Những ai không nên ăn chay ? pptx

Mặc dù là axit béo bão hoà, thành phần chủ đạo trong mỡ động vật, làm gia tăng các LDL, loại cholesterol gây ra nhiều biến cố tim mạch nhưng trong chuyển hoá các axit béo này lại ít tạo

Những ai không nên ăn chay ?

Chẳng phải vì tác dụng trông thấy trên bệnh tim mạch, đái tháo đường, béo phì mà ăn chay có tác dụng vô song Trên thực tế, chúng cũng có những nhược điểm về dinh dưỡng không thể khắc phục

Ăn chay tuyệt đối có tốt không?

Quả thực ăn chay có những tác dụng có lợi cho sức khoẻ

Có thể kể ra đây những tác dụng điển hình như giảm cân, ngừa bệnh tim mạch, củng cố miễn dịch, nâng cao khả năng sinh sản, ngăn chặn đột qụy não, giảm thiểu đái tháo đường, các rối loạn về xương khớp, về thận tiết niệu Nhưng không phải vì thế mà ăn chay có tác dụng tốt tuyệt đối Trên thực tế chúng cũng có những nhược điểm về dinh dưỡng không thể khắc phục

Nếu ăn chay một cách khoa học sẽ có tác

dụng tốt cho cơ thể

Trên khía cạnh cung cấp các chất protid, ăn chay có thể cung cấp đủ hàm lượng các chất đạm Nhưng xét một cách chi tiết, ăn chay lại không đảm bảo thành phần các axit amin cần thiết cho cơ thể Có tất cả 8 loại axit amin cơ thể không tự tổng hợp được mà bắt buộc phải đưa vào từ thực phẩm Nếu ăn chay, chúng ta chỉ có thể cung cấp được hai loại axit amin là lysin và methionin, còn lại là thiếu hẳn và thiếu hoàn toàn 6 loại axit amin khác Sự thiếu hụt các axit amin cần thiết làm rối loạn các quá trình chuyển hoá protid, làm rối loạn các quá trình thần kinh và các chu trình chuyển hoá ở gan Hơn thế nữa, các protid có nguồn gốc động vật

có cấu trúc rất gần với protein cơ, bộ phận chiếm chủ đạo protein trong cơ thể Vì hai lý do này, chúng ta cần bổ sung lượng vừa đủ các protid có nguồn gốc động vật với tỷ lệ 40% tổng lượng protid

Mặc dù là axit béo bão hoà, thành phần chủ đạo trong mỡ động vật, làm gia tăng các LDL, loại cholesterol gây ra nhiều biến cố tim mạch nhưng trong chuyển hoá các axit béo này lại ít tạo ra các gốc tự do Trái lại, các axit béo có nguồn gốc thực vật đa phần là các axit béo chưa bão hoà như linoic, linoneic có lợi với hệ tim mạch nhưng trong chuyển hoá chúng lại tạo ra nhiều gốc tự do Điều này là thực sự không có lợi với những bệnh nhân đang bị nhiễm khuẩn nặng

Vốn vẫn được coi là chất cấu tạo nên máu, quyết định khả năng gắn oxy của tế bào máu, nhưng sắt lại có vô cùng nhiều trong các sản phẩm động vật Nói đến sắt, chúng ta cần nghĩ tới thịt, cá, gan, trứng, sữa Ăn chay đơn thuần không đáp ứng được đầy đủ nhu cầu sắt của cơ thể, nhất là những cơ thể có nhu cầu cao Không những thế, sắt có

nguồn gốc động vật được hấp thu tốt hơn sắt với nguồn gốc thực vật

Giống như sắt, kẽm, nguyên tố vi lượng rất cần thiết ở trẻ

em, chủ yếu chứa trong động vật như thịt, sữa, cá, hải sản Vitamin A chỉ có trong sản phẩm có nguồn gốc động vật

mà không hề có trong thực vật Các sản phẩm thực vật chỉ chứa chất ở dạng tiền chất của vitamin A là caroten mà thôi Cùng dòng họ, vitamin D cũng là loại vitamin chủ đạo

có nhiều trong mỡ, gan cá, sữa, trứng mà ít thấy ở các thực phẩm chay Vì thế, nếu sử dụng chế độ ăn chay không đúng

có thể không đảm bảo những chất này trong chế độ dinh dưỡng

Ai không nên ăn chay?

Vì liên quan đến gốc tự do và quá trình phân huỷ mô nên những người bị nhiễm khuẩn, sốt cao không nên ăn đồ chay chứa nhiều thành phần béo như dừa, vừng, lạc chỉ làm nặng thêm tình trạng bệnh

Như thế nào là

ăn chay?

Ăn chay có nghĩa

là chỉ sử dụng các loại rau củ quả và các sản phẩm có nguồn gốc thực vật trong khẩu phần

ăn mà không sử dụng thực phẩm

có nguồn gốc động vật Ngày nay, những người có xu hướng ăn chay theo ý muốn cá nhân cũng có sự điều chỉnh nhất định Nghĩa là họ không hoàn toàn chỉ sử dụng

Vì khối lượng các sản phẩm có nguồn

gốc động vật thường “chắc” nên chỉ cần

ăn một số lượng vừa phải các chế phẩm

này đã có thể cung cấp đủ các thành

phần dinh dưỡng cơ bản như protid,

lipit Trong khi đó, để bổ sung đủ các

thành phần này theo quy chuẩn, nếu

không tinh chế, chúng ta sẽ phải ăn rất

nhiều những thực phẩm chay Do vậy,

những thực phẩm chay không tương

thích cho những người ốm nặng, trẻ em,

những người vốn được coi là cần nhiều

chất dinh dưỡng nhưng lại không ăn

được nhiều

Xét về khả năng bổ sung sắt thì rõ ràng

là khả năng cung cấp chất sắt của chế độ

chay không thể bằng được chế độ ăn

thịt, cá Hơn thế nữa, những đối tượng

cần nhiều sắt như bà mẹ mang thai, cho con bú thì nhu cầu sắt đã vượt qua cả chế độ dinh dưỡng Theo ước tính, tổng

số lượng sắt cần trong thời kỳ mang thai là 1.000mg Cho

những thực phẩm

có nguồn gốc thực vật mà họ

có một quan niệm thoáng hơn trong dinh dưỡng Trong khẩu phần của những người ăn chay kiểu mới này, ngoài những thực phẩm có nguồn gốc thực vật, bắt buộc họ còn sử dụng thêm trứng, sữa và các sản phẩm từ sữa

nên, những bà mẹ mang thai, bà mẹ cho con bú nên sử dụng những thực phẩm có nguồn gốc động vật và bổ sung thêm chất sắt bên ngoài Chế độ chay được coi là không phù hợp với những đối tượng này

Ở trẻ em giai đoạn ăn dặm, cần nhiều vitamin A, vitamin

D Để tránh những rối loạn thị giác do thiếu vitamin A, tránh bị còi xương do thiếu vitamin D, chúng ta cần cho bú sữa mẹ đầy đủ và sử dụng chế độ ăn dặm nhiều chế phẩm

có nguồn gốc động vật để cung cấp đầy đủ hai loại vitamin này Chế độ ăn chay thường gây ra nguy cơ thiếu hụt hai vitamin này vốn ít có trong các thực phẩm thực vật Vì vậy không nên cho trẻ em ăn chay

Như vậy, chế độ ăn chay cũng có tính hai mặt của nó Hãy

sử dụng chế độ ăn chay khoa học, đúng đối tượng để tận dụng những tác dụng có lợi và giảm thiểu những mặt yếu được coi là không thích hợp

BS Thu Hiền