THƯ VIỆN CHƯƠNG TRÌNH CON CHUẨN ppt

Thực hiện chương trình để học sinh thấy kết quả Hỏi : Chức năng của lệnh textcolor4;?. - Thư viện Graph cung cấp các hàm, thủ tục liên quan đến chế độ đồ họa của các loại màn hình khác n

THƯ VIỆN CHƯƠNG TRÌNH CON CHUẨN

-***-

A Mục đích, yêu cầu:

1 Về mặt kiến thức:

Biết được một số thư viện chương trình con :

2 Kỹ năng :

Bước đầu sử dụng được các thư viện đó trong lập trình

Khởi động được chế độ đồ họa

Sử dụng được các thủ tục vẽ điểm, đường, hình tròn, hình ellipse, hình chữ nhật

B Phương pháp, phương tiện:

1 Phương pháp:

Kết hợp phương pháp dạy học với thực tế

Đưa máy chiếu và máy vi tính vào trong dạy học để bài học mang tính trực quan cao

Kết hợp những kiến thức trong giáo trình với ứng dụng thực tế

2 Phương tiện:

Đối với giáo viên:

Sách giáo khoa lớp 11

Sách giáo viên lớp 11

Máy chiếu, máy vi tính

Slide bài giảng và bài giảng bằng word

Đối với học sinh:

Sách giáo khoa lớp 11

Vở ghi lý thuyết

Sách tham khảo nếu có

C Tiến trình lên lớp và nội dung bài giảng:

I Ổn định lớp: (1 phút)

Yêu cầu lớp trưởng ổn định lớp và báo cáo sĩ số

II Kiểm tra bài cũ và gợi động cơ cho bài mới (2 phút)

1 Kiểm tra bài cũ:

Hỏi: Em hãy cho biết bài lần trước chúng ta đã học bài nào và gồm những nội dung gì?

2 Gợi động cơ:

Mỗi ngôn ngữ lập trình đều có một số lượng phong phú các chương trình con chuẩn trong các thư viện Trong bài hôm nay chúng ta sẽ nắm được sơ lược nội dung của một số thư viện trong chương trình con chuẩn của Pascal

III Nội dung bài học:

St

t

Nội dung Hoạt động của

giáo viên

Hoạt động của học

sinh

Th

ời gia

n

1 Tìm hiểu thư viện

CRT:

- Thư viện CRT chứa

các thủ tục liên quan đến

việc quản lí và khai thác

màn hình và bàn phím

a.Thủ tục Clrscr:

Là thủ tục xóa màn hình

trong Pascal

Yêu cầu học sinh nghiên cứu SGK, kể tên các chương trình con trong thư viện CRT

Chiếu chương trình sau :

Begin Clrscr;

Readln;

End

Biên dịch chương trình

Hỏi : Tại sao xuất hiện lỗi ? Khắc phục như thế nào ?

Thêm Uses CRT;

vào đầu chương trình và thực hiện chương trình để học sinh thấy được kết quả Chú ý cho học sinh ghi nhớ màn hình trước lúc thực

Bằng những kiến thức đã tìm hiểu và dựa vào sách giáo khoa trả lời

Clrscr, textcolor, textbackground, gotoxy

Quan sát chương trình

Vì sử dụng thủ tục nhưng chưa sử dụng thư viện CRT

Cách khắc phục là ta thêm lệnh Uses Crt;

Tiến hành quan sát chương trình và thực hành ngay nếu đang tiến hành học ở phòng máy

b.Thủ tục Textcolor(c) :

đặt màu cho chữ trên

màn hình, trong đó c – là

hằng hoặc biến có giá trị

nguyên không âm để xác

định màu

Textbackground(c) : đặt

màu cho nền của màn

hình

hiện chương trình này

Hỏi : Chức năng

của thủ tục Clrscr ;?

Chiếu chương trình

ví dụ :

Uses CRT;

Begin Write(‘Chua dat mau chu’);

Textcolor(4);

Write(‘Da dat mau chu la do’);

Readln;

End

Thực hiện chương trình để học sinh thấy kết quả

Hỏi : Chức năng của lệnh textcolor(4);?

Tìm hiểu thủ tục Textbackground(C)

Chiếu chương trình

ví dụ

Uses crt;

Begin Textbackground(1);

Writeln(‘da dat lai mau nen’);

Readln End

Xóa màn hình

Quan sát chương trình

Quan sát kết quả chương trình

Đặt màu chữ thành màu đỏ

Quan sát chương trình và liên hệ bài học

d Thủ tục Gotoxy(x,y)

- Đưa con trỏ đến vị trí

cột x dòng y của màn

hình văn bản

- Do màn hình văn bản

gồm 25 dòng và 80 cột

nên phạm vi giá trị của

các tham số là 1 <=x <=

25;

Và 1<= y <=80

Thực hiện chương trình để học sinh thấy kết quả

Chức năng của lệnh:

Textbackground(1);

Tìm hiểu thủ tục GotoXY

Chiếu chương trình

ví dụ:

Uses crt;

Begin Writeln (‘con tro dang dung o cot 10 dong 20’);

GotoXY(10,20);

Readln;

End

Chạy chương trình

để học sinh thấy

Hỏi: Chức năng của lệnh

GotoXY(10,20) là?

