Bản chất dịng điện trong chân khơng Khi chưa cĩ điện trường ngồi tác dụng : luận G ξ1 Sơ đồ thí nghiệm dòng điện trong chân không ξ2 k1 k2 K A GV chú ý HS Khi catơt K bị đốt nĩng, c
Trang 1Tiết :
Bài 42 :
DÒNG ĐIỆN TRONG CHÂN KHÔNG
I MỤC TIÊU :
Hiểu bản chất và tính chất dòng điện trong chân không Hiểu đặc tuyến Vôn ampe kế của dòng điện trong chân không
Hiểu ứng dụng dòng điện trong chân không
II PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY : Phương pháp thực nghiệm và nêu vấn đề
III THIẾT BỊ , ĐỒ DÙNG DẠY HỌC : Bóng đèn chân không ,vôn kế , ampe kế
Trang 2IV TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY
Phần làm việc của Giáo Viên Phân phối
thời gian
Hoạt đông của học
sinh
Ghi chú
1 Kiểm tra
bài cũ và
kiến thức
cũ liên
quan với
bài mới
(3’)
1 Trả lời câu hỏi SGk
2 Làm bài tập SBT VL 11
Kiểm tra và đánh giá
2 Nghiên
cứu bài
Dòng điện trong chân không Gv giới thiệu Tiến hành thí nghiệmvà
hướng dẫn HS quan sát, rút ra kết
HS quan sát, rút ra kết
Trang 3mới
Chân khơng lí trưỡng là một mơi trường trong đĩ khơng cĩ một phân tử khí nào
Trong thực tế, một mơi trường trong đĩ khi áp suất khơng khí giảm đến mức khoảng dưới 0,0001 mmHg cĩ thể coi gần đúng là mơi trường chân khơng
Thí nghiệm
Sơ đồ thí nghiệm được trình bày ở hình 42.1
Bản chất dịng điện trong chân khơng
Khi chưa cĩ điện trường ngồi tác dụng :
luận
G
ξ1
Sơ đồ thí nghiệm dòng điện trong chân không
ξ2
k1
k2
K A
GV chú ý HS
Khi catơt K bị đốt nĩng, các êlectron
tự do trong kim loại nhận được năng lượng cần thiết để cĩ thể bức ra khỏi
mặt catơt
Dịng điện trong chân khơng là dịng
luận
Nhận xét và theo dõi
Trả lời H1 :Số chỉ của
G bằng khơng
Trả lời H2 : Khơng cĩ
e bức ra khỏi kim loại
Trang 4Đốt nóng catôt K , các êlectron tự do trong kim
loại bức ra khỏi mặt catôt chuyển động hỗn loạn
(hiện tượng này gọi là sự phát xạ nhiệt êlectron)
Khi có điện trường ngoài tác dụng
Dưới tác dụng của lực điện trường, các êlectron
dịch chuyển từ catốt sang anôt, tạo ra dòng điện
Dòng điện trong chân không là dòng dịch
chuyển có hướng của các êlectron bứt ra từ
catôt bị nung nóng
Chú ý : Nếu mắc anốt vào cực âm của nguồn điện
còn catôt vào cực dương trong mạch không có
dòng điện
dịch chuyển có hướng của các êlectron bứt ra tù catôt bị nung nóng
GV chú ý quan trọng
Nếu mắc nốt vào cực âm của nguồn điện còn catôt vào cực dương, thì lực điện trường có tác dụng đẩy êlectron trở lại catôt
Sự phụ thuộc của cường độ dòng điện trong chân không vào hiệu điện thế
GV trình bày như sách gk
vì năng lưlợng chuyển động nhiệt của e nhỏ không đủ để bức ra khỏi mặt kim loại
Kết luận
Trang 5 vì vậy dòng điện chạy trong chân không chỉ
theo một chiều từ anốt sang catôt
Sự phụ thuộc của cường độ dòng điện trong
chân không vào hiệu điện thế
Đặc tuyến vôn ampe không phải là đường
thẳng Như vậy dòng điện trong chân không tuân
theo định luân ôm
Khi U Ub thì I = Ibh : cường độ dòng điện
qua ống đạt giá trị lớn nhất gọi là cường độ dòng
điện bão hòa (hình 42.2) nhiệt độ catôt càng cao
(T’ > T), thì cường độ dòng điện bão hòa Ibh càng
lớn
Hướng dẫn hs nêu nhận xét về đồ thị
I
I bh
T’ > T
T
Trong thực tế, để có dòng điện lớn, người ta phủ lên catôt một lớp ôxit của kim loại kiềm thổ như bari, thori, Strônti, canxi, v.v…; khi bị đốt nóng, các ôxit này phát ra nhiều êlectron
Trả lời H3
Khi nhiệt độ của catôt càng tăng động năng trung bình của e càng lớn càng có nhiều e bứt ra ngoài catốt số e tăng Ibh tăng
Trang 6Ưùng dụïng của dòng điện trong chân không
Điôt điện tử
Đèn điện tử hai cực (hay điôt điện tử) được dùng
để biến đổi dòng điện xoay chiều thành dòng một
chiều (chỉnh lưu dòng điện xoay chiều) Trong các
sơ đồ điện, điôt điện tử được vẽ như trên hình
42.3
Oáng phóng điện tử
Các tính chất của chùm tia êlectronnhư bị lệch đi
trong điện trường, từ trường, khả năng kích thích
phát quang một số chất, đã được ứng dụng trong
ống phóng điện tử (hình 42.4) đó là bộ phận quan
trọng của máy thu hình, dao động kí điện tử, màn
hơn các kim loại tinh khiết
Ưùng dụng của dòng điện trong chân không
Điôt điện tử
GV lưu ý tới ống phóng điện tử
Trang 7hình máy tính…
Điốt điện tử
K A
3 Củng
cố bài
giảng Dặn
dị của học
sinh
(5’)
Nhấn mạnh các nội dung quan trọng
Trả lời câu hỏi và làm bài tập SGK
Chuẩn bị bài mới” Kính lúp “
HS tư lưc
Trang 8