Giáo trình Traslation_5_3 ppsx

Ch-ơng trình của chúng tôi nói về mặt trời và tác dụng cua những “ v ết đen mặt trời ” -tức những hoạt động trên bề mặt của nó- đối với chúng ta.. Những phản ứng này tạo ra một l-ợng năn

mức độ nguy hại ảnh h-ởng trực tiếp lên ng-ời sử dụng tuỳ thuộc vào hàm l-ợng thuốc đ-ợc sử dụng

Our program is about the Sun and how activity on it called sunspots can affect us Before we continue, however, we must warn you not to look directly at the Sun in an effort to see what is happening Looking directly at the Sun can cause severe damage to the eyes, including blindness Special equipment is needed to safely see sun- spots

Our Sun is a ball of gases at the center of our solar system 1 It is the largest object in the system

It includes about 98% of all matter in our solar system The Sun is large enough to hold inside of

it more than one million planets the side of Earth

The distance from the Earth to the Sun is one hundred fifty million kilometers Even at this great distance, the Sun‟s heat is felt in all areas of the Earth Such heat is created by solar energy Solar energy comes from the deep inside the Sun In the center of the Sun, the temperature and pressure

are so great that nuclear reactions 2 take place These nuclear reactions produce great amounts of energy The energy is carried to the surface of the Sun where it becomes light and heat Energy produced in the center of the Sun takes a million years to reach its surface Without the continuing heat the Sun, all life on the Earth would quickly die

SOLAR STORMS

A number of events take place on and above the surface of the Sun Violent events are called solar storms Solar storms usually take place above areas called sunspots The sunspots appear black when they are seen though special devices that permits scientists to safely look at the Sun

Some solar storms are seen as bright explosions 3 of light that release 4 huge amount of the Sun‟s energy Others create huge amount of gas that reach far into space and then return to the surface

of the Sun Solar storms also create coronal 5 mass ejections Huge amount of energy are released far into space All of these events are part of solar activity

Most solar activities take place when an area of the Sun begins to cool Normal temperature on the surface is about six thousand degrees Celsius The cooler areas are about four thousand degrees Celsius

These cool areas fist appear as dark spots near the northern part of the Sun Some of these spots move slowly down Others are large for a few days, and then break apart into several smaller

spots All the spots slowly move toward the center of the Sun‟s equator 6

Scientists say sunspots are caused by magnetic 7activity They say sunspots can be measured in periods of time that average eleven years At the moment, magnetic activity on the Sun is greatly increased Increased sunspot activity is a result For the next year or so, the Sun is expected to produce the most spots of this eleven- year- period

CAUSING COMMUNICATION AND ELECTRIC POWER INTERFERECE

Several kinds of communication and electric power interference 8 are caused by a solar activity

that is linked to sunspots This activity is coronal mass ejection The Sun expels 9 a huge amount

of energy It causes greatly increased magnetic activity in space that can interference with short ware broadcasts or damage satellites And it can interference with electric power

NEEDED FOR NORMAL WEATHER CONDITION

Scientists say our solar system needs sun sports to keep our weather normal They say the sun could be the cause of extremely cold winters if there is no sun sport activity This program is called the Maunder Minimum It is named for British scientists E_W Maunder Scientists say the first recorded Maunder Minimum is believed to have happened between Sixteen-Forty-Five and Seventeen-Fifteen in the northern part of the world Scientists call this time the “Little Ice Age”

The northern areas experienced 10 extremely cold winters during this period At the same time, few sun sports were observed

Notes:

1 Solar system: hÖ mÆt trêi

2 nuclear reaction : ph¶n øng h¹y nh©n

Ch-ơng trình của chúng tôi nói về mặt trời và tác dụng cua những

“ v ết đen mặt trời ” -tức những hoạt động trên bề mặt của nó- đối với chúng ta Tr-ớc khi tiếp tục thì dù sao chúng ta cũng cảnh báo các bạn đừng bao giờ nhìn thẳng vào mặt trời nhằm tìm hiểu

điều gì đang xảy ra, vì việc này có thể gây ra những tổn th-ơng nghiêm trọng cho cơ quan thị giác, kể cả mù loà Nếu có dụng cụ

an toàn, bạn mới có thể xem các “ v ết đen mặt trời ”

