đặc điểm của báo truyền hình
Trang 1Chính sự đa dạng và muôn màu của cuộc sống khiến cho các loại hình này ngày càng phát huy được những thế mạnh của mình, khiến cho báo chí ngày càng trở nên đa dạng và phong phú, đáp ứng tốt vai trò truyền thông đại chúng của mình.
Báo truyền hình ra đời trên cơ sở đáp ứng những nhu cầu tất yếu của con người về thông tin Dựa trên cơ sở khoa học kĩ thuật phát triển và điều kiện cơ sở vật chất ngày càng nâng cao, truyền thông qua vô tuyến đã tạo dựng được một chỗ đứng vững chãi, là loại hình không thể thiếu trong truyền thông đại chúng
Cùng với phát thanh, báo in, báo điện tử; truyền hình là phương tiện thông tin đại chúng cực kì quan trọng Trong điều kiện của nước ta thì cho đến nay, báo truyền hình đang ngày càng được yêu thích và phát triển rộng rãi Bởi vậy mặc dù truyền hình ra đời muộn hơn so với các loại hình báo chí khác nhưng nó đã nhanh chóng phát triển và có chỗ đứng trong xã hội
Mỗi thể loại có những ưu thế riêng khi thể hiện những vấn đề khác nhau, và
để có được một tác phẩm truyền hình thuộc những thể loại khác nhau thì cũng phải
có những bước thực hiện khác nhau để phù hợp với đặc thù của từng loại hình
Trong bài tiểu luận này, ta xét đến đặc điểm của truyền hình để làm rõ những điểm khác biệt của loại hình báo chí này với các loại hình báo chí hiện thời
2 Tình hình nghiên cứu đề tài:
Trang 2Từ trước đến nay đã có nhiều đề tài nghiên cứu về báo truyền hình, tuy nhiên chưa có đề tài nào đi sâu vào nghiên cứu đặc điểm của thể loại báo chí này, chưa nêu được những khác biệt của thể loại báo chí này với các thể loại báo chí khác như báo in, báo phát thanh và báo điện tử.
Đề tài của chúng tôi nghiên cứu sâu và phân tích khá đầy đủ về đặc điểm báo truyền hình dựa trên lí luận và thực tiễn chúng tôi đã học được trong nhà trường và
tự tìm hiểu, tham khảo thêm các tài liệu khác
3 Mục đích nghiên cứu đề tài:
- Đề tài nghiên cứu phân tích rõ các khái niệm liên quan đến báo truyền hình để
làm nổi bật từng nội dung có trong báo truyền hình
- Đề tài nghiên cứu phân tích các đặc trưng, đặc điểm, chức năng, xu hướng phát
triển của truyền hình trong sự so sánh với các loại hình báo chí khác Điều này làm
cơ sở phân biệt các hình thức báo chí, từ đó đưa ra những phương pháp phù hợp để xây dựng một sản phẩm báo chí hoàn thiện
- Đề tài nghiên cứu phân tích thế mạnh cũng như nhược điểm của truyền hình.
- Đánh giá việc áp dụng các đặc điểm đó tại Việt Nam hiện nay
- Liên hệ lí luận với thực tiễn
- Làm rõ vài trò của từng cá nhân với một tác phẩm truyền hình
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu đặc điểm báo truyền hình
- Phạm vi nghiên cứu tập trung vào mảng báo truyền hình, đặc biệt phạm vi truyền hình tại Việt Nam
5 Phương pháp nghiên cứu:
Để phù hợp với nội dung, yêu cầu, mục đích của đề tài đề ra, phương pháp được thực hiện trong quá trình nghiên cứu gồm phương pháp so sánh, phân tích giữa lí luận và thực tiễn
Trang 3Bên cạnh đó, đề tài cũng vận dụng kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học liên quan để làm phong phú và sâu sắc hơn các cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài.
