- Thoái hóa khớp gối là tình trạng sụn khớp bị mòn theo thời gian, hư mặt sụn khớp do chấn thương, béo phì, chơi các môn thể thao nặng như bóng đá, bóng chuyền, tennis, cử tạ.... Bệnh nh
Trang 1Vật lý trị liệu thoái hóa khớp gối
Vật lý trị liệu đóng vai trò rất quan trọng trong điều trị
thoái hóa khớp gối Khớp gối là khớp gánh chịu nhiều
sức nặng của cơ thể, đặc biệt khi cơ thể vận động
như đứng, đi, chạy, lúc thay đổi tư thế từ ngồi qua
đứng và ngược lại Chính vì thế khớp gối là một trong
những khớp lớn dễ bị thoái hóa
Trên 40 tuổi dễ bị thoái hóa khớp gối
Trang 2- Thoái hóa khớp gối là tình trạng
sụn khớp bị mòn theo thời gian,
hư mặt sụn khớp do chấn
thương, béo phì, chơi các môn
thể thao nặng như bóng đá, bóng
chuyền, tennis, cử tạ làm khớp
gối phải chịu một lực quá tải trong
thời gian dài, do viêm khớp, di truyền, rối loạn chuyển
hóa, nội tiết
Bệnh nhân bị thoái hóa
khớp gối được điều trị
bằng chiếu đèn hồng
ngoại - Ảnh: V.Đ
Trang 3Thoái hóa khớp gối thường gặp ở tuổi 40 trở lên, nữ nhiều
hơn nam, một số trường hợp xảy ra ở lứa tuổi trẻ hơn
thường là do chấn thương
Thoái hóa khớp gối làm giảm chức năng sinh hoạt hằng
ngày, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống Vì vậy, cần
phát hiện sớm để ngăn ngừa quá trình thoái hóa thêm,
phục hồi các chức năng sinh hoạt hằng ngày, hạn chế tàn
phế xảy ra
Việc điều trị thoái hóa khớp gối bao gồm điều trị nội khoa
và ngoại khoa Tuy nhiên, vật lý trị liệu không chỉ giảm
Trang 4đau, giảm phù nề, tăng lực cơ, tăng tầm vận động khớp
gối mà còn phục hồi các chức năng sinh hoạt hằng ngày
của người bệnh
* Điều trị vật lý trị liệu
- Giảm đau, tăng tuần hoàn: chiếu đèn hồng ngoại,
chườm nóng, chiếu thấu nhiệt vi sóng, điều trị bằng các
dòng điện giảm đau (dòng Ten, dòng giao thoa ), sóng
siêu âm giảm đau, kháng viêm, làm mềm tổ chức tổn
thương xơ sẹo trong sâu, hướng dẫn sử dụng băng thun
Trang 5hoặc bó gối để cố định khớp gối khi đi lại, lên xuống cầu
thang
- Huấn luyện cơ, tập mạnh các nhóm cơ gập - duỗi khớp
gối, các nhóm cơ gập - duỗi - dang - áp khớp hông để hỗ
trợ khớp gối tùy vào lực cơ người bệnh, gia tăng tầm vận
động khớp gối, độ di động xương bánh chè: kỹ thuật
P.N.F, tập đề kháng bằng tay, bằng tạ, dây thun co giãn,
tập di động xương bánh chè, tập chịu sức, lên xuống cầu
thang
- Hướng dẫn người bệnh các bài tập tại nhà:
Trang 61) Người bệnh nằm ngửa, gập hai bàn chân về phía đầu,
cố gắng ấn hai nhượng chân xuống nệm, giữ lại đến lúc
nào mỏi thì đạp hai bàn chân xuống, cố gắng ấn hai gót
chân xuống nệm, giữ lại đến lúc nào mỏi thì lặp lại động
tác ban đầu, mỗi động tác làm 15-20 lần
