Hướng dẫn SQL & XQuery cho IBM DB2, Phần 5: So sánh dữ liệu pptx

Hướng dẫn SQL & XQuery cho IBM DB2, Phần 5: So sánh dữ liệu Sử dụng các truy vấn nâng cao để so sánh dữ liệu Jessica Cao, Chuyên viên phát triển các công cụ đào tạo, IBM Bruce Creighto

Hướng dẫn SQL & XQuery cho IBM DB2,

Phần 5: So sánh dữ liệu

Sử dụng các truy vấn nâng cao để so sánh dữ liệu

Jessica Cao, Chuyên viên phát triển các công cụ đào tạo, IBM

Bruce Creighton, Chuyên viên lập kế hoạch các phần kỹ năng, IBM

Pat Moffatt, Giám đốc Chương trình quản lý thông tin, Sáng kiến học đường, IBM

Tóm tắt: Hướng dẫn này mô tả các truy vấn để so sánh dữ liệu trong một cơ sở

dữ liệu IBM® DB2® Điều này được thực hiện bằng các biểu thức CASE hoặc các truy vấn con Hướng dẫn này là Phần 5 của loạt bài hướng dẫn SQL &

XQuery cho IBM DB2

Trước khi bạn bắt đầu

Về loạt bài này

Loạt bài hướng dẫn này dạy các chủ đề SQL từ cơ bản đến nâng cao và các chủ đề XQuery cơ bản Nó cũng chỉ ra cách diễn đạt các câu hỏi nghiệp vụ thường gặp bằng các truy vấn cơ sở dữ liệu sử dụng các câu truy vấn SQL hay các câu truy vấn XQuery Những người phát triển ứng dụng và những người quản trị cơ sở dữ liệu có thể sử dụng hướng dẫn này để nâng cao các kỹ năng truy vấn cơ sở dữ liệu của mình Các thành viên tham gia sáng kiến học đường IBM có thể sử dụng loạt hướng dẫn này như một phần trong chương trình giảng dạy cơ sở dữ liệu của họ

Tất cả các ví dụ trong bài này là dựa trên Aroma, một cơ sở dữ liệu mẫu chứa các

dữ liệu doanh thu về các sản phẩm cà phê và chè đã bán trong các cửa hàng trên khắp nước Mỹ Mỗi ví dụ gồm có ba phần:

 Một câu hỏi kinh doanh dưới dạng ngôn ngữ thường ngày

 Một hoặc nhiều ví dụ truy vấn , được biểu diễn bằng SQL hay Xquery

 Một bảng các kết quả trả về từ cơ sở dữ liệu

Hướng dẫn này được thiết kế để cho phép các học viên học tập ngôn ngữ SQL và XQuery Cũng như học bất cứ cái gì khác, việc bổ sung thêm các bài tập thực hành

là rất quan trọng Dữ liệu và các định nghĩa bảng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các bài tập thực hành này

Đối với các sinh viên sử dụng tài liệu này như một phần của khoá học, hãy nhận từ thầy hướng dẫn của mình các chỉ dẫn để kết nối tới cơ sở dữ liệu Aroma và tìm hiểu mọi sự khác biệt giữa hướng dẫn và cài đặt tại máy cục bộ của mình

Hướng dẫn này được viết cho DB2 9 Express-C trên nền UNIX®, Linux® và Windows® (trước đây gọi là Viper)

Về hướng dẫn này

Hướng dẫn này thảo luận về các truy vấn dùng để so sánh dữ liệu trong một cơ sở

dữ liệu DB2 của IBM Nó bắt đầu bằng cách minh họa vấn đề mà người viết truy vấn phải đối phó: cách sử dụng SQL để trả về một bảng tính hay báo cáo "tổng hợp" chứ không phải một tập hợp kết quả tiêu chuẩn, sắp xếp theo thứ tự thẳng đứng rất khó đọc Vấn đề này được giải quyết bằng các biểu thức CASE hoặc các truy vấn phụ