6 Những đóng góp mới của đề tài:
Làm rõ những đặc điểm của thể loại báo chí truyền hình cả hai khía cạnh: lí luận và thực tiễn
Nêu được phương pháp sản xuất chương trình truyền hình thực tế phù hợp với điều kiện Việt Nam
Làm rõ vai trò của từng cá nhân trong chương trình truyền hình
Phân biệt giữa báo truyền hình với các loại hình báo chí khác
và phong phú Bên cạnh đó có những sản phẩm không định kỳ của truyền thong như các ấn phẩm của nghành xuất bản, các phương pháp truyền thống như : tuyên truyền miệng, quảng cáo, … nội dung và tính chất thông tin đều mang tính phổ cập
và có phạm vi tác động rộng lớn trên toàn xã hội
Thuật ngữ truyền hình (Television) có nguồn gốc từ tiếng Latinh và tiếng Hy Lạp Theo tiếng Hy Lạp , từ “Tele” có nghĩa là “ở xa”còn “videre” có nghĩa là
“thấy được” còn tiếng La tinh có nghĩa là “ xem được từ xa” Ghép 2 từ đó lại
“Televidere” có nghĩa là “xem được ở xa” Tiêngs Anh là “Television”, tiếng Pháp
là “Television”, tiếng Nga gọi là “Tелевидение” Như vậy, dù có phát triển ở bất
cứ đâu, ở quốc gia nào thì tên gọi truyền hình cũng có chung một nghĩa
Truyền hình xuất hiện vào thế kỷ thứ XX và phát triển như vũ bão nhờ sự tiến bộ của Khoa học- Kĩ thuật và công nghệ, tạo ra một kênh thông tin quan trọng
Trang 4trong đời sống xã hội Ngày nay, truyền hình là phương tiện thiết yếu cho mỗi gia đình, một quốc gia, dân tộc Truyền hình trở thành công cụ sắc bén trên mặt trận tư tưởng văn hóa cũng như các lĩnh vực kinh tế- xã hội, an ninh , quốc phòng.
Ở thập kỷ 50 của thế kỷ XX, truyền hình chỉ được sử dụng như là công cụ giải trí, rồi thêm chức năng thông tin Dần dần truyền hình đã trực tiếp tham gia vào quá trình quản lý và giám sát xã hội, tạo lập và định hướng dư luận , giáo dục
và phổ biến kiến thức, phát triển văn hóa, quảng cáo và các dịch vụ khác
Sự ra đời của truyền hình đã góp phần làm cho hệ thống truyền thong đại chúng càng thêm hung mạnh không chỉ tăng về số lượng mà còn tăng về chất lượng, công chúng của truyền hình ngày càng đông đảo trên khắp hành tinh Với những ưu thế về kỹ thuật và công nghệ truyền hình đã làm cho cuộc sống như được
cô đọng lại, làm giàu thêm ý nghĩa , sáng tỏ hơn về hình thức và phát triển hơn về nội dung
Xét theo góc độ về kỹ thuật truyền tải có truyền hình sóng (Wireless TV) và truyền hình cáp (CATV), xét dưới góc độ thương mại có truyền hình công cộng( Public TV) và truyền hình thương mại( Commercial TV), xét theo tiêu chí mục đích nội dung người ta chia truyền hình thành truyền hình giáo dục, truyền hình giả trí, … Xét theo góc độ kỹ thuật có truyền hình tương tự( Analog TV) và truyền hình số( Digital TV)
2 Truyền hình sóng( vô tuyến truyền hình Wireless TV) được thực hiện theo
nguyên tắc kỹ thuật như sau:
Hinh ảnh và âm thanh được mã hóa dưới dạng các tín hiệu sóng và phát vào không trung Các máy thu tiếp nhận các tín hiệu rồi giải má nhằm tạo ra các hình ảnh động và âm thanh trên máy thu hình(Tivi) Còn song truyền hình là song phát thẳng vì thế Ăngten thu bắt buộc phải nhìn thấy Ăng ten máy phát và phải nằm trong vùng phủ sóng thì mới nhận được tín hiệu tốt
Trang 5Từ những đặc điểm kỹ thuật trên nên truyền hình sóng chỉ có khả năng đáp ứng nhu cầu của công chúng bằng các chương trình cho các đối tượng, không có khả năng đáp ứng nhu cầu hay dịch vụ cá nhân.