Mặt trời của chúng ta là một quả cầu khí tại trung tâm và cũng là một vật thể lớn nhất, bao gồm khoảng 98% toàn bộ l-ợng vật chất trong Thái D-ơng hệ Mặt trời đủ lớn để chứa trong nó hơn một triệu hành tinh có kích th-ớc nh- Trái Đất

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là 150 triệu km Ngay cả với khoảng cách này thì sức nóng của Mặt Trời vẫn đ-ợc cảm nhận trên khắp Trái Đất Tại trung tâm Mặt Trời thì nhiệt độ và áp suất lên cao đến mức các phản ứng nguyên tử xảy ra Những phản ứng này tạo

ra một l-ợng năng l-ợng khổng lồ, thóat ra bề mặt của Mặt Trời d-ới dạng ánh sáng và nhiệt Năng l-ợng đ-ợc sản sinh tại trung tâm mới hàng triệu năm mới thoát ra đén bề mặt Không có sức nóng liên tục của Mặt Trời thì toàn bộ sự sống trên TráI Đất sẽ nhanh chóng biến mất

BãO MặT TrờI

Nhiều sự kiện xảy ra trên và tại bề mặt của Mặt Trời, trong đó những điều kiện có tác động mạnh đ-ợc gọi là Bão Mặt Trời Bão

Mặt Trời thường xảy ra trên nh†ng khu vực có tên “ vết đen mặt trời ” “ Vết đen mặt trời ” là những vệt màu đen mà các nhà khoa học nhìn thấy khi quan sát Mặt Trời bằng các dụng cụ đảm bảo an toàn Một số cơn bão mặt trời đ-ợc nhìn thấy nh- những vụ nổ chói loà toả ra một l-ợng năng l-ợng khổng lồ Số khác lại tạo ra một l-ợng khí lớn vào tận không gian và sau đó quay trở lại bề mặt của nó Bão mặt trời cũng tạo ra các vụ phún xuất vật chất bên vành đai Mặt Trời Một l-ợng năng l-ợng khổng lồ đ-ợc toả vào không gian Tất cả những sự kiện này là một phần hoạt động của Mặt Trời

Phần lớn các hoạt động xảy ra khi một vùng Mặt Trời bắt đầu lạnh.Nhiệt độ thông th-ờng trên bề mặt là khoảng 60000C Các khu vực lạnh hơn thì khoảng 40000C

Những vùng lạnh này đầu tiên xuất hiện nh- những vệt đen gần phía bắc Mặt Trời Một số lan từ từ xuống d-ới Số khác có kích th-ớc lớn trong vài ngày đầu, rồi sau đó vỡ thành những vệt nhỏ hơn Tất cả những vệt này từ từ di chuyển vào trung tâm của đ-ờng xích

đạo Mặt Trời

Các nhà khoa học cho hay vết đen mặt trời do hoạt động từ tính gây ra và hoạt động của vết đen mặt trời có thể đ-ợc đo đạc trong khoảng thời gian trung bình là 11 năm Hiện nay, hoạt động từ tính trên Mặt Trời đang gia tăng mạnh Ng-ời ta cho rằng vào khoảng năm tới, Mặt Trời sẽ sản sinh nhiều vết đen nhất trong chu

kỳ 11 năm

GÂY RA NHIễU ĐIệN Và SóNG THÔNG TIN

Nhiều sự kiện nhiễu sang liên lạc và điện năng là kết quả của hoạt động Mặt Trời có liên quan đến các vết đen Hoạt động này

đ-ợc coi là sự phún xuất vật chất trên vành đai Mặt Trời Mặt Trời phóng ra rất nhiều năng l-ợng gây ra các hoạt động từ tính mạnh mẽ trong không gian.Các hoạt động này gây nhiễu các cuộc phát sang ngắn hoặc huỷ hoại các vệ tinh Nó cũng gây nhiễu điện

CầN THIếT CHO ĐIềU KIệN ThờI TIếT BìNH THƯờNG

Các nhà khoa học cho biết TháI D-ơng hệ cần có vết đen mặt trời

để giữ đIều kiện thời tiết bình th-ờng Họ nói rằng Mặt Trời có

thể là nguyên nhân gây ra những mùa đông lạnh giá khi không có sự hoạt động của các vết đen Vấn đề này đ-ợc gọi là hiện t-ợng Maunder Minimum_theo tên nhà khoa học ng-ời Anh Các nhà khoa học cho rằng hiện t-ợng Maunder Minimum đ-ợc chứng kiến đầu tiên vào khoảng 1645 và 1715 ở phía bắc bán cầu Họ gọi thời kỳ này là

