Theo Nguyễn Đức Quang... Đèo Hải Vân Hải Vân là cửa ải ngăn ….ia giữa Thừa Thiên và Quảng Nam.. Hai bên đồi cây cối xanh rì, rậm rạp… Theo Đoàn Minh Tuấn IV... Gi đi với dấu sắc, dấu
Trang 1một số lưu ý trong luyện từ và
câu trong Tiếng việt 1
BÀI TẬP ỨNG DỤNG
Điền ch hay tr ?
Quả mùa thu
Quả gấc nào mà … ín
Cũng gặp được mặt … ời
Quả khế … ắp bao cánh
Bay tới những vì sao
Còn bưởi cam ngọt ngào
Là vầng … ăng em đấy
Có thêm cả … ái thị
Cho đông đủ mùa thu
(Theo Nguyễn Đức Quang)
Trang 2
Đèo Hải Vân
Hải Vân là cửa ải ngăn ….ia giữa Thừa Thiên và Quảng Nam Mạch núi kéo lên cao … ót vót đến mây … ời, … ân núi … oãi ra tân biển Đường đi quanh co, uốn khúc, bước … ân lên đèo Hải Vân, ta như đến với … ời xanh Hai bên đồi cây cối xanh rì, rậm rạp…
(Theo Đoàn Minh Tuấn)
IV Phân biệt x và s:
* Âm x:
- x kết hợp được với các vần bắt đầu bằng : oa, oă, oe, uê
VD: xuề xòa, xoay xở, xoành xoạch, xoèn xoẹt…
- Từ láy: láy với x: xanh xao, xấp xỉ, xoàng xĩnh, xoèn xoẹt,…
- Thức ăn: xôi, xúc xích, lạp xưởng, xá xíu
- Đồ dùng: xoong, xiêu
- Chỉ hơi đi ra; xì, xẹp, xỉu,…
* Âm s:
Trang 3- s không kết hợp với các vần bắt đầu bằng : oa, oă, oe, uê Ngoại lệ : kiểm soát
- S chỉ láy với s không láy với âm đầu khác
VD: sung sướng, sáng sủa, sừng sừng, sang sảng, san sát,…
Ngoại lệ: lụp sụp, cục súc, đồ sộ, sáng láng
- Chỉ người: sư, sãi, sứ thần, nguyên soái
- Chỉ cây: sen, sấu, sim, sung, sắn, si…
- Hiện tượng tự nhiên: sấm, sét, sao, sông, suối, sương…
- Đồ vật: hồn sỏi, song cửa, cái sọt, sợi dây, cái siêu…
- Động vật; cá sấu, con sóc, con sò, con sâu, con sên, con sếu
- Nghĩa sụp xuống; sụp, sụt, sẩy chân, kém sút, sặc sụa
- Ngoại lệ: xương, xe, xuông, cây xoan, trạm xá, mùa xuân…
BÀI TẬP ỨNG DỤNG
Điền s hay x ?
Cây và chim
Trang 4Như hòn ….ỏi nhỏ
Ném vào lùm cây
Vành khuyên thoắt đậu
….uống đám lá dày
Lại bay cái vụt
Chim biến bất ngờ
….ôn ….ao cành lá
Như còn ngẩn ngơ
(Theo Nguyễn Văn Chương)
….anh ….ao cây ….ấu ….áng ….ủa
Trạm ….á ….oăn tít ….ao ….áng
….ụp đổ ….ấu ….a lo ….ợ
V Phân biệt r / d / gi :
* Âm r :
- Mô phỏng tiếng động: ra rả, rì rào, rào rạt, róc rách, rúc
rích…
Trang 5- Chỉ sự rung động: run rẩy, rung rinh, rón rén, rập rình…
- Chỉ ánh sáng: cháy rừng rực, rạng rỡ, tươi roi rói…
* Âm d:
- d có thể đứng trước vần bắt đầu bằng : oa, oă, uâ, oe, uê,
uy, và đi với dấu ngã, dấu nặng hay láy được với L
VD: doanh nhân, duy trì, dọa dẫm, lỡ dở, lò dò…
* Gi thì không đứng trước các vần bắt đầu bằng: oa, oă, uâ,
oe, uê, uy Gi đi với dấu sắc, dấu hỏi, dấu huyền
VD: giảng đường, tôn giáo, đơn giản, giải thoát…
BÀI TẬP ỨNG DỤNG
1 Điền d hay gi ?
Tiếng ve
Tiếng ve cơn trong veo
Cùng … ó đưa tre biếc
Bè ….ịu ….àng yêu thương
Trang 6Mang nhiều niềm tha thiết
Lời ve kim ….a ….iết
Xe sợi chỉ âm thanh
(Theo Nguyễn Minh Nguyên)
2 Điền r / d / gi ?
….óc ….ách ….ặng tre ….iếng nước
….ọa ….ẫm cá ….ô tranh ….ành Thánh ….óng ….ì ….ào ….ũng sĩ
….ã ….ò cụ ….à ….ách ….ưới