Giới thiệu về máy tính và cấu trúc máy tính

Giới thiệu về máy tính và cấu trúc máy tính

Giáo án số 3 GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH

Giáo viên hướng dẫn: Thầy Trần Doãn Vinh Sinh viên thực hiện: Kiều Thị Hợp

Lớp:10 Tiết:3 Ngày giảng:

A Mục đích, yêu cầu:

1 Về kiến thức:

 Học sinh nắm được cấu trúc chung của các loại máy tính thông qua máy vi tính và sơ lược về hoạt động của máy tính

 Biết các thông tin chính về một lệnh và lệnh là dạng dữ liệu đặc biệt được máy tính lưu trữ và xử lí tương tự như dữ liệu theo nghĩa thông thường

2 Về tư tưởng, tình cảm:

 Giúp học sinh thêm yêu thích môn học

B Phương pháp, phương tiện :

1 Phương pháp

 Kết hợp các phương pháp giảng dạy truyền thống như thuyết trình, vấn đáp, vẽ hình minh hoạ

2 Phương tiện học tập

 Vở ghi lý thuyết

 Sách giáo khoa lớp 10

 Sách tham khảo (nếu có)

3 Giáo cụ (nếu có)

 Một máy vi tính

C Tiến trình lên lớp, nội dung bài giảng:

I Ổn định lớp(1’)

Yêu cầu lớp trưởng báo cáo sĩ số

II Kiểm tra bài cũ và gợi động cơ(3’)

1) Kiểm tra bài cũ :ở bài trước các em đã được học về thông tin và dạng dữ liệu vậy bây giờ em nào cho tôi biết thông tin là gì và đưa ra các dạng của nó

2) Gợi động cơ:

Ở bài trước chúng ta đã học về thông tin và dữ liệu, qua đó các em

đã hình dung được rõ hơn về cách nhận biết, lưu trữ, xử lí thông tin của máy Vậy, máy tính sử dụng cái gì (what? ) và sử dụng như thế nào để thực hiện những công việc đó Hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về cấu trúc của nó

III Nội dung bài giảng

T của thầy và

n

1. Khái niệm hệ thống tin học:

-Hệ thống tin học dùng để nhập, xử lí, xuất,

truyền và lưu trữ thông tin

- Các thành phần của hệ thống tin học (3 thành

phần):

Phần cứng ( Hardware): gồm máy tính và một số

thiết bị liên quan

Phần mềm (Software): gồm các chương trình

Sự quản lí và điều khiển của con người

Thầy (thuyết

trình): Hệ thống tin học dùng để làm gì

và các thành phần của nó

Ví dụ:

Phần cứng:

chuột, bàn phím, màn hình…

Phần mềm:

word, power point,

games…

Câu hỏi:

Thành phần nào là quan trọng nhất? Vì sao?

Trả lời: đó

là sự quản lí của con người

Vì con người

là chủ thể, con người tạo ra các thành trên

và con người thao tác, sử dụng nó cho các mục đích của đời sống

7’

như con người, máy tính cũng có

bộ não để điều khiển mọi hoạt động, có các

bộ phận thành phần thực hiện các hoạt động

5’

Cấu trúc chung của một máy tính bao gồm : Bộ xử lí

trung tâm, bộ nhớ trong, các thiết bị vào/ra, bộ nhớ

ngoài

đó

Câu hỏi: Cho

biết các thiết

bị của máy tính mà em biết?

Trả lời: Cấu

trúc chung của một máy tính bao gồm : Bộ

xử lí trung tâm, bộ nhớ trong, các thiết

bị vào/ra, bộ nhớ ngoài

Thầy ( bổ

sung): Bộ xử lí trung tâm bao gồm bộ điều khiển và bộ số học/logic

3 Bộ xử lí trung tâm (CPU- Central Processing Unit) :

là thành phần quan trọng nhất của máy tính, đó là thiết

bị chính thực hiện và điều khiển việc thực hiện chương

trình

CPU bao gồm:

