Hãy quan sát hình ảnh trong tự nhiên và điền tiếp nội dung phù hợp vào các ơ trống trong bảng sau :STT TÊN S.VẬT MÔI TRƯỜNG BÀI 41 : MƠI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI I Mơi trường sốn
Trang 1CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH ĐẾN VỚI MÔN SINH HỌC 9
TR ƯỜ NG THCS héi s¬n
GV :NGUY N TH Tr©m Ễ Ị
Trang 2SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG
BÀI : 41
Trang 3I Môi trường sống của sinh vật :
1 Môi trường là gì ?
Có những yếu tố nào tác động lên đời sống
của cây xanh ?
Trang 4Môi trường là nơi sinh sống của sinh vật, bao gồm tất cả những gì bao quanh có tác động
trực hoặc gián tiếp lên sự sống, phát triển, sinh
sản của sinh vật
I Môi trường sống của sinh vật :
1 Môi trường là gì ?
2 Các loại môi trường
BÀI 41 : MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
Trang 5? Hãy quan sát hình ảnh trong tự nhiên và điền tiếp nội dung phù hợp vào các ơ trống trong bảng sau :
STT TÊN S.VẬT MÔI TRƯỜNG
BÀI 41 : MƠI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
I Mơi trường sống của sinh vật :
Trang 64 4
đất – không khí
Môi trường trong đất
Trang 7Môi trường là nơi sinh sống của sinh vật, bao gồm tất
cả những gì bao quanh có tác động trực hoặc gián
tiếp lên sự sống, phát triển, sinh sản của sinh vật
I Môi trường sống của sinh vật :
1 Môi trường là gì ?
2 Các loại môi trường: có 4 loại môi trường chủ yếu.
- Môi trường nước.
- Môi trường trong đất
- Môi trường trên mặt đất- không khí
- Môi trường sinh vật
BÀI 41 : MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
Trang 8BÀI 41 : MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
I Môi trường sống của sinh vật :
II Các nhân tố sinh thái :
Em hãy nghiên cứu thông tin mục II
SGK trang 119
Trang 9- Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi trường tác động đến sinh vật.
Thế nào là nhân tố sinh thái ?
BÀI 41 : MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
I Môi trường sống của sinh vật :
II Các nhân tố sinh thái :
Trang 10Có thể chia các nhân tố sinh thái
thành mấy nhóm ?
As,t°,CO2, O2
Nước Đất
Thực vật Động vật
Vi sinh vật
Nhân tố vô sinh Nhân tố hữu sinh
Con người Sinh vật khác
BÀI 41 : MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
I Môi trường sống của sinh vật :
II Các nhân tố sinh thái :
Trang 11THẢO LUẬN NHÓM HOÀN THÀNH BÀI TẬP SAU :
Chuột sống trong rừng mưa nhiệt đới có thể chịu ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái sau :mức độ ngập nước, ánh sáng, độ ẩm không khí, kiến, gió thổi, rắn hổ mang, phá rừng, cây gỗ, săn bắt, sâu ăn lá cây, gỗ mục, độ dốc của đất.
Nhân tố vô sinh
Nhân tố hữu sinh
Nhân tố con người Nhân tố các sinh vật
khác
Hãy sắp xếp các nhân tố đó vào từng nhóm nhân tố sinh thái.
Trang 12BÀI TẬP :
Chuột sống trong rừng mưa nhiệt đới có thể chịu ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái sau :mức độ ngập nước, ánh sáng, độ ẩm không khí, kiến, gió thổi, rắn hổ mang, phá rừng, cây gỗ, săn bắt, sâu ăn lá cây, gỗ mục, độ dốc của đất.
Nhân tố vô sinh
Nhân tố hữu sinh
Nhân tố con người Nhân tố các sinh vật
Trang 13- Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi trường tác động đến sinh vật Gồm :
BÀI 41 : MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
I Môi trường sống của sinh vật :
II Các nhân tố sinh thái :
+ Nhân tố vô sinh là các yếu tố không sống của thiên nhiên có ảnh hưởng đến cơ thể sinh vật như : nhiệt độ, ánh sáng, gió, nước, địa hình, thổ nhưỡng, loại đất, độ dốc…
+ Nhân tố hữu sinh :(nhân tố sinh thái sống)
Trang 14
Em hãy quan sát một số hoạt động của con người tác động đến môi trường ?
Rác thải sinh hoạt
Trang 15Khí thải, tiếng ồn
Trang 16Chặt, đốt rừng
Trang 17Đắp đập ngăn lũ, tạo năng lượng sạch
Trang 18Trồng cây gây rừng
Trang 19- Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi trường tác động đến sinh vật Gồm :
BÀI 41 : MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
I Môi trường sống của sinh vật :
II Các nhân tố sinh thái :
+ Nhân tố vô sinh là các yếu tố không sống của thiên nhiên có ảnh hưởng đến cơ thể sinh vật như : nhiệt độ, ánh sáng, gió, nước, địa hình, thổ nhưỡng, loại đất, độ dốc…
+ Nhân tố hữu sinh :(nhân tố sinh thái sống)
.Nhân tố con người :tác động tích cực (cải tạo, nuôi
dưỡng, lai ghép…), tác động tiêu cực(săn bắt, đốt phá…)
.Nhân tố sinh vật:các vi sinh vật, thực vật, động vật…
Trang 201 Trong một ngày (từ sáng tới tối ) , ánh
sáng mặt trời thay đổi như thế nào ?
2 ở nước ta ,độ dài ngày vào mùa hè và
mùa đông có gì khác nhau ?
