Loạn dưỡng xương do suy thận pps

Thận suy không đảm bảo giữ đủ canxi và phốt pho trong máu dẫn tới loạn dưỡng xương.. Bệnh làm xương phát triển chậm đi và gây biến dạng xương, trong đó biến dạng dễ nhận thấy nhất là c

Loạn dưỡng xương do suy thận

Loạn dưỡng xương do suy thận là các bệnh về xương

xuất hiện khi bị suy thận Thận suy không đảm bảo

giữ đủ canxi và phốt pho trong máu dẫn tới loạn

dưỡng xương Trên 90% bệnh nhân suy thận phải lọc

máu bị mắc bệnh

“Kẻ phá hoại thầm lặng”

Đối với trẻ em, loạn dưỡng

xương do suy thận đặc biệt nguy

hiểm do xương của trẻ vẫn đang

trong giai đoạn phát triển Bệnh

làm xương phát triển chậm đi và

gây biến dạng xương, trong đó

biến dạng dễ nhận thấy nhất là

chân vòng kiềng hoặc chéo chữ

x, biến dạng này thường được

Chân vòng kiềng - biến

dạng điển hình trong

bệnh còi xương do suy

thận

gọi là chứng còi xương do suy thận Một hậu quả nặng

nề nữa của bệnh này là trẻ bị kém phát triển chiều cao,

đây là biểu hiện thường thấy ở trẻ đang lớn bị bệnh thận

Ở người lớn bị suy thận, những biến đổi do chứng loạn

dưỡng xương có thể bắt đầu từ rất nhiều năm trước khi

triệu chứng đầu tiên xuất hiện Do đó, loạn dưỡng xương

do suy thận được gọi là "kẻ phá hoại thầm lặng" Những

triệu chứng loạn dưỡng xương do suy thận thường không

xuất hiện ngay mà chỉ thấy sau nhiều năm bệnh nhân phải

lọc máu Đối với bệnh nhân lớn tuổi hoặc phụ nữ ở giai

đoạn mãn kinh có nguy cơ cao bị mắc bệnh này, do họ có

thể bị loãng xương ngay cả khi không bị suy thận Nếu

không phát hiện ra bệnh và không chữa trị, xương sẽ dần

trở nên mảnh và yếu, bệnh nhân bị chứng loạn dưỡng

xương có thể bắt đầu thấy đau xương hoặc khớp có khi bị

gãy xương chỉ sau một chấn thương nhẹ

Xương bị loạn dưỡng như thế nào?

Đối với mọi người khoẻ mạnh bình thường, các mô xương

luôn luôn được bổ sung các chất canxi và phốt pho, giữ

cho xương chắc khỏe Một trong các chức năng của thận

là cân bằng lượng canxi và phốt pho trong máu, vì vậy

thận đóng một vai trò quan trọng trong việc giữ xương

chắc khoẻ cũng như cấu trúc xương bình thường Canxi

có trong nhiều loại thực phẩm, nhất là trong sữa và các

chế phẩm từ sữa Trường hợp nồng độ canxi trong máu

quá thấp, khi đó các tuyến cận giáp sẽ tiết ra một chất nội

tiết là PTH Chất nội tiết này có tác dụng rút canxi từ trong

xương để nâng nồng độ canxi trong máu lên Càng nhiều

PTH được tiết ra trong máu thì canxi từ trong xương sẽ bị

lấy đi càng nhiều Nếu quá trình này diễn ra trong thời

gian dài thì lượng canxi bị lấy đi từ xương càng nhiều, hậu

quả là xương sẽ bị thưa, loãng, rất yếu và dễ bị gãy Phốt

pho cũng là một khoáng chất có trong nhiều loại thực

phẩm, phốt pho có vai trò giúp điều hoà đậm độ canxi

trong xương Khi thận khoẻ mạnh, hoạt động bình thường

sẽ có chức năng loại bỏ số phốt pho dư thừa trong máu

Trái lại, khi thận đã bị suy, nồng độ phốt pho trong máu sẽ

tăng cao, làm cho nồng độ canxi trong máu bị giảm đi, dẫn

đến quá trình canxi trong xương bị lấy bớt đi để đưa vào

máu

Khi thận khoẻ mạnh sẽ sản xuất ra calcitriol, một dạng của

vitamin D, giúp cơ thể hấp thu được canxi từ thức ăn vào

máu và xương Lúc thận bị suy, không còn sản xuất đủ

lượng calcitriol và vì thế cơ thể cũng hấp thu kém lượng

canxi từ thức ăn vào máu Nếu mức calcitriol giảm thấp,

PTH sẽ tăng cao và canxi lại bị rút bớt từ xương ra Như

vậy, calcitriol và PTH có vai trò phối hợp giữ nồng độ

canxi cân bằng và giúp cho xương chắc khoẻ Ở bệnh

nhân suy thận, do thận không tạo ra calcitriol đầy đủ, cơ

thể không hấp thu được canxi từ thức ăn nên canxi bị lấy

ra từ trong xương làm cho xương ngày càng thưa, loãng

Chữa trị và phòng bệnh

Biện pháp quan trọng là kiểm soát nồng độ PTH để ngăn

chặn việc rút canxi từ xương Việc kiểm soát hoạt động

của tuyến giáp thường bằng cách thay đổi thực đơn ăn

kiêng, các chỉ số lọc máu hoặc dùng thuốc Trường hợp

không kiểm soát được nồng độ PTH thì phải phẫu thuật

để loại bỏ tuyến cận giáp Nếu thận không tạo đủ nồng độ

calcitriol, có thể cho bệnh nhân dùng thuốc calcitriol tổng

hợp dạng uống hoặc tiêm Cùng với việc dùng calcitriol,

bệnh nhân có thể dùng bổ sung thêm canxi Một phác đồ

điều trị tốt bao gồm chế độ lọc máu đầy đủ, ăn kiêng và

dùng thuốc, như vậy có thể giúp cơ thể phục hồi được

những chỗ xương bị tổn thương do chứng loạn dưỡng

xương vì suy thận

Để phòng bệnh và hạn chế bệnh tiến triển nặng, bệnh

nhân cần áp dụng các biện pháp sau: cải thiện bệnh loạn

dưỡng xương do suy thận bằng chế độ ăn kiêng, bệnh

nhân nên tránh các loại thực phẩm chứa nhiều phốt pho

như: sữa, pho mát, đậu, lạc và hạn chế dùng coca, rượu,

bia Luyện tập thể dục thường xuyên, vừa sức cũng giúp

xương chắc khoẻ hơn vì các xương chịu tác dụng của lực

khi vận động thường phản ứng lại bằng cách tăng cường

phát triển xương

Dấu hiệu bị loạn dưỡng xương

Một người bị loạn dưỡng xương sẽ có các dấu hiệu như:

đau cột sống (vì loãng xương ở chi thường không đau),

biến dạng cột sống, gãy xương Đau cột sống cấp tính

thường xảy ra sau khi gắng sức nhẹ, ngã hay một động

tác sai Biến dạng cột sống thường thấy lưng còng, vẹo

cột sống Ở người cao tuổi chỉ do ngã nhẹ cũng dễ bị gãy

xương tay, chân do loãng xương Chụp Xquang thấy hình

ảnh loãng xương Đối với người không bị gãy xương mà

nghi là bị loãng xương thì xác định bằng phương pháp đo

tỉ trọng của xương (bone density) Để xác định bệnh loạn

dưỡng xương do suy thận, có thể để đo nồng độ canxi,

phốt pho, PTH và calcitriol trong máu