là lúc chúng đang học, đang làm việc Từ những trò chơi trẻ học được nhiều điều về bản thân chúng, về những người xung quanh, về thế giới Thời gian chơi là một trong những khoảng thời gian quan trọng nhất để giúp trẻ học tập và trưởng thành Vì vậy đồ chơi đóng vai trò quan trọng ở trường mầm non, nhưng bằng cách nào chúng ta chọn lựa đồ chơi phù hợp cho trẻ để giúp trẻ học được gì qua những đồ chơi đó

Như chúng ta đã biết hiện nay trên thị trường có rất nhiều đồ chơi cho trẻ mầm non , tuy nhiên xét về phương diện giáo dục chung không thể đáp ứng đầy đủ các nhu cầu và mục đích của chương trình dạy học ở trường mầm non, nói chung là rất phong phú và đa dạng nhưng xét về mặt tác dụng thì nó còn hạn chế rất nhiều Vì đa số đồ chơi không được ở dạng mở , trẻ chỉ chơi một cách máy móc không tư duy, sáng tạo khi chơi đôi khi còn không phù hợp tâm sinh lý của trẻ Hơn thế nữa việc mua quá nhiều đồ chơi cho trẻ làm ảnh hưởng đến tiền bạc của phụ huynh trong khi các phụ, phế phẩm từ gia đình đang sẵn có và có rất nhiều cho các cháu có thể sử dụng tái tạo làm đồ chơi cho chính mình , khi món đồ chơi tự tay trẻ làm ra, các cháu sẽ cảm thấy yêu quý và hứng thú hơn nhiều so với các đồ chơi mua sẵn Đây cũng là một hình thức dạy cho trẻ yêu quý sức lao động

ngay khi còn bé Xuất phát từ những ý tưởng nêu trên tôi nghĩ rằng việc dạy cho trẻ tự làm đồ chơi là việc hết sức cần thiết và bổ ích cho trẻ mầm non

Trang 3

Là một giáo viên mầm non tôi cần có những biện pháp cần giúp trẻ tạo ra những đồ chơi phù hợp với khả năng tư duy của trẻ Hơn nữa việc tổ chức ra những trò chơi và tận hưởng cảm giác thú vị khi hoàn thành sản phẩm từ những trò chơi ấy luôn là một trò vui hấp dẫn kích thích trẻ

Xuất phát từ những ý nghĩa đó, đồng thời cũng từ thực tế của lớp tôi và

dựa vào đặc điểm tâm lý, sinh lý trẻ “Dạy trẻ làm đồ chơi tự tạo”

II. Thực trạng trước khi thực hiện các giải pháp

- Lớp có góc chơi nghệ thuật hay còn gọi là góc“ Sáng tạo của bé “

- Trẻ luôn được cô tạo điệu kiện trong việc tiếp xúc với góc chơi sáng tạo của bé

- Lớp có nhiều đồ chơi sáng tạo, học cụ và các nguyên vật liệu mở

- Một số phụ huynh quan tâm đến việc học của các cháu

- Phụ huynh hỗ trợ nguyên vật liệu như: Sách báo, giấy, lịch cũ, sách giáo khoa cũ, thùng, hộp các loại để cô và trẻ làm các đồ dùng đồ chơi

2 Khó khăn :

Trang 4

- Vì chương trình đi theo từng chủ đề nên nội dung chơi có tính sáng tạo chưa cao, trẻ có thói quen chơi với đồ chơi có sẵn nên ít có tư duy khi tham gia chơi

- VD : Như góc chơi nghệ thuật cháu chỉ biết vẽ chưa làm ra những đồ chơi có tính sáng tạo nếu như không có sự gợi ý của cô …

- Trẻ thiếu vốn kinh nghiệm sống nên thường gặp trở ngại khi cô gợi ý chúng ta làm được đồ chơi gì với những nguyên vật này

3 Số liệu thống kê :

Qua thống kê các cháu trong lớp vào đầu năm học, tôi có các số liệu như sau:

- Cháu thể hiện tính độc lập, sáng tạo 5/27 cháu

- Cháu biết trao đổi, chia sẽ với bạn 6/27 cháu

- Cháu mạnh dạn tự tin trong giao tiếp khi chơi: 10 /27cháu

- Số phụ huynh cùng trẻ làm đồ chơi 3/27 cháu

III Nội dung chọn đề tài

1 Cơ sở lý luận :

Đồ chơi có ý nghĩa lớn lao trong cuộc sống của trẻ, đồ chơi không chỉ là giải trí mà còn có tác dụng giáo dục Nó giúp trẻ phát triển cả về thể chất lẫn tinh thần

