Địa lí 5-8

Kĩ năng: - Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân Trung Du Bắc Bộ: + Trồng chè và cây ăn quả là những thế mạnh của vùng Trung Du.. Hoạt động 1: Tây Nguyên – nơi có nhiề

Trang 1

Ngày soạn: Ngày dạy:

I Mục đích yêu cầu:

Kiến thức:

- Nêu được một số đặc điểm tiêu biểu về địa hình của Trung Du Bắc Bộ: Vùng đồi với đỉnh tròn, sườn thoải, xếp cạnh nhau như bát úp

Kĩ năng:

- Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân Trung Du Bắc Bộ:

+ Trồng chè và cây ăn quả là những thế mạnh của vùng Trung Du

+ Trồng rừng được đẩy mạnh

- Nêu tác dụng của việc trồng rừng ở Trung Du Bắc Bộ: che phủ đồi, ngăn cản tình trạng đất đang bị xấu đi

- HS khá, giỏi: Nêu được quy trình chế biến chè

Thái độ:

- Có ý thức bảo vệ rừng và tham gia trồng cây

GDBVMT (bộ phận): Đặc điểm chính của môi trường và TNTN và việc khai thác TNTN du lịch; sự thích nghi và cải tạo MT của con người: khai thác du lịch, khoáng sản, rừng, …

II Chuẩn bị:

- Bản đồ hành chính VN Bản đồ Địa lí tự nhiên VN

- Tranh, ảnh vùng trung du Bắc Bộ Tài liệu “Từ giọt nước đến biển cả” trang 9, 10

III Hoạt động dạy học:

1 Ổn định lớp: Hát

2 Kiểm tra bài cũ: Người dân Hoàng Liên Sơn làm những nghề gì? - Nghề nào là nghề chính?

GV nhận xét ghi điểm

3 Bài mới: Giới thiệu – Ghi tựa

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi chú

a Hoạt động 1: Vùng đồi với đỉnh tròn, sườn

thoải:

- Hoạt động cá nhân:

GV hình thành cho HS biểu tượng về vùng trung

du Bắc Bộ như sau:

- Yêu cầu 1 HS đọc mục 1 trong SGK hoặc quan

sát tranh, ảnh vùng trung du Bắc Bộ và trả lời các

câu hỏi sau:

+ Vùng trung du là vùng núi, vùng đồi hay đồng

bằng?

+ Các đồi ở đây như thế nào?

+ Mô tả sơ lược vùng trung du

+ Nêu những nét riêng biệt của vùng trung du Bắc

Bộ

- GV gọi HS trả lời

- GV sửa chữa và giúp HS hoàn thiện câu trả lời

- GV cho HS chỉ trên bản đồ hành chính VN treo

tường các tỉnh Thái Nguyên, Phú Thọ, Vĩnh Phúc,

Bắc giang –những tỉnh có vùng đồi trung du

b Hoạt động 2: Chè và cây ăn quả ở trung du:

- Hoạt động nhóm:

- HS đọc SGK và quan sát tranh, ảnh

- HS trả lời

- HS nhận xét, bổ sung

- HS lên chỉ bản đồ

Trang 2

gợi ý sau:

+ Trung du Bắc Bộ thích hợp cho việc trồng những

loại cây gì?

+ Hình 1, 2 cho biết những cây trồng nào có ở

Thái Nguyên và Bắc Giang?

+ Xác định vị trí hai địa phương này trên bản đồ

địa lí tự nhiên VN

+ Em biết gì về chè Thái Nguyên?

+ Chè ở đây được trồng để làm gì?

+ Trong những năm gần đây, ở trung du Bắc Bộ

đã xuất hiện trang trại chuyên trồng loại cây gì?

+ Quan sát hình 3 và nêu quy trình chế biến chè

- GV cho HS đại diện nhóm trả lời câu hỏi

- GV sửa chữa và giúp HS hoàn thiện câu trả lời

c Hoạt động 3: Hoạt động trồng rừng va cây

công nghiệp:

- Hoạt động cả lớp:

GV cho HS cả lớp quan sát tranh, ảnh đồi trọc

- Yêu cầu HS lần lượt trả lời các câu hỏi sau:

+ Vì sao ở vùng trung du Bắc bộ lại có những nơi

đất trống, đồi trọc? (vì rừng bị khai thác cạn kiệt

do đốt phá rừng làm nương rẫy để trồng trọt và

khai thác gỗ bừa bãi, …)

+ Để khắc phục tình trạng này, người dân nơi đây

đã trồng những loại cây gì?

