Giáo trình hướng dẫn phân tích và tổng hợp những thành tựu đạt được của VIệt Nam trên trường quốc tế phần 6 pptx

Đã xuất hiện nhiều doanh nhân kinh doanh thành đạt, đưa doanh nghiệp của mình phát triển, cải thiện được đời sống người lao động, đóng góp ngày càng nhiều cho xã hội, được xã hội tôn vin

4 Khu vực kinh tế tư nhân góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi cơ chế đổi cơ chế quản lý kinh tế - xã hội, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Sự phát triển của kinh tế tư nhân đã đặt ra những yêu cầu mới thúc đẩy hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Đã xuất hiện nhiều doanh nhân kinh doanh thành đạt, đưa doanh nghiệp của mình phát triển, cải thiện được đời sống người lao động, đóng góp ngày càng nhiều cho xã hội, được xã hội tôn vinh

Sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân góp phần thu hút được ngày càng nhiều lao động ở nông thôn vào các ngành phi nông nghiệp, nhất là công nghiệp đã giúp chuyển

đổi cơ cấu kinh tế từng địa phương, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế đất nước

Trình độ sản xuất kinh doanh của khu vực kinh tế tư nhân ngày càng tiến bộ hơn, số lượng hàng hoá tham gia xuất khẩu ngày càng tăng Nhiều sản phẩm của khu vực kinh

tế tư nhân được xuất khẩu uỷ thác qua doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Khu vực kinh tế tư nhân còn tham gia nhiều công đoạn trong quá

trình sản xuất hàng xuất khẩu Xuất khẩu trực tiếp của khu vựac kinh tế tư nhân đến nay đã tăng khá, 9 tháng đầu năm

2001 đạt 2.189.330.000 USD, trong đó các công ty cổ phần

đạt 361.759.990 USD, công ty tư nhân đạt 211.900.000 USD (số liệu của tổng cục Hải quan)

III Những khó khăn, hạn chế trong sản xuất kinh doanh khu vực kinh tế tư nhân

1 Khó khăn về vốn, hạn chế về tín dụng

Các hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp tư nhân nói chung đều rất thiếu vốn sản xuất Đến cuối năm 2000 vốn

đăng ký kinh doanh khi mới thành lập của các doanh nghiệp tư nhân bình quân chỉ trên dưới 1 tỷ đồng Số vốn hoạt động kinh doanh bình quân là 3,8 tỷ đồng một doanh nghiệp

Theo báo cáo của các địa phương đều cho rằng khu vực kinh tế tư nhân thiếu vốn phải đi vay ở thị trường không chính thức với lãi suất cao và thời hạn ngắn, rất khó tiếp cận với các nguồn vốn tín dụng của các ngân hàng thương mại, nhất là nguồn vốn ưu đãi của Nhà nước Nguyên nhân chủ yếu là do các doanh nghiệp tư nhân còn non trẻ, nên tài sản

sẵn có còn ít, không đủ thế chấp cho các khoản vay mà không cần thế chấp; nhiều doanh nghiệp tư nhân chưa biết lập dự án đầu tư, hơn nữa thường bị các tổ chức tín dụng cho

là các khách hàng nhỏ, với kiểu hoạt động tạm thời, có thể không báo cáo đúng tình hình kinh doanh, dự án thường không có tính khả thi cao, khó giám sát đầu tư, chi phí giao dịch cao

Tổng dư nợ của khu vực kinh tế tư nhân (phi nông nghiệp) chiếm 23,9% tổng dư nợ chung của ngân hàng năm

2000 và 22,6% trong 6 tháng đầu năm 2001

Tỷ lệ nợ xấu khu vực kinh tế tư nhân nhìn chung có giảm 22,8% năm 2000 xuống 18,9% trong 6 tháng đầu năm 2001 Nhưng tỷ lệ này vẫn cao hơn tỷ lệ chung của ngân hàng và chiếm tỷ trọng lớn trên tổng số nợ xấu của ngân hàng là 50,8% năm 2000 và 43,3% trong 6 tháng đầu năm 2001

2 Khó khăn về đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh

Hầu hết các doanh nghiệp tư nhân được thành lập và phát triển từ khi có chủ trương đổi mới, và tăng nhanh sau khi

Luật doanh nghiệp có hiệu lực thi hành Nhà nước đã tiến hành giao quyền sử dụng đất theo Luật đất đai, do đó về cơ bản không còn "đất vô chủ"; do các doanh nghiệp tư nhân ra

đời muộn, không còn được Nhà nước ưu đãi về đất như trước, chính vì vậy thiếu mặt bằng kinh doanh đang là trở ngại lớn đối với các cơ sở kinh doanh

Nhiều doanh nghiệp tư nhân phải sử dụng nhà ở, đất ở của gia đình trong khu dân cư làm nơi sản xuất, kinh doanh nên chật hẹp, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng tới sinh hoạt của dân cư trong khu vực, gây ra những khiếu kiện; khó

mở rộng sản xuất kinh doanh

3 Khó khăn về môi trường pháp lý, tâm lý xã hội

3.1 Về môi trường pháp lý

- Trở ngại lớn đối với khu vực kinh tế tư nhân là môi trường pháp lý chưa đồng bộ, chưa hoàn thiện, còn nhiều quy định chưa đầy đủ, chưa rõ ràng, dẫn tới tình trạng các cơ quan thừa hành và các doanh nghiệp lúng túng trong việc chấp hành pháp luật

