Chuyên đề ôn học sinh giỏi Ngữ văn Lịch sử THPT

Vì vậy, vấn đề bồi dưỡng học sinh giỏi môn ngữ văn, lịch sử thực sự là vô cùng quan trọng và thiết yếu. Chúng ta phải luôn luôn cố gắng để dạy học phát triển, bồi dưỡng học sinh giỏi đạt kết quả tốt nhất, nhiều em học sinh đạt giải cao trong các kì thi chọn học sinh giỏi môn Ngữ vănLịch sử các cấp.

Trang 1

I Lí do xây dựng chuyên đề

Kế hoạch số 65 ngày 29 thỏng 9 năm 2012 của Sở Giỏo dục và Đào tạo TuyờnQuang đó khẳng định: “Cụng tỏc tổ chức cỏc kỳ thi chọn học sinh giỏi ở cỏc cấphọc nhằm phỏt hiện, bồi dưỡng học sinh năng khiếu và gúp phần nõng cao chấtlượng giỏo dục toàn diện của cỏc nhà trường, đồng thời nhằm động viờn, khuyếnkhớch học sinh học tập làm chủ tri thức, tăng tớnh chủ động, sỏng tạo trong học tập.Cụng tỏc phỏt hiện và bồi dưỡng học sinh năng khiếu phải được thực hiện từ cấptrường đến cấp huyện, cấp tỉnh và cấp quốc gia Cỏc trường học phải tổ chức tốtkhõu phỏt hiện học sinh năng khiếu, tổ chức tuyển chọn và bồi dưỡng cho học sinhcỏc đội tuyển để tham dự cỏc kỳ thi ở cấp cao hơn đạt hiệu quả và chất lượng; ưutiờn bố trớ giỏo viờn, kinh phớ để tổ chức tốt cụng tỏc bồi dưỡng, tổ chức thi vàtham gia thi chọn học sinh giỏi cỏc cấp.”

Hiện nay, bàn đến việc phỏt hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi cỏc mụn khoa học

xó hội như Ngữ văn – Lịch sử tại trường THPT cũn là một vấn đề cần được nghiờncứu và cú những phương ỏn đề xuất thật cụ thể, thiết thực và hữu hiệu Ở trườngTHPT Sụng Lụ, trong vài năm gần đõy, việc bồi dưừng học sinh giỏi chưa cú sựquan tõm và đầu tư nhất định nờn kết quả đạt được trong cỏc kỡ thi chọn học sinhgiỏi chưa cao, đặc biệt là ở cỏc mụn khoa học xó hội như Ngữ văn – Lịch sử Nguyờn nhõn cú từ nhiều phớa: Về phớa ban giỏm hiệu cũn chưa quan tõm đi sõu,

đi sỏt và cú kế hoạch dài hơi, quyết liệt trong thực hiện chiến lược đào tạo, bồidưỡng học sinh giỏi; về phớa giỏo viờn giảng dạy thỡ chưa thực sự tõm huyết, gắn

bú với việc đào tạo bồi dưỡng học sinh giỏi Mặt khỏc, giỏo viờn nhỡn chung cũnthiếu kinh nghiệm, chưa được cọ sỏt và thử sức nhiều trong quỏ trỡnh rốn luyện độituyển thi học sinh giỏi cỏc cấp Về phớa học sinh, cỏc em cũn chưa hứng thỳ vàtõm huyết trong học tập, chưa xỏc định rừ mục đớch phấn đấu của mỡnh, cũn chỏn

và ngại học cỏc mụn khoa học xó hội Mặt khỏc, tỡnh trạng phõn húa học sinh trờnđịa bàn rất lớn Phần lớn cỏc em học sinh khỏ giỏi đều khụng theo học tại trườngTHPT Sụng Lụ mà chuyển đến học tại cỏc trường điểm, trường chuyờn, lớp chọnnờn hạt nhõn tớch cực để thành lập cỏc đội tuyển thi học sinh giỏi là khụng cú.Trong khi đú, Ban giỏm hiệu và nhiều đồng chớ giỏo viờn đang cụng tỏc tại trường

1

Trang 2

THPT Sông Lô đều nhận thấy việc phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi là điềucần làm và phải làm bằng được Vì vậy, chúng ta cần có giải pháp đầu tư thíchđáng và tổ chức ôn luyện bài bản để các em đạt được thành tích cao trong những

kì thi chọn học sinh giỏi các cấp, đặc biệt là với hai môn học Ngữ văn và Lịch sử.Nhận thấy tầm quan trọng của việc phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi, chúng tôixin mạnh dạn đưa ra một số đề xuất như sau:

- Thứ nhất, bồi dưỡng học sinh giỏi cần được xác định là một chiến lược lâu dài,cần có sự đầu tư thật thích đáng thì chúng ta mới có thể đạt được kế hoạch đề ra,phấn đấu đạt chỉ tiêu 30 học sinh giỏi ở tất cả các bộ môn trong đó có môn Ngữvăn - Lịch sử Do tình hình phân hóa học sinh quá lớn nên các em học sinh theohọc tại trường nhìn chung còn nhiều lỗ hổng về kiến thức và kĩ năng Vì vậy giáoviên bộ môn tại các lớp cần phát hiện những em học khá, có năng lực, năng khiếu

về các môn Ngữ văn – Lịch sử, đưa vào danh sách và tổ chức ôn luyện cho các emngay từ lớp 10, phải có một quá trình ôn luyện lâu dài và có hệ thống mới trang bị

đủ kiến thức và kĩ năng để các em tham gia và đạt giải trong các kì thi chọn họcsinh giỏi

- Thứ hai, cần lựa chọn đội ngũ các thầy cô giáo dạy giỏi, có kinh nghiệm giảngdạy và ôn tập thật tốt cho các em Các thầy cô ôn tập phải thực sự nhiệt tình, sẵnsàng giúp đỡ, ôn tập và củng cố cho các em trong mọi hoàn cảnh và điều kiện chophép, có thể dạy học tự nguyện nếu các em có nhu cầu tìm hiểu, học hỏi và khámphá Cần tổ chức tham quan, học hỏi kinh nghiệm giảng dạy và ôn luyện đội tuyểnhọc sinh giỏi có hiệu quả tại các trường THPT trong tỉnh như: THPT Chuyên,THPT Tân Trào

- Thứ ba, hiện trạng học sinh lười học trong tất cả các bộ môn đang là một vấn đềtrầm trọng và nan giải Phần lớn học sinh của trường ý thức học tập chưa cao,không học bài và không nắm vững bài trước khi đến lớp Chính vì vậy, rất cần cónhững giải pháp hữu hiệu và đồng bộ để chấm dứt tình trạng lười học, không có ýthức học tập của học sinh hiện nay Các em học sinh giỏi cần được trang bị kiếnthức đầy đủ qua quá trình học tập nghiêm túc và chăm chỉ; phải “nấu sử sôi kinh”

để biến kiến thức khoa học của nhân loại thành kiến thức của mình thì quá trình

Trang 3

học tập mới có chất lượng Giáo viên giảng dạy cần tạo môi trường học tập thực

sự hứng thú cho các em, lôi cuốn các em vào các hoạt động học tập một cách nhiệttình và say mê Cùng với ý thức chăm chỉ say mê học tập của học sinh là ý thứctrách nhiệm cao của thầy cô giáo giảng dạy Tất cả đòi hỏi một quá trình làm việcthật nghiêm túc và có kế hoạch nếu không chỉ là sự hô hào hình thức mà thôi, sẽkhông đạt được bất cứ một kết quả và tiêu chí nào cả Muốn có được thành công làphải vượt qua con đường khó khăn, trắc trở; muốn đạt được thành tích cao trongquá trình phát hiện bồi dưỡng học sinh giỏi, không có ai trải thảm hoa hồng chochúng ta đi Tất cả đòi hỏi sự phấn đấu, nỗ lức ở cả hai phía: Thầy cô giáo và các

em học sinh, trong đó nhân tố học sinh với những năng khiếu thiên bẩm, ý thứcchuyên cần và ý chí phấn đấu vươn lên trong học tập quyết định cho sự thành công

là bảy mươi phần trăm, các thầy cô giáo chỉ chiếm trong phần số ít còn lại

- Thứ tư, cần đặc biệt rèn luyện kĩ năng tư duy, phát triển tư duy lô gic, khoa học;rèn kĩ năng viết văn, hành văn Vấn đề mấu chốt hiện nay là học sinh viết văn, lậpluận còn quá yếu, kĩ năng viết văn nghị luận chưa tốt Vì vậy, muốn bồi dưỡnghọc sinh giỏi môn Ngữ văn-Lịch sử đạt kết quả cao, giáo viên ôn luyện phải đặcbiệt chú trọng khâu rèn kĩ năng viết văn, kĩ năng cảm thụ văn chương cho các em

