Rắc rối với mỡ trong máu Một chị phóng viên truyền hình xinh đẹp đã hốt hoảng thổ lộ: “Máy đo cho biết trong người em mỡ nhiều quá!” Một số bác sĩ cũng đau khổ thú nhận bị tăng mỡ tron
Trang 1Rắc rối với mỡ trong máu
Một chị phóng viên truyền hình xinh đẹp đã hốt hoảng thổ lộ:
“Máy đo cho biết trong người em mỡ nhiều quá!” Một số bác
sĩ cũng đau khổ thú nhận bị tăng mỡ trong máu Gan nhiễm
mỡ, tăng mỡ máu, tỷ lệ mỡ cao… là những cụm từ chúng ta
thường nghe sau một đợt kiểm tra sức khoẻ
Trang 2Một trong những cách đơn
giản giúp giảm nguy cơ
tăng mỡ máu là chế biến
thức ăn dưới dạng hấp,
luộc, kho, (ảnh chỉ mang
tính minh hoạ) Ảnh: Trí
Trang 3Có thể nói cứ ba người là có một gặp
rắc rối với mỡ trong máu Không đợi
đến tuổi trung niên, cũng không chờ đến lúc thừa cân béo phì,
nạn “rối loạn lipit máu” đã xuất hiện ở cả những người trẻ có vóc
dáng bình thường
Mỡ trong máu tăng: rất đáng sợ
Tăng mỡ trong máu còn gọi là tình trạng rối loạn lipit máu Các
loại lipit trong cơ thể bao gồm: triglyceride, phospholipid và
cholesterol Có 10% triglyceride được tổng hợp ở gan và mô mỡ,
90% còn lại có nguồn gốc từ thức ăn Cholesterol có hai nguồn
gốc: 30% ngoại sinh từ các thức ăn có nguồn gốc động vật và
Dũng
Trang 470% nội sinh do gan tổng hợp Cholesterol trong máu bao gồm:
VLDL, IDL, LDL và HDL, trong đó chỉ cần quan tâm hai loại chính
là LDL và HDL LDL-cholesterol cung cấp cholesterol cho các mô,
khi LDL tăng cao sẽ làm tăng nguy cơ xơ vữa mạch, do đó LDL
được xem là cholesterol xấu HDL-cholesterol đóng vai trò chính
trong chuyên chở cholesterol thặng dư ra khỏi mạch máu, do đó
được xem là cholesterol tốt, có tác dụng bảo vệ tim mạch
Những mảng cholesterol khi lững lờ trôi trong mạch máu của
chúng ta, gặp nơi thích hợp sẽ lắng đọng, bám vào thành của các
mạch máu Những mảng xơ vữa này ngày càng nhiều làm cho
thành mạch máu trở nên cứng, giòn, mất tính đàn hồi mềm dẻo
và gây hẹp lòng mạch máu, làm dòng máu chảy yếu, giảm nuôi
Trang 5dưỡng các bộ phận cơ thể, ảnh hưởng đến hoạt động chức năng
của các cơ quan Quan trọng nhất là mạch máu não, tim, thận…
bị thiếu máu sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sức khoẻ Máu chảy yếu
làm tim phải cố gắng co bóp để thắng sức cản của mạch máu bị
xơ vữa, lâu dần có thể dẫn đến cao huyết áp và suy tim Mạch
máu não bị xơ vữa trở nên giòn và dễ vỡ trong cơn cao huyết áp,
cũng dễ bị tắc nghẽn bởi mảng xơ vữa làm não thiếu máu nuôi,
gây những cơn tai biến bất kỳ Mạch vành nuôi tim nếu bị xơ vữa
sẽ gây những cơn thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim rất dễ dẫn
đến tử vong Ngoài ra, mỡ máu cao cũng là một triệu chứng trong
hội chứng chuyển hoá với nguy cơ cao huyết áp, béo bụng và
tăng đường huyết (tiểu đường)
Trang 6Làm gì khi bị rối loạn mỡ máu?
Trước tiên, cần đạt và duy trì cân
nặng lý tưởng: BMI 20 – 22 kg/m2
(BMI = cân nặng (kg)/chiều cao2 (m));
ăn mỡ (lipit), cholesterol dưới
200mg/ngày Trong tự nhiên, lipit có nhiều loại: lipit bão hoà (mỡ
động vật, dầu dừa, dầu cọ ), lipit không no một nối đôi (dầu ôliu,
mỡ cá, hải sản, tảo ), lipit không no nhiều nối đôi (dầu bắp, dầu
hạt bông, dầu đậu nành, dầu mè…), người tăng mỡ máu nên hạn
chế lipit bão hoà Đặc biệt, người thừa cân béo phì, cao huyết áp,
tăng mỡ máu… nên chú ý lượng mỡ trong khẩu phần vì lipit cung
cấp nhiều năng lượng
Trang 7Có một số cách đơn giản giúp làm giảm lipit và cholesterol trong
khẩu phần: ăn thịt nạc, bỏ mỡ, bỏ da; không ăn đồ lòng phủ tạng,
óc; lòng đỏ trứng ăn hai cái/tuần Uống sữa tách béo (không béo,
sữa gầy) Hạn chế ăn thức ăn chiên, xào; chế biến thức ăn dưới
dạng hấp, luộc, kho, nướng Dùng ít bơ, margarine, dầu Tránh
ăn thức ăn mua tại nhà hàng Đọc kỹ thành phần thức ăn bán
sẵn Tăng khẩu phần trái cây, rau củ Hạn chế rượu (chỉ nên
uống một lon bia/ngày hay 30ml rượu vang), tuyệt đối cữ rượu
nếu có tăng triglyceride
Ngoài ra, cần tăng cường vận động, tập thể dục 30 phút/ngày, ít
nhất bốn lần/tuần Nên đi bộ khoảng 30 – 45 phút/ngày