- Nêu được các đặc tính cơ bản của quá trình phóng xạ.. - Viết được hệ thức của định luật phóng xạ.. - Nêu được một số ứng dụng của các đồng vị phóng xạ.. a Chuẩn bị của GV: Một số bảng,
Trang 1Vật lí lớp 12 - Tiết: 0 PHÓNG XẠ
1 Mục tiêu:
a) Về kiến thức:
- Nêu được hạt nhân phóng xạ là gì
- Nêu được các đặc tính cơ bản của quá trình phóng
xạ
- Viết được hệ thức của định luật phóng xạ Định nghĩa được chu kì bán rã và hằng số phân rã
- Nêu được một số ứng dụng của các đồng vị phóng
xạ
b) Về kỹ năng:
c) Về thái độ:
2 Chuẩn bị của GV và HS:
Trang 2a) Chuẩn bị của GV: Một số bảng, biểu về các hạt
nhân phóng xạ; về 3 họ phóng xạ tự nhiên
b) Chuẩn bị của HS:
3 Tiến trình bài dạy:
Hoạt động 1 ( phút): Kiểm tra bài cũ
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản
Hoạt động 2 ( phút): Tìm hiểu về hiện tượng phóng
xạ
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản
- Thông báo định
nghĩa phóng xạ
- HS ghi nhận định nghĩa hiện tượng phóng xạ
I Hiện tượng phóng xạ
1 Định nghĩa
(Sgk)
Trang 3- Y/c HS đọc Sgk
và nêu những
dạng phóng xạ
- Bản chất của
phóng xạ và
tính chất của nó?
- Hạt nhân
226
viết phương trình?
- HS nêu 4 dạng
+
- HS nêu bản chất và tính chất
88Ra 86Rn 2He Hoặc:
- HS đọc Sgk để
2 Các dạng phóng xạ
Z X ZY He
Dạng rút gọn:
4 2
Z X ZY
- Tia là dòng
2He
chuyển động với vận tốc
được chừng vài cm trong không khí và chừng vài m trong vật rắn
Trang 4- Bản chất của
- Thực chất trong
theo phản hạt của
khối lượng rất
nhỏ, không mang
điện, chuyển động
với tốc độ c
Cụ thể:
0n 1p1e 0
- Hạt nhân
14
viết phương trình?
- Bản chất của
trình bày
6C 7N 1e 0
- HS đọc Sgk để trình bày
dòng êlectron
( 0
1e
Z XZY e
Dạng rút gọn:
1
Z X Z Y
dòng pôzitron (0
1e)
Z XZY e
Dạng rút gọn:
1
Z X Z Y
Trang 5- Thực chất trong
theo hạt nơtrino
(0
rất nhỏ, không
mang điện,
chuyển động với
tốc độ c
Cụ thể:
1p 0n 1e 0
- Hạt nhân
12
viết phương trình?
tính chất gì?
- Trong phóng xạ
7N 6C 1e 0
- HS nêu các tính chất của tia
- và +
chuyển động với tốc độ c, truyền được vài mét trong không khí và vài mm trong kim loại
- Phóng xạ là phóng xạ đi kèm phóng xạ
- và +
- Tia đi được vài mét trong bêtông và vài
Trang 6- và +, hạt nhân
con sinh ra ở trạng
thái kích thích
trạng thái có mức
năng lượng thấp
hơn và phát ra bức
xạ điện từ , còn
gọi là tia
cm trong chì
Hoạt động 3 ( phút): Tìm hiểu về định luật phóng xạ
Hoạt động của GV Hoạt động
của HS
Kiến thức cơ
bản
- Y/c HS đọc Sgk và
nêu các đặc tính của
quá trình phóng xạ
- HS đọc Sgk
để trả lời
II Định luật phóng xạ
1 Đặc tính của quá trình phóng xạ
a Có bản
Trang 7- Gọi N là số hạt
nhân ở thời điểm t
Tại thời điểm t + dt
số hạt nhân còn
lại N + dN với dN <
0
Số hạt nhân phân
rã trong thời gian dt
là bao nhiêu?
Số hạt nhân đã
phân huỷ -dN tỉ lệ
với đại lượng nào?
Là -dN
- Khoảng thời gian dt và với
số hạt nhân N trong mẫu phóng xạ: -dN
= Ndt
chất là một quá trình biến đổi hạt nhân
b Có tính tự
phát và không điều khiển
được
c Là một quá
trình ngẫu
nhiên
2 Định luật phân rã
phóng xạ
- Xét một mẫu phóng xạ ban đầu
Trang 8- Gọi N0 là số hạt
nhân của mẫu phóng
xạ tồn tại ở thời
điểm t = 0 muốn
tìm số hạt nhân N
tồn tại lúc t > 0 ta
phải làm gì?
N
N t
-t
0
| |
ln
| |
t
N
t N N e N
- Chu kì bán rã là
gì?
0
0
1
N
N N e e
T = ln2
dN
dt
N
0 0
N
dN
dt
- HS đọc Sgk
để trả lời và ghi nhận công thức xác định chu kì bán rã
- Theo quy luật phân rã:
nhân ban đầu + N số hạt nhân còn lại sau thời gian
t
0
t
N N e
Trong đó là một hằng số dương gọi là
hằng số phân
rã, đặc trưng
cho chất phóng xạ đang xét
Trang 9ln 2 0, 693
T
- Chứng minh rằng,
sau thời gian t = xT
thì số hạt nhân
phóng xạ còn lại là
0
2x
N
N
- Y/c HS đọc Sgk về
độ phóng xạ, và
t
H H e
0 0
t t
N
e
Trong đó,
ln 2
T
t t
khi t = xT
2x
N
N
3 Chu kì bán
rã (T)
- Chu kì bán
rã là thời gian qua đó số
lượng các hạt nhân còn lại 50% (nghĩa là phân rã 50%)
ln 2 0, 693
T
- Lưu ý: sau
thời gian t =
Trang 10xT thì số hạt nhân phóng
xạ còn lại là:
0
2x
N
N
4 Độ phóng
xạ (H) (Sgk)
Hoạt động 4 ( phút):
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản
Hoạt động 5 ( phút):
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản
Trang 11Hoạt động 6 ( phút): Giao nhiệm vụ về nhà
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản
- Nêu câu hỏi và
bài tập về nhà
- Yêu cầu: HS
chuẩn bị bài sau
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Ghi những chuẩn bị cho bài sau
IV RÚT KINH NGHIỆM