Kỹ thuật nuôi dê làm giàu

LỢI ÍCH TỪ VIỆC NUƠI DDê là con vật dễ nuôi, khỏe mạnh, ít bệnh tật, không lệ thuộc về khâu thức ăn. Nuôi dê không chiếm quá nhiều diện tích đất, không tốn nhiều chi phí thức ăn. Thịt d thơm ngon và bổ dưỡng, được thị trường rất ưa chuộng, nhất là ở những quán ăn, nhà hàng. Từ những đặc điểm trên mà nhiều bà con nông dân trên cả nước đ chọn con dê làm vật nuôi để phát triển kinh tế gia đình, nhiều hộ gia đình đ giu ln nhanh từ việc nuơi d lấy sữa v d lấy thịt. Để việc nuôi d đạt hiệu quả và cho năng suất cao, địi hỏi b con phải nắm bắt được kỹ thuật nuôi, chăm sóc và phịng trị bệnh. Những kiến thức trình by trong sch đ được chúng tôi sưu tầm v nghin cứu từ nhiều nguồn ti liệu quý gi, sau đó chắc lọc những kiến thức cần thiết rồi biên soạn thành sách với mục đích là giúp bà con có thêm kinh nghiệm trong việc nuôi và chăm sóc d. Hy vọng quyển sách sẽ mang lại nhiều điều bổ ích cho bà con nơng dn.

NGUYỄN VĂN TUYẾN

GIÚP NHÀ NÔNG LÀM GIÀU

KỸ THUẬT NUÔI

DÊ

NHÀ XUẤT BẢN THANH NIÊN

LỢI ÍCH TỪ VIỆC NUÔI DÊ

Dê là con vật dễ nuôi, khỏe mạnh, ít bệnh tật,

không lệ thuộc về khâu thức ăn Nuôi dê không

chiếm quá nhiều diện tích đất, không tốn nhiều chi

phí thức ăn Thịt dê thơm ngon và bổ dưỡng, được

thị trường rất ưa chuộng, nhất là ở những quán ăn,

nhà hàng

Từ những đặc điểm trên mà nhiều bà con nông

dân trên cả nước đã chọn con dê làm vật nuôi để

phát triển kinh tế gia đình, nhiều hộ gia đình đã giàu

lên nhanh từ việc nuôi dê lấy sữa và dê lấy thịt

Để việc nuôi dê đạt hiệu quả và cho năng suất

cao, đòi hỏi bà con phải nắm bắt được kỹ thuật

nuôi, chăm sóc và phòng trị bệnh Những kiến thức

trình bày trong sách đã được chúng tôi sưu tầm và

nghiên cứu từ nhiều nguồn tài liệu quý giá, sau đó

chắc lọc những kiến thức cần thiết rồi biên soạn

thành sách với mục đích là giúp bà con có thêm

kinh nghiệm trong việc nuôi và chăm sóc dê

Hy vọng quyển sách sẽ mang lại nhiều điều bổ

ích cho bà con nông dân

PHẦN 1 GIỚI THIỆU CÁC GIỐNG DÊ

Dê đang nuôi ở các điạ phương nước ta gồm

nhiều loại giống khác nhau và các con lai của

chúng Có thể kể các giống dê như dê cỏ, dê Bách

Thảo, dê Alpin Pháp, dê Barbari Ấn Độ

Dê ta: dê địa phương hay còn gọi là dê cỏ có

màu lông đa dạng, phần lớn có màu vàng nâu hoặc

đen loang trắng Trọng lượng trưởng thành 30-35

kg Dê sơ sinh nặng 1,7-1,9 kg/con Dê cái cho

lượng sữa bình quân 350-370gam/ngày với chu kỳ

cho sữa 90 -105 ngày Tuổi phối giống lần đầu của

dê là 6-7 tháng, số lứa đẻ trong năm 1,4 và đẻ bình

quân 1,3 con/lứa Tỷ lệ nuôi sống đến cai sữa

65-70% Dê cỏ có nhược điểm là nhỏ con nhưng có ưu

điểm là thích hợp với chăn thả quảng canh với mục

đích lấy thịt

Dê Bách Thảo: có nguồn gốc từ Ấn Độ, màu

lông tương đối đồng nhất 60% đen, 40% trắng (dêđốm trắng hoặc trắng đốm đen) Biểu hiện đặc trưngnhất của dê này là sống mũi nhô, miệng rộng và thô,tai cụp xuống, có nhiều con có 2 mấu thịt ở cổ gọi