- GV liên hệ với thực tế để giáo dục cho HS ý

thức bảo vệ rừng và tham gia trồng cây: Đốt

phá rừng bừa bãi làm cho diện tích đất trống,

đồi trọc mở rộng tài nguyên rừng bị mất, đất bị

xói mòn, lũ lụt tăng; cần phải bảo vệ rừng,

trồng thêm rừng ở nơi đất trống

- HS đại diện nhóm trả lời

- HS khác nhận xét, bổ sung

- HS cả lớp quan sát tranh, ảnh

- HS trả lời câu hỏi

- HS cả lớp quan sát tranh, ảnh

- HS khá, giỏi: Nêu được quy trình chế biến chè

4 Củng cố: Hệ thống kĩ năng, kiến thức bài Cho HS đọc bài trong SGK

- Hãy mô tả vùng trung du Bắc Bộ.- Nêu tác dụng của việc trồng rừng ở vùng trung du Bắc Bộ

- Trong rừng có những tài nguyên gì? Tại sao đánh giá rừng như một kho “vàng xanh”? tác hại chặt phá rừng? Việc phân loại rừng (rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, rừng sản xuất) có ý nghĩa quan trọng như thế nào?

5 Dặn dò: Dặn bài tiết sau:Tây Nguyên Điều chỉnh bổ sung:

Trang 3

Kiến thức:

- Nêu được một số đặc điểm tiêu biển về địa hình, khí hậu của Tây Nguyên:

+ Các cao nguyên xếp tầng cao thấp khác nhau ở Kon Tum, Đắk Lắk, Lâm Viên, Di Linh

+ Khí hậu có 2 mùa rõ rệt: mùa mưa, mùa khô

Kĩ năng:

- Chỉ được các cao nguyên ở Tây Nguyên trên bản đồ (lược đồ) tự nhiên Việt Nam: Kon Tum, Plây Ku, Đắk Lắk, Lâm Viên, Di Linh

- HS khá, giỏi: Nêu được đặc điểm của mùa mưa, mùa khô ở Tây Nguyên

Thái độ:

GDBVMT (bộ phận): Sự thích nghi và cải tạo môi trường của con người ở miền núi và trung du: Làm nhà sàn để tránh ẩm thấp, thú dữ Trồng trọt trên đất dốc Khai thác khoáng sản, rừng, sức nước Trồng cây công nghiệp trên đất ba dan.

- Dựa vào lược đồ (bản đồ), bảng số liệu, tranh, ảnh để tìm kiến thức

- Bản đồ Địa lí tự nhiên VN

- Tranh, ảnh và tư liệu về các cao nguyên ở Tây Nguyên

III Hoạt động dạy học:

2 Kiểm tra bài cũ: Dựa vào lược đồ hãy mô tả vùng trung du Bắc Bộ

- Trung du bắc Bộ thích hợp trồng những loại cây nào?

GV nhận xét, ghi diểm

a Giới thiệu bài: Ghi tựa

b Phát triển bài:

Hoạt động 1: Tây Nguyên –xứ sở của các cao

nguyên xếp tầng:

- GV chỉ vị trí của khu vực Tây Nguyên trên bản

đồ Địa lí tự nhiên VN treo tường và nói: Tây

Nguyên là vùng đất cao, rộng lớn, gồm các cao

nguyên xếp tầng cao thấp khác nhau

- GV yêu cầu HS dựa vào kí hiệu chỉ vị trí của các

cao nguyên trên lược đồ hình 1 trong SGK

- GV gọi HS lên bảng chỉ trên bản đồ Địa lí tự

nhiên VN treo tường và đọc tên các cao nguyên

theo thứ tự từ Bắc xuống Nam

- GV chia lớp thành 4 nhóm, phát cho mỗi nhóm

1 tranh, ảnh và tư liệu về một cao nguyên

+ Nhóm 1: cao nguyên Đắc Lắc

+ Nhóm 2: cao nguyên Kon Tum

+ Nhóm 3: cao nguyên Di Linh

Hoạt động cả lớp:

