Cảm nhận vẻ đẹp của đất nước cùng tình yêu quê hương đất nước.. Bài mới: * Giới thiệu bài: Đất nước -> khám phá mới về hình tượng ĐẤT NƯỚC.3. H: Cảm hứng chủ đạo?cảm hứng về quá trình t
Trang 1Ngày soạn: 30 / 10/ 2005
ĐẤT NƯỚC
I- Mục đích, yêu cầu: Giúp học sinh:
1 Cảm nhận vẻ đẹp của đất nước cùng tình yêu quê hương đất nước
2 Hiểu và đánh giá được nét đặc sắc trong nghệ thuật
3 Rèn kĩ năng phân tích tác phẩm trữ tình
II- Chuẩn bị:
1 Giáo viên: - Giáo án, SGK, tài liệu tham khảo
2 Học sinh: Đọc và trả lời câu hỏi Sgk
III- Tiến trình bài dạy:
1 Ổn định:
2 Bài cũ: Nêu ý nghĩa tuyên ngôn nghệ thuật của tác phẩm Đôi mắt?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài: Đất nước -> khám phá mới về hình tượng ĐẤT NƯỚC
Trang 2Hoạt động của GV và HS TG Ghi bảng
GV: Bài thơ hoàn thành 1955 sau khi cuộc
kháng chiến chống Pháp kết thúc Bài thơ
được tổng hợp và phát triển từ 2 đoạn trong
bài Sáng mát trong như sáng năm xưa (1948),
Đêm mít tinh (1949)
HS xác định bố cục?
GV nhấn mạnh:
Bắt đầu từ điểm nhìn của sáng thu Việt
Bắc -> nhớ về “mùa thu xưa” ở HN (1) ->
Cất lên khúc hát “mùa thu nay” chan chứa tự
hào về một đất nước tươi đẹp, hiền hòa, thấm
đượm hồn thiêng lịch sử (2)-> Cảm xúc, suy
tư về đất nước trong kháng chiến chống Pháp
– đất nước đau thương nhưng anh dũng, hào
hùng (3)
H: Bài thơ có thể chia thành mấy phần?
H: Cảm hứng chủ đạo?(cảm hứng về quá
trình trưởng thành của Đất nước: Từ những
năm … căm hờn)
HS đọc bài thơ
T1 I- Giới thiệu chung:
1 Tác giả: (SGK)
2 Xuất xứ: (SGK)
3 Bố cục: (SGK)
Trang 3H: Hình tượng lớn thống nhất toàn bộ tác
phẩm?(Đất nước) Được quan sát và miêu tả
trong khônggian, thời gian nào? (mùa thu &
cuộc kháng chiến)
GV ghi bảng đề mục 1
H: Em cảm nhận được gì về mua thu trong
hoài niệm?(Không gian? Cảnh vật?)
Người ra đi trong tâm trạng gì?
GV người đi là ai?
- Người lính trung đoàn thủ đô giã từ HN đầu
năm 1947
- Người bất kì vì một lí do nào đó phải xa
HN
GV liên hệ hình ảnh tráng sĩ trong Tống biệt
hành
H: Theo em câu thơ “Sau lưng thềm nắng…”
nên ngắt nhịp như thế nào?
GV có hai cách hiểu:
- Nhịp 2/2/3 -> sau lưng người đi, trên bậc
thềm đầy nắng lá thu rơi đầy
II- Phân tích:
1 Đất nước – mùa thu:
a Xưa (hoài niệm về HN):
- Không gian vắng lặng: phố dài xao xác hơi may Từ láy xao xác gợi cảm
- Người đi dứt khoát >< lưu
luyến: người ra đi … Nhịp
thơ ngập ngừng, bâng khuâng
=> Mùa thu HN đẹp hiu hắt,
phảng phất buồn
b Nay (chiến khu Việt Bắc)
- Không gian: rộng lớn
- Cảnh sắc: trong trẻo, tươi
sáng Trong biếc nói cười thiết tha
Trang 4- Nhịp 3/ 4 -> sau lưng là thềm, nắng + lá
vàng rơi
GV bao trùm câu thơ là sắc vàng của nắng
thu, lá thu và một không khí lặng lẽ, vắng vẻ
Câu thơ là kết quả của cái nhìn tâm tưởng ->
tha thiết, quyến luyến
=> Câu trên -> dáng dấp trượng phu >< câu
dưới chùng xuống -> bịn rịn
GV từ hoài niệm về mùa thu HN -> mùa thu
nay
H: Mua thu nay gắn với không gian
nào?(Viết Bắc)
- Không gian?(núi đồi, rừng tre, trời xanh,
núi rừng, cánh đồng, ngả đường, dòng sông)
Cảnh sắc? (Trong biếc nói cười thiết tha)
-> nhiều sức gợi: Trời trong biếc? Mắt người
trong biếc? Đất trời hư cất tiếng nói cười cùng
con người!