-Bộ điều khiển (CU- Control Unit): không trực tiếp

thực hiện chương trình mà hướng dãn các bộ phận

của máy tính làm điều đó

-Bộ số học/lôgic: thực hiện các phép toán số học và

lôgic, các thao tác xử lí thông tin đều là tổ hợp của

các phép toán này

Các thành phần khác:

-Thanh ghi: là vùng nhớ đặc biệt được CPU sử dụng để

lưu trữ tạm thời các lệnh và dữ liệu đang được xử lí

-Cache: đóng vai trò trung gian giữa bộ nhớ và các

thanh ghi

Thầy : thuyết

trình nội dung bài giảng:

Ở đây bộ não của con người chính là CPU, CPU thu nhận cấc thông tin

mà con người nạp vào, sau

đó xử lý các thông tin đó bằng bộ điều khiển , thanh ghi và bộ nhớ

sẽ làm nhiệm

vụ ghi nhớ các thông tin của chương trình,

và khi con người muốn nhận lại thông tin kết quả CPU sẽ điều khiển để đưa

3’

kết quả ra màn hình

4 Bộ nhớ trong (Main memory-bộ nhớ chính) : là nơi

chương trình được đưa vào để thực hiện và là nơi lưu

trữ dữ liệu đang được xử lí

Bộ nhớ trong bao gồm:

-ROM( Read Only Memory):Chứa một số chương

trình được hãng sản xuất nhập sẵn Dữ liệu trong

ROM không xoá được Khi tắt máy, dữ liệu trong

ROM không bị mất đi

-RAM( Random Acess Memory): là phần bộ nhớ

cso thể đọc, ghi dữliệu trong lúclàm việc Khi tắt

máy dữ liệu trong nó sẽ mất đi

Dung lượng RAM:128MB, 256MB,…và ngày càng

được trang bị dung lượng lớn hơn( cỡ hàng GB)

Thầy : :

thuyết trình nội dung bài giảng:

Em nào cho thầy biết : Bộ nhớ trong bao gồm những bộ phận nào và địa chỉ của ô nhớ làgi:

Trả lời:

Bộ nhớ trong bao gồm Ram

và Room

Bộ nhớ trong gồm các

ô được đánh

số thứ tự bắt đầu từ 0, số thứ tự của một

ô nhớ được gọi là địa chỉ của ô nhớ đó

4’

5 Bộ nhớ ngoài (Secondary Memory): dùng để lưu trữ

lâu dài dữ liệu và hỗ trợ cho bộ nhớ trong

Dung lượng nhỏ:128MB, 256MB,…và ngày càng

được trang bị dung lượng lớn hơn( cỡ hàng GB), kích

thước ngày càng nhỏ

Nhược điểm: dung lượng nhỏ hơn nhiều so với ổ cứng

Ưu điểm: nhỏ, gọn, thuận lợi, an toàn khi mang đi

nhiều nơi

So sánh bộ nhớ trong và ngoài:

-Bộ nhớ ngoài : Dữ liệu lưu trữ trong

đó không mất

đi khi tắt máy( không còn nguồn điện)

Ví dụ: đĩa CD,

đĩa mềm, thiết

bị nhớ flash( USB,

…)

Câu hỏi : Hãy

cho biết ưu, nhựơc điểm

3’

của bộ nhớ ngoài

6 Thiết bị vào(input device): dùng để đưa thông tin vào

máy tính

-Các loại thiết bị vào:bàn phím, chuột, máy quét,

micro, webcam,…

Thầy :trình

bày chức năng

cụ thể của từng thiết bị vào sau khi chỉ

rõ cho hs biết các thiết bị đó bằng dụng cụ trực quan

2’

7 Thiết bị ra(Output Device) : dùng để đưa dữ liệu ra

từ máy tính

Các thiết bị ra:

Màn hình (Monitor): cấu tạo tương tự màn hình

tivi, có 2 chỉ số cơ bản là độ phân giải( Số lượng

điểm ảnh trên màn hình) và chế độ màu( 16 256

màu)

Máy in( Printer): dùng để in thông tin ra giấy Các

loại máy in: máy inkim, in phun, in laser,…đen

trắng hoặc màu

Máy chiếu( Projector):dùng để hiển thị nội dung

màn hình máy tính lên màn ảnh rộng

Loa và tai nghe( Speaker and Headphone): đưa dữ

liệu dạng âm thanh ra môi trường ngoài

Thầy : thuyết

trình nội dung bài giảng

Câu hỏi: Hãy

cho biết các loại màn hình hiện có?