- Thứ năm, các đồng chí giáo viên trong tổ Ngữ văn – Lịch sử cần xây dựngchương trình ôn tập học sinh giỏi cụ thể và chi tiết từ lớp 10 đến lớp 12 và tiếnhành giảng dạy cho các em trên có sở nặng về thực hành, nhẹ về lý thuyết Cái yếucủa chúng ta là kĩ năng viết văn, hành văn của các em; vì vậy, chúng ta nên chútrọng vào khâu rèn luyện thực hành, làm bài tập Thầy cô giáo thường xuyên ra đềcho các em luyện tập cách viết, cách tư duy khoa học Sau đó chấm điểm, chữa bài

để các em nhận thức được lỗi sai, khắc phục và sửa chữa, dần dần hoàn thiện kĩnăng viết văn của mình Nếu các em làm bài thực hành tốt và thành công trong cácgiờ ôn tập thì không lí gì lại không làm bài tốt trong các kì thi chọn học sinh giỏi

II Nội dung chuyên đề

1 Phát hiện học sinh giỏi Ngữ văn – Lịch sử

1.1 Thế nào là học sinh giỏi?

3

Trang 4

Học sinh giỏi Văn-Sử trước hết phải là những học sinh có niềm say mê, yêu thích môn học Văn – Sử Sự say mê ấy phải được biểu hiện thường xuyên, liên tục

và bằng ý thức tự giác trong học tập như học và làm bài cẩn thận chu đáo, luônchủ động tiếp thu kiến thức trong giờ học, đặc biệt phải thể hiện rõ ý thức tráchnhiệm trong bài luyện tập, thực hành rèn luyện kỹ năng mà giáo viên hướng dẫn

Sự say mê sẽ giúp các em chịu khó tìm tài liệu để mở mang kiến thức, giúp họcsinh phát huy được trí tưởng tượng, sự liên tưởng để sống sâu sắc hơn với những

gì mình đã đọc, đã học

Học sinh giỏi bộ môn Văn – Sử là những học sinh có những tư chất bẩm sinh, như tiếp thu nhanh, có tri nhớ bền vững, có khả năng phát hiện vấn đề và có khả năng sáng tạo Học sinh giỏi Văn – Sử phải có vốn tri thức phong phú và hệ thống, chịu khó tìm đọc, tích luỹ để hiều biết rộng và trải nghiệm nhiều về cuộc sống, con người và xã hội HSG Văn – Sử có vốn từ tiếng Việt khá dồi dào và sử

dụng chính xác trong quá trình lập luận, viết bài Thường những em HSG các mônkhoa học xã hội đều có khả năng viết văn giàu cảm xúc, giàu hình ảnh, diễn đạthàm súc và có bản sắc riêng

1.2 Phát hiện học sinh giỏi Ngữ văn – Lịch sử

Từ quan niệm về học sinh giỏi nói trên, việc phát hiện và bồi dưỡng họcsinh giỏi cần được tiến hành từ đầu lớp 10 Cơ sở của việc tuyển chọn là:

Thứ nhất, tìm hiểu kết quả của học sinh ở cấp THCS qua điểm tổng kết,

điểm thi tốt nghiệp, điểm thi học sinh giỏi

Thứ hai, giáo viên giảng dạy theo sát quá trình học tập của các em, phát

hiện tố chất và khả năng của các em để đưa vào danh sách đội tuyển nhằm ôn tập

và củng cố kiến thức cho các em

2 Bồi dưỡng HSG môn Ngữ văn – Lịch sử

2.1 Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng HSG

Sau khi đã Phát hiện và thành lập được đội ngũ HSG công việc tiếp theo là xây dựng kế hoạch và thực hiện kế hoạch bồi dưỡng HSG (Bao gồm cung cấp kiến

thức, hướng dẫn tự học và rèn luyện kỹ năng) Các khâu trên càng thực hiện chuđáo bao nhiêu, kết quả càng cao bấy nhiêu Chuyên đề đi sâu vào các biện pháp

Trang 5

cung cấp kiến thức, rốn luyện kĩ năng để quỏ trỡnh phỏt hiện và bồi dưỡng học sinhgiỏi mụn Ngữ văn – Lịch sử thực sự đạt được hiệu quả và chất lượng cao