“ T hời kỳ băng hà tạm thời ” Trong suốt thời kỳ này, phần bắc bán cầu đã trảI qua những mùa đông lạnh giá và lúc đó có ít vết

đen mặt trời đ-ợc quan sát

Lesson 28: Hệ THốNG ĐịNH Vị TOàN CầU

Hôm nay chúng tôi sẽ đề cập đến một thiết bị nhỏ mà bạn có thể nắm gọn trong lòng bàn tay Nó giúp tìm đ-ờng đi xuyên qua các ngọn núi,sa mạc, đại d-ơng mà sẽ chẳng bao giờ bạn bị lạc cả

Trở lại thời đIểm ngày 27 tháng Sáu năm 1851 Chúng ta đang trên con tàu mang tên „Flying Cloud‟ trong vùng bieenrDDaij Tây Dương, thuyền tr-ởng của tàu lúc bấy giờ là Josiah Cressy

So với hiện nay, chuyến đi của thuyền tr-ởng Cressy thực sự là một cuộc du hành vĩ đại với tốc độ nhanh ch-a từng có

Hôm nay chúng tôI xin kể về một vùng đất nhỏ nằm ở cuối trời Nam Châu Mỹ Suốt mấy ngày trời, thời tiết vô cùng khắc nghiệt Thuyền truyển tr-ởng không thể xác định đ-ợc vị trí con tàu Ng-ời chịu trách nhiệm h-ơns dẫn con tàu phải nhìn thấy mặt trời hoặc một ngôi sao nào đó để định vị nó, thời tiết bão đã cản trở

điều này trong suốt mấy ngày liền

Ng-ời đ-a ra h-ớng dẫn cho chuyến đi thông th-ờng vẫn là thuyền tr-ởng Tuy nhiên trên tàu Flying Cluod thì phu nhân của thuyền tr-ởng lại đảm nhiệm công việc này

Tên bà là Eleanor Cressy Bà là một nhà thám hiểm đại d-ơng có tiếng Bà đ-a ra kế hoạch cho chuyến đi này là xuyên qua vùng biển đầy hiểm trở gần mũi Horn Đây là khu vực có nhiều đảo nhỏ

và đá ngầm Để h-ớng dẫn tàu đi một cách an toàn, bà phải luôn

định đ-ợc vị trí của con tàu

Eleanor Cressy phải áp dụng phương pháp mang tên “ Dead Reckoning ” vì bà không thể nhìn thấy ánh sáng mặt trời để xác

địng vị trí con tàu một cách chính xác Đây là ph-ơng pháp rất khó thực hiện, nó vừa mang tính khoa học vừa mang tính phỏng

đoán

Để xác định vị trí của con tàu, bà Cresy phải biết đ-ợc vị trí sau cùng của nó là ở khu vực nào Bà cũng phải đoán đ-ợc h-ớng của con tàu, tốc đọ của nó và mức dao động của sang hay của luồng n-ớc

Tại khu vực gần mũi Horn, cần phảI hết sức cẩn trọng để không xảy

ra sai sót Có nhiều tàu bị đắm trong khu vực này Nhiều thuỷ thủ phải thiệt mạng chỉ vì một lỗi lầm trong thuật đi biển Trong từng giờ Elaeanor Cressy phải ứng dụng ph-ơng pháp toán học để

định vị trí của con tàu Cô cứ làm đi làm lại việc này nhiều lần một cách cẩn thận để kiểm tra các khiếm khuyết Sinh mạng cảu thuỷ thủ đoàn cũng nh- t-ơng lai của con tàu mới khổng lồ này hoàn toàn đ-ợc giao phó cho cô

