Huong dan thanh tra HDSP

Xem xét, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục và các công tác khác của giáo viên theo quy định của Luật giáo dục, Điều lệ nhà trường; Quy chế tổ chức và hoạt động của các

TÀI LIỆU TẬP HUẤN

Nghiệp vụ thanh tra nhà trường, cơ sở giáo dục khác

và thanh tra hoạt động sư phạm của giáo viên

Iapa 17/10/2009

Phần thứ hai

THANH TRA HOẠT ĐỘNG SƯ PHẠM

CỦA GIÁO VIÊN

A Các vấn đề chung

I Mục đích yêu cầu và hình thức thanh tra hoạt động sư phạm của giáo viên.

II Nội dung thanh tra

III Hoạt động thanh tra

IV Báo cáo kết quả thanh tra, kết luận

thanh tra

I Mục đích yêu cầu và hình thức thanh tra hoạt động sư phạm của giáo viên.

1 Xem xét, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục và các công tác khác của giáo viên theo quy định của Luật giáo dục, Điều

lệ nhà trường; Quy chế tổ chức và hoạt động của các cơ sở giáo dục khác do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành và những quy

định khác có liên quan

Ðánh giá khách quan, toàn diện chất lượng hoạt động sư phạm của giáo viên để đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động giảng dạy; đôn đốc việc tuân thủ quy chế chuyên môn; xác định một trong những căn cứ quan trọng để quyết định việc bố trí sử dụng, đào tạo bồi dưỡng

và đãi ngộ giáo viên một cách hợp lý

Hoạt động thanh tra phải đạt hai yêu cầu sau đây:

- Kiểm tra, đánh giá chất lượng, hiệu quả giảng dạy của giáo viên đối chiếu với quy định của chương trình, nội dung, phương pháp và kế

hoạch giảng dạy

- Xem xét hoạt động của giáo viên, phát hiện tiềm năng, hạn chế, yếu kém, giúp phát triển các khả năng, sở trường vốn có và khắc phục hạn chế, thiếu sót

I Mục đích yêu cầu và hình thức thanh tra hoạt động sư phạm của giáo viên.

II Nội dung thanh tra

1 Phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống;

(Dựa trên cơ sở phiếu nhận xét, xếp loại viên chức hàng năm và

phiếu đánh giá riêng do thủ trưởng cơ sở giáo dục cung cấp)

2 Kết quả công tác được giao

2.1 Việc thực hiện quy chế chuyên môn

2.2 Kết quả xếp loại các giờ dạy

2.3 Kết quả giảng dạy của giáo vên

2.4 Việc thực hiện các nhiệm vụ khác (Dựa trên cơ sở

phiếu nhận xét,đánh giá do thủ trưởng cơ sở giáo dục cung cấp)

III Hoạt động thanh tra

1 Kế hoạch thanh tra

Căn cứ vào tình hình cụ thể của địa phương, đơn vị để xây dựng

kế hoạch thanh tra hoạt động sư phạm của giáo viên, trong thời gian

5 năm phấn đấu mỗi giáo viên được thanh tra ít nhất 1 lần Trong trường hợp cần thiết, người có thẩm quyền có thể quyết định thanh tra đột xuất

2 Thời hạn thanh tra

Thời hạn của cuộc thanh tra hoạt động sư phạm của giáo viên

không quá 03 ngày tính từ ngày công bố quyết định thanh tra đến khi kết thúc thanh tra

III Hoạt động thanh tra

thực hiện quy chế chuyên môn.

3.2.2 Kiểm tra giờ lên lớp.

Dự giờ tối đa 3 tiết, nếu dự 2 tiết không xếp cùng loại thì dự tiết thứ 3;

phân tích, đánh giá giờ dạy Khi dự giờ, cán bộ thanh tra ghi vào phiếu đánh giá quá trình diễn biến của tiết dạy, nhận xét ưu khuyết điểm về trình độ

nắm nội dung bài, trình dộ sử dụng phương pháp.

3.2.3 Kết quả giảng dạy: điểm kiểm tra hoặc kết quả đánh giá môn học của học sinh, sinh viên từ đầu năm đến thời điểm thanh tra; kiểm tra khảo sát của cán bộ thanh tra; so sánh kết quả của các lớp do nhà giáo giảng dạy với các lớp khác trong cơ sở giáo dục tại thời điểm thanh tra (có tính đến đặc thù của đối tượng dạy học).