Quan sát kết quả chương trình

Đặt màu nền thành màu xanh da trời

Quan sát chương trình

Quan sát kết quả chương trình

Đưa con trỏ về vị trí cột 10 dòng 20

2 Tìm hiểu thư viện

GRAPH

- Mặc dù Pascal không

phải ngôn ngữ chuyên về

đồ họa nhưng với thư

viện đồ họa người lập

trình có thể khai thác khả

năng đồ họa của máy

tính ở mức độ thông

dụng

- Thư viện Graph cung

cấp các hàm, thủ tục liên

quan đến chế độ đồ họa

của các loại màn hình

khác nhau cho phép thực

hiện các thao tác đồ họa

cơ bản như vẽ đường,

điểm, tô màu

a Các thiết bị và

chương trình hỗ trợ đồ

họa

Có hai chế độ màn hình:

hỗ trợ và đồ họa

Bản mạch điều khiển

màn hình là thiết bị đảm

bảo tương tác giữa bộ xử

lý và màn hình để thực

hiện các chế độ phân giải

màu sắc

Turbo Pascal cung cấp

các chương trình điều

khiển (có phần mở rộng

là BGI) tương ứng với

card đồ họa Khi khởi

động chế độ đồ họa cần

chỉ rõ đường dẫn tới thư

mục này

Tọa độ màn hình đồ họa

được đánh dấu từ 0 Cột

được đánh dấu từ trái

qua phải Dòng được

đánh số từ trên xuống

dưới Giá trị lớn nhất của

tọa độ dòng và tọa độ cột

được gọi là độ phân giải

của màn hình đó

Để sử dụng được chức

năng đồ họa cần phải sử

dụng các thủ tục và hàm

trong thư viện GRAPH

Hỏi : Các dạng dữ liệu nào có thể được hiển thị trên màn hình ?

Hỏi : Nhiệm vụ chính của Card màn hình ?

Hỏi : Khi nói màn hình có độ phân giải

640 x 480 là nói đến điều gì ?

Văn bản và hình ảnh, các thông tin

Làm cầu nối giữa CPU và màn hình khi thể hiện thông tin

Là nói đến trên màn hình có 640 dòng và

480 cột (tọa độ trên màn hình đồ họa được đánh dấu từ 0, cột được tính từ trái sang phải và dòng được tính từ trên xuống dưới Độ phân giải của màn hình VGA thường được đặt là 640 * 480)

b.Khởi tạo chế độ đồ

họa

Khởi động chế độ đồ họa

ta dùng lệnh:

InitGraph(dr,md:

integer;pth: string);

Trong đó:

dr: số hiệu của trình điều

khiển BGI

md: số hiệu của độ phân

giải

pth: đường dẫn tới các

tệp BGI

Kết thúc chế độ đồ họa

và trở về chế độ văn bản

ta dùng:

Close Graph;

Đưa ra cấu trúc lệnh khởi tạo chương trình đồ họa

Đưa ra ví dụ: Giả sử màn hình làm việc

là VGA và các tệp BGI đang nằm ở thư mục C:\TP\BGI khi đó các lệnh sau

sẽ thiết lập đồ họa với chế độ VGAHi:

Driver:= 0;

InitGraph (driver, mode,

‘C:\TP\BGI’);

Chạy thử chương trình để học sinh thấy trên Pascal

Giải thích các thông

số trong ví dụ và thông số tổng quát trong thủ tục đưa ra

để khởi tạo chế độ

đồ họa

Giới thiệu thủ tục trở về chế độ văn bản Closegraph;

Thực hiện việc thoát chế độ đồ họa

ở ví dụ trên để trở

về chế độ văn bản

Nếu ở phòng thực hành có thể yêu cầu học sinh thực hiện trước rồi sau đó chỉnh sửa và kết

Học sinh theo dõi giáo viên làm

Trả lời ý kiến về các thông số qua việc tìm hiểu sách giáo khoa

Một vài học sinh lên thực hiện việc khởi tạo chế độ đồ họa và sau đó thoát khỏi chế

