bai lao xao

Các từ loại :Danh từ, động từ,tính từÝ nghĩa khái quát từ chỉ vật người, vật, hiện tượng, khái niệm Là những từ chỉ hoạt động, trạng thái của sự vật Là những từ chỉ đặc điểm, tính

Các từ loại :Danh từ, động từ,tính từ

Ý

nghĩa

khái

quát

từ chỉ vật (người,

vật, hiện tượng, khái niệm)

Là những

từ chỉ hoạt động, trạng thái của sự vật

Là những

từ chỉ đặc điểm, tính chất của sự vật, hoạt động, trạng thái

1. Trong số các từ in đậm sau đây, từ nào là danh từ, từ nào

là động từ, từ nào là tính từ?

a) Một bài thơ hay không bao giờ ta đọc qua một lần mà bỏ xuống

được. ( Nguyễn Đình Thi,Tiếng nói văn nghệ)

b) Mà ông, thì ông không thích nghĩ ngợi như thế một tí nào.

( Kim Lân,Làng)

c) Xây cái lăng ấy cả làng phục dịch, cả làng gánh gạch, đập đá,

làm phu hồ cho nó. ( Kim Lân, Làng)

d) Đối với cháu, thật là đột ngột […]

( Nguyễn Thành Long,Lặng lẽ Sa Pa)

e)Vâng! Ông giáo dạy phải! Đối với chúng mình thì thế là sung

2: Hãy thêm các từ cho sau đây vào trước những từ thích hợp với chúng trong ba cột bên dưới Cho biết mỗi từ trong ba cột

đó thuộc từ loại nào

a) những, các, một b) hãy, đã, vừa c) rất, hơi, quá

/ …./ hay

/ …./

/ …./

/ …./

đọc lần

nghĩ ngợi

/ … / cái(lăng)

/ … /

/ …… /

/ … /

phục dịch

làng đập

/ … /

/ … /

/ … /

/ … /

đột ngột ông(giáo) phải

sung sướng

rất

đã

một

hãy

một vừa những

một rất

quá,rất

một lần

một cái (lăng)

những làng

một ông (giáo)

đã đọc

đã đập

hãy nghĩ ngợi

vừa phục dịch

rất hay rất đột ngột

rất phải quá sung sướng

Danh từ

làng, lần, lăng…

Động từ

đập, nghĩ ngợi, phục dịch …

hãy, chớ, đừng, vừa, mới, sắp,…

 Các phó từ

những, các, một, mỗi, mọi, từng …

 Các từ chỉ số lượng

Tính từ

hãy, đột ngột, sung sướng…

rất, hơi quá, lắm, cũng …

 Các phó từ chỉ mức độ

3 Danh từ, động từ, tính từ có thể đứng sau các từ :

này, ấy, nọ, kia, đó…  Chỉ từ

Danh từ

(làng, lần, lăng…)

Động từ

(đập, nghĩ ngợi, phục dịch…)

Tính từ

(hãy, đột ngột, sung sướng…)

quá, lắm, tuyệt, cực kì …

 Phó từ chỉ mức độ

rồi, xong, vào, lên…

 Phó từ

Danh từ, động từ, tính từ có thể đứng trước các từ :

4 BẢNG TỔNG KẾT VỀ KHẢ NĂNG KẾT HỢP

CỦA DANH TỪ, ĐỘNG TỪ, TÍNH TỪ

Ý nghĩa khái quát

của từ loại

Khả năng kết hợp Kết hợp về phía

Chỉ sự vật

(người, vật, hiện

tượng, khái niệm)

danh từ

làng, lần, lăng…

Chỉ hoạt động,

phục dịch, đọc, đập …

Chỉ đặc điểm, tính

chất của sự vật, hoạt

động, trạng thái

tính từ

đột ngột, phải, hãy,

Các từ chỉ số lượng: những, các, một , mỗi, mọi,

từng …

Các phó từ: hãy, chớ, đừng,

đang, sẽ, vừa …

Các phó từ chỉ mức độ: rất, tuyệt,hơi, quá…

Chỉ từ: đó, này, kia, ấy, nọ, …

Phó từ: đi, lên, vào, xong, rồi …

Phó từ : quá, lắm, cực kì, tuyệt …

THẢO LUẬN NHÓM ( 3 phút )

5 Trong những đoạn trích sau đây, các từ in đậm vốn thuộc từ loại nào và ở đây chúng được dùng như từ thuộc

từ loại nào?

a) Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn Nó ngơ

ngác, lạ lùng Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động

( Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)

b) Làm khí tượng, ở được cao thế mới là lí tưởng chứ

( Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

c)Những băn khoăn ấy làm cho nhà hội hoạ không nhận

xét được gì ở cô gái ngồi trước mặt đằng kia

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

1 Hãy sắp xếp các từ in đậm trong những câu sau đây vào cột thích hợp (theo bảng mẫu) ở dưới

II Các từ loại khác:

a/ Một lát sau không phải chỉ có ba đứa mà cả một lũ trẻ ở

tầng dưới lần lượt chạy lên. (Nguyễn Minh Châu, Bến

quê)

Số từ Đại từ Lượng

từ Chỉ từ Phó từ Quan hệ từ Trợ từ thái từ Tình Thán từ

BẢNG THỐNG KÊ CÁC TỪ LOẠI KHÁC

(NGOÀI BA TỪ LOẠI CHÍNH)