III Hoạt động thanh tra

3.3 Trao đổi với giáo viên được thanh tra.

3.3.1 Chuẩn bị nội dung đánh giá

- Nghiên cứu đánh giá của trường và của các lần thanh tra trước.

- Phân tích thông tin thu thập được qua kiểm tra trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm; việc thực hiện quy chế chuyên môn, kết quả học tập của học sinh, đánh giá hiệu quả giảng dạy của GV của cơ sở giáo dục

- Dự kiến nội dung nhận xét đánh giá

3.3 2 Chuẩn bị nội dung kiến nghị và đề xuất

- Căn cứ vào nhận định ở phần kiểm tra những vấn đề đã dự kiến đánh giá để

chọn những nội dung cần đề xuất.

- Phát hiện và lựa chọn những kinh nghiệm của GV thông qua việc kiểm tra và lựa chọn kinh nghiệm của bản thân cán bộ thanh tra để phổ biến cho GV;

- Dự kiến các vấn đề cần kiến nghị.

Lưu ý: tùy thực tế để cân nhắc nội dung và thứ tự các vấn đề cần trao đổi Sắp xếp các vấn đề cần tư vấn theo thứ tự tầm quan trọng, lưu ý cân nhắc những vấn đề nào nên đề xuất trước, vấn đề nào cần đề xuất sau khi đánh giá để thuận lợi hơn cho việc tiếp thu của GV

III Hoạt động thanh tra

Bản báo cáo cần tổng hợp thông tin, không sa vào các chi tiết Chọn các yếu tố chủ yếu làm căn cứ cho việc đánh giá và cơ sở cho các kiến nghị.

- Kiến nghị: những mong muốn về sự tiến bộ mà giáo viên cần đạt tới, đề

ra các mục tiêu cho giáo viên phấn đấu, nói rõ có cần sự kèm cặp đặc biệt hay không Ðề nghị giáo viên tham gia các lớp bồi dưỡng và tự bồi dưỡng

về chuyên môn nghiệp vụ để phát triển năng lực.

Ghi nhận những kinh nghiệm của giáo viên và đề nghị phổ biến những kinh nghiệm đó trong và ngoài nhà trường Những kiến nghị đối với các cấp quản lý giáo dục, điều chỉnh bổ sung các quy định hướng dẫn về chuyên

môn nghiệp vụ.

3.4.2 Thông báo kết quả thanh tra cho đối tượng thanh tra và thủ trưởng đơn vị quản lý đối tuợng.

IV Báo cáo kết quả thanh tra, kết luận thanh tra

1 Báo cáo kết quả thanh tra

Trên cơ sở các tiêu chí đánh giá viên chức về phẩm chất, đạo đức, về việc thực hiện các quy định của pháp luật; Điều lệ nhà trường; Quy chế tổ chức và hoạt động của các cơ sở giáo dục khác; Quy chế chuyên môn; tiêu chí đánh giá giờ dạy; kết quả kiểm định chất lượng giáo dục để xây dựng báo cáo kết quả thanh tra với các nội dung được quy định tại hoản 2.mục III của thông tư 43, bao gồm :

- Phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống;

- Kết quả công tác được giao

- Những kiến nghị với đối tượng thanh tra và với cơ quan quản lý giáo dục các cấp.

Báo cáo kết quả thanh tra được gửi tới người ra quyết định thanh tra Trong trường hợp người ra quyết định thanh tra là thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước thì báo cáo kết quả thanh tra còn được gửi cho thủ trưởng cơ quan thanh tra cùng cấp.

2 Kết luận thanh tra

Trên cơ sở báo cáo kết quả thanh tra, người ra quyết định thanh tra xem xét nội dung báo cáo và ký văn bản kết luận thanh tra Kết luận thanh tra được gửi tới thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp.Trong trường hợp người ra quyết định thanh tra là thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước thì báo cáo kết quả thanh tra còn được gửi cho thủ trưởng cơ quan thanh tra cùng cấp.