Giải pháp CASE, được giới thiệu đầu tiên, là một cách đơn giản và ngắn gọn để so sánh các nhóm các giá trị tương tự nhau Tiếp theo sẽ trình bày một vài ví dụ của mệnh đề FROM và các truy vấn phụ của danh sách chọn lựa Các truy vấn phụ này

có thêm giá trị ở chỗ có thể vừa so sánh dữ liệu từ các nhóm khác nhau và vừa gồm các tính toán đối với các giá trị được so sánh, ví dụ như là các phần trăm đóng góp trong các thời hạn đã cho

Hướng dẫn này mô tả các truy vấn phụ được tuyên bố như là các điều kiện trong mệnh đề WHERE, có ích cho các truy vấn so sánh đơn giản Phần cuối cùng cũng

mô tả các thuộc tính ALL, EXISTS, và SOME hoặc ANY Các thuộc tínhnày có thể được dùng để biểu diễn các điều kiện đối với kết quả của truy vấn phụ

Kết nối tới một cơ sở dữ liệu

Bạn cần kết nối tới một cơ sở dữ liệu trước khi có thể sử dụng các câu lệnh SQL

để truy vấn hay xử lý dữ liệu Lệnh CONNECT kết hợp một kết nối cơ sở dữ liệu với một tên người sử dụng

Thông qua người hướng dẫn tìm ra tên cơ sở dữ liệu bạn cần nối tới Đối với loạt bài này, tên cơ sở dữ liệu là aromadb

Để kết nối tới cơ sở dữ liệu aromadb, gõ lệnh sau đây vào trong bộ xử lý dòng lệnh DB2:

CONNECT TO aromadb USER userid USING password

Thay thế "userid" và "password" bằng số ID và mật khẩu của người sử dụng mà bạn đã nhận được từ thầy hướng dẫn Nếu máy không hỏi userid và password thì chỉ cần gõ vào lệnh sau đây:

CONNECT TO aromadb

Thông điệp sau báo cho bạn biết rằng đã tạo kết nối thành công:

Database Connection Information

Database server = DB2/NT 9.0.0

SQL authorization ID = USERID

Local database alias = AROMADB

Khi đã kết nối được, bạn có thể bắt đầu sử dụng cơ sở dữ liệu

So sánh dữ liệu bằng câu hỏi SQL

Câu hỏi

So sánh doanh thu của cà phê đóng gói tại các cửa hàng ở vùng phía Tây trong năm 2004 ra sao?

WHERE a.mktkey = b.mktkey

AND b.storekey = f.storekey

AND c.perkey = f.perkey

AND d.classkey = e.classkey

AND d.classkey = f.classkey

AND d.prodkey = f.prodkey

AND region like 'West%'

AND year = 2004

AND class_type = 'Pkg_coffee'

GROUP BY store_name, prod_name

ORDER BY store_name, prod_name;

Kết quả

STORE_NAME PROD_NAME SALES

Cupertino Coffee Supply Demitasse Ms 3936.50

Instant Coffee NA Lite 3740.00

Một truy vấn so sánh đơn giản

Bạn có thể liệt kê doanh thu của một nhóm các sản phẩm tại các cửa hàng cụ thể bằng một lệnh SELECT đơn giản, nhưng định dạng của bảng kết quả làm cho các giá trị khó so sánh được Ví dụ, tập hợp kết quả của phần trên cho thấy cà phê La Antigua đã bán ra tại một vài cửa hàng trong vùng phía tây, nhưng các con số này rất khó tách ra

Loại dữ liệu này sẽ dễ so sánh hơn nhiều khi nó được định dạng như một bảng tính Có hai cách để tạo ra một báo cáo bảng tính, hay báo cáo "tổng hợp": sử dụng các biểu thức CASE hay các truy vấn phụ Các ví dụ tiếp sau trong hướng dẫn này minh họa cả hai phương pháp viết các truy vấn so sánh

