Bài 5 Vật lý 8

Hai lực cân bằng là hai lực: cùng tác dụng lên một vật, phương cùng nằm trên một đường thẳng, chiều ngược nhau và có cùng cường độ.. Hai lực cân bằng là hai lực: cùng đặt lên một v

   

PHÒNG GD – ĐT CƯMGAR

Môn: Vật lý 8

Kiểm tra bài cũ

* Hãy nêu cách biểu diễn vectơ lực ?

Biểu diễn trọng lực tác dụng lên một vật có khối lượng 500 g

Biểu diễn vectơ lực: Bằng một mũi tên có:

*Gốc: là điểm đặt của lực

*Phương và chiều: biểu diễn phương chiều của lực

*Độ dài: biểu diễn cường độ lực theo một tỉ xích cho trước

P

P=5N

TIẾT: 5

SỰ CÂN BẰNG LỰC – QUÁN TÍNH

Bài 5: SỰ CÂN BẰNG LỰC-QUÁN TÍNH

I Lực cân bằng: C1 Hãy kể tên và biểu diễn

các lực tác dụng lên quyển sách, quả cầu, quả bóng có trọng lượng lần lượt là 3N; 0,5N; 5N bằng các vectơ lực Nhận xét về điểm đặt, cường

độ, phương và chiều của các cặp lực đó.

1.Hai lực cân bằng là gì ? Các cặp lực P, Q và P, T là các cặp

lực có:

- Điểm đặt: tại vật

- Phương: cùng trên một đường thẳng

- Chiều: ngược chiều

- Cường độ: bằng nhau

P

Q

T

Q

Bài 5: SỰ CÂN BẰNG LỰC-QUÁN TÍNH

I Lực cân bằng:

1 Hai lực cân bằng là gì?

Các vật: quyển sách, quả cầu, quả bóng là các vật như thế nào?

Đứng yên

Vậy các cặp lực P và Q;

P và T là các cặp lực như thế nào?

Lực cân bằng

Vậy thế nào là hai lực cân bằng?

Hai lực cân bằng là hai

lực: cùng tác dụng lên

một vật, phương cùng

nằm trên một đường

thẳng, chiều ngược nhau

và có cùng cường độ.

Hai lực cân bằng là hai lực:

cùng đặt lên một vật, có cường

độ bằng nhau, phương cùng nằm trên một đường thẳng, chiều

ngược nhau.

2 Tác dụng của hai lực cân bằng lên

một vật đang chuyển động

Bài 5: SỰ CÂN BẰNG LỰC-QUÁN TÍNH

I Lực cân bằng:

1 Hai lực cân bằng là gì?

2 Tác dụng của hai lực cân bằng lên

một vật đang chuyển động

a) Dự đoán

Ta đã biết lực là nguyên nhân làm thay đổi vận tốc Khi các lực tác dụng lên vật không cân bằng nhau thì vận tốc của vật bị thay đổi Vậy khi các lực tác dụng lên vật cân bằng nhau thì vận tốc của vật sẽ

ra sao?

Ta có thể dự đoán Khi đó vận

tốc của vật sẽ không thay đổi, nghĩa là vật sẽ chuyển động thẳng đều

b) Thí nghiệm kiểm tra

Máy Atwood trong hình 5.3 trang

18 SGK Vật lý 8

Hai quả cân A và B giống hệt nhau được treo vào đầu một sợi dây vắt qua một ròng rọc cố định Một thước đặt ở bên dùng để đo quãng đường chuyển động của A

Hãy quan sát thí nghiệm để trả lới các câu hỏi C2

C2 Tại sao quả cân A ban đầu

đứng yên?

A

B

K

0cm 5cm 10cm 15cm

Quả cân A chịu tác dụng của hai lực cân bằng:

P A = P B ; mà T = P B nên T cân bằng với P A

C3 Đặt thêm một vật nặng A’ lên

quả cân A Tại sao quả cân A

cùng với A’ chuyển động nhanh

dần?

Khi đặt thêm vật nặng A’ lên quả

cân A, lúc này PA + PA’ > T nên

vật A +A’ chuyển động nhanh

dần xuống dưới, B chuyển động

đi lên.

C4 Khi quả cân A chuyển động

qua lỗ K thì vật nặng A’ bị giữ lại

Lúc này quả cân A còn chịu tác

dụng của các lực nào?

Lúc này vật A chỉ còn chịu tác

dụng của hai lực là PA và T cân

bằng với nhau nhưng A vẫn tiếp

tục chuyển động.

A

B

A’

K

0cm 5cm 10cm 15cm

A’K

0cm 5cm 10cm 15cm

t =2s

t =2s

C5 Hãy ghi kết quả của quãng đường

sau mỗi thời gian 2s vào bảng 5.1 rồi

tính vận tốc của vật A.

Thời gian

t(s) Quãng đường đi được s(cm) Vận tốc v(cm/s)

t1 = 2 s1 = 5

t2 = 2 s2 = 5

Vậy chuyển động của quả cân

A là chuyển động gì ?