Đồ chơi làm bằng các vật liệu phế thải từ thiên nhiên là những đồ chơi do

cô giáo hoặc trẻ tự làm lấy từ những vật liệu sẵn có như: hộp bánh kẹo, lon, hũ

nhựa, lõi giấy các loại, võ trứng, lá cây, hạt cao su, các loại võ ốc, sò…những đồ chơi này thường đơn giản nhưng có khả năng tạo cho trẻ những khám phá bất ngờ và cái nhìn mới mẽ về thế giới xunh quanh

Trang 5

Những vật liệu phế phẩm từ gia đình cũng như từ thiên nhiên lại gần gũi với trẻ, dễ tìm, dễ kiếm và không tốn kém.

Vì vậy làm đồ chơi bằng những vật liệu phế thải, từ thiên nhiên đã được đua vào chương trình mẫu giáo từ những năm 60 và được đặt chính thức trong chương trình cải tiến 1978-1979 hiện nay, số lượng và kiểu loại được cải tiến đáng kể Nhưng ở trường mầm non vẫn còn nghèo nàn về đồ chơi tự tạo, vì vậy làm đồ chơi từ phế liệu thiên nhiên vẫn đáp ứng được yêu cầu giáo dục, thỏa mãn nhu cầu chơi của trẻ, làm cho hoạt động của trẻ thêm phong phú và dễ dàng thực hiện ở mọi lúc, mọi nơi

Khi quan sát một em bé đang chơi, bạn sẽ thấy bé sử dụng bất cứ thứ gì chúng có được trong tay lúc đó và không hề tính toán trước là mình sẽ chơi trò gì, mà hoàn toàn ngẫu hứng Thật ngạc nhiên chỉ bằng tấm giấy bìa mỏng trẻ cũng có thể tạo ra con đường hầm cho cho chiếc xe hơi bằng nhựa nhỏ xíu chạy qua, hoặc một cái mền (tuy nó hơi cưng) đắp cho búp bê! Đó là một đứa trẻ có óc tưởng tượng và khả năng sáng tạo Một nhà phát minh và một chuyên gia giải quyết tình huống, kinh nghiệm có từ những trò chơi thưở ấu thơ có thể sẽ là những nền tảng cho những kỹ năng sống, học tập, làm việc của trẻ sau này để trở thành con người tốt nhất nếu có thể

Thời gian trẻ tạo ra đồ chơi và chơi chính là thời gian cho học hỏi và giải trí Trẻ có thể tìm thấy trong trò chơi những điều thú vị áp dụng cho việc học ở trường như

• Năng lực quan sát

• Khả năng tưởng tượng

• Óc phán đoán

• Khả năng tri giác cụ thể và trí nhớ tức thời

• Sự thành thục vận động của đôi bàn tay

Trang 6

• Tính chủ động của sự chú ý

• Khả năng đương đầu với những tình huống bất ngờ

• Sự trung cao độ về một vấn đề

Đó là những điều kiện nuôi dưỡng những cảm xúc tốt đẹp cho trẻ cũng như biết cách sống tốt với mọi người Nhưng đừng quên rằng mục đích của những đồ chơi, trò chơi mà trẻ nghĩ ra là sự giải trí!

Từ quan điểm này, các nhà giáo dục cho rằng việc dạy trẻ làm đồ chơi tự tạo bằng những vật liệu phế thải từ thiện nhiên có sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với trẻ thơ Khi trẻ làm đồ choi dưới sự hướng dẫn của cô giáo, trẻ được tác đến các vật liệu và nhận thức được tính chất của chúng thay đổi, đổi dạng vật chất và biến nó thành đồ chơi Đây là những điều kiện thuận lợi để phát triển cơ quan cảm giác, đánh thức tư duy và góp phần phát triển ngôn ngữ cho trẻ Nó kích thích lòng ham hiểu biết, hứng thú và niềm say mê nhận thức ở trẻ - một yếu tố cần thiết để giúp trẻ chuẩn bị bước vào lớp 1 ( phổ thông)

Tự làm đồ chơi bằng vật liệu phế thải, từ thiên nhiên giúp trẻ phát triển óc sáng tạo, khả năng quan quan sát, làm việc kiên nhẫn , có chủ định và đôi tay trẻ ngày càng trở nên khéo léo

Khi nâng niu đồ chơi tự tay mình làm ra , trẻ sẽ biết trân trọng, giữ gìn sản phẩm lao động của mình và của mọi người , của bạn bè…

