BÀI 56. TUYẾN YÊN, TUYẾN GIÁP

Hooc môn Cơ quan chịu ảnh hưởng Tác dụng chính* Thùy trước tiết: -Kích tố nang trứng FSH -Kích tố thể vàng LH ICSH ở nam -Kích tố tuyến giáp TSH -Kích tố vỏ tuyến trên thậnACTH -Kích t

Ti t 63 Bài 56 ế

Ti t 63 Bài 56 ế ,

I TUYẾN YÊN:

Vùng dưới đồi

Tuyến yên

Tuyến tùng Hãy cho biết khối lượng màu sắc và vị trí của tuyến yên ?

Là một tuyến nhỏ bằng hạt đậu, có màu trắng, nặng 0,5 g, nằm ở nền sọ có liên quan với vùng dưới đồi ( thuộc não trung gian )

Tuyến yên gồm những thùy nào?

Gồm có ba thùy : thùy trước, thùy giữa và thùy sau

Hooc môn Cơ quan chịu ảnh hưởng Tác dụng chính

* Thùy trước tiết:

-Kích tố nang trứng (FSH)

-Kích tố thể vàng LH)

(ICSH ở nam)

-Kích tố tuyến giáp (TSH)

-Kích tố vỏ tuyến trên

thận(ACTH)

-Kích tố tuyến sữa(PRL)

-Kích tố tăng trưởng (GH)

Buồng trứng, tinh hoàn Buồng trứng, tinh hoàn

Tuyến giáp Tuyến trên thận

Tuyến sữa

Hệ cơ xương

nữ : Phát triển bao noãn Nam : Sinh tinh

nữ :Rụng trứng, tạo và duy trì thể vàng

Nam : Tiết ra testôstêrôn Tiết hooc môn tirôxin Tiết nhiều hooc môn điều hoà hoạt động sinh dục, trao đổi chất đường, chất khoáng Tiết sữa (tạo sữa)

Tăng trưởng của cơ thể

* Thùy sau tiết

-Kích tố chống đái tháo nhạt

(kích tố chống đa niệu)

(ADH)

-Ôxitôxin(OT)

Thận

Dạ con, tuyến sữa

Giữ nước(chống đái tháo nhạt )

Tiết sữa, co bóp tử cung lúc đẻ

Các hoocmon tuyến yên và tác dụng của chúng

FSH, LH

ICSH

Rụng trứng, tạo và duy trì thể vàng

Sinh tinh Tiết ra testôstêrôn

Tiết hooc môn tirôxin

Tiết nhiều hooc môn điều hoà hoạt động sinh dục, trao đổi chất đường, chất khoáng

TSH

AC TH

Tiết sữa (tạo sữa)

PRL

GH

Tăng trưởng của cơ thể

- Nếu trước tuổi dậy thì GH tiết nhiều (ưu năng)  là người lớn rất nhanh  người

khổng Khi giai đoạn trưởng thành chấm dứt, ưu năng tuyến yên  to đầu xương ngón chân, ngón tay

và xương mặt  bàn tay và bàn chân tăng rõ rệt, xương hàm dưới rộng một cách

không bình thường  người bệnh, cơ thể thô kệch

- Nếu tuyến yên hoạt động yếu

 GH tiết ra ít (nhược năng) làm cho người lùn

Nếu tiểu tiện quá nhiều, khoảng 4-8 lít/ngày; nước tiểu nhạt màu, không có đường, đó là lúc bạn nên nghĩ đến bệnh đái tháo nhạt

Giữ nước (chống đái tháo nhạt )

Co bóp tử cung lúc đẻ

Tiết sữa

AD H

OT

OT

1 Hoạt động của tuyến yên chịu sự điều khiển của hệ cơ quan nào ?

Hoạt động của tuyến yên chịu sự điều khiển trực tiếp hoặc gián tiếp của hệ thần kinh

2 Tại sao khẳng định tuyến yên là một tuyến nội tiết rất quan trọng ?

Tuyến yên là một tuyến quan trọng nhất tiết các hooc môn kích thích các hoạt động của nhiều tuyến nội tiết khác Đồng thời tiết ra các hooc môn ảnh hưởng đến sự tăng trưởng, trao đổi Glucôzơ, các chất khoáng, trao đổi nước và co thắt các cơ trơn ở tử cung

Ti t 63 Bài 56 ế ,

I TUYẾN YÊN:

I TUYẾN GIÁP:

Eo tuyến Sụn khí quản

Tuyến giáp

Tế bào tiết

1 Nêu vị trí và khối lượng của tuyến giáp ?

Nằm trước sụn giáp của thanh quản, n ng kho ng 20 – 25g.ặ ả

2 Nêu cấu tạo của tuyến giáp ?

Có nhiều nang tuyến và tế bào tiết

3 Tuyến giáp tiết ra loại hooc môn nào ? Hooc môn đó có vai trò gì đối với cơ thể ?

Hooc môn tuyến giáp là Tiroxin (TH), có vai trò quan trọng trong

việc trao đổi chất và quá trình chuyển hoá các chất trong tế bào

Câu hỏi thảo luận

1 Nguyên nhân nào gây ra bệnh bướu cổ?

2 Nguyên nhân nào gây ra bệnh Bazơđô ?

•1 Nguyên nhân nào gây ra

bệnh bướu cổ ?

•Do thiếu iốt  Tirôxin

không tiết ra  tuyến yên

sẽ tiết hooc môn thúc đẩy

tuyến giáp tăng cường

hoạt động phì đại tuyến

giáp  gây bệnh bướu cổ

2 Nguyên nhân nào gây ra bệnh Bazơđô ?

Do tuyến giáp hoạt động mạnh  tiết nhiều Tirôxin

 tăng tiêu dùng oxy 

cơ thể căng thẳng  mất ngủ, sút cân  tích nước, phù nề ở tổ chức sau cầu mắt  mắt lồi ra

Tuyến giáp và tuyến cận giáp

- Học bài theo nội dung v à trả lời câu hỏi SGK

- Đọc mục em có biết

- Đọc trước bài 57

Béo phì do rối loạn tuyến giáp