Về truy vấn

Ví dụ truy vấn trả về các số doanh thu năm 2004 của các sản phẩm cà phê đóng gói bán tại mỗi cửa hàng trong vùng phía tây, nhưng định dạng của dữ liệu kết quả làm cho nó trở nên khó so sánh các con số theo từng sản phẩm, theo từng cửa hàng với nhau

Sử dụng các biểu thức CASE

Câu hỏi

So sánh doanh thu của cà phê đóng gói tại các cửa hàng ở vùng phía Tây trong năm 2004 như thế nào?

then dollars else 0 end) AS Cupertino,

SUM(CASE WHEN store_name = 'Roasters, Los Gatos'

then dollars else 0 end) AS RoastLG,

SUM(CASE WHEN store_name = 'San Jose Roasting Company'

then dollars else 0 end) AS SJRoastCo,

SUM(CASE WHEN store_name = 'Java Judy''s' then dollars else 0 end) AS JavaJudy,

SUM(CASE WHEN store_name = 'Instant Coffee' then dollars else 0 end) AS Instant

WHERE a.mktkey = b.mktkey

AND b.storekey = f.storekey

AND c.perkey = f.perkey

AND d.classkey = e.classkey

AND d.classkey = f.classkey

AND d.prodkey = f.prodkey

AND region LIKE 'West%'

Một giải pháp để so sánh dữ liệu: các biểu thức CASE

Một cách hiệu quả và ngắn gọn để hiển thị các giá trị so sánh theo một định dạng

bảng tính dễ đọc là sử dụng các biểu thức CASE trong danh sách chọn lựa Mỗi

phép tính CASE đánh giá một biểu thức đã chỉ rõ và cung cấp một giá trị khác

nhau, phụ thuộc vào một điều kiện nhất định có được đáp ứng hay không

Cú pháp CASE

Nói chung, bạn xây dựng một truy vấn so sánh CASE bằng cách chỉ rõ những ràng

buộc trên toàn bộ miền mà trên đó các kết quả được sinh ra trong mệnh đề

WHERE của truy vấn chính hay là truy vấn ngoài Sau đó, bạn phân chia kết quả

thành các tập con với một biểu thức CASE trong danh sách lựa chọn:

CASE WHEN search_condition THEN result1 ELSE result2

END AS col_alias

search_condition Một điều kiện lôgíc được đánh giá đúng hay sai

result1 Một giá trị được dùng khi search_condition là đúng

result2 Một giá trị mặc định khi search_condition là sai

Chú ý quan trọng: Một biểu thức CASE có thể ở một trong hai dạng: đơn giản hay có tìm kiếm Ví dụ này sử dụng dạng có tìm kiếm Để biết thêm

chi tiết, tham khảo SQL Reference Guide (Hướng dẫn tham khảo SQL)

Về truy vấn

Truy vấn này đặt ra cùng một câu hỏi kinh doanh giống như truy vấn trước trong hướng dẫn này Tuy nhiên, trong trường hợp này biểu thức CASE được dùng để tạo ra sáu cột khác nhau trong tập hợp kết quả Tập hợp kết quả này có chứa tổng các giá trị đôla, một cột cho mỗi cửa hàng

Sử dụng các truy vấn phụ trong mệnh đề FROM

Câu hỏi

Doanh thu sản phẩm tại San Jose trong tháng Giêng 2004 so với doanh thu sản phẩm này hàng năm trong cùng thành phố trong cùng năm là như thế nào?

Ví dụ truy vấn

SELECT sales1.product, jan_04_sales, total_04_sales

WHERE a.prodkey = b.prodkey

AND a.classkey = b.classkey

AND c.perkey = b.perkey

AND d.storekey = b.storekey

AND c.year = 2004

AND c.month = 'JAN'

AND d.city LIKE 'San J%'

GROUP BY a.prod_name) AS sales1(product, jan_04_sales)

aroma.store d

WHERE a.prodkey = b.prodkey

AND a.classkey = b.classkey

AND c.perkey = b.perkey

AND d.storekey = b.storekey

AND c.year = 2004

AND d.city LIKE 'San J%'