Kỹ năng thành thạo của Elaenor Cressy về lĩnh vực hàng hảI đ-ợc

đền bù xứng đáng vào ngày hôm sau Bà đã lèo lái con tàu một cách

đIệu nghệ Vào sáng ngày 29 tháng 6, thuyền tr-ởng Cressy đã phát hiện ra mũi Horn, cách con tàu 8 km về h-ớng Bắc Con tàu chính xác đang ở vị trí mà Eleanor đã dự đoán.ph-ơng pháp định h-ớnh hải hành bằng la bàn Dead Reckoning của bà hoàn toàn chính xác Con tàu vẫn an toàn và sẽ đI qua San Francisco, California, nó đI nhanh hơn bất cứ con tàu nào khác Vào thời đIểm đó có rất ít ng-ời thành thạo hàng hải nh- Eleanor Cressy

Nghề của Eleanor Cressy vào thời điểm 1851 rất đ-ợc trọng dụng nh-ng cũng lắm gian truân Đến cuối thế kỷ tr-ớc, công việc của một hoa tiêu vẫn không thay đổi nhiều ở trên biển hay trên đất liền cũng vậy, việc tìm một h-ớng đi chính xác luôn là một vấn đề nan giải

Tuy nhiên trong những năm gần đây, việc định h-ớng trên biển hay trên đất liến đã trở nên dễ dàng hơn Phương pháp định vị „Lead Reckoning‟ nay trở nên lỗi thời Hiện nay người ta không nhất thiết phảI có năng khiếu về hàng hải nh- Eleanor Cressy Họ có thể sử song một thiết bị nhỏ cho phép định vị đ-ợc tất cả các

vùng trên thé giới Thiết bị có sử dụng một bộ phận kỹ thuật mang tên „Hệ thống định vị toàn cầu‟ gọi là G-P-S

G-P-S hiện đang là hệ thống duy nhất trên thế giới có khả năng chỉ ra vị trí chính xác của bạn trên quả đất Thiết bị này không

bị thời tiết làm ảnh h-ởng Nó luôn ở trong trạng thái hoạt động mọi lúc mọi nơi Một số thiết bị G-P-S có thể nằm gọn trong lòng bàn tay Cũng có loại kích cỡ lớn hơn để lắp đặt trong máy bay hay tàu biển Tuy nhiên dù ở kích cỡ nào đi nữa thì thiết bị vẫn

có tính năng vận hành nh- nhau

Suggested Translation :

GLOBAL POSITIONING SYSTEM

Today we tell about a small device you can hold in your hand It permits you to find your way across mountains, through deserts and across oceans and never get lost

Let us begin back on June twenty-seventh, Eighteen-Fifty-One We are on the sailing ship,

„Flying Cloud”, in the Atlantic Ocean The captain of the ship is Josiah Cressy

For many days now, Captain Cressy has made the huge sailing ship travel at speeds that were not

Today we tell about a small end of the South American continent The weather has been bad for several days The captain is not sure where the ship is The person responsible for guiding the

ship must be able to see the Sun or a star to know the position of the ship The stormy 1 weather has prevented this for several days

The person who plans the directions for a sailing trip is usually the ship‟s captain On the Flying Cloud, however, the captain‟s wife does this job

Her name is Eleanor Cressy She is famous as an expert navigator 2 She has planned this trip though the dangerous waters near Cape Horn There are many small islands and underwater rocks here To guide the ship safely she must know where the ship is at all times

Eleanor Cressy must use a method called „Dead Recking‟ because she has not been able to see the Sun to find the ship‟s true position Dead Reckoning is part science, and part guessing

To find the poison of the Flying Cloud, Mrs Cressy must use the last known poison of the ship She also has to consider the ship‟s direction, its speed and the movement of the waves or current

of the ocean

Here, near Cape Horn, there can be no mistakes Many ships have sunk in this part of the world Many sailors have died because of a mistake in navigation Hour after hour Eleanor Cressy's great skill at navigation is rewarded the next day She has guided the ship perfectly On the morning of June twenty-ninth, Captain Cressy can see Cape Horn, just eight kilometers to the north The ship is exactly where Eleanor said it would be Her Dead Reckoning sailing directions have been correct The ship is safe and will continue on to San Francisco, California, faster than any sailing ship ever Few people have ever been as good at navigation as Eleanor Cressy

Eleanor Cressy's job in Eighteen-Fifty-One was important and extremely 3 difficult For most of the last century the job of navigator did not change much At sea or on land, finding the correct direction to travel has always been a problem