là hoa tai, đầu thô dài Phần lớn dê không có sừng,một số con có sừng nhưng sừng nhỏ chếch ra 2 bên

và chĩa về phía sau Con cái đầu cổ thanh chắc,mông nở, bầu vú hình bát úp, núm vú dài 4-6 cm,nặng 36-40 kg, cao 55-58 cm, con đực nặng 46-53

kg, cao 60-64 cm, khả năng sinh sản của dê tốt, tỷ lệsinh đôi nhiều, một số có thể sinh 3 Trọng lượng sơsinh khoảng 2-2,5 kg/con, tốc độ tăng đàn và tỷ lệnuôi sống rất cao.Tuổi phối giống lần đầu là 10-12tháng Khoảng cách giữa hai lứa đẻ từ 6-8 tháng,bình quân 1 dê cái cho 1,9 lứa/năm, tỷ lệ nuôi sốngđến cai sữa 1,7 con/cái/năm

Dê Alpin là giống dê sữa, có nguồn gốc từ Pháp.

Dê có tầm vóc lớn, màu lông cố định đen, nâu vàng

đến trắng Đa số có màu xám hạt dẻ Dê có sừng

hoặc không có sừng, có hoặc không có râu cằm,

dáng tai vểnh, trán và mông rộng, bầu vú phát triển

lớn Lượng sữa bình quân 900-1000 lít, chu kỳ cho

sữa 240-250 ngày Trọng lượng trưởng thành đối

với dê cái 40-42 kg, dê đực 50-55 kg

Dê Barbari có nguồn gốc Ấn Độ, tầm vóc

tương đối nhỏ, màu lông trắng thường có đốm nâu,

tai mảnh, nhỏ và đứng thẳng, sừng xoắn dài hướng

về phía trên và ra đằng sau Con đực có râu cằm

rậm Trọng lượng trưởng thành khoảng 30-35 kg, dê

cái có bầu vú phát triển lớn, lượng sữa bình quân0,9-1 lít/ngày với chu kỳ cho sữa 145-148 ngày.Khả năng sinh sản 1,8 con/lứa và 1,7 lứa/năm Dêrất tạp ăn, chịu đựng kham khổ tốt, phù hợp vớihình thức chăn thả ở nước ta

PHẦN 2

KỸ THUẬT CHỌN DÊ GIỐNG

I CHỌN DÊ CÁI GIỐNG

Dê cái làm giống cần có các đặc điểm sau:

- Đầu rộng, hơi dài, rắn chắc, vẻ mặt linh hoạt

- Cổ dài, mềm mại, có cơ chắc, nổi, nhọn về phía

đầu

- Lưng thắng, sườn tròn và xiên về phía sau; có

một hõm phía trước xương chậu, thể hiện khả nàng

tiêu hoá tốt

Dê cái giống

- Hông rộng và nghiêng đảm bảo cho dê có bầu

vú gắn chặt vào phần bụng, những mạch máu lớnnổi rõ ở phía sau vú; khớp mắt cá thẳng tránh cho

dê khi đi không làm ảnh hưởng tới các mạch máutrên bầu vú; những núm vú to dài từ 4-6cm nằmvững vàng trên bầu vú Bầu vú gắn chặt vào phầnbụng, gọn về phía trước, thấy rõ các tĩnh mạch (gânsữa) ở phía trước vú, gân sữa chạy từ bầu vú lên tớinách chân trước

- Chân trước thẳng, cân đối; hàm khoẻ

- Khả năng cho sữa trung bình hàng ngày cao,mức sụt thấp, khả năng cho sữa kéo dài

