Ôn tập tiếng việt

Giáo viên nghĩa rộng với từ thầy giáo nghĩa hẹp với từ người Trường từ vựng Là tập hợp từ có ít nhất một nét nghĩa Từ tượng hình Là từ gợi hình ảnh, dáng vẻ, hoạt động, trạng thái của sự

Chóc c¸c em häc tèt m«n Ng÷ V¨n líp 8

M«n Ng÷ v¨n - líp 8a5

Hỏi: Đọc thuộc lòng bài muốn làm thằng Cuội của Tản Đà? Nụ c ời của nhà thơ ở cuối bài thơ là vì :

a Đ ợc lên trăng, lên cao, gặp và kết bạn với những nhân vật thần thoại, truyền thuyết nổi tiếng.

b Thoát khỏi cảnh trần gian đáng buồn, đáng

chán.

c Nhạo thế gian bụi bặm, bẩn thỉu.

d Hài lòng vì thỏa nguyện ớc mơ.

TiÕt 63

- Lý thuyÕt

- Thùc hµnh

I TỪ VỰNG

1 Lý thuyết : Lập bảng ôn theo mẫu sau:

Cấp độ kq của

nghĩa từ ngữ Một từ ngữ có nghĩa rộng với từ này nhưng lại có nghĩa hẹp với từ khác.

Giáo viên (nghĩa rộng với từ thầy giáo nghĩa hẹp với từ người)

Trường từ vựng Là tập hợp từ có ít nhất một nét nghĩa

Từ tượng hình Là từ gợi hình ảnh, dáng vẻ, hoạt động, trạng thái của sự vật. Lêu nghêu, rũ rượi, thoăn thoắt…(tả, kể).

1

2

3

4 Từ tượng thanh Là từ mô phỏng âm thanh của tự nhiên

hoặc con người

Ào ào, ầm ầm, thủ thỉ, thút thít… (tả, kể)

5

6

7

8

Từ ngữ địa

phương Là từ ngữ chỉ sử dụng ở một hoặc một số địa phương nhất định. Bầm, bủ, u, thầy, ba, má, tía, dượng… Biệt ngữ xã hội Là các từ ngữ chỉ được dùng trong một

tầng lớp xã hội nhất định

Cớm, cạ, ngỗng, ghi đông, ghế đẩu…

Nói quá Là BPTT phóng đại mức độ, quy mô

tính chất của SVHT được miêu tả, nhấn mạnh gây ấn tượng, tăng biểu cảm

Một tiếng chim kêu sáng cả rừng

Nói giảm, nói

tránh Là BPTT diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây đau buồn, ghê sợ, thô tục.

Sức học của em chưa phải là tốt

2 Thực hành:

a Điền từ thích hợp vào ô trống theo sơ đồ sau:

truyện dân gian về các nhân vật sự kiên

xa xưa có yếu tố thần kỳ.

truyện dân gian kể về cuộc đời số phận những

kiểu nhân vật có yếu tố tưởng tượng kỳ ảo.

truyện dân gian mượn chuyện loài vật, đồ

vật nói chuyện con người.

truyện dân gian dùng hình thức gây cười

để mua vui hoặc phê phán đả kích.

Truyện cổ tích

Truyện dân gian

Truyện truyền

thuyết

Truyện ngụ ngôn Truyện cười

- Truyền thuyết:

- Cổ tích:

- Ngụ ngôn:

- Truyện cười:

b Tìm trong ca dao Việt Nam 2 ví dụ về biện

pháp tu từ nói quá và nói giảm nói tránh?

- Bao giờ chạch đẻ ngọn đa,

Sáo đẻ dưới nước thì ta lấy mình.

- Ước gì sông hẹp một gang

Bắc cầu dải yếm cho chàng sang chơi.

(ca dao)

c Viết 2 câu: 1 câu có dùng từ tượng hình, 1 câu có dùng từ tượng thanh:

- Cô gái ấy có dáng đi thật thướt tha.

- Trời mưa nước chảy tí tách.

II NGỮ PHÁP

1 Lý thuyết : Trợ từ, thán từ, tình thái từ, câu ghép

TT Ngữ pháp Khái niệm Ví dụ

Trợ từ

Là những từ dùng để nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá sự vật, sự việc được nói đến trong câu.

Đừng nói người khác, chính anh cũng lười tập thể dục.

Thán từ

Là những từ dùng làm dấu hiệu biểu lộ cảm xúc, tình cảm, thái độ của người nói hoặc dùng để gọi đáp.

Ô hay, tôi tưởng anh cũng biết rồi!

Tình thái từ

Là những từ được thêm vào câu để cấu tạo câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán và để biểu thị các sắc thái tình cảm của người nói

Con nghe thấy rồi ạ!

1

2

3

4 Câu ghép

Là câu có hai cụm CV trở lên và chúng không bao chứa nhau Mỗi cụm CV của câu ghép có dạng 1 câu đơn và được gọi

là 1 vế của câu ghép

Vì trời mưa đường rất trơn (…

có nhiều quan hệ ý nghĩa)

chính

Ô hay

ạ

Vì nên nên

2 Thực hành:

a Viết 2 câu: 1 câu có trợ từ, tình thái từ và 1 câu có trợ từ, thán

từ:

- Ủa, cả bài tập này em cũng phải hỏi anh à?

b Đọc đoạn trích sau:

Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị Dân ta đã đánh đổ

các xiềng xích thực dân dần 100 năm nay để gây dựng nên nước Việt Nam độc lập Dân ta lại đánh đổ chế độ quân chủ mấy mươi thế kỷ mà lập nên chế độ Dân Chủ Cộng Hòa.

(Hồ Chí Minh – Tuyên ngôn độc lập)

- Câu: “Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị.” là câu ghép

=> có thể tách thành những câu đơn.

- Câu ghép “Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị.” nêu ra 3

sự kiện nối tiếp nhau cần diễn đạt sức mạnh vũ bão của

CMT8 nên không tách thành câu đơn.

c Xác định câu ghép và cách nối các vế câu trong đoạn

trích sau:

Chúng ta không thể nói tiếng ta đẹp như thế nào cũng như

ta không thể nào phân tích cái đẹp của ánh sáng, của thiên nhiên Nhưng đối với chúng ta là người Việt Nam, chúng ta cảm thấy và thưởng thức một cách tự nhiên cái đẹp của

tiếng nước ta, tiếng nói của quần chúng nhân dân trong ca dao và dân ca, lời văn của các nhà văn lớn Có lẽ tiếng Việt của chúng ta đẹp bởi vì tâm hồn của người Việt Nam ta rất đẹp, bởi vì đời sống, cuộc đấu tranh của nhân dân ta từ

trước tới nay là cao quý, là vĩ đại, nghĩa là rất đẹp.

(Phạm Văn Đồng – Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)

- Đoạn trích có 2 câu ghép: câu thứ nhất và câu thứ 3

- Các quan hệ từ bởi vì chỉ nguyên nhân, kết quả.

cũng như

bởi vì bởi vì

Cñng cè

- Lý thuyÕt

- Thùc hµnh

DẶN Dề VỀ NHÀ

- Soạn bài ễng đồ.

- Học bài chu đáo.