Phản ứng phụ của thuốc kháng sinh pdf

Phản ứng phụ của thuốc kháng sinh Hầu hết tất cả các thuốc khi áp dụng trị liệu đều không nhiều thì ít có những phản ứng phụ có thể gây tổn hại đến nhiều cơ quan trong cơ thể, và nhất là

Phản ứng phụ của thuốc kháng sinh

Hầu hết tất cả các thuốc khi áp dụng trị liệu đều không nhiều thì ít có những phản ứng phụ có thể gây tổn hại đến nhiều cơ quan trong cơ thể, và nhất là tâm thần-thần kinh

Bài viết ngắn này chỉ nói đến những phản ứng phụ của thuốc kháng sinh gây hại đến thần kinh đã được biết đến qua những nghiên cứu thử nghiệm khi còn đang trong giai đoạn xét nghiệm hay là sau khi thuốc đã lưu hành trên thị truờng và được tường trình đến giới chức y tế liên hệ

Nguyên nhân có thể là do những thuốc này làm thay đổi hệ thống dẫn truyền thần kinh (neurotransmitter systems), hoặc do những nguyên nhân khác chưa dự trù hay khám phá ra được Ngoài ra ngộ độc thuốc cũng có thể

do tác dụng hỗn hợp của nhiều thuốc dùng chung với nhau Danh sách những thuốc gây ảnh hưởng đến thần kinh mỗi năm mỗi nhiều hơn Một số tiêu chuẩn cần phải biết để xác nhận sự liên quan giữa thuốc và một phản ứng phụ đặc biệt nào đó Mặc dù hiển nhiên nhân thấy có ảnh hưởng của thuốc gây trên thần kinh, chứng cớ lâm sàng cần phải cân nhắc kỹ lưỡng

trước khi đi đến kết luận (Karch & Lasagna, 1975; Ashton & Young, 1998, (Lawson, 1998)

Sự đánh giá độ có thể có phản ứng phụ của thuốc hiện nay dùng cân đánh giá Naranjo, ở đây thử ôn lại những định nghĩa này

TABLE I Naranjo adverse drug reactions (ADR) probability scale

criteria

Questions Yes No

Don’t

know

1)

Are there previous conclusive reports on this reaction?

2)

Did the ADR appear after the suspected drug was

administered?

3)

Did the ADR improve when the drug

was discontinued?

4)

Did the ADR appear with

re-challenge?

5)

Are there alternative causes for

the ADR?

6)

Did the reaction appear when placebo

was given?

7)

Was the drug detected in blood at

toxic levels?

8)

Was the reaction more severe when the

dose was increased or

less severe when the

dose was decreased?

9)

Did the patient have a similar reaction

to the same or similar

drug in any previous

exposure?

confirmed by any

objective evidence?

Chắc chắn (Definite)

có phản ứng khi thuốc được dùng đã vào tới dung dịch trong cơ thể hay mô

theo một khuôn mẫu (pattern) của đáp ứng với thuốc

giảm bớt triệu chứng phản ứng khi ngưng thuốc (dechallenge)

tái hiện khi cho dùng thuốc trở lại (rechallenge)

Có lẽ thật (Probable)

có phản ứng khi thuốc được dùng

theo một khuôn mẫu (pattern) của đáp ứng với thuốc

giảm bớt triệu chứng phản ứng khi ngưng thuốc (dechallenge)

không thể giải thích được bởi những điều kiện của bệnh nhân

Có thể (Possible)

có phản ứng khi thuốc được dùng

theo một khuôn mẫu (pattern) của đáp ứng với thuốc

giảm bớt triệu chứng phản ứng khi ngưng thuốc (dechallenge)

có thể giải thích được bởi những điều kiện của bệnh nhân

Có điều kiện (Conditional)

có phản ứng khi thuốc được dùng

không theo một khuôn mẫu (pattern) của đáp ứng với thuốc

không thể giải thích được bởi những điều kiện của bệnh nhân

Nghi ngờ (Doubtful)