- chỉ

- cả

- ở

- ba

1 Hãy sắp xếp các từ in đậm trong những câu sau đây vào cột thích hợp (theo bảng mẫu) ở dưới

II Các từ loại khác:

b/ Trong cuộc đời kháng chiến của tôi, tôi chứng kiến

không biết bao nhiêu cuộc chia tay, nhưng chưa bao giờ, tôi bị xúc động như lần ấy

. (Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)

Số

từ

Đại từ Lượng

từ

Chỉ từ Phó

từ

Quan

hệ từ

Trợ từ

Tình thái từ

Thán từ

BẢNG THỐNG KÊ CÁC TỪ LOẠI KHÁC

(NGOÀI BA TỪ LOẠI CHÍNH)

- chỉ

-

- ở

- ba - tôi

- bao nhiêu

- bao giờ

- của

- nhưng

- như

- ấy

1 Hãy sắp xếp các từ in đậm trong những câu sau đây vào cột thích hợp (theo bảng mẫu) ở dưới

II Các từ loại khác:

c/ Ngoài cửa sổ bấy giờ những bông hoa bằng lăng đã thưa

thớt – cái giống hoa ngay khi mới nở, màu sắc đã nhợt nhạt (Nguyễn Minh Châu, Bến

quê)

Số

từ Đại từ Lượng từ Chỉ từ Phó từ Quan hệ từ Trợ từ thái từ Tình Thán từ

BẢNG THỐNG KÊ CÁC TỪ LOẠI KHÁC

(NGOÀI BA TỪ LOẠI CHÍNH)

- chỉ

- cả

- ở

- b a - - bao nhiêu tôi

- bao giờ - - của

nhưng

- như

- ấy

- bấy giờ

- những - đã

- mới

- đã

- ngay

1 Hãy sắp xếp các từ in đậm trong những câu sau đây vào cột thích hợp (theo bảng mẫu) ở dưới

II Các từ loại khác:

d / - Trời ơi, chỉ còn có năm phút ! (Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ

Sa Pa)

Số

từ Đại từ Lượng từ Chỉ từ Phó từ Quan hệ từ Trợ từ thái từ Tình Thán từ

BẢNG THỐNG KÊ CÁC TỪ LOẠI KHÁC

(NGOÀI BA TỪ LOẠI CHÍNH)

- chỉ

-

- ở

- ba - tôi

- bao nhiêu

- bao giờ

- của

- nhưng

- như

- ấy

- bấy giờ

- những - đã

- mới

- đã

- ngay

- Trời ơi

- năm

- chỉ

1 Hãy sắp xếp các từ in đậm trong những câu sau đây vào cột thích hợp (theo bảng mẫu) ở dưới.

II Các từ loại khác:

e/ - Quê anh ở đâu thế ? - Hoạ sĩ hỏi

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa

Pa)

Số

từ Đại từ Lượng từ Chỉ từ Phó từ Quan hệ từ Trợ từ thái từ Tình Thán từ

BẢNG THỐNG KÊ CÁC TỪ LOẠI KHÁC

(NGOÀI BA TỪ LOẠI CHÍNH)

- chỉ

- cả

- ở

- ba - tôi

- bao nhiêu

- bao giờ

- của

- nhưng

- như

- ấy

- bấy giờ

- những - đã

- mới

- đã

- ngay

-Trời ơi

- chỉ

1 Hãy sắp xếp các từ in đậm trong những câu sau đây vào cột thích hợp (theo bảng mẫu) ở dưới

II Các từ loại khác:

g/ - Đã bao giờ Tuấn… sang bên kia chưa hả ?

(Nguyễn

Minh Châu, Bến quê)

Số

từ Đại từ Lượng từ Chỉ từ Phó từ Quan hệ từ Trợ từ thái từ Tình Thán từ

BẢNG THỐNG KÊ CÁC TỪ LOẠI KHÁC

(NGOÀI BA TỪ LOẠI CHÍNH)

- chỉ

-

- ở

- ba - tôi

- bao nhiêu

- bao giờ

- của

- nhưng

- như

- ấy

- bấy giờ

- những - đã

- mới

- đã

- ngay

-Trời ơi

- năm - đâu

- hả

- chỉ

1 Hãy sắp xếp các từ in đậm trong những câu sau đây vào cột thích hợp (theo bảng mẫu) ở dưới

II Các từ loại khác:

h/ - Bố đang sai con làm cái việc gì lạ thế ? (Nguyễn

Minh Châu, Bến quê)

Số

từ Đại từ Lượng từ Chỉ từ Phó từ Quan hệ từ Trợ từ thái từ Tình Thán từ

BẢNG THỐNG KÊ CÁC TỪ LOẠI KHÁC

(NGOÀI BA TỪ LOẠI CHÍNH)

- chỉ

- cả

- ở

- ba - tôi

- bao nhiêu

- bao giờ

- của

- nhưng

- như

- ấy

- bấy giờ

- những - đã

- mới

- đã

- ngay

- Trời ơi

- năm - đâu

- hả

- đang - chỉ

TRÒ CHƠI XEM HÌNH XÁC ĐỊNH DANH TỪ, ĐỘNG TỪ, TÍNH TỪ

Nội dung tiết học:

1 Ý nghiã khái quát của các từ loại: Danh từ, động từ, tính từ và các từ loại khác.

2 Khả năng kết hợp các từ loại.

3 Hiện tượng chuyển loại của một số từ

loại

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

2 Soạn trước các bài tập ở phần cụm từ

1 Ôn lại các kiến thức vừa tổng kết về các từ loại

3 Tìm hiểu cụm từ thông qua việc tìm phần trung tậm của các cụm từ

Giáo viên: Nguyễn Ngọc Tân Phòng GD&ĐT Đầm Dơi