2) Người bệnh nằm ngửa, chân bên phải gập bàn chân về
phía đầu, nâng cao chân lên khoảng 300-450 so với mặt
giường, giữ lại đến lúc nào mỏi thì đổi qua chân bên trái,
mỗi bên lặp lại 15-20 lần
Trang 7Nếu lực cơ người bệnh tốt có thể tập đề kháng bằng tạ
thẻ, túi cát (đeo ở vùng bắp chân hoặc cổ chân), trọng
lượng tăng từ 0,5-4kg tùy theo khả năng người bệnh lực
cơ sẽ mạnh nhanh hơn
3) Người bệnh nằm nghiêng bên phải, chân bên phải co
lên, chân bên trái thẳng đồng thời gập cổ bàn chân trái về
phía đầu, nâng cao chân trái khoảng 300-450 so với mặt
giường, giữ lại đến lúc nào mỏi thì nghỉ, làm 15-20 lần,
người bệnh có thể tập đề kháng bằng tạ thẻ, túi cát Sau
Trang 8đó nằm nghiêng qua bên trái, lặp lại động tác trên với
chân bên phải
4) Người bệnh nằm sấp, đeo tạ thẻ hoặc túi cát vào hai
chân, co - duỗi từng chân luân phiên, làm mỗi bên 15-20
lần
5) Người bệnh ngồi thòng hai chân xuống giường, chân
bên phải gập mặt lưng cổ chân (ngóc cao cổ chân), giơ
chân thẳng, giữ lại đến lúc nào mỏi thì đổi qua chân bên
trái, mỗi bên lặp lại 15-20 lần Người bệnh có thể tập đề
kháng bằng tạ thẻ, túi cát
Trang 96) Tập với bục gỗ hoặc bục inox cao khoảng 20cm Người
bệnh đứng thẳng, chân bên phải bước lên bục, chân bên
trái đứng dưới sàn nhà, sau đó cố gắng bước chân bên
trái lên bục rồi bước xuống từ từ, lặp lại đến lúc nào mỏi
thì đổi chân, mục đích bài tập là tăng sức mạnh cơ cho
hai chân, mỗi bên lặp lại 15-20 lần
Làm sáu động tác thì tính một đợt, mỗi ngày người bệnh
có thể làm 2-3 đợt tùy theo tình trạng sức khỏe
* Những lưu ý với bệnh nhân bị thoái hóa khớp gối
Trang 10- Trước khi đứng dậy đi nên co - duỗi khớp gối hai chân
nhịp nhàng 20-30 lần
- Cố gắng duy trì các bài tập mạnh cơ để hỗ trợ khớp gối
vững vàng hơn
- Cần giảm cân khi mới có hiện tượng béo phì hoặc đã
béo phì
- Tránh tư thế ngồi xổm vì sẽ làm mất cân bằng lực chịu
sức trên khớp gối, gây đau khi cử động và làm quá trình
thoái hóa khớp diễn ra nhanh hơn
Trang 11- Khi tập đi bộ, lên xuống cầu thang, chơi thể thao nên
dùng băng thun hoặc bó gối để cố định khớp gối, giúp
khớp gối vững vàng hơn
- Người bệnh có thể bơi lội, đạp xe đạp tại chỗ, tập dưỡng
sinh
- Khi bị đau hoặc chấn thương khớp gối cần đi khám và
chụp X-quang sớm để có cách xử trí tốt nhất, hạn chế quá
trình tiến triển thoái hóa khớp dẫn đến hư khớp
- Tránh các động tác quá mạnh, đột ngột và sai tư thế khi
mang vác, đẩy, xách, nâng đồ vật
Trang 12- Với trẻ em, cần phát hiện sớm các bệnh còi xương, chân
chữ X, chân vòng kiềng, các dị tật của xương khớp, cột
sống để có biện pháp chữa trị, ngăn ngừa thoái hóa khớp
thứ phát