Bài 4: CACBOHYDRAT, LIPIT và PROTEIN ppsx

- Trỡnh bày được chức năng của từng loại đường trong cơ thể sinh vật.. - Liệt kê được tên các loại lipid có trong các cơ thể sinh vật và trỡnh bày được chức năng của các loại lipid trong

Bài 4: CACBOHYDRAT, LIPIT và PROTEIN

I Mục tiờu bài dạy

1 Kiến thức

- Liệt kê được tên các loại đường đơn, đường đôi và đường đa (đường phức) có trong các cơ thể sinh vật

- Trỡnh bày được chức năng của từng loại đường trong cơ thể sinh vật

- Liệt kê được tên các loại lipid có trong các cơ thể sinh vật và trỡnh bày được chức năng của các loại lipid trong cơ thể

- Phân biệt được các mức độ cấu trúc của protein: Cấu trỳc bậc 1, bậc

2, bậc 3 và bậc 4

- Nêu được chức năng của 1 số loại protein và đưa ra được các ví dụ minh hoạ

- Nêu được các yếu tố ảnh hưởng đến chức năng của protein và giải thích được ảnh hưởng của những yếu tố này đến chức năng của protein

2 Kỹ năng

- Phân biệt được saccarid và lipid về cấu tạo, tính chất, vai trũ

- Rèn luyện tư duy khái quát trừu tượng

3 Thái độ

Có nhận thức đúng để có hành động đúng: Tại sao protein lại được xem là cơ sở của sự sống?

II Phương pháp dạy học

- Thuyết trỡnh

- Hỏi - đáp

- Hoạt động độc lập của học sinh với sách giáo khoa

III Phương tiện dạy học

- Tranh hỡnh SGK

IV Tiến trỡnh dạy và học

1 Ổn định tổ chức lớp

2 Kiểm tra bài cũ

- Trỡnh bày cấu trỳc hoỏ học của nước và vai trũ của nước trong tế bào

- Thế nào là nguyên tố đa lượng, nguyên tố vi lượng? Ví dụ Vai trũ của cỏc nguyờn tố húa học trong tế bào

- Tại sao cần ăn nhiều loại thức ăn khác nhau, không nên chỉ ăn 1 số các món ăn ưa thích?

3 Hoạt động dạy và học

a Mở bài

Giáo viên đưa ra một hệ thống câu hỏi để cho HS thảo luận và đi vào nội dung bài mới:

- Thế nào là hợp chất hữu cơ? Trong tế bào có những loại đa phân tử nào?

- Tại sao thịt gà lại ăn khác thịt bũ? Tại sao sinh vật này lại ăn thịt sinh vật khác?

b Bài mới

Hoạt động I: Tìm hiểu về Cacbohidrat

HĐ của

giáo viên

HĐ của học sinh

Nội dung

I) Cacbohidrat (Đường)

1) Cấu trúc hoá học

- Cho HS

nếm thử:

cam, sữa,

mía

- Nếm thử sản phẩm

-H: Hãy

nhận xét

độ ngọt

- Cá nhân giải thích, y/c nêu:

- Thành phần: C,H,O

- Cấu tạo theo nguyên tắc đa phân

của các sản

phẩm trên?

Giải thích?

đường khác nhau thì độ ngọt khác nhau -Y/c HS trả

lời lệnh

(SGK)

- Cá nhân trả lời

-H/d HS

thảo luận

nhóm,

hoàn thành

phiếu học

tập ( Nhóm

2 trình bày

trên giấy

A2 để lớp

nhận xét)

- Thảo luận nhóm, hoàn thành phiếu học tập, nhận xét, bổ sung

Đường đơn Đường đôi Đường đa

Ví

dụ

-Glucozơ, Fructozơ (trong quả chín)

-Galactozơ (sữa)

-Saccarozơ (đường mía)

=Glucozơ+

Fructozơ

-Xenlulozơ -Kitin -Tinh bột -Glicogen

Cấu trúc

-Mạch thẳng hoặc mạch vòng

-2 phân tử đường đơn liên kết với nhau bằng liên kết Glicozit

-Nhiều phân tủ đường liên kết lại -Xenlulozơ:

Các Glucozơ liên kết = Glicozit Tên

khác

Mônôsaccarit Đisaccarit Polisaccarit

-H: Tại sao

khi đói lả

(hạ đường

huyết)

người ta

thường cho

uống nước

đường thay

vì ăn các

loại thức

ăn khác?

- Cá nhân trả lời, y/c nêu được:

Hiện tượng đói

lả do trong

cơ thể không có năng

lượng dự trữ

2) Chức năng

-H: Vậy,

chức năng

- Nêu chức năng

-Là năng lượng dự trữ trong tế bào -Tham gia cấu tạo tế bào và các bộ phận của cơ

của

đường?

thể

Hoạt động II: Tìm hiểu về lipit

HĐ của giáo

viên

HĐ của học sinh

Nội dung

II) Lipit

-H/d HS

hoàn thành

bảng

-GT: Nhiều

axit béo no

gây xơ vữa

động mạch

Cấu tạo của

Glixerol:

CH2OH –

CHOH –

CH2OH

-H: Tại sao

cơ thể có xu

-Hoàn thành bảng dưới

sự hướng dẫn của giáo viên

-Trả lời (1 gam mỡ dự trữ năng

Cấu trúc Chức

năng

1.Mỡ 1 Glixerol + 3

axit béo (no ở

ĐV, không no

ở TV và 1 số cá)