2.2 Xõy dựng chương trỡnh bồi dưỡng học sinh giỏi mụn Ngữ văn – Lịch sử

1.Về kiến thức:

- Khỏi niệm văn học dõn gian

- Cỏc đặc trưng cơ bản của VHDG

- Những thể loại chớnh của VHDG

- Những giỏ trị chủ yếu của VHDG

2 Về kĩ năng

- Nhận thức khỏi quỏt về văn học dõn gian

- Cú cỏi nhỡn tổng quỏt về văn học dõn gian Việt Nam

BÀI 2: TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ

MỊ CHÂU - TRỌNG THUỶ

1 Về kiến thức

- Bi kịch nước mất nhà tan và bi kịch tỡnhyờu tan vỡ

- Bài học lịch sử về tinh thần cảnh giỏc với

kẻ thự và cỏch xử lớ đỳng đắn mối quan hệgiữa riờng với chung

- Sự kết hợp hài hũa giữa "cốt lừi lịch sử"với tưởng tượng, hư cấu nghệ thuật củadõn gian

2.Về kĩ năng: Làm quen với các dạng đề liên quan đến tác phẩm

- Nắm vững phơng pháp làm bài văn nghị luận văn học Hiểu và phân tích đúng trọngtâm yêu cầu của đề

- Những mõu thuẫn, xung đột giữa dỡ ghẻ

và con chồng trong gia đỡnh phụ quyềnthời cổ, giữa thiện và ỏc trong xó hội Sứcsống mónh liệt của con người và niềm tincủa nhõn dõn

- Kết cấu của truyện cổ tớch : người nghốokhổ, bất hạnh trải qua nhiều hoạn nạn cuối5

Trang 6

BÀI 4: CA DAO THAN THÂN, YấU THƯƠNG TèNH NGHĨA

- Nỗi niềm xút xa, đắng cay và tỡnh cảmyờu thương thuỷ chung, đằm thắm õn tỡnhcủa người bỡnh dõn trong xó hội cũ

- Những đặc sắc của nghệ thuật dõn giantrong việc thể hiện tõm hồn người laođộng

2.Về kĩ năng:

- Biết vận dụng những hiểu biết về ca dao

để đọc - hiểu tác phẩm và làm bài văn nghịluận về ca dao

BÀI 5: CA DAO HÀI HƯỚC

1.Về kiến thức: Tõm hồn lạc quan yờu đời

và triết lớ nhõn sinh lành mạnh của người lao động Việt Nam ngày xưa được thể hiện bằng nghệ thuật trào lộng thụng minh, húm hỉnh

2.Về kĩ năng: Biết vận dụng những hiểu biết về ca dao để đọc -hiểu tác phẩm và làm bài văn nghị luận về ca dao

văn học trung đại việt nam thế kỉ x-xix

BÀI 1: TỎ LềNG (Phạm Ngũ Lóo)

1 Về kiến thức

- Vẻ đẹp của con người thời Trần với tầmvúc, tư thế, lớ tưởng cao cả ; vẻ đẹp củathời đại với khớ thế hào hựng, tinh thầnquyết chiến thắng

- Hỡnh ảnh kỡ vĩ ; ngụn ngữ hàm sỳc, giàutớnh biểu cảm

2 Về kĩ năng: Làm quen với các dạng đề liên quan đến tác phẩm

- Biết lựa chọn dẫn chứng

- Diễn đạt lu loát, có hình ảnh và cảm xúc

- Bố cục chặt chẽ, rõ ràng

BÀI 2: Bảo kính cảnh giới

Trang 7

2.Về kĩ năng:

- Làm quen với các dạng đề liên quan đến tác phẩm

BÀI 3: NHÀN (Nguyễn Bỉnh Khiờm)

1 Kiến thức

- Một tuyờn ngụn về lối sống hoà hợp vớithiờn nhiờn, đứng ngoài vũng danh lợi, giữcốt cỏch thanh cao được thể hiện quanhững rung động trữ tỡnh, chất trớ tuệ

- Ngụn ngữ mộc mạc, tự nhiờn nhưng ẩn ýthõm trầm, giàu tớnh trớ tuệ

2.Về kĩ năng:

Bài 4: Độc tiểu thanh kí

(Nguyễn Du)