- Dê cái phải hiền lành, dễ vắt sữa

II CHỌN DÊ ĐỰC GIỐNG

- Chọn dê đực giống dựa trên dòng giống, khảnăng sinh trưởng và phát triển, ngoại hình, tínhhăng và đặc biệt là khả năng phối giống thụ thai,phẩm chất đời con sinh ra tốt

- Dê đực giống có đầu ngắn, rộng, tai to dày, dài,cụp xuống Thân hình cân đối, cổ to, ngực nở, tứ chikhoẻ mạnh, cứng cáp, chắc chắn, hai tinh hoàn đềuđặn, to, có phẩm chất tinh dịch tốt

- Chọn con đực để giống từ dê mẹ là dê cao sản,

đẻ từ lứa thứ 2 trở đi và đẻ từ 2 con trở lên

III CHỌN GIỐNG DÊ NĂNG SUẤT CAO

Ngoài một số giống dê nội và nhập ngoại quen

thuộc như dê Bách thảo, Boer , hiện chúng ta còn

có một số giống dê nhập ngoại và lai tạo cho năng

suất cao Xin giới thiệu một số loại dê cho năng suất

cao và cách chọn lựa loại giống dê này

1 Những giống dê năng suất cao

- Dê Barbari: Đây là giống dê sữa của Ấn Độ có

tầm vóc tương đối nhỏ, màu lông trắng, trắng đốm

nâu, sừng dẹp và ngắn, tai mảnh nhỏ và đứng thẳng

trên đầu, mặt thẳng, chân yếu Con đực có râu cằm

rậm Dê Barbari thích nghi tốt với điều kiện nuôi

nhốt, nơi thiếu bãi chăn nuôi

- Dê Jamunapari: Đây là giống dê có nguồn gốc

từ Ấn Độ, có màu lông trắng tuyền, chân cao, trọng

lượng trưởng thành 50-60kg, con đực 70-80kg Khả

năng sinh sản 1,3 con/lứa và 1,3 lứa/năm, cho sữa

1,4-1,6kg/ngày (chu kỳ 180 ngày) Dê phàm ăn,

chịu đựng tốt thời tiết nóng

- Dê lai giữa giống Saanen, Alpine với Bách

thảo, Barbari: Là nhóm dê được tạo ra từ dê đực

Saanen hay Alpine với dê cái Bách thảo hay

Barbari, phần lớn có màu lông trắng (với Saanen)

và màu lông nâu (với Alpine)

2 Cách chọn giống

- Chọn dê cái hướng sữa

Nên chọn dê cái có đặc điểm: Đầu rộng, hơi dài,

cơ chắc khoẻ, vẻ mặt linh động Hàm dài khoẻ Cổdài, mềm mại, nhọn về phía đầu Lưng thẳng, sườncong và xiên về phía sau Chân trước thẳng, cân đối.Hông rộng, hơi nghiêng đảm bảo cho dê cái có bầu

vú gắn chặt vào phần bụng Những mạch máu lớnnổi rõ ở phía sau Khớp mắt cá thẳng tránh cho dêkhi đi không làm ảnh hưởng tới các mạch máu trênbầu vú Những núm vú to dài từ 4 - 6cm treo vữngvàng trên bầu vú, bầu gắn chắc vào phần bụng, gọn

về phía trước, thấy rõ các tĩnh mạch ở phía trướcbầu vú, gân sữa (tĩnh mạch) chạy từ bầu vú lên tớinách chân trước, gân sữa càng gấp khúc dê càngnhiều sữa

Ngoài những đặc điểm trên, cần chọn những dêcái đẻ dễ dàng, ăn tốt và dễ vắt sữa

- Dê cái giống hướng thịt

Đảm bảo những đặc điểm ngoại hình sau: thânhình đều đặn, đầu nhỏ và nhẹ, cổ vừa phải, thon,ngực nở và sâu, lưng thẳng và rộng, bộ phận sinhdục nở nang, chân khoẻ, da mềm mại, lông mượt,khi phối giống lần đầu đạt thể trọng từ 18 - 20kg lúc