Dự trữ năng lượng cho

TB

2.PhotphoLipit 1 Glixerol + 2

axit béo + 1 nhóm Photphat

Tạo nên các loại màng TB 3.Steroit Chứa các

nguyên tử kết vòng (là este

Cấu tạo MSC, 1 số hoocmon

hướng dự trữ

năng lượng ở

dạng mỡ?

lượng gấp 2 lần 1 gam tinh bột)

của 1 ancol vòng và 1 axit béo

4.Sắc tố và vitamin

-Sắc tố: diệp lục, carotenoit -VTM: A,E…

Tham gia các hoạt động của

cơ thể -H: Tại sao

trẻ em hay bị

béo phì? Tại

sao người

già không

nên ăn nhiều

mỡ?

- Cá nhân trả lời, y/c nêu được:

Trẻ em ăn nhiều mỡ, kẹo nên năng lượng nhiều + ít vận động

Người già ít vận động, nếu ăn nhiều mỡ

→ Có tính kị nước, thành phần hoá học đa dạng, không cấu tạo theo nguyên tắc đa phân

năng lượng

dự trữ nhiều gây xơ vữa động mạch

HĐ III: Tìm hiểu cấu trúc của Protein

HĐ của giáo viên HĐ của học

sinh

Nội dung

I) Cấu trúc của Protein

1) Đặc điểm chung

-H/d HS quan sát tranh vẽ

aa và sự liên kết giữa các

aa

-Quan sát

-H: Hãy nêu những đặc

điểm cấu tạo của Protein?

-Cá nhân mô tả đặc điểm, lớp nhận xét, bổ sung

- Cấu tạo theo nguyên tắc đa phân (đơn phân là aa)

- 1aa: NH2, COOH, gốc R

- Các aa liên kết = liên kết peptit (cacboxyl – aa, cùng nhau mất 1 phân tử nước) tạo thành chuỗi polipeptit

-ĐVĐ: có 12 aa thì có

bao nhiêu liên kết peptit

trong chuỗi?

-Trả lời (11aa)

-Đưa trường hợp tổng

quát: Có n aa thì hình

thành n-1 aa

-H: Khi nào các Protein

khác nhau?

- Cá nhân trả lời, y/c nêu được: Khi số lượng, thành phần aa thay đổi

- Số lượng, thành phần, trật tự sắp xếp các aa quy định tính đa dạng và đặc thù của Protein

2) Các bậc cấu trúc của Protein

-Y/c HS quan sát các bậc

cấu trúc không gian của

Protein, mô tả đặc điểm?

-Quan sát, mô

tả đặc điểm các bậc cấu trúc của Protein

- Bậc 1: các aa liên kết (peptit) tạo thành chuỗi polipeptit dạng mạch thẳng

- Bậc 2: Bậc 1 xoắn anpha hoặc gấp nếp bêta nhờ liên kết hiđro giữa các nhóm peptit gần

nhau

- Bậc 3: Bậc 2 co xoắn tạo cấu trúc không gian 3 chiều

- Bậc 4: 2 hay nhiều chuỗi polipeptit khác nhau kết hợp lại tạo cấu trúc hình cầu -GT: Do ảnh hưởng của

t0, PH… làm cấu trúc 3

chiều tháo xoắn trở về

bậc 1 và 2 gọi là hiện

tượng biến tính

* Hiện tượng biến tính: Protein

bị biến đổi cấu trúc không gian

và mất chức năng

-Câu hỏi liên hệ: Tại sao

khi đun nóng nước gạch

cua thì protein cua đóng

thành mảng?

-Trả lời (Do các protein liên kết với nhau)

-GT: 1 số VSV sống

được ở suối nước nóng

mà protein không bị biến

tính do có cấu trúc đặc

biệt

HĐ IV: Tìm hiểu chức năng của Protein

HĐ của giáo viên HĐ của học

sinh

Nội dung

II) Chức năng của Protein

-H: Hãy kể tên các vai

trò của Protein?

-Cá nhân trả lời, lớp nhận xét, bổ sung

- Pr cấu trúc: cấu tạo tế bào và

cơ thể -Pr dự trữ: dự trữ các aa -Pr vận chuyển: vận chuyển các chất

-Pr bảo vệ: bảo vệ cơ thể (cấu tạo kháng thể)

-Pr thụ thể: thu nhận và trả lời thông tin

-Pr xúc tác: xúc tác các phản ứng sinh hoá (cấu tạo enzim)

3) Củng cố: Giải ô chữ

- 6 chữ: đặc điểm cấu tạo của đại phân tử protein do nhiều đơn phân liên kết lại?

- 5 chữ: nguyên tố này liên kết với oxi tạo thành nướcư

- 10 chữ: tên của mạch do nhiều aa liên kết lại

- 8 chữ: chất có bản chất là Protein có tác dụng giúp cơ thể kháng bệnh?

- 4 chữ: tên gọi chỉ cấu trúc bậc 2 của protein có dạng gấp nếp?

- 8 chữ: là đơn phân cấu tạo nên protein?

- 5 chữ: chất có bản chất protein có tác dụng xúc tác các phản ứng sinh hoá trong tế bào?

C Giao nhiệm vụ về nhà:

- Trả lời câu hỏi (SGK)

- Xem lại ADN, ARN (Sinh học 9)