3 Truyền hình cáp: (hữu tuyến – CATV) viết tắt tiếng Anh là
CommunityAntenna Television) đáp ứng nhu cầu phục vụ tốt hơn cho công chúng Nguyên tắc thực hiện của truyền hình cáp là tín hi9eeuj được truyền qua cáp nối từ đầu máy phát đến từng máy thu hình Từ đó truyền hình cáp trong vùng một lúc có thể truyền đi nhiều chương trình khác nhau đáp ứng theo nhu cầu của người sử dụng ngoài ra truyền hình cáp còn phục vụ nhiều dịc vụ khác mà truyền hình sóng không thực hiện được
II Đặc trưng của truyền hình:
Truyền hình mặc dù là một loại hình báo chí nhưng bên cạnh những đặc điểm chung của báo chí nó còn có những đặc điểm riêng biệt mang đặc trưng của truyền hình
1.Tính thời sự
Tính thời sự là đặc điểm chung của báo chí Nhưng truyền hình với tư cách
là một phương tiện truyền thông đại chúng hiện đại có khả năng thông tin nhanh chóng, kịp thời hơn so với các loại phương tiện khác Với truyền hình, sự kiện được phản ánh ngay lập tức khi nó vừa mới diễn ra thậm chí khi nó đang diễn ra, người xem có thể quan sát một cách chi tiết, tường tận qua truyền hình trực tiếp và cầu truyền hình Truyền hình có khả năng phát sóng liên tục 24/24h trong ngày, luôn mang đến cho người xem những thông tin nóng hổi nhất về các sự kiện diễn
ra, cập nhật những tin tức mới nhất Đây là ưu thế đặc biệt của truyền hình so với các loại hình báo chí khác
Nhờ các thiết bị kỹ thuật hiện đại truyền hình có đặc trưng cơ bản là truyền trực tiếp cả hình ảnh và âm thanh trong cùng một thời gian về cùng một sự kiện,
sự việc “khi sự kiện diễn ra phát thanh báo tin, truyền hình trình bày và báo in giảng giải nó”
Trang 62 Ngôn ngữ truyền hình là ngôn ngữ hình ảnh và âm thanh
Một ưu thế của truyền hình chính là đã truyền tải cả hình ảnh và âm thanh cùng một lúc Khác với báo in, người đọc chỉ tiếp nhận bằng con đường thị giác, phát thanh bằng con đường thính giác, người xem truyền hình tiếp cận sự kiện bằng
cả thị giác và thính giác Qua các cuộc nghiên cứu người ta thấy 70% lượng thông tin con người thu được là qua thị giác và 20% qua thính giác Do vậy truyền hình trở thành một phương tiện cung cấp thông tin rất lớn, có độ tin cậy cao, có khả năng làm thay đổi nhận thức của con người trước sự kiện
3 Tính phổ cập và quảng bá
Do những ưư thế về hình ảnh và âm thanh, truyền hình có khả năng thu hút hàng tỉ người xem cùng một lúc Cùng với sự phát triển của khoa học và công nghệ truyền hình ngày càng mở rộng phạm vi phủ sóng phục vụ được nhiều đối tượng người xem ở vùng sâu, vùng xa Tính quảng bá của truyền hình còn thể hiện ở chỗ một sự kiện xảy ra ở bất kì đâu được đưa lên vệ tinh sẽ truyền đi khắp cả thế giới, được hàng tỉ người biết đến Ngày nay ngồi tại phòng nhưng người ta vẫn có thể nắm bắt được sự kiện diễn ra trên thế giới
4 Khả năng thuyết phục công chúng
Truyền hình đem đến cho khán giả cùng lúc hai tín hiệu cơ bản là hình ảnh
và âm thanh đem lại độ tin cậy, thông tin cao cho công chúng, có khả năng tác động mạnh mẽ vào nhận thức của con người Truyền hình có khả năng truyền tải một cách chân thực hình ảnh của sự kiện đi xa nên đáp ứng yêu cầu chứng kiến tận mắt của công chúng “Trăm nghe không bằng mắt thấy”, chính truyền hình đã cung cấp những hình ảnh về sự kiện thỏa mãn nhu cầu “thấy” của người xem Đây là lợi thế lớn của truyền hình so với các loại hình báo in và phát thanh
5 Khả năng tác động dư luận xã hội mạnh mẽ và trở thành diễn đàn của nhân dân
Các chương trình truyền hình mang tính thời sự, cập nhật, nóng hổi, hấp dẫn người xem bằng cả hình ảnh, âm thanh và lời bình, vừa cho người xem thấy được