-Hiểu đặc sắc về nội dung và giá trị nghệ thuật của Đọc tiểu thanh kí ,tâm sự về số phận con ngời và thời cuộc

-Hiểu một vài đặc điểm của thơ trữ tình trung đại VN

2.Về kĩ năng:

BÀI 5: PHÚ SễNG BẠCH ĐẰNG

(Bạch Đằng giang phỳ - TRƯƠNG HÁN

SIấU)

1 Kiến thức

- Niềm tự hào về truyền thống yờu nước vàtruyền thống đạo lớ nhõn nghĩa của dõntộc

- Sử dụng lối "chủ - khỏch đối đỏp", cỏchdựng hỡnh ảnh điển cố chọn lọc, cõu văn tự

BÀI 6: Tác gia

- Biết một số nét chính về thời đại ,thân thế

và sự nghiệp; cuộc đời hào hùng và bi

th-ơng, t tởng nhân nghĩa cao cả

7

Trang 8

NGHỊ

LUẬN

VĂN HỌC

10

nguyễn tr i ãi - Sự nghiệp sáng tác phong phú đa dạng,

chất anh hùng ca và chất trữ tình trong thơ văn, những đóng góp lớn về hình thức truyện thơ Nôm

- Minh hoạ đợc một số giá trị nội dung và nghệ thuật nổi bật qua những tác phẩm đã học

2.Về kĩ năng: Biết vận dụng những hiểu biết về tác giả để đọc -hiểu tác phẩm và làm bài văn nghị luận về tác giả văn học

BÀI 7: Bình ngô đại cáo

-Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm Bình Ngô Đại Cáo :Bảntuyên ngôn hoà bình giàu t tởng nhân nghĩa, tinh thần yêu nớc, tự hào dân tộc sự kết hợp hài hoà giữa yếu tố chính luận và trữ tình, lập luận chặt chẽ, sắc bén; giọng

điệu hào hùng -Nhận biết một vài đặc điểm cơ bản của thể Cáo

Bài 8: Tác gia nguyễn du

- Biết một số nét chính về thời đại, thân thế

và sự nghiệp của Nguyễn Du: Cuộc đời thăng trầm trong một thời kì lịch sử đầy biến động, tấm lòng nhân đạo cao cả, những đóng góp to lớn về hình thức truyện thơ Nôm

- Minh hoạ đợc một số giá trị nội dung và nghệ thuật nổi bật qua những tác phẩm đã học

2.Về kĩ năng: Biết vận dụng những hiểu biết về tác giả để đọc - hiểu tác phẩm và làm bài văn nghị luận về tác giả văn học

Bài 9: Truyện Kiều (Nguyễn Du)

- Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật một số đoạn trích tiêu biểu của tác phẩm truyện Kiều, giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc

- Nghệ thuật kể truyện và miêu tả tâm lí

- Hiểu một vài đặc điểm cơ bản của truyện thơ Nôm

Trang 9

đi chinh chiến trong chiến tranh phongkiến.

2.Về kĩ năng:

BÀI 11: NỖI SẦU OÁN CỦA NGƯỜI CUNG NỮ

(Trớch Cung oỏn ngõm – NGUYỄN GIA

THIỀU)

1 Kiến thức

- Thế giới nội tõm đầy bi phẫn của ngườicung nữ và niềm khao khỏt hạnh phỳc lứađụi ngầm ẩn bờn trong

- Khả năng Việt hóa thơ Đờng ,dùng từ ngữ độc đáo ,sắc nhọn ,đa ngôn ngữ đời th-ờng vào thơ ca

2.Về kĩ năng:

- Nắm vững phơng pháp làm bài văn nghị luận văn học Hiểu và phân tích đúng trọngtâm yêu cầu của đề, bố cục sáng rõ, lập luận hành văn tốt

Bài 2: Tác gia Nguyễn Khuyến

- Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn nhân cách của một nhà nho u thời mẫn thế, nặng lòng vì nớc vì dân qua thơ văn Nguyễn Khuyến

- Cảm nhận tình yêu quê hơng làng cảnh Việt Nam, sự gắn bó nghĩa tình sâu nặng với ngời dân thôn quê ở Nguyễn Khuyến2.Về kĩ năng:

- Làm quen với các dạng đề liên quan đến tác giả văn học

9

Trang 10

Bài 3: Mùa thu câu cá

- Sự tinh tế ,tài hoa trong nghệ thuật tả cảnh và trong cách sử dụng ngôn từ của Nguyễn khuyến