H: Tâm trạng nhân vật trữ tình? (hân hoan,
hồ hởi, tự hào) Vì sao? (làm chủ Đất nước)
H: Tâm trạng đó được thể hiện như thế
nàotrên câu chữ? (điệp từ? Aâm hưởng?)
T2
- Điệp từ đây, điệp ngữ của chúng ta -> âm hưởng náo
nức, rộn ràng, tươi sáng, hân hoan
- Nhân vật trữ tình:
+ Hồ hởi, tự hào (tâm thế người làm chủ)
+ Có sự chuyển biến trong nhận thức
=> Đất nước tươi sáng, hiền hòa
Cảm hứng thời đại + lịch
sử
-> Cảm nhận về Đất nước có chiều sâu
2 Đất nước – kháng chiến:
a Đất nước đau thương:
- Kẻ thù tàn phá Oâi những cánh… -> câu thơ đầy tính
tạo hình
- Giặc Tây, chúa đất bóc lột
Trang 5H: Sự thay đổi ngôi nhân xưng “Tôi” ->
“chúng ta”có ý nghĩa gì? (Sự chuyển biến
trong nhận thức, tình cảm)
GV giảng 4 câu cuối đoạn
GV liên hệ với mùa thu trong Thơ Mới
GV chuyển ý -> ghi bảng mục 2
H: Đất nước đau thương?(Hình ảnh khái
quát?)
Đất nước anh hùng?
GV liên hệ Bài thơ Hắc Hải
Cảm xúc về đất nước vận động trên nền
của sự tương phản, đối lập
HS phân tích 4 câu cuối
H: Hình ảnh thơ?(có sức khái quát)
H: Aâm hưởng?(hào hùng) Đất nước hiện lên
như thế nào? (Hiên ngang đầy tự hào)
GV liên hệ bài Hoan hô chiến sĩ Điện Biên
Từ hình ảnh thực (trận Điện Biên) -> tư thế
hiên ngang của Đất nước
b Đất nước anh dũng, bất khuất:
- Lãng mạn, tình tứ: bồn chồn nhớ mắt người yêu
- Hiền hòa, hồn hậu: gốc lúa,
bờ tre… -> hình ảnh cụ thể,
bình dị
- Tư thế vùng lên bất khuất:
ngời lên, bật lên, nắng đốt mưa dội, cháy rực … -> Các
động từ, tính từ gợi sắc thái mạnh
c Khổ cuối cảm hứng sử thi
-> bức tượng đài hoành tráng
về Đất nước đau thương >< anh dũng
Trang 6GV hướng dẫn HS tổng kết
H: Bài thơ bộc lộ cảm xúc gì của tác giả?
Hình ảnh Đất nước hiện lên như thế nào?
GV tổng kết bài học
=> Quá trình trưởng thành lớn lao của Đất nước: Đau thương -> căm hờn -> quật khởi -> tự hào
Tổng kết:
Bài thơ -> cảm hứng dạt dào, thiết tha, tự hào về Đất nước tươi đẹp, giàu truyền thống
4 Củng cố: Nét đặc sắc trong cảm nhận về quê hương đất nước của NĐT?
Hướng dẫn: Soạn Vợ chồng APhủ Chú ý:
Tóm tắt truyện?
Phân tích diễn biến tâm trạng Mị ở 2 đoạn:
+ Trong đêm tình mùa xuân
+ Khi cởi trói cho A Phủ
