Vũ Khương sinh Trang Công và Cung Thúc Đoạn.. Khương Thị yêu Cung Thúc Đoạn muốn lập Đoạn làm vua, bèn thỉnh cầu Vũ Công, Vũ Công không đồng ý.. Khi Vũ Công chết, Trang Công lên ngôi, Vũ
Trang 178
rịnh Vũ Công lấy nàng Vũ
Khương ở đất Thân Vũ Khương
sinh Trang Công và Cung Thúc
Đoạn Khi sinh, Trang Công ra ngược
khiến Khương Thị khiếp sợ Sau đặt tên là
Ngộ Sinh và ghét bỏ Khương Thị yêu
Cung Thúc Đoạn muốn lập Đoạn làm vua,
bèn thỉnh cầu Vũ Công, Vũ Công không
đồng ý Khi Vũ Công chết, Trang Công lên
ngôi, Vũ Khương xin để Cung Thúc Đoạn
giữ đất Chế Trang Công nói: "Đất Chế là
nơi trọng yếu của quốc gia, xin đất khác
thì được"
Vũ Khương lại xin đất Kinh, Trang
Công đồng ý Sái Trọng can ngăn: " Nay đất
Kinh không theo chế độ của Tiên vương, xây
thành không hợp thức, chẳng lẽ nhà vua lại
chịu sự lấn át đó Trang Công nói: "Mẹ ta
muốn thế, ta biết làm sao?" Rồi Trang
Công lại nói: " Làm những điều trái nghĩa
thì tự mình dẫn đến tai hoạ"
Cung Thúc Đoạn giữ Tây – Bắc Bỉ làm
đất của mình, rồi lấn cả đất Lẫm Diên Tử
Phong nói: "Có thể trừ bỏ Cung Thúc Đoạn
được Nếu để lâu sợ hắn lấy được lòng
dân" Trang Công nói: "Bất nghĩa mà
không hiếu đễ càng để lâu càng dễ chết"
Cung Thúc Đoạn tụ tập dân, sửa sang
giáp binh, ngựa xe, chuẩn bị đánh úp nước
Trịnh, và nhờ Khương Thị làm nội ứng
Trang Công được tin nói rằng: "Có thể
đánh được rồi", bèn lệnh cho Tử Phong
thống lĩnh 200 ngựa xe đánh đất Kinh
Người đất Kinh phản lại Cung Thúc Đoạn
Đoạn chạy sang đất Yển Trang Công lại
đánh đất Yển Tháng 5 năm Tân sửu, Thái
Thúc chạy sang đất Cung Trang Công giam Khương Thị ở thành Dĩnh và thề rằng: "Không xuống suối vàng, mẹ con không gặp nhau" Sau hối hận Dĩnh Khảo Thúc làm quan đất Dĩnh Cốc biết được, tìm cách đến dâng lễ vật Nhà vua ban cho thức ăn, Khảo Thúc lại để dành, không ăn Nhà vua hỏi, Dĩnh Khảo Thúc trả lời:
"Tiểu nhân còn có mẹ, chưa từng được hưởng sơn hào hải vị nên thần để dành mang về biếu mẹ"
Trang Công buồn rầu nói: "Ngươi còn có
mẹ, ta không" Dĩnh Khảo Thúc hỏi: "Bệ hạ sao nói vậy?" Nhà vua kể nguyên do Dĩnh Khảo Thúc lại nói: "Bệ hạ chớ lo điều đó Nếu khoét đất đến nơi suối vàng, men
đường hầm mà gặp được mẹ thì ai dám nói
là không phải"
Nhà vua nghe theo, cho đào đường hầm xuống suối vàng gặp mẹ Mẹ con nhận nhau như thuở ban đầu
Người quân tử nói rằng: Dĩnh Khảo Thúc là người thuần hiếu, tình yêu của mẹ
ông đã cảm hoá đến Trang Công Vì thế trong Kinh Thi viết: "Người con có hiếu không gò bó mình, luôn phân phát cho
đồng loại mình Đó là chỉ việc trên vậy"
Xuân Cao (Lớp Hán Nôm K47,
Đại học KHXH và NV Hà Nội)sưu tầm
T