Các vi khuẩn, vi rút thoát khỏi hoạt động bảo vệ của tế bào limphô B và gây nhiễm cho các tế bào cơ thể, sẽ gặp hoạt động bảo vệ của tế bào lim phô T.. Vậy qua phần vừa tìm hiểu em hãy
Trang 1
Bài 14:
B CH C U B CH C U ẠCH CẦU ẠCH CẦU ẦU ẦU
MI N D CH MI N D CH ỄN DỊCH ỄN DỊCH ỊCH ỊCH
BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ MÔN SINH HỌC LỚP 8
Giáo viên thực hiện: Nguy n ình H ng ễn Đình Hưng Đình Hưng ưng
Trường THCS Nguyễn Viết Xuân
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Cõu 1: Môi tr ờng trong cơ thể gồm những thành phần nào ? chúng có quan hệ với nhau nh thế nào ?
- Môi tr ờng trong cơ thể gồm: Máu, n ớc mô và bạch huyết
- Chúng quan hệ với nhau theo sơ đồ :
Máu
N ớc mô
Bạch huyết
Trang 3Mao mạch máu
(huyết tương, bạch cầu và tiểu cầu)
Mao mạch bạch huyết
Mao mạch bạch huyết
Tế bào
O2 và các chất dinh dưỡng
CO2 và các chất thải
O2 và các chất dinh dưỡng
O2 và các chất dinh dưỡng
O2 và các chất dinh dưỡng
D 2
o2
Câu 2: Trình bày mối quan
hệ giữa máu, nứớc mơ và bạch huyết?
ChÊt th¶i
CO2
co2 chÊt th¶i
co2
D 2
o2
D 2
o2
Nước mơ
Trang 4- Môi tr ờng trong cơ thể gồm: máu, n ớc mô,
bạch huyết
Máu
Nướcư
mô
Bạchư
huyết
- Một số thành phần của máu thẩm thấu qua thành
mạch máu tạo ra n ớc mô.
- N ớc mô thẩm thấu qua thành mạch bạch huyết tạo
ra bạch huyết.
- Bạch huyết l u chuyển trong mạch bạch huyết rồi lại
đổ về tĩnh mạch máu và hoà vào máu
Trang 5TIẾT 14 – BÀI 14:
Trang 6BẠCH CẦU
Trang 7 Trong 1mm3 m¸u cã 5000- 8000 b¹ch cÇu.
- CÊu t¹o: Tế bào chất, nh©n, ch©n gi¶ (di
chuyÓn ).
- B¹ch cÇu sinh ra tõ tuû- x ¬ng, tú, b¹ch huyÕt Sèng 2 -> 4 ngµy.
- Vai trß: Thùc bµo (¨n vi khuÈn) tiªu diÖt tế bào giµ, yÕu (hồng cầu giµ).
Trang 8I/- CÁC HOẠT ĐỘNG CHỦ YẾU CỦA BẠCH CẦU.
+ Kh¸ng nguyªn lµ
ph©n tö ngo¹i lai ->
cã kh¶ n¨ng kÝch thÝch c¬ thÓ
tiÕt kh¸ng thÓ.
+ Kh¸ng thÓ lµ nh÷ng
ph©n tö Pr«tªin do c¬ thÓ tiÕt
ra chèng l¹i kh¸ng nguyªn.
§äc th«ng tin môc 1 SGK
Quan s¸t h×nh 14.1
Tr¶ lêi c©u hái:
- Kh¸ng nguyªn lµ
g×? Kh¸ng thÓ lµ g×?
Trang 9I/- CÁC HOẠT ĐỘNG CHỦ YẾU CỦA BẠCH CẦU.
Nghiên cứu thông tin
và hình vẽ -> tiếp tục trả
lời các câu hỏi sau:
Trả lời:
- Khi các VSV xâm nhập vào
một bộ phận nào đó của cơ
thể, hoạt động đầu tiên của bach cầu
để bảo vệ cơ thể là sự thực bào.
- Thực bào là quá trình bạch cầu
hình thành chân giả bắt và nuốt vi
khuẩn rồi tiêu hoá Tham gia vào quá
trình thực bào là bạch cầu trung tính
và b ch cầu mônô (đại thực bào) ạch cầu mônô (đại thực bào).
- Khi vi khuẩn, vi rút xâm
nhập vào cơ thể sẽ gặp những
hoạt động nào của bạch cầu?
- Sự thực bào là gì? những
loại bạch cầu nào th ờng
tham gia thực bào?
Trang 10Quan s¸t h×nh 14.2 -> cho biÕt sù t ¬ng t¸c gi÷a kh¸ng nguyªn vµ kh¸ng thÓ theo c¬ chÕ nµo?
Kh¸ng nguyªn A
Kh¸ng nguyªn B
Tr¶ lêi
T ¬ng t¸c gi÷a
kh¸ng nguyªn
vµ kh¸ng thÓ theo c¬ chÕ
ch×a khãa vµ æ khãa,
nghÜa lµ kh¸ng nguyªn
nµo th× kh¸ng thÓ Êy.
Kh¸ng nguyªn A
Kh¸ng nguyªn B
Trang 11 Các vi rút, vi khuẩn thoát khỏi sự thực bào sẽ gặp hoạt động bảo vệ của tế bào lim phô B Các vi khuẩn, vi rút thoát khỏi hoạt động bảo vệ của tế bào limphô B và gây nhiễm cho các tế bào cơ thể, sẽ gặp hoạt động bảo vệ
của tế bào lim phô T.
Các em quan sát hình 14-3 và 14-4 và cho biết tế bào limphô B và
tế bào limphô T đã chống lại các kháng nguyên bằng cách nào?
