ôn tập tiếng việt

Thỉnh-Phần Tiếng Việt học kì II lớp 9 Phần Tiếng Việt học kì II lớp 9 Khởi ngữ Nghĩa t ờng minh, hàm ý Liên kết câu và liên kết đoạn văn Các thành phần biệt lập Những đơn vị kiến thức

TiÕng viÖt líp 9A2

Ng êi thùc hiÖn: V ¬ng ThÞ Lan Anh

Tr êng THCS TiÒn An

Bỗng nhận ra h ơng ổi

Phả vào trong gió se

S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về

-Hữu

Thỉnh-Phần Tiếng Việt học kì II

lớp 9

Phần Tiếng Việt học kì II

lớp 9

Khởi ngữ

Nghĩa t ờng minh, hàm ý

Liên kết câu và liên kết

đoạn văn

Các thành phần biệt

lập

Những đơn vị kiến thức Tiếng Việt đã học trong ch ơng trình Ngữ văn lớp 9- kì II là:

Tiết 137 : Ôn tập tiếng Việt

I-Khởi ngữ và các thành phần biệt lập

a- Khởi ngữ :

- Là thành phần câu đứng tr ớc chủ ngữ để

nêu lên đề tài đ ợc nói đến trong câu.

-Hôm nay, lớp 9A2 có giờ Tiếng Việt.

Cảm thán Tình thái Gọi đáp Phụ chú

Tiết 137 : Ôn tập tiếng Việt

Các thành phần biệt lập

Dùng để thể hiện cách nhìn của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu

Dùng để bộc lộ tâm lý của người nói

(vui, buồn, mừng,

giận )

Dùng để tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp

Dùng bổ sung một 1 số chi tiết cho nội dung

1.Hãy cho biết từ ngữ in đậm nào trong các đoạn trích sau đây là thành phần g× cđa c©u? Ghi kết quả phân tích vào bảng tổng kết.

a)

a)Xây cái lăng ấy Xây cái lăng ấy cả làng phục dịch, cả làng gánh gạch, đập đá, làm phu hồ

b)Tim tôi cũng đập không rõ

b)Tim tôi cũng đập không rõ Dường như Dường như vật duy nhất vẫn bình tĩnh, phớt lờ mọi biến động chung là chiếc kim đồng hồ

( Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi )

c) Đến lượt cô gái từ biệt Cô chìa tay ra cho anh nắm, cẩn trọng, rõ ràng, như người ta cho nhau cái gì chứ không phải là cái bắt tay Cô nhìn thẳng vào mắt

những người con gái nhìn

ta ,…như vậy

A- Nói ,cô ấy nói rất hay và c ời thì rất duyên

B- Nói rất hay và c ời rất duyên là thế mạnh của cô ấy

C- Nói thì cô ấy nói rất hay và c ời thì c ời rất duyên

Tiết 137 : Ôn tập tiếng Việt

Trong các các câu sau , câu nào biến đổi có khởi ngữ ?

Tiết 137 : Ôn tập tiếng Việt

Đọc 2 câu sau :

(1) Thầy thì thầy không bênh

những em l ời học.

(2 )Thầy thì sờ vòi , thầy thì sờ

ngà , thầy thì sờ tai , thầy thì sờ chân , thầy thì sờ đuôi.

“thầy “đứng tr ớc

“thì“ trong hai câu trên.

Thầy Thầy

thầy

thầy thầy thầy

Bài tập 3:

Đoạn văn tham khảo :

Bài tập 2 (SGK/110)

Viết một đoạn văn ngắn giới thiệu truyện ngắn Bến quê của Nguyễn Minh Châu , trong đó có ít nhất một câu chứa khởi ngữ và một câu chứa thành phần tình thái

Một trong những tác phẩm tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của

Nguyễn Minh Châu sau năm 1975 có lẽ là truyện ngắn “ Bến quê.“ (1) Câu chuyện xoay quanh cảnh éo le của nhân vật Nhĩ và ớc muốn cuối cùng của anh (2) Cốt truyện không phức tạp nh ng ý nghĩa truyện lại vô cùng sâu

xa (3) D ờng nh nhà văn đã gửi gắm biết bao suy t , trải nghiệm về cuộc đời ,

về con ng ời vào tác phẩm (4) Đối với ng ời đọc, giải mã đ ợc những ý nghĩa sâu sắc đó của truyện là một công việc không hề đơn giản (5) Nh ng cứ đọc

và nghiền ngẫm , một lần , hai lần , thậm trí nhiều hơn thế , vẻ đẹp của

truyện sẽ hé mở dần tr ớc mắt chúng ta (6)

TiÕt 137 : ¤n tËp tiÕng ViÖt

II- Liªn kÕt c©u vµ liªn kÕt ®o¹n v¨n:

1-Lý thuyÕt :

Liªn kÕt c©u vµ liªn kÕ ®o¹n v¨n ® îc thÓ hiÖn trªn nh÷ng ph ¬ng diÖn nµo?

