Vẽ được đường truyền của hai tia sáng đặc biệt tia tới đi qua quang tâm và song song với trục chính.. Thí nghiệm – Yêu cầu HS tự bố trí thí nghiệm – GV gọi các nhóm lên báo cáo kết q
Trang 1Bài 44- THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I - MỤC TIÊU
1 Kiến thức :
Nhận dạng được thấu kính phân kì
Vẽ được đường truyền của hai tia sáng đặc biệt (tia tới đi qua quang tâm và song song với trục chính) qua TKPK
Vận dụng kiến thức đã học để giải thích một vài hiện tượng đã học trong thực tiễn
Kĩ năng :
Biết tiến hành thí nghiệm bằng các phương pháp như bài TK hội tụ
Từ đó rút ra được đặc điểm của thấu kính phân kì
Rèn được kĩ năng vẽ hình
Thái độ :
Nghiêm túc, cộng tác với bạn để thực hiện được thí nghiệm
II - CHUẨN BỊ
Đối với mỗi HS
1 TKPK có tiêu cự 12 cm
1 giá quang học
1 nguồn sáng phát ra ba tia sáng song song
1 màn hứng để quan sát đường truyền của tia sáng
Trang 2III - TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
Hoạt động 1:
1 Kiểm tra bài cũ
HS 1 : Đối với TKHT thì khi nào ta thu được ảnh thật, khi nào ta thu được ảnh ảo của vật ? Nêu cách dựng ảnh của 1 vật sáng trước thấu kính hội tụ chữa bài tập 42 – 43.1
HS 2 : Chữa bài tập 42 – 43.2
HS 3 : Chữa bài tập 42 – 43.5
2 Đặt vấn đề
Thấu kính phân kì có đặc điểm gì khác với thấu kính hội tụ
Hoạt động 2 : Tìm hiểu đặc điểm TKPK
1 Quan sát và tìm cách nhận biết
– GV đưa ra cho HS 2 loại TK Yêu cầu HS tìm
thấy 2 loại TK này có đặc điểm gì ? TKHT là TK
nào ? Khác với TK còn lại ở đặc điểm nào ?
C1, C2 HS làm việc theo nhóm – Nhận xét :
– Ghi : Một môi trường trong suốt, có rìa dày hơn giữa
2 Thí nghiệm
– Yêu cầu HS tự bố trí thí nghiệm
– GV gọi các nhóm lên báo cáo kết quả
– HS tiến hành thí nghiệm
C2 : Chùm tia ló loe rộng ra
Trang 3Nếu kết quả nhóm nào chưa đạt, GV hướng dẫn
HS bố trí lại thí nghiệm sao cho các màn hứng phải
hứng được các tia sáng
– Yêu cầu HS mô tả lại tiết diện của Thấu kính bị
cắt theo mặt phẳng Thấu kính như thế nào ?
– Tiết diện của TK
Hoạt động 3 : Tìm hiểu trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của TKPK
– Các nhóm thực hiện lại
– GV kiểm tra lại thí nghiệm của 6 nhóm
– GV yêu cầu HS đánh dấu 3 tia sáng
– HS bỏ TK dùng bút chì kéo dài 3 tia ló
Nhận xét có tia sáng nào qua TK không bị
khúc xạ ?
a) Tìm hiểu trục chính – HS làm theo các bước GV yêu cầu
– 3 tia ló loe rộng ra, nhưng có 1 tia sáng tới qua TK vẫn tiếp tục truyền thẳng
trục chính
– Yêu cầu HS đọc tài liệu và trả lời quang
tâm là gì ?
– GV hướng dẫn 1 HS làm thí nghiệm cho
cả lớp quan sát : tia sáng đi qua quang
tâm
b) quang tâm (làm việc theo nhóm) – Trục chính cắt TK tại O : O là quang tâm tiếp tục truyền thẳng
c) Tiêu điểm
– Yêu cầu HS kéo dài các tia sáng ló bằng C5 : Làm việc theo nhóm
Trang 4bút chì
– Yêu cầu 1 HS lên bảng vẽ lại thí
nghiệm
– Yêu cầu HS vẽ lại kết quả thí nghiệm
vào vở
GV thông báo : Tiêu điểm F nằm đối
xứng với tiêu điểm F qua TK
– HS làm theo yêu cầu của GV và trả lời kết quả thí nghiệm ;
+ Các tia ló kéo dài gặp nhau tại điểm trên trục chính – gọi là tiêu diểm
Mỗi TK có 2 tiêu điểm F và F nằm 2 phía TK
và cách đều quang tâm
HS đọc tài liệu và trả lời 4 Tiêu cự
Tiêu cự là khoảng cách giữa quang tâm đến tiêu điểm
OF = OF = f
Hoạt động 4 : Vận dụng – hướng dẫn về nhà
– Yêu cầu 1 HS lên bảng vẽ C7
– GV hướng dẫn HS nhận xét
và sửa, nếu sai thì hướng dẫn
HS sửa
C7 : Các HS làm việc cá nhân – HS ghi bài
C8 : – Sờ tay thấy giữa mỏng
Trang 5– Mượn cho mỗi nhóm một
kính cận Yêu cầu cả nhóm
tìm phương pháp nhận biết
– Gọi 1 HS trả lời C9
GV gọi HS khá nhắc lại câu
hỏi thu thập được trong bài,
sau đó gọi HS yếu nhắc lại
C9 : – HS nhận xét câu trả lời của bạn và ghi vở ?
Hướng dẫn về nhà :
– Học phần ghi nhớ
– Làm bài tập các C7, C8,C9
Bài tập 44 45 3