However, within the last several years, the problem of navigation at sea or on land has become very simple „Dead Reckoning‟ navigation is now a thing of the ancient past Now, people do not need the skills of Eleanor Cressy to navigate They can use a simple device that will permit them

to navigate anywhere in the world The device uses a technology called „Global Position System‟, known as G-P-S

G-P-S is the only system today able to show your exact position on Earth Weather does not affect the device It will work anytime, anywhere Many G-P-S devices can be held in the hand Some are larger and meant to be placed in aircraft or ships Whatever the size, the device works much the same way

by a pin in the head”, Xinhua added

Notes:

2.high-tech brain scan: rà quét não bộ với kỹ thuật cao 3.low-tech cause: nguyên nhân gây ra do kỹ thuật kém

4 Xinhua news: Tân Hoa Xã (Hãng Thông Tấn Trung Quốc)

bất ngờ

6 operation (n): sự mổ xẻ/ ca mổ, phẩu thuật/ thao tác/hoạt động

8 stump (v): đi cà nhắc và lộp cộp/ làm cho ai

Một [công trình y học] rà quét não bộ bằng kỹ thuật cao đã tìm ra

đ-ợc nguyên nhân của chứng đau đầu kinh niên của một phụ nữ Trung Quốc là do kỹ thuật [y học] thấp kém: một kim ghim rỉ nằm trong

bộ não của bà

Hôm thứ bảy, Tân Hoa Xã đã loan tin cho biết các bác sĩ lấy kim

ra nói rằng thế nằm của cây kim ở trong đầu bà Zhang Meihua, 41 tuổi chứng tỏ nó đã nằm trong não bộ đến 40 năm

Tân Hoa Xã bày tỏ sự sửng sốt khi ghi nhận “ là người ta đã có thể sống một thời gian lâu nh- vậy với một đinh ghim rỉ dính ở trong não ”

Cuộc giảI phẫu đ-ợc thực hiện tại Bệnh viện Quân y 148 ở Tinan, phía bắc tỉnh Sơn Đông

Bà Zhang nói rằng bà bắt đầu mất khả năng nhanh nhẹn khi chuyển

động chân tay cách đây khoảng 20 năm, nh-ng các bác sĩ thời đó không tìm ra đ-ợc nguyên nhân

Đây là một vụ chụp ảnh cắt theo trục đo xử lý bằng máy ph-ơng pháp quét CAT và tia X đã phát hiện ra phần sắt rỉ làm cho bệnh nhân đau đớn vói phần chính nằm trong bộ não bệnh nhân, phần

tính-đầu của kim nằm ở phía ngoàI sọ.Một sự chẩn định nh- thế có nghĩa

là bà đã bị kim chích chẳng bao lâu sau khi sinh ra tr-ớc khi vỏ

sọ hoá cứng

Tân Hoa Xã cho biết thêm rằng bà Zhang bây giờ đã hoàn toàn bình phục Bà nói rằng “ bà đã quên đi là đã bị kim chích trong đầu ” Lesson 30:

1 Vi rỳt mỏy tớnh là một trong những nguyờn nhõn gõy ra những trục trặc thường xuyờn nhất

Cú hai loại vi rỳt: BOOT VIRUS (loại B) và FILE VIRUS (loại F) Vi rỳt loại B tấn cụng vào cỏc tập tin hệ thống của mỏy, làm cho mỏy khụng thể khởi động được hay phỏ hoại cỏc thụng tin cơ bản về cấu hỡnh của hệ thống Vi rỳt loại F chỉ tấn cụng vào từng loại tập tin nhất định, thường gặp nhất là cỏc tập tin cú phần mở rộng là EXE, COM Gần đõy đó xuất hiện vi rỳt MACRO chuyờn tấn cụng cỏc tệp văn bản DOC Vi rỳt lõy lan thụng qua việc trao đổi đĩa mềm giữa cỏc mỏy tớnh, trong đú cú một mỏy đó bị nhiễm vi rỳt Việc lõy nhiễm vi rỳt trong mạng mỏy tớnh cũng là một vấn đề ngày càng trở nờn nghiờm trọng hơn Do vậy, nguyờn tắc cơ bản nhất để đề phũng vi rỳt xõm nhập vào mỏy tớnh là trỏnh sao chộp hay chạy cỏc chương trỡnh mà chưa kiểm tra vi rỳt

