Thuốc trastuzumab Herceptin, là kháng thể đơn nhân, một chất được tạo ra trong phòng thí nghiêm bằng cách trộn lẫn tế bào có thể dùng trong điều trị các trường hợp ung thư vú giai đoạn m
Trang 1Ung thư vú – Phần 4
Liệu pháp sinh học
Đôi khi được gọi là thay đổi đáp ứng sinh học hoặc liệu pháp miễn dịch, cách điều trị này kích thích hệ miễn dịch của cơ thể chống lại ung thư Việc dùng các chất được cơ thể sinh ra hoặc các chất tương tự được tạo ra trong phòng thí nghiệm, liệu pháp sinh học làm tăng khả năng bảo vệ tự nhiên của cơ thể chống lại các bệnh đặc trưng Nhiều phác đồ trong các liệu pháp sinh học được thử nghiệm và chỉ được dùng trong các thử nghiệm lâm sàng Thuốc trastuzumab (Herceptin), là kháng thể đơn nhân, một chất được tạo ra trong phòng thí nghiêm bằng cách trộn lẫn tế bào có thể dùng trong điều trị các trường hợp ung thư vú giai đoạn muộn Herceptin có hiệu quả chống lại khối u được hình thành do quá nhiều protein HER-2, xuất hiện ở khoảng 25% số ca ung thư vú
Các thử nghiệm lâm sàng
Nhiều phương pháp mới điều trị ung thư đã được nghiên cứu Điều quan trọng là các phương pháp này có thể điều trị thành công cho phụ nữ
Trang 2hoặc làm tăng thời gian sống thêm với tác dụng phụ tối thiểu Trong số này
là các thuốc chẹn sự thay đổi của hóa chất sinh học do tế bào bình thường chuyển thành ung thư Thêm vào đó, thủ thuật chống tạo mạch, mục tiêu là các mạch máu cung cấp chất dinh dưỡng cho tế bào ung thư cũng được nghiên cứu Và liệu pháp gen là một vùng của nghiên cứu tiếp theo
Trong số các mối quan tâm đặc biệt của cả phụ nữ và bác sĩ là các phương pháp lấy bỏ ung thư vú mà thực sự không cắt hoặc lấy bỏ vú Các phương pháp điều trị không phẫu thuật đang được nghiên cứu bao gồm kỹ thuật dùng nhiệt hoặc lạnh để giết tế bào ung thư ở sâu trong vú, chỉ để lại sẹo rất nhỏ
Một trong các kỹ thuật được nghiên cứu nhiều nhất, cắt bằng tần số radio, dùng siêu âm để xác định khối u Sau đó một que thăm kim loại có kích thước khoảng bằng que tăm được luồn vào khối u, là nơi để nó sinh nhiệt phá hủy tế bào ung thư Trong các thử nghiệm trước đây, thủ thuật này
đã rất thành công Tuy nhiên, chỉ khoảng 25% số phụ nữ thích hợp với thủ thuật nếu sau này được phép dùng rộng rãi
Một số trong những phương pháp điều trị mới này có thể được dùng trong các thử nghiệm lâm sàng là liệu pháp chuẩn mới được thử nghiệm trên người Nếu bạn bị ung thư vú giai đoạn muộn và muốn tham gia vào một thử
Trang 3nghiệm lâm sàng, hãy nói với bác sĩ hoặc liên hệ với Trung tâm Dịch vụ Thông tin của Viện Nghiên cứu Ung thư Quốc gia để có thêm thông tin
Phòng ngừa
Khám lâm sàng và chụp X-quang vú không phòng tránh được ung thư
vú Nhưng những thủ thuật quan trọng này có thể giúp phát hiện ung thư ở các giai đoạn sớm hơn Ngay sau khi được chẩn đoán, bạn cần điều trị ít hơn, có nhiều lựa chọn hơn và tiên lượng nói chung là tốt hơn
Không có cách phòng tránh ung thư vú Nhưng các bước sau đây có thể giúp giảm nguy cơ cho bạn:
Ăn thực phẩm có nhiều chất xơ Cố gắng tăng lượng chất xơ mà
bạn ăn 20-30g/ngày (khoảng gấp đôi hàm lượng trong chế độ ăn của người
Mỹ bình thường) Trong số nhiều lợi ích đối với sức khỏe, chất xơ giúp giảm lượng estrogen tuần hoàn trong cơ thể Thực phẩm có nhiều chất xơ bao gồm hoa quả tươi và rau xanh và ngũ cốc
Ăn nhiều hoa quả và rau xanh Hoa quả và rau xanh chứa các
vitamin, chất khoáng và chất chống oxy hóa có thể giúp bảo vệ bạn khỏi ung thư Hội Ung thư Mỹ khuyên nên ăn nhiều hơn 5 phần hoa quả hoặc rau xanh mỗi ngày Tìm hoa quả và rau xanh mầu xanh thẫm và vàng đậm hoặc