độ đồ họa trở về chế

độ văn bản Nếu ở phòng máy thì phải làm việc với máy sau

đó giáo viên sẽ chỉnh

luận sửa và đưa ra thủ tục

chuẩn

c.Tìm hiểu về thủ tục vẽ

điểm, đoạn thẳng và

các hình cơ bản

*) Thủ tục vẽ điểm,

đoạn thẳng:

Vẽ điểm và đoạn thẳng

là hai thao tác căn bản

nhất của đồ họa

Trước khi vẽ ta có thể

đặt màu cho nét vẽ bằng

thủ tục:

Procedure

Setcolor(color: word);

*) Vẽ điểm được thực

hiện bằng thủ tục:

Procedure PutPixel(x,y:

interger; color: word);

Trong đó:

X và y là tọa độ của

điểm;

Color là màu của

điểm

Chiếu cấu trúc chung của thủ tục :

Putpixel(x,y:intege r;color:word);

Chiếu chương trình

ví dụ (power point)

Uses graph Begin Drive:=0;

Initgraph(drive, mode ,‘c:\Tp\BGI’);

Putpixel(12,40,15);

Readln;

End

Thực hiện chương trình để học sinh thấy

Hỏi: Chức năng của thủ tục Putpixel trong ví dụ?

Quan sát giáo viên đưa ra cấu trúc và xem chương trình ví

dụ

Quan sát chương trình chạy

Vẽ một điểm có màu color trên màn hình tại tọa độ (x,y)

*) Vẽ đoạn thẳng nối hai

điểm ta sử dụng thủ tục:

Procedure

Line(x1,y1,x2,y2:integer

);

Trong đó:

(x1, y1) là tọa độ điểm

đầu

(x2,y2) là tọa độ điểm

cuối

*) Vẽ đoạn thẳng nối

điểm hiện tại (vị trí con

trỏ) với điểm có tọa độ

(x,y):

Procedure Lineto(x,y:

integer);

Chiếu cấu trúc chung của thủ tục :

Line(x1,y1,x2,y2:i nteger);

Chiếu chương trình

ví dụ trên nhưng thay lệnh Putpixel(12,40,15);

bằng lệnh line(1,1,20,20);

Thực hiện chương trình để học sinh thấy kết quả

Hỏi : Chức năng củathủ tục Line?

Chiếu cấu trúc chung của thủ tục :

Lineto(x,y:integer)

;

Chiếu chương trình

ví dụ trên nhưng thay lệnh Putpixel(12,40,15);

bằng lệnh Lineto(20,20);

Thực hiện chương trình để học sinh thấy kết quả

Quan sát giáo viên làm và trả lời câu hỏi Chú ý tới thủ tục và

ví dụ

Quan sát chương trình ví dụ

Vẽ một đoạn thẳng từ điểm có tọa độ (x1,y1) đến điểm có tọa độ (x2,y2)

Quan sát giáo viên làm và suy nghĩ, liên

hệ kiến thức tìm hiểu

để trả lời

Quan sát chương trình

Quan sát kết quả chương trình

*) Vẽ đoạn thẳng nối

điểm hiện tại với điểm có

tọa độ hiện tại cộng với

gia số (dx,dy):

Procedure

LineRel(dx,dy: integer);

*) Tìm hiểu các thủ tục

và hàm liên quan tới vị

trí con trỏ

Các hàm xác định giá trị

lớn nhất có thể của tọa

độ màn hình X và Y (để

biết độ phân giải của

màn hình trong chế độ

đồ họa đang sử dụng):

Function GetMaxX:

integer;

Function GetMaxY:

integer;

Thủ tục chuyển con trỏ

tới tọa độ (x,y)

Procedure MoveTo(x,y:

integer);

*) Thủ tục vẽ các hình

Hỏi : Chức năng của thủ tục Lineto

Chiếu cấu trúc chung của thủ tục

Linerel(dx,dy:inte ger);

Hỏi : Chức năng của thủ tục Linerel?

Chiếu các hàm xác định giá trị lớn nhất

có thể của tọa độ màn hình X và Y

Yêu cầu học sinh lên và thực hiện các thủ tục

Hỏi: Thủ tục chuyển con trỏ tới tọa độ (x,y)

Chiếu các thủ tục vẽ

Vẽ một đoạn thẳng từ điểm hiện tại đến điểm có tọa độ (x,y)

Vẽ đoạn thẳng nối điểm hiện tại với điểm có tọa độ bằng tọa độ điểm hiện tại cộng với dx,dy

Quan sát các giáo viên làm và tham gia trả lời câu hỏi

Thay phiên nhau thực hiện nếu ở phòng máy

Trả lời bằng cách tìm hiểu sách giáo khoa

cơ bản:

*) Vẽ đường tròn có tâm

tại (x,y) bán kính r:

Procedure Circle(x,y:

integer; r: word);