Trả lời: 2 loại

màn hình CRT

và LCD (cụ thể:…)

Câu hỏi:hãy

cho biết các loại máy in? (để HS về nhà tìm hiểu)

Thảo luận nhóm: GV

chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm khỏang

5 HS và phát cho mỗi nhóm

1 tờ giấy trắng

2’

5’

đê các nhóm ghi kết quả thảo luận Nội dung thảo luận: trình bày tên và chức năng chính của các thành phần

cơ bản của máy tính Sau khi HS thảo luận, GV tổng kết : Máy tính gồm 5 thành phần cơ bản:

CPU: là thiết bị chính thực hiện và điều khiển việc thực hiện

chương trình.CPU bao

gồm:Bộ điều khiển CU,Bộ số học/lôgic, ngoài ra còn có Thanh ghi,Cache

Bộ nhớ trong :thực hiện và lưu trữ dữ liệu đang được

xử lí

Bộ nhớ trong bao gồm:ROM ,RAM

Bộ nhớ ngoài

(Secondary Memory):

dùng để lưu trữ lâu dài dữ liệu

và hỗ trợ cho bộ nhớ trong Thiết bị vào(input device):

dùng để đưa thông tin vào máy tính

Thiết bị ra(Output Device) : dùng để đưa dữ liệu

ra từ máy tính

8 Hoạt động của máy tính: máy tính hoạt động theo

chương trình

Tại mỗi thời điểm máy tính chỉ thực hiện 1 lệnh

Thông tin về 1 lệnh bao gồm:

Địa chỉ của lệnh trong bộ nhớ

Mã của thao tác cần thực hiện

Địa chỉ các ô nhớ liên quan

Các nguyên lí:

Thầy (thuyết

trình):

 Tại mỗi thời điểm máy tính chỉ thực hiện 1 lệnh, tuy nhiên nó thực hiện rất nhanh Máy vi tính có thể thực hiện được hàng trăm triệu lệnh , siêu máy tính còn có thể thực hiện hàng tỉ lệnh trong

1 giây

 Trình bày

5’

Nguyên lí lưu trữ chương trình: Lệnh được đưa vào

máy tính dướ dạng mã nhị phân để lưu trữ, xử lí

như những dữ liệu khác

Nguyên lí truy nhập theo địa chỉ: Việc truynhập dữ

liệu trong máy tính được thực hiện thông qua địa

chỉ nơi lưu trữ dữ liệu đó

Nguyên lí Phôn Nôi-man: Mã há nhị phân, điều

khiển bằng chương trình , lưu trữ chương trình và

truy cập theo địa chỉ tạo thành 1 nguyên lí chung

gọi là nguyên lí Phôn Nôi-man

nội dung bài giảng

 Ví dụ: Gõ

lệnh sao chép 1 tệp(

file) và giải thích cho HS mục đích công việc

là gì, lệnh

cụ thể là gì

 Nhấn mạnh:

“Hoạt động của máy tính thực chất

là việc thực hiện các lệnh

Mỗi lệnh thể hiện 1 thao tác xửlí dữ liệu

Chương trình là một dãy tuần tự các lệnh chỉ dẫn cho máy biết điều cần làm”

3’

IV Củng cố bài (1’)

Như vậy qua bài này chúng ta đã biết được cấu trúc và hoạt động của 1 hệ thống máy tính Chúng ta cần nắm được nội dung bài học để có thể có những hiểu biết cơ bản về máy tính

V Bài tập về nhà và câu hỏi ôn tập(1’)

Tìm hiểu các loại thiết bị máy tính có thể thấy trong cuộc sống : webcam, phone, màn hình,…,các thiết bị vào( ROM , RAM nếu có thể)

VI Nhận xét, rút kinh nghiệm giờ giảng

Nhận xét, đánh giá của giáo viên hướng dẫn