2 Thế giới tự nhiờn đang bị tấn cụng dữ dội Biển và sụng đang bị ụ nhiễm nặng do chất thải hạt nhõn, chất thải húa học và rỏc thải độc hại chưa xử lý Khụng khớ chỳng ta thở cũng bị ụ nhiễm

do khúi và khớ thải của nhà mỏy và xe cộ Cũng chẳng phải ngạc nhiờn khi rừng và hồ cũng dang bị tàn phỏ và cuộc sống hoang dó khắp mọi nơi đang biến mất Việc biến mất mà khụng cứu vón nổi của đa dạng sinh học đó tỏc động rất lớn đến khả năng duy trỡ sự sống cũn của cỏc loài bao gồm cả con người vỡ con người phụ thuộc vào đa loài và mụi trường sinh thỏi lành mạnh Cho dự giới khoa học cảnh bỏo và hàng triệu người dõn thường bày tỏ mối quan tõm sõu sắc nhưng sự tàn phỏ vẫn cứ tiếp diễn Cỏc chớnh phủ và ngành cụng nghiệp trờn khắp thế giới đang

nổ lực khai thỏc nguồn khoỏng sản phong phỳ và nguồn sinh vật dồi dào Rừng rậm nhiệt đới cũng như cỏc lục địa đúng băng đang bị đe doạ nghiờm trọng Tuy nhiờn chỳng ta cũng cú thể xõy dựng nền cụng nghiệp thõn thiện với mụi trường, khai thỏc năng lượng từ mặt trời, giú và súng biển để phục vụ cho nhu cầu năng lượng của chỳng ta và quản lý nguồn năng lượng hạn hữu trờn trỏi đỏt này

is an infected one The problem of viruses spreading through network is becoming more and more serious Infected files, after being sent to the memory, will spread virus to other files in the hard disk Therefore, the most basic principle to protect your computer from viruses is to avoid copying and not to run unformatted programmes without scanning for virus

2 The natural world is under violent assault The seas and the rivers are being poisoned by radioactive wastes, by chemical discharges and by the dumping of dangerous toxins and raw sewage The air we breathe is polluted by smoke and fumes from factories and motor vehicles It

is little wonder forests and lakes are being destroyed and everywhere wildlife is disappearing The irreversible loss of biodiversity has a seriuos impact on the ability of maintaining species including humans to survive because humans depend on species diversity and healthy ecosystems The destruction continues despite the warnings of the scientific community and the deep concern of millions of ordinary people Governments and industries throughout the world are intensifying their efforts to extract the earth's mineral riches and to plunder its living resources The great rain forests and the frozen continents alike are seriously threatened However, we can create environmentally-clean industries, harness the power of the sun, wind and waves for our energy needs and manage the finite resources of the earth

Lesson 31: GEOGRAPHICAL FEATURES

The delta regions cover a total of 47,500 square kilometres of land at the mouth of the Red River

in the north and the Mekong in the south Except for the areas closest to the sea, the land is fertile and suited for all types of agricultural crops, particularly the country's staple, rice

The central region is about 50,000 square kilometres in area and is 25-300 metres above sea

level Less humid than the coastal or delta areas, it is nevertheless prone to devastating typhoons which make agricultural development difficult, despite the relatively rich soil

The high plateaux region covers some 95,000 square kilometres with an altitude of 300-900

metres in the north and 300-700 metres in the south The area is mainly inhabited by ethnic minorities who live in isolated, scattered communities engaged in swidden farming The burning

of the forest has caused soil erosion and consequent environmental problems in the lowland areas

Approximately 114,000 square kilometres of land in the north and south of the country are mountainous, over 700 metres above sea level The mainly forested area is isolated and also populated by ethnic minorities

Vietnam has a wet tropical climate, with high humidity In the south the temperature is fairly constant, but in the north there is quite a wide variation between summer and winter The central region and high mountains benefit from the altitude which tempers the climate, producing an average 20 degrees C The dry (October-March) and wet (April-September) seasons are determined by the monsoon winds Average rainfall is 2,000 millimetres

Notes:

- Indochinese peninsula : Bán đảo Đông D-ơng

- to border : có cùng biên giới

- high plateaux : vùng cao nguyên

- saline land : vùng đất mặn

- tidal : thuộc về thuỷ triều

- flood : lũ lụt

- typhoon : bão

- to be suited for : phï hîp víi

- agricultural crop : c©y n«ng nghiÖp

Lesson 32: DEMOGRAPHIC CHARACTERISTICS

The following analysis of demographic data is based on the 1989 census and sample results compared with past figures to determine trends and implications for development

Between the 1979 and 1989 censuses the population increased from 52.7 million to 64.4 million, representing an average annual growth rate of 2.1 per cent It is projected that in five years the population will reach 72.9 million and by the end of the century it will be 80.8 million

Ethnic minorities

At 8.2 million the ethnic minorities population represents 12.8 per cent of the total population, a

2 per cent rise over the last decade The six major ethnic minority tribes are : Tay, Thai, Hoa, Kh'mer, Muong and Nung (see table I.2)

Sex and age group distribution

Viet Nam's population is characterized by more females (33.1 million), than males, (31.3 million) with an average sex ratio of 94.6 However, the ratio varies considerably with the age group The long years of war, together with emigration and the naturally lower life expectancy of males, have led to a markedly lower proportion of males than females over 35, whereas from birth to 15 years the ratio is reversed and there are more males than females The age group distribution has also been influenced by the war and migration However the intense efforts to promote family planning and reduce population growth have curbed the proportion of young people, so that the 0-15 year olds represent less than 40 per cent of the population

Dependency ratio

The dependency ratio, which estimates the number of individuals whom persons in the working age group (15 - 64 years) must support in addition to themselves, was 98 in 1979, meaning 100 working adults had to support 98 dependents : 84 children and 14 adults By 1989 the dependency ratio was 86, of whom 73 were 0-14 years

Currently, the dependency ratio is higher in the rural areas than in the urban centres

The census counted 12,958,041 households, 20 per cent of which were in urban areas The national average membership of each household is 5 persons It is clear that nuclear families are

on the increase, particularly in urban areas where each household averaged 4.8 members

The 1986 child population increased from 23.7 million to 25.1 million in 1989 Children under five constituted 43.1 per cent of the child population in 1986 but only 42.7 per cent in 1989 The declining trend is presumably due in part to family planning measures, though it is also noteworthy that the crude death rate has not noticeably decreased and the fertility rate is still 4 per woman of childbearing age

The child-woman ratio is calculated as the number of children (0-14 years) per 1,000 women of childbearing age (15-49 years) In 1989 as there were 16.1 million women of childbearing age and 25.1 million children 0-14 years, the ratio was 1.56 This means that every woman of childbearing age has to take care of almost 2 children

Fertility

The fertility rate in Viet Nam has declined from 5.2 children per woman in 1980, to 4 children per woman in 1989, with the highest rates recorded in the mountainous areas, among the ethnic minorities exist and the coastal provinces of the country Fertility is considerably higher in the rural than the urban areas These differences are thought to be due to such factors as the lack of modern methods of contraception in rural areas; lower levels of education among mothers; and the persistence of socio-cultural taboos against child spacing

The implications of high fertility levels for women, children and the population as a whole are that the longer the space of a woman's childbearing years, the greater her risk of mortality; while for children, high fertility means greater exposure to the risk of dying It has also been observed that the risks of infant mortality are high for the firstborn, decline for the second to fourth-born and then increase for the fifth born and above These risks are naturally related to the risk of maternal mortality

The 1980 crude birth rate of 35 per 1,000 population gradually went down to 32 per 1,000 population in 1988 This is partly attributable to wider acceptance of family planning and realization of the need for child spacing

Despite a strong family planning programme, the annual population growth rate is still high at 2.13 per cent Such population growth should be matched by an annual GDP growth in the range

of 6.4-8.5 per cent Yet between 1984 and 1988, the GDP average growth rate was only 3.4 per cent

Mortality

Life expectancy, estimated at 57 years at birth in 1980, increased to 62 years in 1988 Progress was greater for males than for females: the male rate rose from 55 years to 59.4 whereas the female rate increased by less than four years, from 60 to 63.8 years As discussed in the chapter

on Women, the maternal mortality rate gives cause for concern

The infant and child mortality rates appear to have declined in recent years and are now estimated to be around 49 and 88 per 1,000 live births respectively