Quả cân A chuyển động thẳng đều

A

Bài 5: SỰ CÂN BẰNG LỰC-QUÁN TÍNH

I Lực cân bằng:

1 Hai lực cân bằng là gì?

Hai lực cân bằng là hai lực: cùng tác

dụng lên một vật, phương cùng nằm trên

một đường thẳng, chiều ngược nhau và

có cùng cường độ

2 Tác dụng của hai lực cân bằng lên

một vật đang chuyển động

a) Dự đoán

b) Thí nghiệm kiểm tra

c) Kết luận

Dưới tác dụng của hai lực cân bằng, một vật

đang đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên; đang

chuyển động sẽ tiếp tục chuyển động thẳng

đều.

Làm thế nào để nhận biết nhanh hai lực cân bằng ?

Hai lực cùng tác dụng vào một vật đứng yên mà vật đó vẫn đứng yên hoặc vật đó đang chuyển động thì sẽ chuyển động thẳng đều.

Bài 5: SỰ CÂN BẰNG LỰC-QUÁN TÍNH

I Lực cân bằng:

1 Hai lực cân bằng là gì?

Hai lực cân bằng là hai lực: cùng tác dụng lên một

vật, phương cùng nằm trên một đường thẳng, chiều

ngược nhau và có cùng cường độ.

2 Tác dụng của hai lực cân bằng lên

một vật đang chuyển động

Dưới tác dụng của hai lực cân bằng, một vật đang

đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên; đang chuyển động sẽ

tiếp tục chuyển động thẳng đều.

Chuyển động này gọi là chuyển động theo quán tính.

II Quán tính:

1 Nhận xét:

Ôtô, tàu hoả, xe máy khi bắt đầu chuyển động

không đạt ngay vận tốc lớn

mà phải tăng dần; khi đang chuyển động, nếu thắng gấp cũng không dừng lại ngay mà còn trượt tiếp một đoạn

Vậy mọi vật có thể thay đổi vận tốc một cách đột ngột khi

có lực tác dụng không?

Không thể thay đổi vận tốc đột ngột

Khi có lực tác dụng, mọi vật đều không thể

thay đổi vận tốc đột ngột được vì mọi vật

đều có quán tính.

Vật có khối lượng càng lớn thì quán tính càng lớn.

Bài 5: SỰ CÂN BẰNG LỰC-QUÁN TÍNH

I Lực cân bằng:

1 Hai lực cân bằng là gì?

Hai lực cân bằng là hai lực: cùng tác dụng lên một

vật, phương cùng nằm trên một đường thẳng, chiều

ngược nhau và có cùng cường độ.

2 Tác dụng của hai lực cân bằng lên

một vật đang chuyển động

Dưới tác dụng của hai lực cân bằng, một vật đang

đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên; đang chuyển động sẽ

tiếp tục chuyển động thẳng đều.

Chuyển động này gọi là chuyển động theo quán tính.

II Quán tính:

1 Nhận xét:

Khi có lực tác dụng, mọi vật đều không thể thay

đổi vận tốc đột ngột được vì mọi vật đều có

quán tính.

C6: Búp bê đang đứng yên trên xe (H5.4) Bất chợt đẩy xe về phía trước Hỏi búp bê sẽ ngã về phía nào? Tại sao?

Quán tính là tính giữ nguyên vận tốc của vật.

C6:Búp bê sẽ ngã về phía sau

Khi đẩy xe, chân của búp bê chuyển động cùng với xe, nhưng do quán tính nên thân và đầu búp bê chưa kịp chuyển động, vì vậy búp bê ngã về phía sau.

C7: Đẩy cho búp bê và xe cùng chuyển động rồi bất chợt dừng xe lại Hỏi búp bê sẽ ngã về phía nào ? Tại sao ?

Búp bê sẽ ngã về phía trước vì khi xe dừng đột ngột, mặc dù chân búp bê bị dừng lại cùng với xe, nhưng do quán tính thân búp bê vẫn chuyển động nên nó ngã về phía trước.

Ghi nhớ

*Hai lực cân bằng là hai lực: cùng tác dụng lên một

vật, phương cùng nằm trên một đường thẳng, chiều

ngược nhau và có cùng cường độ.

đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên; đang chuyển động sẽ tiếp tục chuyển động thẳng đều.

vận tốc đột ngột được vì mọi vật đều có quán tính.

- Quán tính là tính giữ nguyên vận tốc của vật.

- Vật có khối lượng càng lớn thì quán tính càng lớn.

Một số tai nạn giao thông do quán tính.

Ô tô phóng nhanh, phanh không kịp, đã va vào xe công-

tơ- nơ.

Hướng dẫn về nhà

•Làm bài tập C8 và các bài tập 5.1 – 5.4/SBT

•Học kĩ phần ghi nhớ ở SGK

•Chuẩn bị bài: “Lực ma sát”

Tiết học đến đây kết thúc

Xin chân thành cám ơn quý thầy cô và các em học sinh