+ Độ dài ngày thay đổi theo mùa : mùa hè có ngày
dài hơn mùa đông.
+ Cường độ ánh sáng tăng dần từ sáng tới trưa và sau
đó giảm dần vào buổi chiều cho đến tối.
? Em hãy nhận xét về sự thay đổi của các nhân
tố sau :
3 Sự thay đổi nhiệt độ trong một năm
diễn ra như thế nào ?
+ Trong năm nhiệt độ thay đổi theo mùa: mùa hè
nhiệt độ không khí cao, mùa thu mát mẻ, mùa đông
nhiệt độ thấp, mùa xuân ấm áp
BÀI 41 : MễI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
I Mụi trường sống của sinh vật :
II Cỏc nhõn tố sinh thỏi :
? Em có nhận xét gì về sự thay đổi của các nhân tố sinh thái trên?
Trang 21- Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi trường tác động đến sinh vật Gồm :
BÀI 41 : MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
I Môi trường sống của sinh vật :
II Các nhân tố sinh thái :
+ Nhân tố vô sinh là các yếu tố không sống của thiên nhiên có ảnh hưởng đến cơ thể sinh vật như : nhiệt độ, ánh sáng, gió, nước, địa hình, thổ nhưỡng, loại đất, độ dốc…
+ Nhân tố hữu sinh :(nhân tố sinh thái sống)
.Nhân tố con người :tác động tích cực (cải tạo, nuôi
dưỡng, lai ghép…), tác động tiêu cực(săn bắt, đốt phá…)
.Nhân tố sinh vật:các vi sinh vật, thực vật, động vật…
- Các nhân tố sinh thái tác động lên sinh vật thay đổi
theo môi trường và thời gian
Trang 22- Cá rô phi ở Việt Nam sống và phát triển ở nhiệt độ nào ?
- Nhiệt độ nào cá rô phi sinh trưởng và phát triển thuận lợi nhất ?
- Tại sao dưới 5 o C và trên 42 o C thì cá rô phi sẽ chết ?
5 0 C
Điểm gõy chết
42 0 C
Điểm cực thuận Giới hạn chịu đựng
Hỡnh 41.1: Giới hạn nhiệt độ của cỏ rụ phi ở Việt Nam
Khoảng thuận lợi
BÀI 41 : MễI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
I Mụi trường sống của sinh vật :
II Cỏc nhõn tố sinh thỏi :
III Giới hạn sinh thỏi :
Trang 23BÀI 41 : MễI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
I Mụi trường sống của sinh vật :
II Cỏc nhõn tố sinh thỏi :
III Giới hạn sinh thỏi :
Quan sỏt hỡnh vẽ và cho biết:
- Cá rô phi ở Việt Nam sống và
phát triển ở nhiệt độ nào ?
- Nhiệt độ nào cá rô phi sinh trưởng
và phát triển thuận lợi nhất ?
- Tại sao dưới 5 o C và trên 42 o C thì
cá rô phi sẽ chết ?
+ Từ 5 o C 42 o C + Phỏt triển thuận lợi nhất ở
30 o C + Nhiệt độ 5 o C gọi là giới hạn dưới
+ Nhiệt độ 42 o C gọi là giới hạn trờn
+ 30 o C là điểm cực thuận của cỏ
rụ phi Việt Nam + Từ 5 o C đến 42 o C là giới hạn chịu đựng( giới hạn sinh thỏi)
về nhiệt độ của cỏ rụ phi ở VN.
Giới hạn
dưới
Giới hạn trờn
Khoảng thuận lợi
5 0 C 30 0 C 42 0 C
t0 C
Điểm cực thuận
Trang 24Thế nào là giới hạn sinh thái ?
Giới hạn sinh thái là giới hạn chịu đựng của cơ thể sinh vật đối với một nhân tố sinh thái nhất định.
BÀI 41 : MƠI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
III Giới hạn sinh thái :
II Các nhân tố sinh thái :
I Mơi trường sống của sinh vật :
Trang 25Hãy chọn câu trả lời đúng nhất trong các câu sau:
Bài tập trắc nghiệm
Câu 1: Môi trường sống của sinh vật là:
Là nơi sinh sống của sinh vật.
Là tất cả những gì bao quanh cú tỏc động trực tiếp hoặc giỏn tiếp đến sinh vật
Là nơi sinh sống của sinh vật, bao gồm tất cả
những gì bao quanh cú tỏc động trực tiếp hoặc giỏn tiếp lờn sự sống, phỏt triển, sinh sản của sinh vật.
A
B
C
Đúng
Trang 26Hãy chọn câu trả lời đúng nhất trong các câu sau:
Bài tập trắc nghiệm
Câu 2: Dãy các nhân tố nào sau đây là các nhân tố hữu sinh?
Rắn hổ mang, áp suất không khí, cây gỗ, gỗ mục.
Cây cỏ, ỏp suất khụng khớ , hổ, cây rêu, vi khuẩn Cây cỏ, thảm thực vật, hổ, cây rêu, vi rút
A B C
Đúng
Trang 27Hãy chọn câu trả lời đúng nhất trong các câu sau:
Bài tập trắc nghiệm
Câu 3: Giới hạn sinh thái là:
Là giới hạn chịu đựng của cơ thể sinh vật đối với mụi trường nhất định
Là giới hạn chịu đựng của cơ thể sinh vật đối với một nhân tố sinh thái nhất định.
Là giới hạn chịu đựng của cơ thể sinh vật đối với mụi trường.
A B C
Đúng