- HS chỉ vị trí các cao nguyên

- HS đọc tên các cao nguyên theo thứ tự

- HS đọc tên các cao nguyên theo hướng Bắc xuống Nam

- HS lên bảng chỉ tên các cao nguyên

- HS khác nhận xét, bổ sung

Trang 4

+ Dựa vào bảng số liệu ở mục 1 trong SGK, xếp

thứ tự các cao nguyên theo độ cao từ thấp tới cao

+ Trình bày một số đặc điểm tiêu biểu của cao

nguyên (mà nhóm được phân công tìm hiểu)

- GV sửa chữa, bổ sung giúp từng nhóm hoàn

thiện phần trình bày

Hoạt động 2: Tây Nguyên có hai mùa rõ rệt: mùa

mưa và mùa khô:

- Dựa vào mục 2 và bảng số liệu trong SGK, từng

HS trả lời các câu hỏi sau:

+ Ở Buôn Ma Thuột mùa mưa vào những tháng

nào? Mùa khô vào những tháng nào?

+ Khí hậu ở Tây Nguyên như thế nào?

- GV giảng thêm: Sự thích nghi và cải tạo môi

trường của con người ở miền núi và trung du:

Làm nhà sàn để tránh ẩm thấp, thú dữ Trồng

trọt trên đất dốc Khai thác khoáng sản, rừng,

sức nước, … không có kế sách phục hồi, thay

thế sẽ dẫn đến cạn kiệt TNTN trong thời gian

không xa

- Đại diện HS các nhóm trình bày kết quả

- HS dựa vào SGK trả lời

- HS khác nhận xét

Hoạt động cá nhân:

- 3 HS đọc và trả lời câu hỏi

- HS cả lớp

- Cho HS đọc bài trong SGK

- HS khá, giỏi: Nêu được đặc điểm của mùa mưa, mùa khô ở Tây Nguyên

4 Củng cố: Hệ thống kĩ năng, kiến thức bài Tây Nguyên có những cao nguyên nào? Chỉ vị trí các cao nguyên trên bản đồ.- Khí hậu ở Tây Nguyên có mấy mùa? Nêu đặc điểm của từng mùa

5 Dặn dò: Về chuẩn bị bài tiết sau: “Một số dân tộc ở Tây Nguyên”

- Nhận xét tiết học

Điều chỉnh bổ sung:

Trang 5

Kiến thức:- Kĩ năng:

- Biết Tây Nguyên có nhiều dân tộc cùng sinh sống (Gia Rai, Ê Đê, Ba Na, Kinh, …) nhưng lại là nơi thưa dân nhất ở nước ta

- Sử dụng được tranh ảnh để mô tả trang phục của một số dân tộc Tây Nguyên:

Trang phục truyền thống: nam thường đóng khố, nữ thường quấn váy

- HS khá, giỏi: Quan sát tranh ảnh Nhà rông

Thái độ:

- Yêu quý các dân tộc ở Tây Nguyên và có ý thức tôn trọng truyền thống văn hóa của các dân tộc

- Tranh, ảnh về nhà ở, buôn làng, trang phục, lễ hội, các loại nhạc cụ dân tộc của Tây Nguyên

III Hoạt động dạy chủ yếu:

2 Kiểm tra bài cũ: GV cho HS đọc bài: “Tây Nguyên”

- Kể tên một số cao nguyên ở Tây Nguyên - Khí hậu ở Tây Nguyên có mấy mùa? - Nêu đặc điểm của từng mùa GV nhận xét, ghi điểm

a Hoạt động 1: Tây Nguyên – nơi có nhiều dân

tộc sinh sống:

- GV yêu cầu HS đọc mục 1 trong SGK rồi trả lời

các câu hỏi sau:

+ Kể tên một số dân tộc ở Tây Nguyên

+ Trong các dân tộc kể trên, những dân tộc nào

sống lâu đời ở Tây Nguyên? Những dân tộc nào từ

nơi khác đến?

+ Mỗi dân tộc ở Tây Nguyên có những đặc điểm

gì riêng biệt?

+ Để Tây Nguyên ngày càng giàu đẹp, nhà nước

cùng các dân tộc ở đây đã và đang làm gì?