*) Vẽ cung của elip có

tâm tại điểm (x,y) với

các bán kính trục Xr, Yr

từ góc khởi đầu StAngel

đến góc kết thúc

EndAngel:

Procedure Ellipse(x,y:

integer;StAngel,

EndAngel, Xr, Yr:

word);

*) Vẽ hình chữ nhật có

các cạnh song song với

các trục tọa độ, (x1, y1)

là tọa độ của đỉnh trái

trên còn (x2, y2) là tọa

độ của đỉnh phải dưới:

Procedure Rectangle(x1,

y1, x2, y2: integer);

hình:

Procedure Circle(x,y: integer;

r: word);

Procedure Ellipse(x,y:

integer;StAngel, EndAngel, Xr, Yr:

word);

Procedure Rectangle(x1, y1, x2, y2: integer);

Chiếu chương trình

ví dụ Uses graph Begin Drive := 0;

Initgraph(drive,mod e,‘c:\Tp\BGI’);

Circle(12,40,30);

Ellipse(50,50,30,12 0,50,100:word);

Rectangle(100,100, 200,200);

Readln;

End

Chạy chương trình

để học sinh thấy kết quả

Quan sát giáo viên chiếu ví dụ và suy nghĩ tư duy về chương trình

Quan sát kết quả và giải thích kết quả

Hỏi: Chức năng của thủ tục Ellipse?

Chú ý:

Chức năng của các thủ tục khác lấy ví

dụ về các thủ tục đó coi như bài tập về nhà?

Ellipse : vẽ cung của Ellipse có tâm tại điểm x,y với bán kính trục xr,yr, từ góc khởi đầu stangle đến góc kết thúc endangle

Ghi chép coi như bài tập về nhà

3.Một số thư viện khác

Thư viện System: chứa

các hàm sơ cấp và các

thủ tục vào/ra mà các

chương trình đều dùng

tới

Thư viện Dos: chứa các

thủ tục cho phép thực

hiện trực tiếp các lệnh

như tạo thư mục, thiết

lập ngày, giờ hệ thống

Thư viện Printer: cung

cấp các thủ tục làm việc

Yêu cầu học sinh nghiên cứu sách giáo khoa và bằng những kiến thức ở nhà hãy trả lời tên các thư viện khác

Kích thích những học sinh giỏi tư duy tìm tòi có thể nếu tên các thư viện ngoài sách giáo khoa Đúng có thể cho điểm

Trả lời tên các thư viện: System, Dos, Printer

Trả lời các chức năng của các thư viện

với máy in

3.Sử dụng thư viện

Muốn sử dụng các thủ

tục và một số hàm chuẩn

của một thư viện nào đó

(trừ system) phải dùng

lệnh khai báo:

unit2,…unitN;

Trong đó uses là từ khóa,

unit1, unit2,…,unitN là

tên các thư viện (được

viết cách nhau bởi dấu

phẩy);

Khai báo này là lệnh đầu

tiên trong phần khai báo

(nghĩa là nó chỉ viết sau

tên khai báo chương

trình)

Hỏi: Muốn sử dụng các thư viện ta phải thực hiện khai báo gì?

Yêu cầu học sinh nêu ý nghĩa của thủ tục

Nêu một ví dụ để ta

có thể sử dụng các

hàm và thủ tục chuẩn trong các thư viện crt, dos, printer

Phải dùng lệnh khai báo:

unit2,…unitN;

Giải thích ý nghĩa của các thành phần trong thủ tục

Uses crt, dos, graph;

D Củng cố bài học (1 phút)

Bài ngày hôm nay chúng ta đã đi tìm hiểu về thư viện chương trình con chuẩn trong pascal và bước đầu biết được các thư viện quan trọng và cách sử dụng các thư viện ấy để áp dụng giải các bài toán lý thuyết và thực tiễn Các phần chính của bài bao gồm:

Tìm hiểu về thư viện CRT

Tìm hiểu về thư viện Graph

Giới thiệu một số thư viện khác

Cách khai báo để sử dụng được các thư viện

Những nội dung quan trọng cần nắm được:

Thư viện chương trình con cung cấp những chương trình con chuẩn nhằm

mở rộng khả năng ứng dụng

Khởi động chế độ đồ họa Chuyển từ chế độ màn hình đồ họa sang chế độ màn hình văn bản

Thủ tục vẽ điểm, đường, hình cơ bản : hình tròn, hình chữ nhật, hình

ellipse

E Bài tập về nhà và câu hỏi ôn tập

Yêu cầu tất cả các em nghiên cứu bài học tiếp theo

Đọc thêm và tìm hiểu các ứng dụng ngoài thực tế và ứng dụng lý thuyết của bài học

Làm các bài tập trong sách giáo khoa và đọc các bài đọc thêm

F Nhận xét và rút kinh nghiệm giờ dạy