Khi phản ứng không hội đủ những tiêu chuẩn trên

Phản ứng phụ tâm thần của thuốc kháng sinh

Antibacterials

Penicillins

Encephalopathy, irritability, sedation, anxiety, hallucinations

Cephalosporins Sleep disturbances, hallucinations

Cycloserine

Dose-dependent side-effects: depression, irritability (common); psychosis

Quinolones Sleep and mood disorders, psychosis

Nitrofurans Euphoria, psychosis, sleep disturbance

Tetracyclines

Decreased concentration, mood and sleep disorders

Chloramphenicol Depression

Trimethoprim and

sulphonamides

Depression, psychosis

Antimycobacterials

Isoniazid

Cognitive impairment, mood disorder, psychosis

Clofazimine Major depression and suicide

Ethionamide

Sedation, irritability, agitation, depression, psychosis

Antivirals

Aciclovir Lethargy, psychosis

Foscarnet sodium

Fatigue, mood changes, psychosis, dementia

Ganciclovir

Sleep disturbances, anxiety, mood

disorders, psychosis

Antifungals

Amphotericin B Delirium

Ketoconazole

Decreased libido, mood disorders, psychosis

Flucytosine Sedation, hallucinations

Griseofulvin

Depression, psychosis, sleep disturbances

Antimalarials

Chloroquine,

mefloquine

Anxiety, depression, suicidality, panic attacks, hallucinations, psychosis

Quinine

Cinchonism: including vertigo, altered colour perception, anxiety, confusion, delirium

Sau đây là phản ứng phụ có ảnh hưởng thần kinh của thuốc tim mạch (Cardiovascular):

Calcium-channel blockers

Diltiazem, amlodipine,

felodipine, nicardipine, verapamil,

bepridil, flunarizine, etc

Lethargy, extrapyramidal (akathisia), dysphoria, mania, psychosis, delirium

Adrenergic 2-agonists

-methyldopa,

-methyl-p-tyrosine

Somnolence, extrapyramidal, sleep disturbances, depression, psychosis, delirium

Clonidine

Delirium, anxiety, agitation, hypomania, depression, psychosis, dementia

Guanabenz

Sedation, sleep disturbances, depression

Catecholamine depleters

Reserpine

Depression, suicidal ideation, sedation, psychosis, parkinsonism

Adrenergic antagonists

1 selective antagonists:

doxazosin, prazosin, terazosin,

Fatigue, insomnia, anxiety, sleep disturbances, libido and appetite

phentolamine, etc disturbances, delirium

ß-antagonists (ß-blockers):

actebutol, atenolol, propranolol,

nadolol, pindolol, etc

Fatigue, sedation, sleep disturbances, depression1, cognitive impairment, hallucinations, psychosis, delirium

Angiotensin-converting enzyme (ACE) inhibitors

Benazapril, captopril,

enalapril, fosinopril, etc

Fatigue, increased arousal and psychomotor activity, depression, mania, hallucinations, delirium

Diuretics

Potassium-sparing:

amiloride, spironolactone, etc

Confusion, lethargy

Sulfonamides: Sedation, anxiety, depression,

acetazolamide, dichlorphenamide delirium

Thiazides:

bendroflumethiazide, benzthiazide,

chlorthalidone, etc

Sedation, anxiety, sleep disturbances

Nitrates and nitrites

Isosorbide dinitrate and

mononitrate, nitroglycerin, etc

Anxiety, agitation, hypomania, psychosis, delirium

Anti-arrhythmic agents

Cardiac glycosides:

digitoxin, digoxin

Sedation, apathy, depression, psychosis, visual changes (yellow visual images), delirium

Local anaesthetics: lidocaine,

mexiletine, moricizine,

procainamide, etc

Lethargy, confusion, mood changes, psychosis, delirium

Quinidine

Cinchonism: including vertigo, altered colour perception, anxiety, confusion, delirium

Disopyramide

Sedation, mood changes, hallucinations, delirium

DS Trịnh Nguyễn Đàm Giang