2.Về kĩ năng:

Bài 4: Tiến sĩ giấy

(nguyễn khuyến)

- Cảm nhận về sự lố lăng kệch cỡm trong thi cử vào buổi hán học đã suy tàn

- Hình ảnh những tiến sĩ giấy dởm biểu ợng cho suy đồi của nho giáo

t Thái độ châm biếm mỉa mai, chua xót,

đắng cay Nghệ thuật trào phúng, đả kích sâu cay

2.Về kĩ năng:

Bài 5: Khóc dơng khuê

2.Về kĩ năng:

Bài 6: Thơng vợ

(trần tế xơng)

-Hình ảnh ngời vợ tần tảo ,đảm đang ,giàu

đức hi sinh và ân tình sâu nặng cùng tiếng cời tự trào của Tú Xơng

2.Về kĩ năng:

- Nắm vững phơng pháp làm bài văn nghị

Trang 11

Bài 7: vịnh khoa thi hơng

Thấy được cỏch sử dụng từ ngữ, kết hợpvới cõu thơ giàu hỡnh ảnh, õm thanh

2.Về kĩ năng:

Bài 8: Bài ca ngất ngởng

Thấy được những đặc điểm nổi bật của thể hỏt núi

2.Về kĩ năng:

Thấy được tõm trạng bi phẫn của kẻ sĩ chưa tỡm được lối ra trờn đường đời ;

Hiểu được đặc điểm thơ cổ thể và cỏc hỡnh ảnh biểu tượng trong bài thơ

2.Về kĩ năng:

- Bức tợng đài bi tráng về ngời nông dân Nam Bộ yêu nớc buổi đầu chống thực dân 11

Trang 12

Bài 11: chạy giặc

- Hiểu được nghệ thuật tả thực kết hợp vớikhỏi quỏt qua sử dụng hỡnh ảnh, ngụn từ.2.Về kĩ năng:

Bài 12: Hơng sơn phong cảnh ca

(chu mạnh trinh)

Cảm nhận được cảnh vật nờn thơ, nờn hoạ của Hương Sơn Thấy được sự hoà quyện giữa tấm lũng thành kớnh trang nghiờm với tỡnh yờu quờ hương đất nước tươi đẹp

Cỏch sử dụng từ tạo hỡnh, kết hợp với giọng thơ khoan thai nhẹ nhàng như ru, như mời mọc

2.Về kĩ năng:

văn xuôi HIệN ĐạI việt nam Từ ĐầU THế Kỉ XX - 1945

Bài 1: Khái quát VHVN từ đầu thế kỉ

xx đến cách mạng tháng 8/1945

Thấy được diện mạo một nền văn học mới : sự hiện đại, tốc độ phỏt triển và sự phõn hoỏ sõu sắc

Cú cỏch nhỡn khỏch quan và biện chứng vềmột thời kỡ văn học mới

Trang 13

- Biết lựa chọn dẫn chứng, diễn đạt lu loát,

Niềm xút xa, thương cảm của nhà văn trước cuộc sống quẩn quanh, tự đọng của những người lao động nghốo nơi phố huyện và sự trõn trọng nõng niu những khỏt vọng nhỏ bộ nhưng tươi sỏng của họ

Tỏc phẩm đậm đà yếu tố hiện thực vừa phảng phất chất lóng mạn, chất thơ ; là truyện tõm tỡnh với lối kể thủ thỉ như một lời tõm sự

Quan niệm về cỏi đẹp và tấm lũng yờu nước kớn đỏo của Nguyễn Tuõn

- Xõy dựng tỡnh huống truyện độc đỏo ; tạo khụng khớ cổ xưa ; bỳt phỏp lóng mạn và nghệ thuật tương phản ; ngụn ngữ giàu tớnh tạo hỡnh

- Biết lựa chọn dẫn chứng, diễn đạt lu loát, 13

Trang 14

Thấy được bản chất lố lăng, đồi bại của

xó hội thượng lưu thành thị trước Cỏch mạng ;

Thỏi độ phờ phỏn mạnh mẽ xó hội đương thời khoỏc ỏo văn minh, "Âu hoỏ" nhưng thực chất hết sức giả dối, đồi bại và nỗi xút xa kớn đỏo của tỏc giả trước sự băng hoại đạo đức con người