I Kiểm tra

Xem xét cụ thể việc thực hiện các công tác và kết quả thực hiện của GV, đối chiếu với những yêu cầu, tiêu chuẩn, những quy định để xem GV đạt hay chưa đạt, làm tốt hay chưa tốt các công tác được

giao Kết quả kiểm tra là cơ sở chủ yếu cho việc nhận xét đánh giá

và những đề xuất kiến nghị

1 Dự giờ

1.1 Kiểm tra trình độ nghiệp vụ sư phạm

- Xem xét trình độ nắm vững mục đích, yêu cầu, chương trình, nội dung giảng dạy, vị trí của bài giảng trong hệ thống chương trình

- Mức độ nắm vững kiến thức, kỹ năng của bài dạy, xác định trọng tâm, yêu cầu tối thiểu cho cả lớp và những vấn đề có thể mở rộng, nâng cao cho những học sinh khá giỏi

- Việc giáo dục thái độ, tình cảm cho học sinh thông qua bài dạy

- Cấu trúc của bài dạy của GV có hợp lý không?

- Mục tiêu của bài dạy có đạt được không?

I Kiểm tra

1 Dự giờ (tiếp theo)

1.2 Năng lực sử dụng phương pháp (kỹ năng sư phạm)

Phải coi đây là nội dung quan trọng nhất cần xem xét khi đánh giá năng lực sư phạm của giáo viên, vì nếu giáo viên chỉ nắm chắc kiến thức thì chưa đủ để làm cho học sinh nắm bài tốt Cần giúp giáo viên nắm vững và thực hiện hai hướng đổi mới sư phạm quan trọng:

- Phát huy tính tích cực, tự giác của học sinh, làm cho học sinh chủ động tìm kiếm, chiếm lĩnh kiến thức, rèn luyện kỹ năng, tránh làm cho học sinh học tập một cách thụ động

- Giảng dạy theo phương pháp cá thể hoá, quan tâm đến đặc thù của các đối tượng học sinh Trên cơ sở nắm được năng lực, nhịp độ làm việc, thói quen làm việc của từng học sinh, phát hiện những lỗ hổng kiến thức, hiểu được những khó khăn của từng đối tượng trong học tập để giúp đỡ một cách có hiệu quả

Kiểm tra

1 Dự giờ (tiếp theo)

Để kiểm tra năng lực sử dụng phương pháp của GV cần xem xét

trên nhiều phương diện như các khía cạnh nêu dưới đây:

1.2.1 Những hoạt động đơn phương của giáo viên

- Chọn và sử dụng các phương pháp giảng dạy có phù hợp đặc điểm của học sinh và của môn học hay không? (thuyết giảng, đàm thoại, trực quan, trao đổi nhóm, các hoạt động khác nhau trong cùng một giờ dạy ); việc sử dụng ngôn ngữ có trong sáng, dễ hiểu hay không?

- Biết hình thành rõ ràng các mục tiêu và từ đó đặt vấn đề, đưa ra chỉ dẫn, yêu cầu rõ ràng hay không?

- Nghệ thuật trình bày bảng, trình bày thí nghiệm; lựa chọn, trình bày đồ dùng dạy học có đúng lúc, đúng mục đích hay không?

- Phân phối thời gian có hợp lý hay không (tận dụng thời gian cho học sinh làm việc, phân bố giữa các phần, giữa lý thuyết và luyện

tập)?

Kiểm tra

1 Dự giờ (tiếp theo)

Để kiểm tra năng lực sử dụng phương pháp của GV cần xem xét trên nhiều phương diện như các khía cạnh nêu dưới đây: (tiếp theo)

1.2.2 Các biện pháp của giáo viên tổ chức, thúc đẩy học sinh chủ động học tập, sát trình độ các nhóm đối tượng và từng đối tượng

- Giáo viên có nêu vấn đề làm cho học sinh định hướng rõ ràng theo dõi bài học; cách hướng dẫn, hệ thống các câu hỏi dẫn dắt cho học

sinh tự tìm tòi, sáng tạo để nắm kiến thức và rèn kỹ năng hay không?

- Giáo viên có chú ý rèn luyện phương pháp học tập phù hợp với đặc điểm môn học (có ý thức phê phán, luôn luôn có ý thức lật lại vấn đề; rèn luyện khả năng trình bày vấn đề, tự làm thí nghiệm; củng cố hệ

thống khái niệm, rèn luyện kỹ năng sử dụng thuật ngữ, rèn luyện kỹ năng đặc thù của môn học) hay không?

- Giáo viên có kích thích học sinh động não, chủ động làm việc,

không tiếp thu thụ động hay không? (chú ý cả 3 nhóm trình độ khá

giỏi, trung bình và yếu)

- Giáo viên giảng dạy và tổ chức hoạt động có phù hợp với đối

tượng hay không?