GROUP BY a.prod_name) AS sales2(product,

Aroma Sheffield Steel Teapot 120.00 1122.00

Aroma baseball cap 7.95 2960.15

French Press, 2-Cup 104.65 1196.00

Một giải pháp linh hoạt hơn: Các truy vấn phụ trong mệnh đề FROM

Một truy vấn phụ là biểu thức truy vấn bất kỳ trong dấu ngoặc xuất hiện bên trong

câu hỏi khác Một truy vấn phụ đôi khi được gọi là một truy vấn bên trong Truy vấn bên trong hoạt động bên trong truy vấn phía ngoài, hay như là truy vấn con của một truy vấn cha mẹ

Về truy vấn

Một giá trị thường được so sánh với một tổng của một tập hợp các giá trị Ví dụ

truy vấn so sánh doanh thu sản phẩm ở San Jose trong tháng Giêng 2004 với doanh thu ở San Jose suốt cả năm 2004 Loại truy vấn này yêu cầu các phép gộp hỗn hợp; bởi vậy, không thể viết loại truy vấn đó bằng các biểu thức CASE vì biểu

thức CASE phải hoạt động theo các giá trị bên trong một nhóm đơn hay một phạm

vi Thay vào đó, các truy vấn phụ trong mệnh đề FROM được dùng để thực hiện

so sánh

Chú ý quan trọng: Bất kỳ truy vấn nào mà có thể được biểu diễn như một truy vấn phụ trong mệnh đề FROM cũng có thể được biểu diễn như một truy vấn phụ trong danh sách chọn lựa, như sẽ cho thấy ở phần sau trong hướng dẫn này

Các lưu ý về cách dùng

Ví dụ truy vấn dựa vào tính linh hoạt của biểu thức truy vấn trong SQL tiêu chuẩn

để kết nối các kết quả của hai truy vấn phụ Để biết thêm thông tin chi tiết về các

biểu thức truy vấn, xem SQL Reference Guide

Các bảng dẫn xuất từ kết quả đánh giá của các truy vấn phụ có thể được kết nối với các tham chiếu bảng khác Với mục đích này, một truy vấn phụ trong mệnh đề FROM phải có một tên tương quan Ví dụ, các truy vấn phụ trong ví dụ này được đánh giá thành các bảng sau đây:

sales1(product, jan_04_sales)

sales2(product, total_04_sales)

Phép nối các bảng này (qua cột Product) tạo ra một bảng phát sinh không tên có

ba cột, là nguồn của ba mục của danh sách chọn lựa trong truy vấn chính:

product, jan_04_sales, total_04_sales

Thực hiện các tính toán và các so sánh

Câu hỏi

Doanh thu sản phẩm trong Tháng Giêng 2004 tại San Jose chiếm bao nhiêu phần trăm của doanh thu sản phẩm hàng năm trong cùng thành phố? Mười sản phẩm bán chạy nhất theo tỷ lệ phần trăm đó là gì?

Ví dụ truy vấn

SELECT sales1.product, jan_04_sales, total_04_sales,

DEC((100.00 * jan_04_sales/total_04_sales),7,2) AS

pct_of_04

FROM

(SELECT a1.prod_name, SUM(dollars)

FROM aroma.product a1,

aroma.sales b1,

aroma.period c1,

aroma.store d1

WHERE a1.prodkey = b1.prodkey

AND a1.classkey = b1.classkey

AND c1.perkey = b1.perkey

AND d1.storekey = b1.storekey

AND c1.year = 2004

AND c1.month = 'JAN'

AND d1.city LIKE 'San J%'

GROUP BY a1.prod_name) AS sales1(product, jan_04_sales)

,

(SELECT a2.prod_name, SUM(dollars)

FROM aroma.product a2,

aroma.sales b2,

aroma.period c2,

aroma.store d2

WHERE a2.prodkey = b2.prodkey

AND a2.classkey = b2.classkey

AND c2.perkey = b2.perkey

AND d2.storekey = b2.storekey

AND c2.year = 2004

AND d2.city LIKE 'San J%'