- GV gọi HS trả lời câu hỏi

- GV giảng thêm: Sự thích nghi và cải tạo môi

trường của con người ở Tây Nguyên cần có kế

sách phục hồi, thay thế để tránh dẫn đến cạn

kiệt TNTN trong thời gian tới.

b Hoạt động 2:.Nhà rông ở Tây Nguyên:

- GV cho các nhóm dựa vào mục 2 trong SGK và

tranh, ảnh về nhà ở, buôn làng, nhà rông của các

dân tộc ở Tây Nguyên để thảo luận theo các gợi ý

Hoạt động cá nhân:

- 2 HS đọc

- HS trả lời

- HS khác nhận xét

Hoạt động nhóm:

giỏi: Quan sát tranh ảnh Nhà

Trang 6

đặc biệt?

+ Nhà rông được dùng để làm gì?

+ Sự to, đẹp của nhà rông biểu hiện cho điều

gì?

- GV cho đại diện các nhóm thảo luận và báo cáo

kết quả trước lớp

- GV sửa chữa và giúp các nhóm hoàn thiện phần

trình bày

c Hoạt động 3: Trang phục, lễ hội:

- GV cho các nhóm dựa vào mục 3 trong SGK và

các hình 1, 2, 3, 5, 6 để thảo luận theo các gợi ý

sau:

+ Lễ hội ở Tây Nguyên thường được tổ chức khi

nào?

+ Kể tên một số lễ hội đặc sắc ở Tây Nguyên?

+ Người dân ở Tây Nguyên thường làm gì trong lễ

hội?

+ Ở Tây Nguyên, người dân thường sử dụng những

loại nhạc cụ độc đáo nào?

- GV cho HS đại diên nhóm báo cáo kết quả làm

việc của nhóm mình

- GV sửa chữa và giúp các nhóm hoàn thiện phần

trình bày của nhóm mình

GV tóm tắt lại những đặc điểm tiêu biểu về dân

cư, buôn làng và sinh hoạt của người dân ở Tây

Nguyên

- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung

- HS dựa vào SGK để thảo luận các câu hỏi

- HS đại diện nhóm trình bày

4 Củng cố: Hệ thống kĩ năng, kiến thức bài GV cho HS đọc phần bài học trong khung

- Nêu một số nét về sinh hoạt của người dân Tây Nguyên

5 Dặn dò: Về nhà học bài và chuẩn bị bài: “Hoạt động sản xuất của người dân ở Tây Nguyên”

- Nhận xét tiết học

Trang 7

Tiết: 08 BÀI: HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT CỦA NGƯỜI DÂN Ở TÂY NGUYÊN

Kiến thức:- Kĩ năng:

- Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân ở Tây Nguyên:

+ Trồng cây công nghiệp lâu năm (cao su, cà phê, hồ tiêu, chè, …) trên đất ba dan

+ Chăn nuôi trâu, bò trên đồng cỏ

- Dựa vào các bảng số liệu biết loại cây công nghiệp và vật nuôi được nuôi, trồng nhiều nhất ở Tây Nguyên

- Quan sát hình, nhận xét về vùng trồng cà phê ở Buôn Ma Thuột

- HS khá, giỏi:

+ Biết được những thuận lợi, khó khăn của điều kiện đất đai, khí hậu đối với việc trồng cây công nghiệp và chăn nuôi trâu, bò ở Tây Nguyên

+ Xác lập được mối quan hệ địa lí giữa thiên nhiên với hoạt động sản xuất của con người: đất ba dan – trồng cây công nghiệp; đồng cỏ xanh tốt – chăn nuôi trâu, bò…

Thái độ:

- Bản đồ Địa lí tự nhiên VN

- Tranh, ảnh về vùng trồng cây cà phê, một số sản phẩm cà phê Buôn Ma Thuột

III Hoạt động dạy chủ yếu:

2 Kiểm tra bài cũ: - Kể tên các dân tộc đã sống từ lâu đời ở Tây Nguyên

- Nêu một số nét về lễ hội ở Tây Nguyên GV nhận xét ghi điểm

Hoạt động 1:.Trồng cây công nghiệp trên đất ba

dan:

- GV cho HS dựa vào kênh chữ và kênh hình ở

mục 1, HS trong nhóm thảo luận theo các câu hỏi

gợi ý sau:

+ Kể tên những cây trồng chính ở Tây Nguyên

(quan sát lược đồ hình 1) Chúng thuộc loại cây

công nghiệp, cây lương thực hoặc rau màu?