Đề cập đến nội dung phương pháp của quá trình chuẩn bị cho trẻ làm đồ chơi tự tạo phải được tiến hành theo một cách tích hợp và tự nhiên, bắt đầu bằng những ý tưởng , sáng tạo , những kinh nghiệm vốn sống gần gũi và có ý nghĩa đối với trẻ Từ đó tác giả đề xuất các cơ sở và cũng là các điều kiện để tích hợp việc tự tạo đồ chơi và chơi một cách sáng tạo

o Môi trường đồ chơi tự tạo phong phú

o Môi trường phụ, phế liệu đa dạng

o Các hoạt động trãi nghiệm hứng thú

Trang 7

o Các hoạt động tích cực ….tư duy , sáng tạo

o Các hoạt động tái tạo , trí nhớ

o Các hoạt động gợi mở

Trong những môi trường đó, trẻ có thể trãi nghiệm với việc tự suy nghĩ ,

tự làm (trong đó có việc tự làm theo ý tưởng theo trí nhớ, theo các dấu hiệu gợi

ý của cô Việc làm những đồ chơi ban đầu chưa đẹp, chưa hoàn chỉnh nghệch ngoạc, méo mó …)

Muốn dạy trẻ làm đồ chơi sáng tạo phải đảm bảo thực hiện theo mục tiêu giáo dục, mang tính thẩm mỹ, phải giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, kích thích cho trẻ tính độc lập, sáng tạo, đồng thời phải phù hợp với từng lứa tuổi và đảm bảo được sự an toàn cho trẻ

Muốn làm được điều này, giáo viên cần phải định hướng trước một số nguyên vật liệu cần thiết, tiếp theo phải phối hợp chặt chẽ với phụ huynh để biết trước những nguyên vật liệu nào mà trẻ có thể sưu tầm, dễ tìm kiếm được trên

cơ sở đó, giáo viên sẽ giao nhiệm vụ và hướng dẫn trẻ cách sưu tầm , thu nhặt,

và cách bảo quản các nguyên vật liệu tuỳ vào từng nhiệm vụ và điều kiện cụ thể mà qui định thời gian thực hiện ngắn hay dài để cân nhắc chọn lựa kỹ để áp dụng là đồ chơi

2 Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài :

a. Chọn nguyên vật liệu :

Vật liệu cô và trẻ thu nhặt để làm đồ chơi phải đảm bảo các yếu cầu sau:

- Không gây ngộ độc cho trẻ

- Không có gai, góc nhọn

- Không quá cứng hoặc quá mềm

- Sạch sẽ , vệ sinh

- Phải dễ tìm kiếm

Trang 8

- Có ở địa phương

b Chọn mẫu đồ chơi:

Có thể chọn mẫu đồ chơi để trẻ tự làm hoặc chọn mẫu đồ chơi cô làm cho cháu chơi, tùy theo vật liệu cô trẻ thu nhặt có ở ở phương Cô có thể sáng tạo

ra những mẫu mới Những mẫu đồ chơi để trẻ tự làm cần đảm bảo các yêu cầu sau:

- Nhằm mục đích giáo dục

- Trẻ làm được và dùng được

- Từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp

- Đi từ cái chưa biết đến cái biết

- Từ những cái đơn giản đến cái phức tạp

c Hướng dẫn trẻ làm:

Cô tận dụng mọi hoạt động trong ngày để hướng dẫn trẻ làm, hoạt động góc, hoạt động chung Ví dụ: Tạo các con vật bé thích bằng các vật liệu hủ sữa, chai lọ… Hoặc hoạt động chiều…Cô làm mẫu từng bước làm ra đồ chơi cho trẻ xem: từ nguyên vật liệu trơn đến mẫu hoàn chỉnh Sau đó hướng dẫn tuần tự từng bước cho trẻ làm theo Làm xong bước này mới hướng dẫn trẻ làm bước khác Đồng thời nhấn mạnh đặc điểm từng bước, cô nên kiên trì giúp đỡ, khích lệ cho tới khi trẻ tự làm được trọn vẹn cả sản phẩm Với đồ chơi đơn giản cô có thể hướng dẫn cả lớp trẻ vừa quan sát vật liệu vừa làm ngay đồ chơi ví dụ như đồ chơi điện thoại, đố câu cá , con vật gần gủi với trẻ

… với những đồ chơi phức tạp cô hướng dẫn theo từng nhóm, trong nhiều ngày như các chú rối ngộ nghĩnh, chiếc vòng cảm xúc, chú hề dễ thương …

