Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 1Chương 6A: Chuyển mạch kênh Truyền dữ liệu giữa hai điểm, thường phải dùng nhiều nút trung gian Các nút trung gian không quan tâm đến dữ liệu, chỉ
Trang 108/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 1
Chương 6A: Chuyển mạch kênh
Truyền dữ liệu giữa hai điểm,
thường phải dùng nhiều nút trung
gian
Các nút trung gian không quan
tâm đến dữ liệu, chỉ dịch chuyển
Dữ liệu đi từ nguồn đến đích phải
qua một đường đi nào đó
Hai kỹ thuật chuyển mạch
chuyển mạch kênh
Chuyển mạch gói
Trang 2Chuyển mạch kênh
Trao đổi thông tin diễn ra
theo 3 bước
Thiết lập kênh truyền tin
Vd A muốn nối với E, đề nghị
4 4 đề nghị 5, 5 đề nghị 6, 6
đề nghị E, sau đó liên kết được hình thành
Kết nối giữa các nút có thể là các kênh ảo (dồn trong 1 kênh vật lý)
Truyền tin
Truyền dữ liệu (số/tương tự)
Giải phóng kênh truyền tin
Một trong hai trạm đề nghị giải phóng kênh
Gửi các tín hiệu đến cho các
trạm trung gian
Trang 308/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 3
Ví dụ: Mạng điện thoại công cộng
Trong suốt: sau khi thiết lập kết
nối, coi như đã có một kênh
truyền vật lý
Trang 4 Blocking: nếu các kênh đều
bận: không thiết lập kết nối
Non Blocking: bất cứ lúc nào cũng có thể thiết lập kênh
Trang 508/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 5
Kỹ thuật chuyển mạch vị trí
Sử dụng một lưới dạng ma trận
dòng tương ứng với các đầu vào
Cột tương ứng với các đầu ra
Giao điểm của dòng và cột là các công
tắc (cơ, điện tử, bán dẫn)
Nhược điểm
Số giao điểm lớn
Giao điểm được sử dụng ít
Giao điểm hỏng: không kết nối được
Có thể chia thành nhiều tầng
Giảm số giao điểm
Tồn tại nhiều đường giữa hai trạm,
tăng độ tin cậy
Trang 6Kỹ thuật chuyển mạch kênh thời gian
Nguyên tắc
Một kênh truyền tốc độ cao, song
công tách thành nhiều kênh nhỏ
theo TDM
Một số các thiết bị nối vào các kênh
bằng các công tắc (bán dẫn)
Trong khe thời gian của mỗi kênh,
sẽ có hai công tắc được đóng, một
cho nguồn, một cho đích
Nguồn và đích sử dụng khe thời
gian để truyền tin (1 đơn vị dữ liệu, 1
bít)
Thời gian truyền tin< khe thời gian
Ví dụ 6 khe thời gian 5 µ s, độ trễ
0,01 µ s
Trang 708/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 7
Tín hiệu điều khiển
Trao đổi thông tin với thuê bao (chuông, quay số, tín
hiệu bận,…)
Chuyển địa chỉ nút đến các nút chuyển mạch
Thông báo thất bại thiết lập kênh
Thông báo kết thúc kênh
Truyền thông tin về thời gian sử dụng
Truyền thông tin về các đường truyền
Truyền thông tin về sự cố
Truyền thông tin điều khiển các thiết bị đặc biệt
Các loại tín hiệu điều khiển
Kiểm soát: thông tin về trạng thái của thiêt bị
Địa chỉ
Trang 8Ví dụ:
gọi điện cùng 1 tổng đài
Một ĐT được nhấc Tổng đài được thông báo và phát tín
hiệu dial tone báo sẵn sàng
Quay số: Số ĐT được chuyển đến tổng đài
Nếu ĐT gọi đến ko bận, gửi tín hiệu chuông đến
Nếu ko gửi tín hiệu bận đến ĐT gọi đi
Nếu ko nối được với ĐT gọi đến, gửi thông báo cho người
gọi
ĐT gọi đến được nhấc, tổng đài được thông báo
Thông tin về ĐT nhấc truyền qua tổng đài đến ĐT gọi
Nếu không cùng tổng đài
Tổng đài căn cứ vào số ĐT, gửi số ĐT đến 1 tổng đài trung
gian
tổng đài trung gian chọn tổng đai tiếp theo
Gửi số ĐT cho tổng đài người nghe
Tín hiệu nhấc máy gửi ngược lại tổng đài người gọi
Trang 908/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 9
Tín hiệu điều khiển-điện thoại
Trang 10Truyền tín hiệu điều khiển
Giữa thuê bao-tổng đài
Dùng kênh truyền riêng