9 - 10 tháng tuổi

- Dê đực giống hướng sữa

Dê đực có đầu rộng, thân hình cân đối, cổ to,

ngực nở, tứ chi khoẻ mạnh, cứng cáp, hai tinh hoàn

to và đều đặn, chọn con đực từ con mẹ là dê cao sản

từ lứa thứ 2-4 (chọn con đực từ con một) và chọn

con đực từ con bố tốt

- Dê đực giống hướng thịt

Chọn những con có đầu to, cổ khoẻ, thân hình

cân đối xương chắc, đùi nổi bắp thịt, gân chân khô,

hai hòn cà to và đều nhau, dáng điệu nhanh nhẹn,

hoạt bát, tính dục hăng Dê đực phải đảm bảo dòng

giống cần dựa vào nguồn gốc và đàn con để đánh

giá: bố mẹ đẻ sai, đàn con khoẻ mạnh, chóng lớn

I CÁCH CHỌN GIỐNG

1 Chọn dê cái sinh sản

Dê cái phải đảm bảo yêu cầu: thân hình thanh,mảnh, đầu nhỏ, nhẹ, da mỏng, lông mịn Dê cái mắn

đẻ (cứ 6-7 tháng/lứa), đẻ sai con, nuôi con khéo, dêcon mau lớn

2 Chọn dê đực giống

Không dùng dê đực cỏ địa phương làm giống,nên chọn mua đực giống là dê Bách Thảo, có tầm

vóc to, thân hình cân đối, khoẻ mạnh, không khuyết

tật, đầu to, ngắn, trán rộng, mắt sáng, tinh nhanh,

bốn chân thẳng, khoẻ, đi đứng vững chắc, hai hòn

cà đều, cân đối Cứ 20-25 dê cái cần 1 dê đực giống

Bách Thảo hoặc dê đực ngoại

II PHỐI GIỐNG

Để tránh đồng huyết, hàng năm cần chuyển đổi

đực giống trong đàn cái hợp lý, không cho dê đực

giống là anh giao phối với em, hoặc dê đực giống là

bố giao phối với con, cháu

- Tuổi phối giống lần đầu đối với dê cái là từ 7

tháng tuổi trở lên; dê đực giống Bách Thảo, dê

ngoại, dê lai là từ 8 - 9 tháng tuổi

- Cứ 18-21 ngày dê cái động dục một lần, mỗi

lần 2-3 ngày Phối giống vào ngày thứ 2 sau khi có

biểu hiện động dục Biểu hiện động dục thường

thấy là như thích gần con đực, dê cái ve vẩy đuôi,

kém ăn, nhảy lên lưng con khác, âm hộ sưng, niêm

mạc âm hộ đỏ, hồng, niêm dịch từ âm đạo chảy da

Sau khi phối 18-20 ngày nếu không thấy thụ

thai, dê cái sẽ động dục lại

III THỨC ĂN

Dê ăn được nhiều loại cỏ, lá cây như lá xoan, lámít, lá dâm bụt, lá chuối, sắn dây, lá dâu, keo dậu,sim mua và các loại cỏ trồng, cỏ tự nhiên

Thức ăn tinh gồm thóc, ngô, sắn, khoai lang,lạc…, thức ăn củ như bí đỏ, khoai lang tươi,chuối , các loại này dê rất thích ăn

- Cố định ống bương nuối trong chuồng cho dêliếm láp, bổ sung khoáng vi lượng hàng ngày

Khẩu phần ăn cho dê:

- Nhu cầu dinh dưỡng: Dê cần một lượng thức

ăn tính theo vật chất khô (VCK) bằng 3,5% thểtrọng, dê thịt 3,0%, dê sữa 4,0% Ví dụ: Một dê cái

Bách Thảo nặng 35kg thì lượng VCK là: 35kg x 4%

= 1,4kg Với nhu cầu 65% VCK từ thức ăn thô xanh

(0,91 kg) và 35% VCK từ thức ăn tinh (0,49 kg)

Khi cho dê ăn loại thức ăn thô xanh chứa 20% VCK

và thức ăn tinh chứa 90% VCK Trên cơ sở đó, ta sẽ

tính được lượng thức ăn hàng ngày cho dê:

- Thức ăn thô xanh: 0,91kg: 0,20 = 4,55kg.