Trang 7thực tế của vấn đề vừa tác động vào nhận thức của công chúng Vì vậy, truyền hình
có khả năng tác động vào dư luận mạnh mẽ
Ngày nay, do sự phát triển của khoa học công nghệ, công chúng của truyền hình ngày càng đông đảo, nên sự tác động dư luận ngày càng rộng rãi Chính vì thế,truyền hình có khả năng trở thành diễn đàn của nhân dân
III Đặc điểm của truyền hình
Sự phát triển của công nghệ truyền hình có thể được thực hiện trên 2 phạm vi: các phát triển trên phương diện cơ học và điện tử học, và các phát triển hoàn toàn trên điện tử học Sự phát triển thứ hai là nguồn gốc của các tivi hiện đại, nhưng những điều trên không thể thực hiện nếu không có sự phát hiện và sự thấu hiểu từ hệ thống cơ khí
• Ngay khi nhận thấy nội dung trên TV có giá trị khai thác, các công ty lập tức lao vào chạy đua trong ngành truyền hình Thực tế này dẫn đến sự cần thiết phải có quy định về tần số phát sóng của các kênh
• Nỗ lực phát triển TV màu xuất hiện từ đầu những năm 1950 và chiếc đầu tiên được hãng RCA giới thiệu năm 1954 Nhưng phải đến những năm 1960 việc bán các TV màu mới bắt đầu sinh lợi Tới năm 1974 thì TV màu đã trở thành biểu tượng cho các gia đình giàu có tại Mỹ
Trang 8• Năm 1980, ngành truyền hình Mỹ do 3 mạng lưới chính thống trị, trong khi khán giả tại các nước châu Âu và châu Á bị giới hạn trong các lựa chọn chương trình.
Ngày nay, nhờ công nghệ phát triển gần với đời sống nhân dân hơn, số máy thu hình ngày càng phổ biến Riêng tại Việt Nam, tỉ lệ số máy thu hình/100 dân tăng nhanh
Năm 2004 là 67,8 máy thu hình màu/100 hộ dân Đến năm 2009, tỉ lệ này đã là 86,9 máy thu hình màu/100 hộ dân Song song với nó thì số hộ sử dụng truyền hình cáp, truyền hình số, vệ tinh cũng tăng lên Theo thống kê năm 2008 thì số hộ sử dụng Truyền hình cáp là 6,8/100 và Truyền hình kỹ thuật số, vệ tinh (ước tính) là 20/100
Bên cạnh số máy thu hình, nhiều máy móc kĩ thuật khác cũng là một phần không thể thiếu với truyền hình Đó là máy quay phim, máy dựng phim, bộ phận phát sóng…
+ Máy quay phim kết hợp (camcorder) là một dụng cụ điện tử dùng để ghi ảnh động và âm thanh lên một vật lưu trữ bên trong nó Một máy quay phim kết hợp gồm có một máy quay phim và một máy ghi băng hình ghép lại làm một
Máy camcorder gồm ba phần chính: ống kính, thu hình, ghi băng Ống kính nhận ánh sáng và hội tụ ánh sáng lên bộ phận thu hình Bộ phận thu hình (ở những máy mới thường là bộ cảm biến CCD hay CMOS, còn ở những máy đầu tiên thì là đèn vidicon) đổi ánh sáng thành tín hiệu điện Cuối cùng bộ ghi băng ghi tín hiệu lại Riêng phần quang học và phần thu hình thì gọi là phần camera
Ống kính là phần đầu tiên trong đường đi của ánh sáng qua camera Phần quang học của camera có thể điều chỉnh được các thông số sau: khẩu độ (điều khiển lượng ánh sáng), zoom (điều khiển khung cảnh được thu), tốc độ Trong những máy camcorder hạng bình dân thì những thông số này được điều chỉnh hoàn toàn tự động bởi mạch điện tử để luôn luôn tạo ra một hình ảnh đủ sáng Những máy
Trang 9camcorder hạng chuyên nghiệp cho phép người dùng chỉnh các thông số quang học (khẩu độ, tốc độ, hội tụ )
Bộ phận thu hình là con mắt của máy camcorder, chứa một link kiện điện tử
nhạy sáng Nó đổi ánh sáng thành tín hiệu video bằng một quá trình phức tạp Ống kính họ tụ ánh sáng lên bề mặt bộ thu hình, các dãy tế bào nhạy sáng được rọi sáng Ánh sáng được các tế bào đổi thành điện tích Cuối chu kỳ rọi sáng, bộ thu hình đổi các điện tích thành ra hiệu điện thế analog Sau khi các hiệu điện thế được đọc xong, bộ nhạy sáng được đưa về tình trạng ban đầu để nhận tiếp ánh sáng cho khung hình kế tiếp Hiệu điện thế analog của bộ nhạy sáng được đổi thành những mức điện thế rời rạc (digital) bởi bộ biến đổi analog-digital (ADC) trong các máy camcorder digital