Kênh truyền đi cùng
Kênh truyền riêng
Mạng tín hiệu điều khiển
– Trung tâm điều khiển
Trang 1108/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 11
Chương 6B: Kỹ thuật chuyển mạch gói
Nguyên tắc chuyển mạch gói
Chọn đường
Kiểm soát tắc nghẽn
Phân mảnh
Trang 12Nguyên tắc chuyển mạch gói
Kết nối máy tính/mạng: phần lớn thời gian không có
dữ liệu trao đổi
Tốc độ trao đổi của các trạm khác nhau
Chuyển mạch kênh không còn thích hợp
Chuyển mạch gói
Thông tin chia thành nhiều gói tin
Gói tin+thông tin điều khiển được chuyển tiếp từ nguồn đến đích qua các nút trung gian
Tại các nút trung gian, các gói tin được nhận, lưu trữ,
chuyển đến nút tiếp theo
Ưu điểm
Sử dụng hiệu quả đường truyền
Hai trạm nguồn đích không nhất thiết có cùng tốc độ gửi và
nhận tin
Trang 1308/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 13
Kỹ thuật chuyển mạch gói
Nguồn
chia thông tin thành các gói tin
Bổ sung thông tin điều khiển
Chuyển các gói tin này qua
Chuyển mạch kênh ảo
Thiết lập kênh ảo
Chọn đường khi thiết lập kênh ảo
Chuyển mạch gói
Chọn đường cho từng gói tin
Không thiết lập kết nối
Chuyển mạch kênh ảo
Nhanh (không phải chọn đường)
Tin cậy (kiểm tra lỗi) ở
các nút trung gian, đảm bảo thứ tự các gói tin
Chuyển mạch gói
Không cần thiết lập kênh
Mềm dẻo (các gói tin có
thể chọn đường khác nhau)
Thứ lỗi (khi có sự cố,
chọn đường khác)
Trang 14Độ lớn của gói tin
Trang 1508/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 15
So sánh các kỹ thuật chuyển mạch
Trang 16Mạch trong và mạch ngoài
Trang 1708/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 17
Tính toán đường đi :
các giải thuật tính giá nhỏ nhất, tìm đường đi tối ưu
trên đồ thị
Giá có thể là độ trễ, số nút trung gian, …
Trang 18Giải thuật Flooding
Chuyển gói tin nhận được ra tất cả các cổng còn lại
Số lượng khổng lồ các bản sao của một gói tin
Quảng bá chọn lọc các gói tin
Dùng cho các mạng không tin cậy, đòi hỏi tốc
độ cao, tải nhẹ
Trang 1908/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 19
Chọn đường bằng vector khoảng cách
số gói tin trong hàng đợi
Mỗi bộ chọn đường biết
rõ khoảng cách tới các nút/ bộ chọn đường lân cận
Sau một khoảng thời
gian xác định, các bộ chọn đường
trao đổi lẫn nhau các bảng chọn đường
Trang 20Chọn đường bằng vector khoảng cách-02
Trang 2108/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 21
Chọn đường bằng vector khoảng cách-03
Trang 22Chọn đường bằng trạng thái liên kết
Tìm hiểu các nút xung quanh (địa chỉ mạng)
Thực hiện khi khởi động, gửi một gói tin HELLO cho các nút lân cận
Đo độ trễ đến các nút xung quanh
Sau những khoảng thời gian xác định gửi gói tin ECHO
Đóng gói thông tin thu được thành gói tin
Kiểm tra xem gói tin có mới không (Số TT+ nút nguồn)
Nếu mới-> truyền ra tất cả các lân cận
Nếu không: hủy bỏ
Tính toán đường đi ngắn nhất đến các nút khác
Dùng giải thuật tối ưu thông thường
Trang 2308/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 23
Chọn đường bằng trạng thái liên kết-01
Trang 24Chọn đường phân cấp
Các bộ chọn đường tham gia mạng được chia thành
các vùng
Từ một bộ chọn đường nằm trong một vùng, để đi đến
các bộ chọn đường thuộc một vùng khác, dùng chung một trạm trung gian tiếp theo
Trong các bảng chọn đường, các dòng liên quan đến
một vùng được thay bằng một dòng duy nhất
Như vậy kích thước các bảng chọn đường sẽ giảm
bớt, nhưng có khả năng đường đi được chọn không phải là tối ưu
Trang 2508/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 25