Trang 9

Không nên để trẻ ngồi làm đồ chơi quá lâu, trẻ mệt mõi và mất hứng thú Nên chọn nơi sáng, thoáng cho trẻ chơi Khi trẻ biết làm thạo, cô có thể đưa vào một trong những nhóm chơi, ở giờ chơi theo ý thích

d Sử dụng sản phẩm:

Khi trẻ làm xong, cô nên chọn những sản phẩm đẹp cho trẻ xem và nhận xét, dùng những sản phẩm này cho trẻ chơi, trong các giờ học như rối để kể chuyện, đọc thơ Giờ học toán như vòng quay số…hoặc dùng sản phẩm này cho trẻ tặng bố mẹ, cô giáo, bạn bè, em bé… hoặc trang trí lớp trong các ngày lễ hội như: tết âm lịch, tết dương lịch, ngày 8/3 , 1/6, sinh nhật của bé…sự có mặt của những đồ chơi tự tay trẻ làm ra sẽ đem lại niềm vui sướng và tự hào cho trẻ

Sử dụng đúng đắn những sản phẩm của trẻ chính là một hình thức giáo dục trẻ biết quan tâm đến những người thân thiết, biết làm đẹp nơi mình đang sống và biết trân trọng những người lao động

đ Trang trí môi trường lớp học:

Tận dụng các khoảng không gian và vị trí phù hợp trong và ngoài lớp để trang trí các đồ chơi tự tạo do cô và trẻ làm được để trẻ ngắm nghía hoặc trang trí lớp qua đó khơi gợi óc sáng tạo của trẻ, niềm thích thú với thiên nhiên xung quanh

VD: Cho trẻ gấp máy bay, tàu thuyền, các con vật… để treo trang trí lớp theo từng chủ đề Hoặc cho trẻ là sợi dây xích giấy để treo trong các ngày hội…Sợi dây xích này dài dài mãi nếu trẻ biết cùng làm một cách vui vẽ với bạn bè Nếu trẻ chỉ ngồi làm một mình, nó chỉ là sợi dây xích giấy ngắn ngũi không hơn không kém mà thôi Qua ciệc trẻ cùng làm sợi dây xích giấy trẻ sẽ học được sự quan tâm và chia sẻ với bạn, khuyến kích tinh thần hợp tác và sự tử tế , sự quan tâm và chia sẻ là đức tính mà bất cứ phụ huynh nào cũng mong muốn con mình áp dụng thật tốt trong cuộc sống của trẻ Đó là những biểu hiện đầu tiên nhưng

Trang 10

cũng quan trọng nhất để trẻ chứng tỏ mình sống hòa đồng và biết nghĩ cho người khác

Những sợi dây xích giấy này trước hết là đem đến niềm vui cho trẻ vì được sáng tạo và sử dụng sản phẩm tự tay bé làm ra, và sau đó là những bài học quý báu về sự quan tâm và chia sẻ

Bạn cần những tờ lịch cũ, giấy màu đủ màu

Một cái kéo tròn đầu để đảm bảo an toàn cho trẻ

Hồ hoặc keo dán

Cách làm: Chỉ cho bé cách cắt những tờ giấy màu thành sợi hình chữ

nhật dài và quấn vòng để tạo thàng một mắc xích dán hai đầu tờ giấy mới cắt để thàng vòng tròn đầu tiên Sau đó hướng dẫn cho trẻ tạo ra mắc xích thứ hai bằng cách luồn tờ giấy màu qua lỗ tròn của vòng thứ nhất và dùng keo dán hai đầu lại Tiếp tục như thế với mắc xích thứ ba, thứ tư …Đảm bảo trẻ rất thích với sợi dây xích đủ màu dài có thể bao hết chu vi lớp bé

Khi Sợi dây xích bằng giấy hoàn thành treo lên tường thành những chỗi vòng Bạn đã có một đồ trang trí xinh xắn cho những dịp tết hay sinh nhật…Nó làm cho lớp học của bé trở nên sinh động và vui mắt hơn

Trang 11

Cô và trẻ cùng dán dây xúc xích trang trí

e Môi trường cho trẻ hoạt động:

 Trong lớp học của bé :

Cô tạo ra một góc để cho trẻ được hoạt động hàng ngày “ Góc sáng tạo của bé” Cô khuyến kích cho Trẻ thực hiện vào các giờ hoạt động vui chơi,

hoạt động chiều, mọi lúc mọi nơi để làm đồ chơi theo ý tưởng của trẻ trẻ sẽ chưng bày vào góc này hoặc đựng vào túi cá nhân của trẻ sau một chủ đề nếu trẻ nào có nhiều đồ chơi tự tạo sẽ được cô thưởng