Bộ phận thứ ba, ghi băng, sẽ ghi tín hiệu video lên một vật lưu trữ (như là băng từ) Trước kia, khi ghi băng, tín hiệu luôn luôn có nhiễu và sai lệch làm cho hình phát trở lại từ băng không được giống hoàn toàn như ban đầu
Hầu hết các máy camcorder đều có các chức năng điều khiển phần ghi băng cho phép quay ngược băng, phát lại
+ Các máy phát hình cũng đóng vai trò quan trọng của nó Nó giúp phần truyền tải hình ảnh và âm thanh đến nhiều nơi, nhiều vùng hơn Công nghệ phát triển, sóng truyền hình cũng đến được nhiều vùng mà kĩ thuật cũ không thể truyền tới được
Phải nói rằng, kĩ thuật là một điều kiện không thể thiếu cho ngành truyền hình phát triển Và đây cũng là đặc điểm đầu tiên của loại hình này so với các loại hình báo chí khác.
2 Truyền hình đã thừa hưởng kinh nghiệm và phương pháp tạo hình, tiếng của điện ảnh và phát thanh.
Có người cho rằng sự ra đời của vô tuyến truyền hình là một bước tiếp nối từ nhiếp ảnh Kỹ thuật vô tuyến truyền hình thường được xem là gắn liền với kỹ thuật nhiếp ảnh, nhờ vào sự thay đổi có tính chất cách mạng, việc ghi nhận các hình ảnh
Trang 10bằng điện, điện tử hay từ tính, cho phép làm được những “bức ảnh đóng hộp” dưới những hình thức khác nhau trên các băng nhựa hay trong hộp (catset) Thế nhưng truyền hình hiện đại (truyền hình sử dụng cable hay sóng vô tuyến) “màn ảnh nhỏ”
đã kế thừa từ điện ảnh những hình ảnh chuyển động và thành quả phim có tiếng Hơn thế nữa, truyền hình còn được thừa hưởng những điểm mạnh của nền nghệ thuật thứ 7 như Montage, cỡ cảnh, góc độ máy mà điện ảnh sơ khai đã phải mất hàng chục năm thử nghiệm mới gặt hái được Và ngôn ngữ truyền hình gần như đồng nhất và kế thừa ngôn ngữ tạo hình điện ảnh Lịch sử loài người là lịch sử của
kế thừa Điện ảnh ra đời là sự kế thừa của nhiếp ảnh, sân khấu, văn học, điêu khắc, hội hoạ, âm nhạc, còn truyền hình là sự kế thừa từ điện ảnh và báo chí Như vậy truyền hình, một tờ báo hình, dùng phương tiện ngôn ngữ hình ảnh và âm thanh để chuyển tải thông tin
Mỗi một phương tiện truyền thông đều có một thế mạnh nhất định, nó bổ sung hỗ trợ cho nhau trong sự nghiệp chung Tuy nhiên trong ba loại báo nói, báo viết, báo hình thì loại báo hình có thể hơn hẳn so với hai loại kia Bởi ngoài việc bình luận, giải thích các hiện tượng, sự việc, hoặc một vấn đề nào đó truyền hình còn có hình ảnh sống động giúp người xem chứng kiến các sự kiện đang diễn ra
Ví dụ như đoạn phim cảnh tai nạn giao thông, xác người mặt nát bên vũng máu với chiếc xe máy bẹp dúm dưới gầm một chiếc xe ôtô, nhà làm phim truyền hình đã quay ngay thực tế đang diễn ra tạo ra được những hình ảnh đặc biệt nhất, tiêu biểu nhất nhằm làm rõ chủ đề của phim để người xem hiểu được ý nghĩa của người định truyền đạt tới họ Hay những cảnh đi lại mất trật tự trên đường, vỉa hè trở thành vị trí thuận lợi để buôn bán, kinh doanh, họp chợ làm ách tắc giao thông nghiêm trọng Những hình ảnh sống động đó, phần nào khiến cho người xem ý thức được tình trạng mất trật tự giao thông ở nước ta hiên như thế nào Đây cũng chính là ưu điểm của truyền hình mà các loại hình báo chí khác không có được
Trang 113 Ở truyền hình có sự khái quát triết lý của báo in, tính chuẩn xác cụ thể bằng hình ảnh, âm thanh của điện ảnh, phát thanh, tính hình tượng của hội họa, cảm xúc tư duy của âm nhạc.