Một số bộ, ngành còn chậm ban hành văn bản hướng dẫn (như các ngành nghề kinh doanh có điều kiện trong tổng thể

định hướng quy hoạch, quy định cụ thể về vốn pháp định của một số ngành nghề ) đã gây khó khăn cho việc đăng ký và hoạt động của khu vực kinh tế tư nhân

Mặc dù các cơ quan nhà nước đã tạo điều kiện để doanh nghiệp được tham gia đóng góp ý kiến vào nhiều văn bản, chính sách khác nhau, song nhìn chung kết quả còn hạn chế, mới dừng lại ở mức tham khảo có giới hạn, chưa thành quy chế; một số ý kiến, đề xuất của doanh nghiệp chưa được tiếp thu, nhiều khó khăn cho doanh nghiệp chưa được giải quyết

một cách cơ bản, triệt để (ví dụ: về quy định tín dụng ưu đãi, vay ngân hàng, sửa đổi Luật thuế giá trị gia tăng )

3.2 Về môi trường tâm lý xã hội

Môi trường tâm lý xã hội có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt

động sản xuất kinh doanh của khu vực kinh tế tư nhân Thực

tế đang nổi lên mọt số vấn đề bức xúc

- Trong xã hội còn có phần định kiến đối với khu vực kinh tế tư nhân, chưa nhìn nhận đúng vai trò nhà kinh doanh tư nhân trong xã hội Do vậy còn có tâm lý e ngại, dè dặt, sợ chệch hướng xã hội chủ nghĩa, không muốn thúc đẩy khu vực này phát triển nhanh

- Còn tồn tại cách nhìn nhận cho là chưa bình đẳng giữa các thành phần kinh tế khi thực hiện chủ trương kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân

4 Khó khăn của bản thân khu vực kinh tế tư nhân

Nhìn chung, khu vực kinh tế tư nhân còn gặp nhiều khó khăn trong việc duy trì hiệ quả sản xuất, kinh doanh trong việc duy trì hiệu quả sản xuất, kinh doanh trong khoảng thời gian dài và đảm bảo sức cạnh tranh cần thiết, nhất là khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế, do:

- Khu vực kinh tế tư nhân của ta mới ở trình độ thấp của

sự phát triển, tổ chức theo hình thức kinh tế hộ gia đình cá thể còn chiếm tuyệt đại đa số, hình thức doanh nghiệp của tư nhân tuy đã phát triển mạnh trong thời gian gần đây nhưng vẫn còn ở quy mô nhỏ là chủ yếu

- Khả năng tích tụ vốn cũng như huy động nguồn vốn xã hội cho hoạt động sản xuất, kinh doanh còn thấp, trình độ công nghệ thấp

- Trình độ và kỹ năng quản lý còn yếu, không thu hút

được nhiều lao động có tay nghề cao được đào tạo cơ bản

- Bản thân các doanh nghiệp Việt Nam hầu hết mới thoát thân từ cơ chế bao cấp, nên còn chịu ảnh hưởng của tư tưởng mong chờ sự giúp đỡ, che chở của Nhà nước

Phần III

Tiếp tục đổi mới cơ chế chính sách

để phát triển kinh tế tư nhân

I Xây dựng và thực hiện chính sách khuyến khích, hỗ trợ kinh tế tư nhân

1 Chính sách tín dụng đầu tư

Những năm gần đây hệ thống ngân hàng đã có những hình thức tín dụng đa dạng và có cạnh tranh hơn nhằm thực hiện chính sách cho vay bình đẳng không phân biệt hình thức kinh tế nhà nước hay kinh tế tư nhân

Nhà nước cũng dành một khoảng vốn đáng kể, thông qua Quỹ hỗ trợ phát triển (kế hoạch năm 2001 là 23.800 tỷ đồng)

để vay trung hạn và dài hạn với lãi suất ưu đãi, hỗ trợ lãi suất sau đầu tư vào các lĩnh vực khuyến khích đầu tư tại các địa

bàn khó khăn, hoặc theo các chương trình kinh tế lớn của Chính phủ, không phân biệt thành phần kinh tế

Nghị định 05/NĐ-CP về việc bổ sung một số giải pháp

điều hành kế hoạch kinh tế - xã hội năm 2001 đã tháo gỡ

được một phần khó khăn, vướng mắc về thủ tục đầu tư cho khu vực kinh tế tư nhân

Tuy nhiên trong khu vực này vẫn còn nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay từ các ngân hàng thương mại và Quỹ hỗ trợ phát triển

2 Chính sách mặt bằng, đất đai cho kinh tế tư nhân

Luật đất đai (sửa đổi) năm 1998 đã thể hiện chính sách cấp đất ổn định, lâ dài cho các hộ gia đình, cá nhân, tổ chức, yêu cầu tất cả các tổ chức, cá nhân, gia đình và các thành phần kinh tế muốn sử dụng đất đai được cấp để kinh doanh phải chuyển sang hình thức thuê đất

Sau khi Luật đất đai (sửa đổi) năm 1998 được Quốc hội thông qua và đưa vào thực hiện, Chính phủ đã ban hành một

số nghị định, một số ngành có thông tư hướng dẫn thi hành