Trả lời:
- Tế bào B đã chống lại các kháng nguyên
bằng cách tiết ra các kháng thể, rồi các kháng
thể làm mất hoạt tính của kháng nguyên.
- Tế bào lim phôT đã phá hủy các tế bào cơ
thể bị nhiễm vi khuẩn, vi rút bằng cách nhận
diện và tiếp xúc với chúng nhờ cơ chế chìa
khóa và ổ khóa giữa kháng thể và kháng
nguyên, tiết ra các prôtêin đặc hiệu làm tan
màng tế bào bị nhiễm -> tế bào nhiễm bị phá
hủy
Trang 12Vậy qua phần vừa tìm hiểu em hãy cho biết bạch
cầu tham gia bảo vệ cơ thể bằng cách nào?
Bạch cầu tham gia bảo vệ cơ thể bằng cách :
- Thực bào: Bạch cầu hình thành chân giả bắt và nuốt
vi khuẩn rồi tiêu hoá.
+ Lim phô B : Tiết kháng thể vô hiệu hoá vi khuẩn.
+ Lim phô T: Phá huỷ tế bào đã bị nhiễm bằng cách nhận diện và tiếp xúc với chúng.
Trang 13II/- MIỄN DỊCH.
Các em đọc thông tin phần II SGK, thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi:
- Miễn dịch là gì?
- Miễn dịch là khả năng cơ thể không bị mắc một bệnh truyền nhiễm nào đó Miễn dịch bao gồm miễn dịch tự nhiên và miễn dịch nhân tạo
- Thế nào là miễn tự nhiên, miễn dịch tự nhiên gồm những loại
miễn dịch nào?
- Miễn dịch tự nhiên là cơ thể không mắc một số bệnh nào đó Bao gồm miễn dịch bẩm sinh và miễn dịch tập nhiễm
- Thế nào là miễn dịch nhân tạo?
- Miễn dịch nhân tạo là cơ thể không mắc một bệnh nào đó do
chủ động tiêm vắc xin
Kết luận:
- Miễn dịch là khả năng cơ thể không bị mắc một bệnh truyền nhiễm nào đó Miễn dịch bao gồm miễn dịch tự nhiên
và miễn dịch nhân tạo.
- Miễn dịch tự nhiên là cơ thể không mắc một số bệnh nào đó Bao gồm miễn dịch bẩm sinh và miễn dịch tập nhiễm.
đó do chủ động tiêm vắc xin
Trang 14Tại sao tiêm vắc xin thì cơ thể không mắc một
số bệnh?
II/- MIỄN DỊCH.
*Cơ sở khoa học của tiêm vắc xin là:
- Đưa các vi khuẩn, virút đã được làm yếu vào cơ thể
để hình thành phản ứng miễn dịch, giúp cơ thể phản ứng kịp thời khi vi sinh vật đó xâm nhập, để bảo vệ cơ thể.
- Yêu cầu các bậc cha mẹ cho con đi tiêm phòng, và đảm bảo số lần tiêm nhắc lại.
- Người lớn trước khi tiêm phòng cần xét nghiệm mầm bệnh, nếu đã có bệnh thì không tiêm phòng được
Trang 15Ở địa phương em thường tiêm chủng
II/- MIỄN DỊCH.
Áp dụng cho trẻ em từ 0-9 tháng tuổi, được tiêm vắc xin miễn phí các bệnh: viêm gan B, lao, ho
gà, uốn ván, bại liệt, sởi Mục tiêu sẽ thanh toán
được các bệnh truyền nhiễm đó trong tương lai.
Trang 16Bài tập: Hãy khoanh tròn vào câu trả lời đúng:
1 Hãy chọn 2 loại bạch cầu tham gia vào quá trình thực bào?
A Bạch cầu trung tính và bạch cầu a axit.
B Bạch cầu a axit và bạch cầu a kiềm.
C Bạch cầu trung tính và bạch cầu mônô.
D Bạch cầu đơn nhân và bạch cầu trung tính
2 Hoạt động nào là hoạt động của Limphô B?
A Tiết kháng thể vô hiệu hoá kháng nguyên.
B Thực bào bảo vệ cơ thể.
C Tự tiết chất bảo vệ cơ thể.
3 Tế bào limphô T phá huỷ tế bào cơ thể bị nhiễm bằng cách nào?
A Tiết men phá hủy màng.
B Dùng phân tử Prôtêin đặc hiệu.
Trang 17Bạch cầu tham gia bảo vệ cơ thể bằng mấy cách?
Bạch cầu tiết kháng thể vô hiệu hoá vi khuẩn(xâm nhập) để bảo vệ
cơ thể là cách gì?
I
Khả năng không mắc một số bệnh của ng ời dù sống ở môi tr ờng có
vi khuẩn gây bệnh gọi là gì?
Bạch cầu hình thành chân giả bắt và nuốt vi khuẩn rồi tiêu hoá là cách gì?
s
05
Time Key
A
i
d
s
Trang 18HỘI CHỨNG SUY GIẢM MIỄN DỊCH
Vi rút HIV là nguyên nhân gây ra bệnh AIDS Chúng gây nhiễm trên chính Bạch cầu lim phô T
gây rối loạn chức năng của tế bào này và dẫn tới
hội chứng suy giảm miễn dịch (cơ thể mất khả
năng chống lại các vi rút, vi khuẩn và chết bởi các bệnh do vi rút, vi khuẩn khác gây ra như: lao, sởi, viêm nhiễm.
Trang 19- Häc bµi tr¶ lêi c©u hái SGK.
- §äc môc Em cã biÕt “Em cã biÕt” ”.
- T×m hiÓu vÒ cho m¸u vµ truyÒn m¸u.