+ Cây công nghiệp lâu năm nào được trồng nhiều

nhất ở đây? (quan sát bảng số liệu)

+ Tại sao ở Tây Nguyên lại thích hợp cho việc

trồng cây công nghiệp?

- GV cho các nhóm trình bày kết quả làm việc của

nhóm mình

- GV sửa chữa, giúp các nhóm hoàn thiện phần

trả lời

- GV giải thích thêm cho HS biết về sự hình thành

Hoạt động nhóm:

- HS thảo luận nhóm

+ Cao su, cà phê, hồ tiêu, chè … Chúng thuộc loại cây công nghiệp

+ Cây cà phê được trồng nhiều nhất

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả làm việc của nhóm mình

HS khá, giỏi: Biết được những thuận lợi, khó khăn của điều kiện đất đai, khí hậu đối với việc trồng cây công nghiệp và chăn nuôi trâu, bò

Nguyên

Trang 8

- GV yêu cầu HS quan sát tranh, ảnh vùng trồng

cây cà phê ở Buôn Ma Thuột hoặc hình 2 trong

SGK, nhận xét vùng trồng cà phê ở Buôn Ma

Thuột (giúp cho HS có biểu tượng về vùng chuyên

trồng cà phê)

- GV gọi HS lên bảng chỉ vị trí ở Buôn Ma Thuột

trên bản đồ Địa lí tự nhiên VN

- GV nói: không chỉ ở Buôn Ma Thuột mà hiện nay

ở Tây Nguyên có những vùng chuyên trồng cà phê

và những cây công nghiệp lâu năm khác như: cao

su, chè, cà phê …

- Các em biết gì về cà phê Buôn Ma Thuột?

- GV giới thiệu cho HS xem một số tranh, ảnh về

sản phẩm cà phê của Buôn Ma thuột (cà phê hạt,

cà phê bột…)

- Hiện nay, khó khăn lớn nhất trong việc trồng

cây công nghiệp ở Tây Nguyên là gì?

- Người dân ở Tây Nguyên đã làm gì để khắc phục

khó khăn này?

- GV nhận xét, kết luận

Hoạt động 2: Chăn nuôi gia súc lớn trên các đồng

cỏ:

- Hoạt động cá nhân:

+ Hãy kể tên những vật nuôi chính ở Tây Nguyên

+ Con vật nào được nuôi nhiều ở Tây Nguyên?

+ Tại sao ở Tây Nguyên lại thuận lợi để phát triển

chăn nuôi gia súc lớn?

+ Ở Tây Nguyên voi được nuôi để làm gì?

- GV gọi HS trả lời câu hỏi

- GV giảng thêm: Do trình độ dân trí chưa cao

của con người ở miền núi và trung du nên các

hoạt động sản xuất thường không có kế sách

BVMT Từ đó dễ dẫn đến ô nhiễm môi tường

trong thời gian không xa

- HS quan sát tranh, ảnh và hình 2 trong SGK

- HS lên bảng chỉ vị trí trên bản đồ

- HS xem sản phẩm

+ Tình trạng thiếu nước vào mùa khô

+ Phải dùng máy bơm hút nước ngầm lên để tưới cây

- HS dựa vào SGK để trả lời câu hỏi

- HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung

HS khá, giỏi: Xác lập được mối quan hệ địa

lí giữa thiên nhiên với hoạt động sản xuất của con người: đất ba dan – trồng cây công

nghiệp; đồng cỏ xanh tốt – chăn nuôi trâu, bò…

4 Củng cố: GV trình bày tóm lại những đặc điểm tiêu biểu về hoạt động trồng cây công nghiệp lâu năm và chăn nuôi gia súc lớn ở Tây Nguyên - Gọi vài HS đọc bài học trong khung

- Tây Nguyên có những thuận lợi nào để phát triển chăn nuôi gia súc?

5 Dặn dò: Về nhà xem lại bài và chuẩn bị bài này phần tiếp theo - Nhận xét tiết học

Định dạng
Số trang	8
Dung lượng	107 KB