Ngoài hình ảnh và âm thanh, báo truyền hình còn có tính triết lí của báo in Phần nội dung của báo truyền hình được viết hoàn toàn dựa trên cơ sở của báo in, mang tính khái quát cao Có thể nhận thấy rõ ràng nhất là một tin truyền hình
Ví dụ một tin truyền hình về lễ tổng kết của chương trình Hành trình xanh xuyên Việt có phần lời như sau: “Tối ngày 06/8, tại công viên gò Đống Đa- Hà Nội
đã diễn ra Lễ tổng kết của tổ chức Hoạt động xã hội Hành trình xanh đạp xe xuyên Việt “Hành trình tuổi trẻ vì quê hương” Tại buổi lễ, tổ chức đã nhìn lại chặng đường xuyên Việt vừa qua và trao bằng khen, kỉ niệm chương cho các tình nguyện viên
Tham dự chương trình có GS Phạm Đức Dương- Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa Phương Đông và đại diện của các Sở ban ngành, các đơn vị quan tâm đến chương trình
Phát biểu tại buổi lễ, GS Phạm Đức Dương bày tỏ sự đúng đắn của Viện khi quyết định là đơn vị bảo trợ cho chương trình Cùng với đó, ông cũng tự hào về thế
hệ Việt Nam ngày nay- những con người dám nghĩ, dám làm, dám đối mặt với những thử thách và khó khăn của chặng đường xuyên Việt Ông hi vọng một ngày nào đó sẽ có những chuyến đạp xe xuyên từ Việt- đến Lào hay xa hơn nữa là đạp
xe xuyên Đông Dương.”
Hình ảnh là thứ quan trọng nhất trong truyền hình Phần lời chiếm phần quan trọng thứ hai Sử dụng tốt ngôn ngữ báo của báo in, hài hòa và khớp với phần hình ảnh giúp cho tác phẩm truyền hình có giá trị cao hơn
Sự phát triển của các phương tiện kỹ thuật công nghệ giúp truyền hình tạo ra
phương pháp mới trong truyền đạt thông tin Truyền hình là loại hình truyền
thông có các yếu tố kỹ thuật hiện đại, là sự kết hợp giữa: kỹ thuật + mỹ thuật + nghệ thuật + kinh tế + báo chí
Trang 12IV Chức năng của truyền hình
1.Khái niệm chức năng
Chức năng (tiếng Latinh: Functio – mục đích, công dụng, tác dụng) được
hiểu là tổng hợp những vai trò và tác dụng của một hoạt động nào đó trong tự nhiên
và xã hội
Ngày nay, hệ thống báo chí bao gồm nhiều loại hình: báo in, báo phát thanh, báo truyền hình, báo internet Truyền hình là một loại hình báo chí có lịch sử phát triển ngắn hơn so với các loại hình truyền thông khác Ra đời đầu thế kỷ XX, vô tuyến truyền hình gắn bó chặt chẽ với khoa học kỹ thuật, mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử phát triển của các phương tiện truyền thông Xét vai trò của truyền hình như một tiểu hệ thống trong hệ thống báo chí nói riêng và hệ thống xã hội liên tục vận động và phát triển nói chung, truyền hình có những chức năng cơ bản như sau: chức năng thông tin, chức năng tư tưởng, chức tổ chức quản lý xã hội, chức năng phát triển khai sáng và giải trí, chức năng chỉ đạo giám sát xã hội
2 Các chức năng của báo chí truyền hình
2.1, Chức năng thông tin
-Nhiệm vụ hàng đầu và cũng là lý do ra đời của báo chí là thông tin Có thể nói, thông tin là chức năng khởi nguồn, chức năng cơ bản nhất của báo chí nói chung và của truyền hình nói riêng