Kiểm tra

1 Dự giờ (tiếp theo)

Để kiểm tra năng lực sử dụng phương pháp của GV cần xem xét trên

nhiều phương diện như các khía cạnh nêu dưới đây: (tiếp theo)

1.2.2 Các biện pháp của giáo viên tổ chức, thúc đẩy học sinh chủ động học tập, sát trình độ các nhóm đối tượng và từng đối tượng.

- Giáo viên có tổ chức, quản lý hoạt động theo nhóm để học sinh được

làm việc phù hợp với năng lực hoặc để có thể trao đổi thảo luận hay không?

- Giáo viên có biết khai thác lỗi của học sinh, tận dụng cơ hội để phân tích uốn nắn làm cho học sinh nắm chắc hơn kiến thức hay không?

- Giáo viên đã điều khiển lớp học như thế nào? việc thu hút sự chú ý của học sinh?

- Giáo viên có làm chủ khi xử lý các tình huống sư phạm hay không?

- Giáo viên có đánh giá chính xác, khách quan kết quả học tập hay không?

- Giáo viên có hướng dẫn chu đáo cho học sinh học ở nhà không?

- Giáo viên có làm chủ các mối quan hệ với học sinh và lớp học hay

không?

- Giáo viên có tạo được không khí tin cậy, biết lắng nghe, đóng vai trò chủ đạo trong giảng dạy, làm cho học sinh tích cực học tập hay không?

Kiểm tra

1 Dự giờ (tiếp theo)

1.3 Những chỉ báo quan sát để nhận xét kết quả học tập khi dự giờ

- Thái độ của học sinh trong lớp, sự tham gia xây dựng bài, tính chắc chắn của nội dung phát biểu trả lời của học sinh

- Việc vận dụng kiến thức kỹ năng để làm bài tập tại lớp

- Không khí và nhịp độ hoạt động của lớp, của nhóm

- Nền nếp học tập của học sinh: sử dụng sách giáo khoa, vở ghi, vở bài tập, cách sử dụng bảng con (ở tiểu học), cách sử dụng vở nháp (ở

HS lớn)

- Quan hệ của các nhóm hoặc từng học sinh với nhau

Về phương pháp quan sát, có thể đặt một vài câu hỏi hay làm một trắc nghiệm nhanh để khẳng định nhận định của mình về kết quả tiếp thu của học sinh

I Kiểm tra

2 Kiểm tra hồ sơ chuyên môn

Nhằm đánh giá việc thực hiện quy chế chuyên môn và hiểu thêm về trình độ nghiệp vụ sư phạm của Giáo viên

2.1 Kiểm tra toàn bộ giáo án trong năm học xem có soạn đủ số

lượng không và có bảo đảm chất lượng không: xem kỹ một số giáo

án cảm thấy giáo viên đã soạn kỹ và một số giáo án cảm thấy còn sơ sài để đánh giá chất lượng bài soạn, xem các loại giáo án đặc trưng như bài dạy mới, bài luyện tập, bài ôn tập

Kiểm tra giáo án của bài vừa dạy để xem trình độ nắm vững yêu

cầu, nội dung bài dạy của giáo viên, xác định những chi tiết chưa

trình bày đúng

2.2 Ðối chiếu lịch báo giảng, sổ đầu bài, vở ghi của học sinh với phân phối chương trình kế hoạch giảng dạy của Bộ để xem xét việc thực hiện chương trình của giáo viên Nếu cần, đối chiếu thêm vở

soạn bài, sổ dạy bù, dạy thay của giáo viên

I Kiểm tra

2 Kiểm tra hồ sơ chuyên môn (tiếp theo)

2.3 Kiểm tra sổ điểm, túi đựng bài kiểm tra của học

sinh, các loại vở của học sinh đã được chấm để xem số

lượng bài kiểm tra có đủ theo quy định không, cách ra đề

có phù hợp với yêu cầu của chương trình không, chấm bài

có chữa không, cho điểm có chính xác công bằng không 2.4 Kiểm tra việc thực hành thí nghiệm: qua Giáo án, sổ ghi đầu bài, sổ mượn đồ dùng thực hành thí nghiệm, vở ghi thực hành của học sinh, xem các đồ dùng dạy học giáo viên tự làm.

