Đi đường-Tẩu lộ

PHIÊN ÂM DỊCH NGHĨA Có đi đường mới biết đường đi khó, Hết lớp núi này lại tiếp đến lớp núi khác; Khi đã vượt các lớp núi lên đến đỉnh cao chót vót, Thì muôn dặm nước non thu cả vào tron

Hoà Chí Minh

1) Tác giả: Hồ Chí Minh

2) Tác phẩm:

a) Một trong những bài trong tập

“Nhật kí trong tù”.

b) Thể loại: Thất ngôn tứ tuyệt

Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan,

Trùng san chi ngoại hựu trùng san;

Trùng san đăng đáo cao phong hậu,

Vạn lí dư đồ cố miện gian.

PHIÊN ÂM

DỊCH NGHĨA

Có đi đường mới biết đường đi khó,

Hết lớp núi này lại tiếp đến lớp núi khác;

Khi đã vượt các lớp núi lên đến đỉnh cao chót vót,

Thì muôn dặm nước non thu cả vào trong tầm mắt

1) Câu khai:

TẨU LỘ TÀI TRI TẨU LỘ NAN,

Điệp từ “tẩu lộ” dùng để nhấn mạnh nỗi khĩ khăn,

cực khổ của người đi đường, đồng thời cũng thể hiện khát khao đi hết con đường thật nhanh để tới nơi

Hai chữ “tẩu lộ” (đi đường) như những nốt nhấn

đúng nhịp (nhịp 4/3) vừa như một nhận xét vừa như

một sự nghiền ngẫm nghĩ suy chiêm nghiệm bằng

chính máu thịt của mình

(Có đi đường mới biết đường đi khó)

Một phán đốn luận lý cĩ nội dung và hình thức rất gần với phán đốn hiện thực , một nhận thức cĩ tính khái quát rút ra từ thực tiễn, rất phù hợp với quy luật của nhận thức: “Thực tiễn - nhận thức - thực tiễn”

Chữ “tri”: rút ra bài học cho chính mình: cĩ đi

đường mới biết việc đi đường là khĩ

2) Câu thừa:

TRÙNG SAN CHI NGOẠI HỰU TRÙNG SAN

(Hết lớp núi này lại tiếp đến lớp núi khác)

_Điệp từ “trùng san” cũng dùng để nhấn mạnh

nỗi khĩ khăn , cực khổ của người đi đường, đồng

thời cũng thể hiện khát khao đi hết con đường thật

nhanh để tới nơi

_Chữ “hựu”

 Tạo cho người ta cảm giác chơi vơi như vừa leo

hết dãy núi này lại phải leo dãy núi khác

3) Câu chuyển

TRÙNG SAN ĐĂNG ĐÁO CAO PHONG HẬU

(Khi đã vượt các lớp núi lên đến đỉnh cao chót)

_ Đây là câu chuyển từ tả cảnh sang tả tình

Đỉnh cao của đường đi cũng là đỉnh cao của gian

lao chuyển hĩa thành đỉnh cao của cảm xúc và

nhận thức, là đỉnh cao của sự khĩ khăn gian nguy

_ Điệp từ “trùng san” làm tiết tấu của bài thơ trở nên nhanh hơn

=> Kết thúc sự đi đường khĩ khăn, đã tới đích

- Cụm từ “cố miện gian” đã từ lâu được dùng

trong văn học cổ chỉ mối tình cố quốc, tha hương

Ý thơ diễn tả mối tình của Bác với quê hương

đất nước vừa lưu luyến vừa nhớ thương

- Đây là một hình ảnh thực, kết quả thực của tri

giác, chuyển hĩa thành một thu hoạch của tâm

hồn, trí tuệ

- Câu thơ cịn như một lời thở phào nhẹ nhõm sau

khi đi đường, niềm vui sướng của người chiến sĩ

cách mạng khi chiến thắng được chính mình

4) Câu hợp

Vạn lí dư đồ cố miện gian

(Thì muôn dặm nước non thu cả vào trong tầm mắt)

Nội dung

_Cho ta thấu hiểu thêm về cuộc sống gian khổ, rút ra một bài học: phải cảm nhận, phải biết thì mới thơng cảm được hồn cảnh của kẻ khổ

_ Bằng nghệ thuật ẩn dụ, từ việc đi đường, bài thơ

đã gợi nên một chân lí đường đời: vượt qua gian

lao chồng chất thì sẽ chiến thắng vẻ vang

Nghệ thuật

_Dùng những điệp từ “tẩu lộ”, “trùng san” để

nhấn mạnh sự khĩ khăn gian nguy của việc đi đường

 Nhấn mạnh sức mạnh của con người Bác Nhấn mạnh sức mạnh của con người Bác

trước thiên nhiên, gian khổ.

_Hai câu đầu tả cảnh, hai câu sau tả tình nhưng thực ra trong cảnh cĩ tình mà trong tình cũng cĩ cảnh

 Sự kết hợp hài hịa, luân chuyển,một nhịp Sự kết hợp hài hịa, luân chuyển,một nhịp

điệu liên tục.