GROUP BY a2.prod_name) AS sales2(product,

total_04_sales)

WHERE sales1.product = sales2.product

ORDER BY pct_of_04 DESC

FETCH FIRST 10 ROWS ONLY;

Kết quả

PRODUCT JAN_04_SALES TOTAL_04_SALES PCT_OF_04

Espresso Machine Italiano 899.55 4397.80 20.45

Aroma Sheffield Steel Teapot 120.00 1122.00 10.69

Các tính toán với các truy vấn phụ của mệnh đề FROM

Tập hợp kết quả của một truy vấn so sánh có thể được sử dụng như dữ liệu nguồn cho các tính toán khác nhau Ví dụ, một tổng doanh thu hàng tháng của một sản

phẩm có thể được biểu diễn như phần đóng góp trong doanh thu hàng năm với

cách tính toán tỷ lệ phần trăm đơn giản:

100.00 * monthly_sales / annual_sales

Các truy vấn phụ trong mệnh đề FROM có thể dùng để tính toán các tỷ lệ phần trăm hay phần đóng góp theo thị trường, theo sản phẩm và theo các khoảng thời gian

Về truy vấn

Dựa vào ví dụ trước, truy vấn này tính toán các số doanh thu hàng tháng cho từng sản phẩm ở San Jose như phần đóng góp hoặc tỷ lệ phần trăm của doanh thu hàng năm của sản phẩm đó trong cùng thành phố Tập hợp kết quả có thể tạo ra một

danh sách xếp hạng dựa vào quyết định sắp xếp của bạn

Các con số trong cột Pct_of_04 không tổng cộng thành 100 vì các con số này

tương ứng với tỷ lệ phần trăm của một tháng trong một năm cho doanh thu của mỗi sản phẩm riêng lẻ, không phải tỷ lệ phần trăm của doanh thu hàng tháng trong toàn bộ doanh thu hàng năm

Biểu đồ này cho thấy doanh thu trong tháng Giêng chiếm một vài phần trăm của doanh thu suốt cả năm Ví dụ, các ấm chè được bán trong tháng Giêng

chiếm10.69% của tổng doanh thu ấm chè năm

Sử dụng các truy vấn phụ trong danh sách SELECT

Câu hỏi

Trong những ngày nào của tháng Mười Hai năm 2005 có các số doanh thu Lotta Latte tại công ty Roasting San Jose thấp hơn số doanh thu trung bình hàng ngày của cùng sản phẩm tại cùng cửa hàng trong tháng Mười Hai 2004? Hiển thị trung bình hằng ngày cho năm 2004 theo một cột riêng

WHERE a.prodkey = b.prodkey

AND a.classkey = b.classkey

AND c.perkey = b.perkey

AND d.storekey = b.storekey

AND year = 2004

AND month = 'DEC'

AND store_name = 'San Jose Roasting Company' AND prod_name LIKE 'Lotta%') AS avg_04 FROM aroma.product a,

aroma.sales b,

aroma.period c,

aroma.store d

WHERE a.prodkey = b.prodkey

AND a.classkey = b.classkey

AND c.perkey = b.perkey

AND d.storekey = b.storekey

AND prod_name LIKE 'Lotta%'

AND store_name = 'San Jose Roasting Company' AND year = 2005

AND month = 'DEC'

AND dollars <

(SELECT AVG(dollars)

FROM aroma.product a,

aroma.sales b,

aroma.period c,

aroma.store d

WHERE a.prodkey = b.prodkey

AND a.classkey = b.classkey

AND c.perkey = b.perkey

AND d.storekey = b.storekey

AND year = 2004

AND month = 'DEC'

AND store_name = 'San Jose Roasting

Company'

AND prod_name LIKE 'Lotta%');

Kết quả

PROD_NAME STORE_NAME DATE SALES_05 AVG_04

Lotta Latte San Jose Roasting Company Dec 8, 2005 153.00 154.72

Lotta Latte San Jose Roasting Company Dec 27, 2005 144.50 154.72