A- Liªn kÕt vÒ néi dung

Lớp ta có nhiều bạn học giỏi , ý thức tốt (1).Các thầy , cô giáo và nhiều

bậc phụ huynh của lớp ta đang rất lo buồn (2) Thế mà một số bạn trong lớp còn tỏ ra chểnh mảng học tập (3).

Lớp ta có nhiều bạn học giỏi, ý thức tốt(1) Điều đó làm các thày cô

giáo và các bậc phụ huynh rất yên tâm và phấn khởi về kết quả học tập

và rèn luyện đạo đức của các bạn(2).Song bên cạnh đó cũng còn một số bạn còn chểnh mảng trong học tập(3).

Sửa lạ i

(1) Buổi sáng , s ơng muối phủ trắng cành cây , bãi

cỏ (2) Gió bấc hun hút thổi (3) Núi đồi , thung lũng , bản làng chìm trong biển mây mù (4) Nh ng mây bò trên mặt đất , tràn vào trong nhà , quấn lấy

ng ời đi đ ờng

Phát hiện và sửa lỗi

Liên kết:

là sự nối kết ý

nghĩa giữa câu với

câu, giữa đoạn

nghĩa giữa câu với

câu, giữa đoạn

Liên kết về nội dung:

+ Các đoạn văn phải phục vụ chủ đề chung của văn bản, các câu phải phục vụ chủ đề của đoạn văn( liên kết chủ đề)

+ Các đoạn văn và các câu phải đ ợc sắp xếp theo một trình tự hợp lý (liên kết lôgic)

-Häc thuéc phÇn lý thuyÕt

- Hoµn thµnh c¸c bµi tËp

võa lµm vµo vë bµi tËp

- ChuÈn bÞ tiÕt sau:

NghÜa t êng minh vµ hµm ý.

Phép liên kết Khái niệm

Phép lặp Sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ có tác dụng thay thế từ

ngữ đã có ở câu tr ớc.

Phép thế Sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ đồng nghĩa , trái nghĩa

hoặc cùng tr ờng liên t ởng với từ ngữ đã có ở câu tr ớc.

Phép nối Lặp lại ở câu đứng sau từ ngữ đã có ở câu tr ớc.

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

b Từ phòng bên kia một cô bé rất xinh mặc chiếc áo may ô con trai và vẫn còn cầm thu thu một

đoạn dây sau l ng chạy sang Cô bé bên nhà hàng xóm đã quen với công việc này Nó lễ phép hỏi Nhĩ: “Bác cần nằm xuống phải không ạ?”

(Nguyễn Minh Châu, Bến quê)

c Nh ng cái com- pa kia lấy làm bất bình lắm, tỏ vẻ khinh bỉ, c ời kháy tôi nh c ời kháy một ng ời

Pháp không biết đến Nã Phá Luân, một ng ời Mỹ không biết đến Hoa Thịnh Đốn vậy! Rồi nói:

-Quên à! Phải, Bây giờ cao sang rồi thì để ý đâu đến bọn chúng tôi nữa!

Tôi hoảng hốt đứng dậy nói:

- Đâu có phải thế! Tôi…

Tiết 137 : Ôn tập tiếng Việt

I-Khởi ngữ và các thành phần biệt lập

1-Kh i ng ở ữ

a- Lý thuy t ế

Khi muốn nhấn mạnh bộ phận nào đó

trong câu ng ời ta đ a Khởi ngữ lên đầu câu

Thông th ờng phụ ngữ của ĐT, TT đ ợc đ a

lên đầu câu làm Khởi ngữ

Tr ờng hợp CN , VN muốn làm Khởi ngữ

nó sẽ phải đ ợc lặp lại trong câu bằng đại từ

hoặc chính nó

Chúng tôi mong đ ợc sống có ích cho xã hội

Sống , chúng tôi mong sống có ích cho xã hội

Hăng hái học tập là đức tính tốt của học sinh

Hăng hái học tập, đó đức tính tốt của học sinh

Cuối các văn bản đọc – hiểu trong SGK th ờng có những dòng chữ nhỏ đặt trong ngoặc đơn Đó là thành phần gì ? Nó có tác dụng gì ?

Đó là thành phần phụ chú , nó có tác dụng giải thích xuất xứ của văn bản về tác giả , nhà xuất bản , năm xuất bản

Đọc các câu trích sau :

(1) –Sau hôm nay chị dọn hàng muộn thế ?

Chị Tí để chõng xuống bàn , bày biện các bát uống n ớc rồi mãi mới

chép miệng trả lời Liên :

- ối chao, sớm với muộn ăn thua gì?

(Thạch Lam – Hai đứa trẻ)

(2) Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu ?

(Thế lữ - Nhớ rừng)

Xác định chức năng của từ ngữ của từ ngữ: ối chao, than ôi trong hai câu trên.A- “ối chao, than ôi”đều là thành phần cảm thán của câu

B- “ Than ôi! ” là câu cảm thán

C- “ ối chao”là thành phần tình thái

A