Chọn đường phân cấp
Trang 26Chọn đường cho máy di động-01
Trang 2708/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 27
Chọn đường cho máy di động-02
Trang 28Kiểm soát tắc nghẽn
Tắc nghẽn:
số lượng gói tin trong mạng
vượt quá mức cho phép
Các bộ chọn đường mất các
gói tin, các nút nguồn gửi lại
các gói tin
Số lượng gói tin trong mạng
ngày càng tăng, nhưng không
có gói tin nào đến nơi
Phân biệt kiểm soát tắc
nghẽn và kiểm soát luồng dữ
liệu
Kiểm soát tắc nghẽn: tất cả các
thao tác, cố găng đảm bảo
mạng có một thông lượng cho
trước
Kiểm soát luồng dữ liệu: liên
quan đến 1 liên kết, đảm bảo
để nút gửi hoạt động nhanh
không làm quá tải nút nhận
Trang 2908/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 29
Nguyên tắc chung
Tắc nghẽn xảy ra khi yêu cầu truyền tin vượt quá khả năng của mạng
Có hai cách giải quyết
Bổ sung tài nguyên mạng
Giảm nhu cầu truyền tin
Trang 30Quản lí tắc nghẽn: Chuyển mạch kênh ảo
Loại các nút trung gian bị tắc nghẽn ra khỏi CSDL
Thiết lập đường đi trên cơ sở các thông tin mới, chỉ sử dụng các nút không bị
tắc nghẽn
Hoặc
Lưu trữ toàn bộ các thông tin về trạng thái của các bộ chọn đường bao gồm
Bộ đệm rỗi
Thông lượng, độ trễ của các liên kết tại mỗi nút trung gian
Dựa trên các thông tin trên, chọn ra một đường đi theo yêu cầu
Nói chung, luôn luôn có tình trạng lãng phí đường truyền
Trang 3108/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 31
Quản lí tắc nghẽn: Chuyển mạch kênh ảo
Loại các nút trung gian bị tắc nghẽn ra khỏi CSDL
Thiết lập đường đi trên cơ sở các thông tin mới, chỉ
Dựa trên các thông tin trên, thỏa thuận chọn ra một
đường đi theo yêu cầu
Nói chung, luôn luôn có tình trạng lãng phí đường
truyền
Trang 32Quản lí tắc nghẽn: Chuyển mạch gói
Nguyên tắc: cung cấp thông tin cho trạm nguồn để giảm bớt tải
– Bit cảnh báo trong phần báo nhận
– Gói tin riêng rẽ
Có thể báo trực tiếp
Nút nguồn sẽ thực hiện các thao tác giảm thông lượng truyền dữ liệu
Chỉ khi nào nhận được một gói tin không trong trạng thái cảnh báo, nút
nguồn mới tăng dần dần thông lượng
Có thể báo gián tiếp
Nút đích báo cho nút kề nút đích giảm thông lượng Khi đó bộ đệm của nút
kề tăng lên -> báo cho nút kề cho đến nút nguồn
Trang 3308/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 33
Quản lí tắc nghẽn-mạng chuyển mạch gói
Trang 34Phân mảnh
Vì sao phải phân mảnh
Thông tin đi qua nhiều mạng với giao thức tầng
1, 2 khác nhau
Các giao thức này hỗ trợ kích thước thông tin (gói tin, phân đoạn) khác nhau
Trang 3508/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 35
Phân mảnh trong suốt
với mỗi một mạng có kích thước gói tin nhỏ
Các gói tin đi ra luôn luôn đi qua một nút
Khi đi vào mạng, các gói tin được phân mảnh
Khi ra khỏi mạng, các gói tin được kết hợp lại với
nhau thành gói tin ban đầu
Phân mảnh thực hiện bằng 1 bít bổ sung đánh dấu
phân mảnh cuối cùng
Đánh giá
Chọn đường không mềm dẻo
nếu đường đi qua nhiều mạng có kích thước gói tin
khác nhau phân mảnh và hợp nhiều lần
Trang 36Phân mảnh không trong suốt
Mỗi khi đi vào một mạng có kích thước nhỏ
Phân mảnh gói tin
Chuyển các phân mảnh như những gói tin độc lập
Hợp các gói tin tại đích
Cần đánh số các gói tin nguyên bản
Đánh số các thông tin chứa trong từng phân mảnh
Đánh số thông thường-> vấn đề khi gửi lại
Trang 3708/09/14 @Hà Quốc Trung 2004 Chương 6: Kỹ thuật chuyển mạch 37
Phân mảnh
Trang 38Không phân mảnh
Dùng các gói tin nhỏ nhất có thể đi qua tất cả các mạng