Trang 12

 Góc chức năng của lớp :

Hàng tuần trẻ được tham gia hoạt động góc thư viện của lớp, cô gợi ý cho trẻ xem những sách, tranh dạy làm đồ chơi tự tạo sau đó cô động viện, khuyến kích trẻ áp dụng làm những đồ chơi đó, hoặc trẻ có thể làm theo ý tưởng của trẻ Để lại chưng bày cho phòng thư viện theo qui định của từng nhóm tồ trong lớp, sau thời gian nếu nhóm ,tổ nào có nhiều đồ chơi thì sẽ được phần thưởng của cô giáo khen

Khi hoạt động góc chơi kist mart cháu cũng có thể áp dụng từ những trò chơi có sẵn trên máy và tự làm ra một số đồ chơi

Ví dụ: Xưởng là phim trẻ có thể làm ra những đồ chơi hoặc những tranh

theo ý tưởng của trẻ và kể kại theo nội dung của tranh mà trẻ làm ra, hoặc trò chơi con bọ trẻ cũng có thể tạo ra được con bọ bằng hạt bàng và trẻ có thể gắn bao nhiêu râu, mắt, chân theo ý thích của mình…

ê Dạo chơi tham quan:

Qua nhiều lần cho trẻ đi dạo tham quan nhất là khi học chủ đề ngành nghề vườn cây cao su và quan sát cô chú công nhân cạo mũ Tôi có vận động cho trẻ nhặt lá và hạt cao su và gợi ý hỏi trẻ mình sẽ làm được đồ chơi với hạt và lá cao su và cháu dùng lá kết lại thành những cái nón rất ngộ nghĩnh, còn hạt cao su thì dán hai hạt lại và gắn thêm râu, mắt, chân là đàn kiến …

Qua một thời gian tự nghiên cứu và áp dụng các phương pháp nêu trên, tôi cũng đã gặt hái những thành công bước đầu Tôi xin giới thiệu một số đồ chơi của cháu làm được

+ Đồ chơi quay số: Không chỉ cho trẻ khả năng đọc số, đọc chữ cái ,

chiếc vòng quay bằng giấy bìa cứng này còn là một trò chơi tập thể thú vị cho trẻ

Bạn cần: Một cái kéo mũi tròn

Trang 13

Giấy bìa cứng ( Tận dụng các thùng giấy cạt tông) , một đĩa phim

Màu scan , muốt xốp

Chữ cái ,chữ số , chai nhựa ( chai nước khoáng)

Giấy trắng các loại

Cách làm: Dùng kéo cắt miếng bìa cứng ( đĩa phim) thành một hình tròn,

Đường kính khoảng 30 cm, sau đó, dùng màu scan cắt thành những sợi nhỏ đều

nhau chia miếng bìa ( đĩa ) thành nhiều phần bằng nhau Viết lên mỗi phần đã chia các chữ số hay chữ cái , làm một mũi tên giấy bằng những mẫu bìa còn thừa có` chiều dài khoảng 15 cm sau đó dùng muốt 5li cắt thành cây cột nhỏ

và cô dán cố định mũi tên này vào tâm của miếng bìa Nhớ nơi dán ra một chút để có thể dễ dàng quay vòng miếng bìa

Cắt miếng giấy trắng cứng thành những hình chữ nhật chu vi 10x20 cm, sau đó, thử đề nghị và gợi ý trẻ các hoạt động vui để ghi lên giấy

Ví dụ: Nhảy lò cò quay phòng

Tay bắt chéo cầm lấy hai tai và đứng lên ngồi xuống

Vỗ tay hoặc cuối xuống chạm ngón chân

Hát một bài …

Đánh số và trộn lẫn các miếng giấy yêu cầu này lại Đề nghị một trẻ đến quay vòng miếng bìa để xem mũi tên sẽ chỉ con số,chữ cái nào sau khi dừng,

sau đó yêu cầu trẻ làm theo những gì miếng giấy tương ứng đã ghi Ví dụ, nếu

chiếc vòng quay dừng lại với mũi tên chỉ số 4 ghi, và tờ giấy số 4 ghi “ Hát một bài” Trẻ phải hát một bài nào đó

Trẻ học được điều gì?

Cách đếm số thứ tự , cách phát âm

Sự kiên nhẫn

Khả năng đọc viết

Tinh thần tập thể

Định dạng
Số trang	26
Dung lượng	2,8 MB