2.5 Kiểm tra việc bồi dưỡng, tự bồi dưỡng: xem sổ tự

bồi dưỡng, sổ dự giờ, trao đổi về những nội dung đã tự

học, hỏi hiệu trưởng và tổ chuyên môn.

3 Kiểm tra học sinh để đánh giá kết quả giảng dạy

II Nhận xét,đánh giá

1.Phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống; Trên cơ sở phiếu nhận xét

và xếp loại viên chức hằng năm và phiếu nhận xét, đánh giá do thủ trưởng cơ sở giáo dục cung cấp, cần nhận xét đánh giá tập trung vào những nội dung cụ thể sau:

- Về nhận thức tư tưởng, chính trị;

- Việc chấp hành chính sách, pháp luật của Nhà nước;

- Việc chấp hành quy chế của ngành, quy định của cơ quan, đơn vị, đảm bảo số lượng, chất lượng, ngày, giờ công lao động;

- Đạo đức, nhân cách, lối sống, ý thức đấu tranh chống các biểu

hiện tiêu cực; sự tín nhiệm trong đồng nghiệp, học sinh và nhân dân;

- Tinh thần đoàn kết; tính trung thực trong công tác; quan hệ đồng nghiệp; thái độ phục vụ nhân dân và học sinh

II Nhận xét,đánh giá

2 Kết quả công tác được giao:

2.1 Nhận xét, đánh giá việc thực hiện quy chế, quy định chuyên môn

Từ kết quả kiểm tra, nêu nhận xét, đánh giá theo các nội dung chủ yếu sau:

- Việc soạn giáo án: có đủ và đúng theo phân phối chương trình không?

- Chất lượng giáo án:có thể hiện được kế hoạch cụ thể làm việc trên lớp của thầy và trò? phù hợp với loại bài dạy, nội dung bài dạy? hệ thống câu hỏi?

- Thực hiện đủ và đúng tiến độ chương trình kế hoạch của Bộ hay không? (kể cả việc thực hành thí nghiệm, trừ trường hợp nhà trường chưa có đủ điều kiện)

- Việc thực hiện quy định về dạy thêm, học thêm như thế nào ?

- Nội dung kiểm tra phù hợp với yêu cầu chương trình.?

- Kiểm tra học sinh đủ theo số lần điểm quy định không?

- Chấm bài kịp thời, chữa bài chu đáo?

- Chấm chính xác, công bằng, đánh giá đúng trình độ học sinh?

- Tận dụng đồ dùng, thiết bị sẵn có của trường và cố gắng tự tạo đồ dùng dạy học

để làm đủ việc thí nghiệm, thực hành theo yêu cầu của chương trình?

- Bảo đảm an toàn trong thực hành, thí nghiệm?

- Thực hiên đầy đủ và có kết quả tốt chương trình bồi dưỡng theo kế hoạch của các cấp quản lý; có chương trình tự học tự bồi dưỡng với nội dung thiết thực phục vụ

chuyên môn có kết quả, có ý thức học hỏi đồng nghiệp, sẵn sàng giúp đỡ đồng

nghiệp.

II Nhận xét,đánh giá

2 Kết quả công tác được giao:

2.2 Nhận xét, đánh giá kết qủa giờ dạy

2.2.1 Gợi ý các nội dung cần nhận xét, đánh giá

- Mức độ nắm vững chương trình và yêu cầu của môn học, bài học

- Làm chủ nội dung bài dạy, xây dựng đầy đủ và chính xác các kiến thức, kỹ năng và giáo dục thái độ cho học sinh theo yêu cầu của

chương trình, xác định đúng trọng tâm bài dạy

- Mức độ quan tâm đến nhóm học sinh năng lực học tập yếu

- Biết mở rộng, nâng cao hợp lý kiến thức cho cả lớp hoặc cho học sinh khá giỏi, chỉ dẫn áp dụng kiến thức vào thực tế cuộc sống phù hợp với nội dung bài học

-Lựa chọn phương pháp thích hợp, mức độ vận dụng các phương pháp dạy học phù hợp với đặc trưng bộ môn, nội dung, mục tiêu bài dạy và đối tượng học sinh

2.2.2 Ðánh giá xếp loại một tiết dạy

Thực hiện theo các văn bản hướng dẫn riêng cho từng bậc học

(10358/BGDĐT-GDTH,28/9/2007);( 10227/THPT,11/9/2001 );( 2824/GDTX,12/4/2005 );( 7412/BGD DT-GDTrH,21/8/2006 )