- Thức ăn tinh: 0,49kg: 0,90 = 0,44kg

Nhu cầu về vật chất khô chỉ nói lên số lượng

thức ăn, còn về chất lượng thức ăn phải tính theo

nhu cầu năng lượng và protein

- Nhu cầu năng lượng hàng ngày (MJ/ngày) của

dê được tính theo thể trọng cho duy trì, sinh trưởng

phát triển

- Nhu cầu protein hàng ngày (DCP) của dê cũng

được tính theo thể trọng cho duy trì, sinh trưởng

phát triển

- Khẩu phần: Trên cơ sở nhu cầu dinh dưỡng

của dê, căn cứ theo thể trọng, khả năng sinh trưởng

phát triển và các nguồn thức ăn hiện có mà xây

dựng khẩu phần thức ăn cho dê Yêu cầu của khẩu

phần thức ăn là cân đối thành phần và giá trị dinh

dưỡng, đảm bảo đủ số lượng và chất lượng thức ăn,

nhất là đạm, khoáng, sinh tố Nên bổ sung đá liếm

tự do cho dê

Một số khẩu phần cho dê có thể trọng và năngsuất sữa khác nhau (kg/con/ngày):

Thành phầnthức ăn

Dê 30kgcho 1 lítsữa

Dê 40kgcho 1,5lít sữa

Dê50kgcho 2lít sữa

Cỏ lá xây xanh 3,0 4,0 4,5

Lá cây họ đậu 1,0 2,0 2,5

TĂ hỗn hợp(14-15%

Protein)

0,3-0,4 0,6-0,7 0,9-1,0

IV CHĂM SÓC DÊ MẸ VÀ DÊ LAI

- Dê chửa 150 ngày (dao động từ 147-157 ngày)thì đẻ Sau khi đẻ cần lấy khăn mềm, sạch lau khô lớpmàng nhầy ở mồm, mũi để tránh ngạt thở dê con

- Sau khi đẻ 30 phút cho dê con bú sữa đầu ngaynhằm tăng cường sức khoẻ, sức đề kháng dê con

- Không cho dê mẹ ăn nhau thai Cho dê mẹ uốngnước ấm pha muối 0,5% hoặc nước đường 10%

- Nuôi nhốt dê mẹ và dê con tại chuồng 3-5 ngày

đầu tiên với thức ăn xanh non, ngon, dễ tiêu, sau đó

chăn thả gần nhà, tối về chuồng cho dê mẹ ăn thêm

0,2-0,3kg thức ăn xanh/ngày

- Đến 21-30 ngày tuổi cho dê con chăn thả theo

đàn

- Dê con lai sau 3 tháng tuổi, tách riêng dê đực,

cái, các loại dê lai trên 3 tháng tuổi và dê thịt trước

khi bán 1-2 tháng cần bổ sung thêm 0,1-0,3kg ngô,

khoai, sắn/con/ngày

V YÊU CẦU CHUỒNG TRẠI

Nuôi dê phải làm chuồng sàn cách mặt đất

50-80cm Chuồng luôn khô, sạch, thoáng mát vào mùa

hè và tránh được gió vào mùa đông

- Sàn bằng gỗ hoặc tre phẳng, chắc có khe

rộng 1,5-2cm đủ lọt phân và tránh cho dê không

bị kẹt chân

- Nên có ngăn riêng cho:

+ Dê đực giống, dê đực hậu bị

+ Dê chửa gần đẻ, dê mẹ và dê con dưới 3 tuần

tuổi

+ Cho các loại dê khác

- Có máng cỏ và máng uống nước

- Có sân chơi cao ráo, không đọng nước Định

kỳ lấy phân ra khỏi chuồng và vệ sinh tẩy uế bằngvôi bột 1 tháng/lần

- Đảm bảo diện tích chuồng nuôi:

+ Dê trên 6 tháng tuổi: 0,7-1 m2/con

+ Dê dưới 6 tháng tuổi: 0,3-0,5 m2/con

VI PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH

- Phòng bệnh: định kỳ 6 tháng tiêm phòng các loạivacxin tụ huyết trùng và tẩy giun sán cho dê 1 lần

