Bài 38 (thực hành)

♦ Biểu đồ: Biểu đồ diện tích cây công nghiệp lâu năm của cả nước, TD.MNBB và Tây Nguyên Chú thích Cà phê Chè Cao su Cây khác... Nhân xét và giải thích về sự giống nhau và khác nhau trong

SO SÁNH

a Vẽ biểu đồ:

BÀI 1:

- CƠ CẤU DIỆN TÍCH CÂY CÔNG NGHIỆP NĂM 2005 (Đơn vị %)

Loại cây Cả nước TD.MN BB Tây Nguyên

Cây CN lâu năm

Cà phê

Chè

Cao su

Các cây khác

100.0 100.0 100.0

3.6 30.4

7.5 29.5 32.6

87.9

_

8.5

70.2 4.3 17.2 8.3

♦ Xử lí số liệu:

- QUI MÔ (tỷ lệ diện tích giữa các biểu đồ):

- Cho RTD.MNBB = 1,00 đv (RTD.MNBB là bán kinh của biểu đồ TD.MNBB)

 Bán kính diện tích biểu đồ cây công nghiệp của Tây Nguyên và cả nước lần lượt là:

- RTây Nguyên = 2,65 đv

- RCả nước = 4,30 đv

♦ Biểu đồ:

Biểu đồ diện tích cây công nghiệp lâu năm của cả nước, TD.MNBB và Tây Nguyên

Chú thích

Cà phê

Chè

Cao su

Cây khác

b Nhân xét và giải thích về sự giống nhau và khác nhau trong sản xuất cây công nghiệp lâu năm giữa hai vùng:

b1 Nhân xét:

- Qui mô:

+ Là hai vùng chuyên canh cây công nghiệp lớn của cả nước (về diện tích và sản lượng)

+ Mức độ tập trung đất đai tương đối cao, chuyên canh cà phê, chè… tập trung trên qui mô lớn, phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu

- Về hướng chuyên môn hóa:

+ Đều tập trung vào cây công nghiệp lâu năm + Đạt hiệu quả kinh tế cao

♦ Giống nhau:

♦ Khác nhau:

Đặc điểm Trung du và miền núi Bắc Bộ Tây Nguyên

Qui mô

Về hướng

chuyên

môn hóa

Về điều kiện phát triển (tự nhiên, kinh tế - xã hội)

Địa hình

Khí hậu

Đất đai

KT-XH

Là vùng chuyên canh cây công nghiệp lớn thứ 3 cả nước

Là vùng chuyên canh cây công nhiệp lớn thứ 2 cả nước

- Quan trọng nhất là chè, sau đó là quế, sơn, hồi

- Các cây công nghiệp ngắn ngày:

có thuốc lá, đậu tương

- Quan trong nhất là cà phê, sau đó là cao su , chè

- Các cây công nghiệp ngắn ngày: dâu tằm, bông vải

Miền núi bị chia cắt mạnh Cao nguyên xếp tầng với những mặt bằng tương đối

bằng phẳng

Có mùa đông lạnh cộng với độ cao địa hình nên có điều kiện phát triển cây cận nhiệt (chè)

Cận xích đạo với mùa khô sâu sắc

Đất feralit trên đa phiến, đa gờ nai và các loại đá mẹ khác Đất bazan màu mỡ, tầng phong hóa sâu, phân bố tập trung

- Là nơi cư trú của nhiều dân tộc ít người

- Cơ sở chế biến còn hạn chế

- Vùng nhập cư lớn nhất nước ta

- CS hạ tầng còn thiếu nhiều

b2 Giải thích: (sự khác biệt về hướng chuyên môn hóa cây công nghiệp giữa hai

vùng)

- Do sự khác nhau về vị trí địa lí  khác nhau về điều kiện tự nhiên:

+ Trung du miền núi BB có mùa đông lạnh, đất feralit có độ phì không cao,

địa hình núi bị cắt xẻ, ít mặt bằng lớn  qui mô sản xuất nhỏ

+ Tây Nguyên có nền nhiệt cao, địa hình tương đối bằng phẳng, đất badan

có độ phì cao, thích hợp với qui hoạch các vùng chuyên canh qui mô lớn và tập trung

- Sự khác nhau về đặc điểm dân cư, đặc điểm khai thác lãnh thổ, tập quán sản xuất…

+ Trung du miền núi BB: dân cư có kinh nghiệm trong trồng và chế biến chè

từ lâu đời

BÀI 2:

a Tính tỷ trọng:

TỈ TRỌNG ĐÀN TRÂU, BÒ CỦA CẢ NƯỚC, TD.MNBB VÀ TÂY NGUYÊN,

NĂM 2005 (đơn vị %)

Tiêu mục Cả nước TD.MNBB Tây Nguyên

Trâu

Bò 100.0

100.0 57.5

16.2

2.5

11.1

b Giải thích:

♦ Hai vùng đều có thế mạnh về chăn nuôi là do:

- Có nhiều đồng cỏ: thuận lợi cho chăn nuôi

- Khí hậu:

+ TD.MNBB: nhiệt đới, có mùa đông lạnh ẩm thích hợp với điều kiện sinh thái của đàn trâu

+ TN: Cận xích đạo, khô, nóng thích hợp với điều kiện sinh thái của đàn bò

+ Các nguyên nhân khác: thị trường, kinh nghiệm sản xuất…

♦ Thế mạnh được thể hiện trong tỷ trọng của hai vùng so với cả nước:

Tổng số đàn trâu bò của hai vùng chiếm tỷ trọng lớn so với cả nước (trâu 60%, bò 27,3% so với cả nước)

♦ Tạo sao ở TD.MNBB trâu được nuôi nhiều hơn bò, còn TN thì ngược lại?