Bỳt phỏp trào phỳng đặc sắc : tạo dựng mõu thuẫn và nhiều tỡnh huống hài hước, xõy dựng chõn dung biếm hoạ sắc sảo, giọng điệu chõm biếm

Tỏc giả : Nắm được những nột cơ bản

về tiểu sử, quan điểm nghệ thuật, cỏc đề tài chớnh, tư tưởng chủ đạo và phong cỏchnghệ thuật của nhà văn

Tỏc phẩm Chớ Phốo + Hỡnh tượng nhõn vật Chớ Phốo (những biến đổi về nhõn hỡnh, nhõn tớnh sau khi ở

tự ; nhất là tõm trạng và hành động của Chớ sau khi gặp thị Nở cho đến lỳc tự sỏt) ;+ Giỏ trị hiện thực và nhõn đạo sõu sắc, mới mẻ của tỏc phẩm ;

+ Những nột đặc sắc trong nghệ thuật truyện ngắn Nam Cao như điển hỡnh hoỏ nhõn vật, miờu tả tõm lớ, nghệ thuật trần thuật, ngụn ngữ nghệ thuật,

có hình ảnh và cảm xúc, bố cục chặt chẽ,

Trang 15

- Giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo sâu sắc của tác phẩm

- Chất hiện thực, chất triết lí tỉnh táo, sắc lạnh, tài năng phân tích tâm lí bậc thầy2.Về kĩ năng: Làm quen với các dạng đề liên quan đến tác phẩm

rõ ràng

Bài 7: Vi hành (Nguyễn Ái Quốc)

Nắm được tỡnh huống của truyện ; bản chất bự nhỡn của Khải Định, õm mưu thủ đoạn của bọn thực dõn, thỏi độ thự địch của chỳng với người Việt Nam yờu nước

và cỏch mạng ;

Hiểu được những đặc sắc nghệ thuật củatruyện ngắn:Nghệ thuật tạo tỡnh huống độc đỏo, giọng điệu và hỡnh thức kể chuyện độc đỏo,

- Nắm vững phơng pháp làm bài văn nghị luận văn học về tác phẩm kịch Hiểu và phân tích đúng trọng tâm yêu cầu của đề

rõ ràng

Thơ HIệN ĐạI việt nam Từ ĐầU THế Kỉ XX - 1945

Bài 1: Hầu trời (Tản Đà) 1.Về kiến thức:ý thức cá nhân, ý thức nghệ sĩ và quan

niệm mới về nghề văn của Tản Đà ;

Những sáng tạo trong hình thức nghệ thuậtcủa bài thơ : thể thơ thất ngôn trờng thiênkhá tự do ; giọng điệu thoải mái, tự nhiên ;ngôn ngữ sinh động,

2.Về kĩ năng:

Đọc - hiểu một bài thơ trữ tình theo đặc

tr-ng thể loại

15

Trang 16

Đặc sắc của phong cách nghệ thuật thơXuân Diệu trớc Cách mạng tháng Tám.

2.Về kĩ năng:

- Làm quen với các dạng đề liên quan đến tác giả văn học

- Nắm vững phơng pháp làm bài văn nghịluận văn học Hiểu và phân tích đúng trọngtâm yêu cầu của đề, bố cục sáng rõ, lậpluận hành văn tốt

Đặc sắc của phong cách nghệ thuật thơXuân Diệu trớc Cách mạng tháng Tám

Thấy được sự kết hợp hài hoà giữa mạchcảm xỳc dồi dào và mạch triết luận sõu sắccủa bài thơ cựng những sỏng tạo trong hỡnh thức thể hiện

- Sắc thái trữ tình lãng mạn, tả cảnh tài tình, ý thơ mang màu sắc cổ điển, hiện đại,bút pháp tả cảnh ngụ tình…

Trang 17

Phong cách thơ Hàn Mặc Tử qua bài thơ :một hồn thơ luôn quằn quại yêu, đau ; trí tởng tợng phong phú ; hình ảnh thơ có sựhoà quyện giữa thực và ảo.