- Hàng ngày kiểm tra 2 lần trước khi chăn thả vàsau khi về chuồng để phát hiện những con dê bỏ ăn,đau ốm, loét miệng, chướng bụng đầu hơi để kịpthời trị bệnh

PHẦN 4 ĐẶC ĐIỂM CỦA DÊ BÁCH THẢO

I XUẤT XỨ

Về nguồn gốc và theo phân loại động vật, dê

Bách Thảo cũng thuộc lớp động vật có vú

(Mammalia), bộ móng chãn (Artiodactyla), bộ phụ

nhai lại (Ruminantia), họ sừng rỗng (Bovidae), họ

phụ dê cừu (Capra rovanae), loài dê (Capra hircus),

giống dê Bách Thảo

Dê Bách Thảo là giống dê kiêm dụng thịt và sữa

nổi tiếng ở nước ta Dê có nhiều tên gọi khác nhau

nhưng cũng na ná giống nhau như Bắc Thảo, Bát

Thảo, Bắc Hải, Bách Thảo nhưng được gọi thống

nhất là Bách Thảo từ sau Hội nghị nghiên cứu và

phát triển chăn nuôi dê toàn quốc tổ chức tại Thành

phố Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 1992

Có nhiều ý kiến cho rằng dê Bách Thảo là giống

dê được hình thành từ việc tạp giao giữa dê cỏ và

các giống dê được nhập vào nước ta từ hàng trăm

năm trước như Alpine, Anglo Nubian Qua một thời

gian khá dài hàng trăm năm thích ứng với điều kiện

thời tiết khắc nghiệt nóng khô của vùng cực nam

Trung Bộ, dê Bách Thảo ngày nay có những đặc

điểm rõ rệt cả về hình thái lẫn sinh học mang dấu ấncủa vùng sinh thái nóng khô

II PHÂN BỐ

Số lượng dê Bách Thảo hiện nay không lớnlắm, trên dưới 10 000 con, được nuôi tập trung chủyếu ở các tỉnh Duyên hải miền Trung: Phan Thiết,Phan Rang, Khánh Hoà Các tỉnh miền Bắc bắt đầunuôi giống dê này từ những năm 90, sau khi đượcnhập vào Trung tâm nghiên cứu dê và thỏ Sơn Tây,

dê Bách Thảo có bộ lông mượt sáng, phần lớn cóhai dải lông trắng song song trên mặt, trắng ở bốnchân Điển hình của dê Bách Thảo là sống mũi dô,miệng rộng và thô, phần lớn không có râu cằm Đầuthô, dài, phần lớn dê không sừng, một số có sừng thì

sừng nhỏ, chếch ra hai bên và chĩa về phía sau, tai

to cúp xuống, nhiều con có hai mấu thịt ở cổ gọi là

hoa tai Con cái có cấu tạo ngoại hình theo hướng

của con vật cho sữa, bầu vú phát triển, có hình bát

úp, núm vú dài 4-6 cm; con đực có tầm vóc to hơn

Dê có 8 răng cửa hàm dưới và răng hàm, không

có răng cửa hàm trên Dê đẻ 5- 10 ngày đã có 4 răng

cửa sữa, sau 3-4 tháng thì có đủ 8 răng cửa sữa

Răng sữa nhỏ hơn răng vĩnh viễn và trắng, nhãn;

răng vĩnh viễn có thể to gấp rưỡi hoặc gấp đôi răng

sữa, màu hơi vàng và có những vạch đen ở mặt

trước Sự phát triển của dê liên quan chặt chẽ với

việc mọc và thay răng, người ta có thể xem răng dê

để xác định tuổi

3.2 Đặc điểm tiêu hoá

Dê Bách Thảo cũng thuộc loài nhai lại, có cấu

tạo dạ dày bốn túi, chức năng và các đặc điểm tiêu

hoá ở từng túi và ở các phần sau của bộ máy tiêu

hoá tương tự như dê cỏ

IV TÍNH NĂNG SẢN XUẤT

4.1 Khả năng sinh trưởng

Dê Bách Thảo có tầm vóc to hơn so với dê cỏ,

khối lượng cơ thể trưởng thành với con cái 40-45kg,

cao 65-70cm, con đực nặng 60-65kg, cao khoảng85-90cm Dưới đây là số liệu tham khảo về khốikượng dê từ sơ sinh đến trưởng thành