- Thông tin là nhu cầu sống của con người và xã hội Xã hội càng phát triển thì nhu cầu thông tin càng cao và do đó, báo chí nói chung và truyền hình nói riêng càng phải nỗ lực hơn nữa trong việc đáp ứng nhu cầu thông tin cho xã hội
-Truyền hình có những lợi thế nhất định so với các loại hình báo chí khác trong việc phản ánh thông tin
+ Trước hết, truyền hình cũng như báo chí nói chung đều phải thông tin một cách nhanh chóng, kịp thời, đúng lúc nhất, đảm bảo tính cập nhật, tính thời sự của thông tin và đây là lợi thế của truyền hình Không giống như báo in, thông tin được phóng viên thu thập về cho dù có “nóng hổi” đến đâu đi chăng nữa thì có thể sẽ vẫn phải
Trang 13dành cho số báo ngày hôm sau, phải qua khâu in ấn rồi mới phát hành Chính vì vậy mà cho dù trên báo in có chạy hàng tít “hot news” thì nó đã không còn “nóng” Truyền hình hoàn toàn ngược lại, ngay lập tức nó có thể đưa đến cho công chúng những hình ảnh mới nhất, nóng nhất vừa quay từ hiện trường về và phát ngay lên sóng truyền hình nếu như đó là thông tin được toàn thể công chúng quan tâm Nếu báo in sử dụng từ ngữ, ảnh là phương tiện chính để truyền tải thông tin, với phát thanh là âm thanh thì truyền hình có khả năng truyền tải thông bằng cả âm thanh và hình ảnh ngay tại hiện trường Yếu tố tác động chủ yếu đến công chúng là yếu tố nghe nhìn Do vậy truyền hình tác động đến công chúng thông qua ngôn ngữ ở cấp
độ xem Điều này có thể nói lên độ trung thực rất cao của thông tin trên truyền hình
Lấy một ví dụ rất đơn giản đưa tin về một đám cháy ở một trung tâm thương mại lớn, những lời miêu tả cùng ảnh tĩnh trên báo in hay qua giọng đọc của phát thanh viên trên đài phát thanh sẽ không sống động bằng những hình ảnh lửa cháy cùng tiếng la hét của nhân dân ngay tại hiện trường trên màn ảnh nhỏ Đó là một lợi thế và cũng chính là một đặc trưng bổi bật của truyền hình Tuy vậy, thông tin trên truyền hình không thể xem lại và cho công chúng có thời gian suy nghĩ như báo in
để họ hiểu sâu thông tin nên những hình ảnh trên truyền hình phải đặc biệt gây ấn tượng sâu sắc cho công chúng
+ Một trong những nguyên tắc của hoạt động báo chí và truyền thông đại chúng là bảo đảm tính khách quan và chân thật Hoạt động của truyền hình cũng không nằm ngoài nguyên tắc đó Do vậy, thông tin trên truyền hình phải trung thực Điều này cũng đáp ứng một trong những yêu cầu của thông tin báo chí như Hồ Chủ tịch đã từng đề ra trong những nguyên tắc làm báo, đó là: viết cái gì, viết cho ai, viết để làm gì, viết như thế nào…
+ Một yêu cầu khác mà thông tin trên báo chí phải hết sức lưu ý đó là thông tin phải phù hợp với hệ thống giá trị văn hoá và đạo lý của dân tộc, thông tin phù hợp với sự phát triển và phục vụ sự phát triển Thông tin trên truyền hình cũng phải