Thấy được truyền thống thơ ca dõn gian trong sỏng tạo nghệ thuật của Nguyễn Bớnh

- Hình tợng ngời li khách với chí nhớn và tinh thần kiên quyết ra đi thực hiện lí tởng

- Tâm trạng lu luyến, vơng vấn, bịn rịn củangời đi, kẻ ở và thái độ quyết dứt áo ra đi

- Nghệ thuật: Thể hành, âm hởng của cuộc biệt li trong thơ ca cổ điển, giọng thơ rắn rỏi, ghồ ghề, kiên quyết, hơi thơ hùng tráng

17

Trang 18

Thấy được một vài đặc sắc nghệ thuật thơ Anh Thơ: Trớ tưởng tượng, năng lực miờu tả, tạo dựng bức tranh quờ

(Hồ chí minh)

- Những nhận định, đánh giá về nội dung

và nghệ thuật tập thơ “Nhật kí trong tù”+ Về bức tranh xã hội nhà tù Tởng Giới Thạch đợc phản ánh trong tác phẩm+ Về bức chân dung tự họa con ngời tinh thần Hồ Chí Minh

- Nghệ thuật thơ cổ điển mà hiện đại, ngôn

từ hàm xúc, thi liêu thơ xa, bút pháp chấm phá, lấy điểm vẽ diện, tả cảnh ngụ tình2.Về kĩ năng:

- Làm quen với các dạng đề liên quan đến tác phẩm văn học, giá trị tập thơ

- Nắm vững phơng pháp làm bài văn nghịluận văn học Hiểu và phân tích đúng trọngtâm yêu cầu của đề, bố cục sáng rõ, lậpluận hành văn tốt

bài 12: Chiều tối

Hồ Chí Minh

Vẻ đẹp của thơ trữ tình Hồ Chí Minh : sựkết hợp hài hoà giữa màu sắc cổ điển và hiện

đại, giữa chất thép và chất tình

Trang 19

LUẬN

VĂN HỌC

Nhận thức được đặc sắc của bỳt phỏp trào phỳng trong thơ Hồ Chớ Minh

2.Về kĩ năng:

Đọc - hiểu một bài thơ trữ tình theo đặc

tr-ng thể loại

Biết viết bài nghị luận văn học về bài thơ

bài 14: Giải đi sớm

Hồ Chí Minh

Vẻ đẹp của thơ trữ tình Hồ Chí Minh : sựkết hợp hài hoà giữa màu sắc cổ điển và hiện

đại, giữa chất thép và chất tình

Nghệ thuật diễn tả tâm trạng

Hiểu được sự vận động của tứ thơ vànhững đặc sắc trong hỡnh ảnh, ngụn ngữ,nhịp điệu,

Lựa chọn hỡnh ảnh, miờu tả diễn biến tõmtrạng nhõn vật trữ tỡnh

Trang 20

nghị luận của Hoài Thanh.

 Quan niệm về thơ mới và nhận thức ý nghĩa thời đại của thơ mới

2.Về kĩ năng:

- Làm quen với các dạng đề liên quan đến bài văn nghị luận bàn về lí luận thơ ca

LỚP

12 văn xuôi HIệN ĐạI việt nam 1945 - 1975

12

BÀI 1: VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ SAU CÁCH MẠNG THÁNG 8/1945 ĐẾN HẾT THẾ

KỈ XX

 Nhận biết được bối cảnh lịch sử vànhững đặc điểm cơ bản của văn học ViệtNam từ sau Cỏch mạng thỏng Tỏm 1945đến hết thế kỉ XX

 Hiểu được những thành tựu chớnh củavăn học giai đoạn này và những đúnggúp của cỏc tỏc giả, tỏc phẩm tiờu biểuđối với nền văn học và với sự nghiệpcỏch mạng của dõn tộc

2.Về kĩ năng:

- Làm quen với các dạng đề liên quan đến bài văn nghị luận bàn về một vấn đề trong giai đoạn văn học

Bài 2: Tỏc giả Nguyễn Ái Quốc -

Hồ Chớ Minh

TUYấN NGễN ĐỘC LẬP

- Tỏc giả : Khỏi quỏt về quan điểm sỏngtỏc và phong cỏch nghệ thuật của Hồ ChớMinh

- Tỏc phẩm : gồm ba phần Phần một nờu nguyờn lớ chung ; phần hai vạch trần những tội ỏc của thực dõn Phỏp ; phần ba tuyờn bố về quyền tự do, độc lập và quyếttõm giữ vững quyền độc lập, tự do của toàn thể dõn tộc

2.Về kĩ năng: Làm quen với các dạng đề liên quan đến tác giả, tác phẩm văn học

Định dạng
Số trang	41
Dung lượng	606 KB