Khối lượng cơ thể dê sơ sinh đến 36 tháng tuổi (kg)

Tháng tuổi Khối lượng

Tầm vóc của dê cũng được thể hiện qua kích

thước các chiều đo cơ thể, đặc biệt ba chiều đo

chính là cao vây, dài thân chéo và vòng ngực Cũng

theo các tác giả trên thì dê Bách Thảo trưởng thành

có trung bình chiều cao vây là con đực 87,4cm, con

cái 66,8cm; dài thân chéo con đực 85,0cm, con cái

70,0cm và vòng ngực con đực 93,0cm, con cái

80,4cm Tất tả các chỉ tiêu về khối lượng và các

chiều đo cơ thể dê đực đều lớn hơn dê cái

4.2 Khả năng sinh sản

4.2.1 Khả năng sinh sản của dê đực

Dê Bách Thảo cũng có tuổi thành thục sinh dục

tương tự dê cỏ, dê đực có tuổi thành thục về tính lúc

4-6 tháng tuổi, nhưng lúc này tầm vóc cơ thể còn

nhỏ, nên thường tuổi sử dụng thích hợp là khoảng

6-8 tháng tuổi trở lên, khi tầm vóc cơ thể đạt trên

50% khối lượng lúc trưởng thành

Một số chỉ tiêu sinh sản của dê đực Bách Thảo

Chỉ tiêu Đơn vị Trung bình

Biến động Tuổi thành thục

về tính

Khối lượng lúc thành thục

Hoạt lực tinh trùng

2.2.2 Khả năng sinh sản của dê cái

Dê cái Bách Thảo có tuổi thành thục sinh dục

khoảng 6-7 tháng tuổi, tuổi động dục lần đầu trung

bình 6-7 táng, tuổi cho phối giống thích hợp thường

chậm hơn một ít, khoảng 7 tháng tuổi khi khối

lượng cơ thể đạt trên 50% khối lượng lúc trưởng

thành Dê thường có tuổi đẻ lứa đầu lúc một năm

tuổi, thời gian động dục lại sau khi đẻ trung bình 2

tháng; thời gian mang thai khoảng 5 tháng và

khoảng cách hai lứa đẻ là 7-8 tháng Theo thống kê

trong sản xuất cũng như trong trại thí nghiệm thì

75% lứa đẻ của dê là đẻ đôi hoặc ba Đây là một

giống có tỷ lệ sinh sản tốt hiếm thấy

Một số chỉ tiêu sinh sản của dê cái Bách Thảo

Chỉ tiêu Đơn vị Trung bình động Biến

Tuổi động dục lần đầu Ngày 191,19

135-246 Khối lượng lúc động

Số con đẻ ra/lứa Con 2,09 1-4 Thời gian động dục lại

Khoảng cách hai lứa

Nguồn: Đinh Văn Bình và ctv, 1995.

Mùa sinh sản cũng tương tự dê cỏ, dê Bách Thảođộng dục và phối giống tập trung rõ rệt vào 2 mùa:

từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 12,

do vậy đẻ tập trung vào tháng 2 đến tháng 5 vàtháng 8 đến tháng 10 hàng năm Mùa sinh sản liênquan nhiều đến nhiệt độ môi trường, thời tiết mùađông ấm áp và mùa thu mát mẻ thích hợp cho sinhsản, còn mùa hè nóng bức và mùa đông giá rét đãhạn chế nhiều đến sinh sản của dê: tỷ lệ động dụcrất thấp

4.3 Khả năng cho sản phẩm

Dê Bách Thảo cũng được sử dụng như một giasúc kiêm dụng, khả năng cho thịt và sữa đều tốt,