Trang 4vàng da cam, như củ cải Thụy Sĩ, rau bina, dưa đỏ, quả xoài hoặc quả bí bơ
và khoai tây ngọt Ngoài ra cố gắng ăn rau xanh họ bắp cải, bao gồm cây cải bông xanh, cải brusel và súp lơ Lycopen, một chất dinh dưỡng có trong quả
cà chua và các quả màu đỏ khác và rau xanh như quả dâu tây và ớt đỏ, có thể
là một hóa chất chống ung thư có hiệu quả đặc biệt
Có thực phẩm từ đậu nành trong chế độ ăn Nhiều nghiên cứu
cho rằng các chất trong đậu nành có thể ức chế sự phát triển và lớn hơn của
tế bào ung thư Một chất là isoflavon genistein, gắn với các vị trí của thụ thể estrogen, chẹn hoạt tính của estrogen trong cơ thể Các nguồn đậu nành tốt gồm đậu phụ, sữa đậu nành và các sản phẩm được làm từ sữa đậu nành Tuy nhiên, có một cảnh báo Nếu bạn bị, hoặc có nguy cơ ung thư do kích thích estrogen, tốt nhất là hạn chế dùng đậu nành cho tới khi các nhà nghiên cứu biết liệu estrogen thực vật có kích thích sự phát triển khối u hay không Và mặc dù vẫn còn chưa rõ mối liên quan giữa đậu nành và tamoxifen, có khả năng đậu nành làm giảm hiệu quả của thuốc
Hạn chế mỡ trong chế độ ăn Một vài nghiên cứu quan sát đã
ghi nhận mối liên quan giữa việc hấp thu nhiều mỡ trong chế độ ăn và nguy
cơ ung thư vú Hơn nữa, giảm lượng mỡ trong chế độ ăn làm giảm nguy cơ
bị một số loại ung thư khác cũng như nguy cơ tiểu đường, bệnh tim mạch và
Trang 5đột qụy Và nó giúp bạn duy trì trọng lượng khỏe mạnh, mà cũng giảm nguy
cơ ung thư vú Một ý kiến hay là hạn chế ăn mỡ dưới 35% số calo hằng ngày, với dưới 8-10% là acid béo no
Hạn chế thịt màu đỏ Viện Nghiên cứu Ung thư Quốc gia đã
tìm ra mối liên quan giữa ăn thịt màu đỏ như thịt bò, thịt lợn và thịt bê với việc tăng nguy cơ bị một vài loại ung thư, bao gồm ung thư vú Một nghiên cứu cho thấy nguy cơ ung thư vú ở phụ nữ sau mãn kinh ăn 85g thịt màu đỏ/ngày tăng gấp đôi so với phụ nữ ăn dưới 28,4g thịt màu đỏ/ngày Thay vào đó, nên ăn nhiều cá, nhất là cá béo như cá hồi mà acid béo omega của nó
có thể giúp phòng tránh ung thư vú
Hạn chế rượu Cố hạn chế uống rượu, uống 1 hoặc ít hơn
1cốc/ngày Một nghiên cứu mới đây cho thấy dùng acid folic có thể giúp giảm nguy cơ ung thư vú ở phụ nữ uống rượu ở mức trung bình
Hoạt động thể lực Nghiên cứu Sức khỏe Y tá, là một nghiên
cứu dài hạn ở trên 120.000 y tá nữ cho thấy phụ nữ tập luyện ít nhất 1 giờ/ngày đã giảm 18% nguy cơ ung thư vú Những người tập luyện 30 phút/ngày giảm được 10% nguy cơ này Đi bộ cho thấy có hiệu quả như các kiểu tập luyện nặng hơn Các nghiên cứu khác cho thấy phụ nữ tập luyện liên tục ít nhất 10 năm trong đời từ khi vị thành niên hoặc tưởng thành có thể
Trang 6giảm 75% nguy cơ ung thư Vị trí tốt để bắt đầu là đạt ít nhất 30 phút tập luyện trong hầu hết các ngày Nếu trước đây bạn chưa tập luyện, hãy bắt đầu chậm và tập từ từ Những cố gắng bao gồm tập trọng lượng như đi bộ, chạy
bộ hoặc nhảy Những cách này có thêm các lợi ích giúp xương khỏe
Duy trì trọng lượng khỏe mạnh Có mối liên quan rõ rệt giữa
thừa cân và ung thư vú Nguy cơ này cao nhất nếu bạn tăng cân khi về già, nhất là sau khi mãn kinh
Tránh tiếp xúc với thuốc trừ sâu Cấu trúc phân tử của một số
thuốc trừ sâu rất giống với estrogen Điều này có nghĩa là chúng có thể gắn với các vị trí của thụ thể trong cơ thể Mặc dù các nghiên cứu không thấy mối liên quan rõ rệt giữa phần lớn thuốc trừ sâu và ung thư vú, không biết phụ nữ có nồng độ thuốc trừ sâu trong mô vú cao có tăng nguy cơ ung thư
vú hay không
Nếu bạn có nguy cơ cao, hãy hỏi bác sĩ về tamoxifen Thuốc hormon tamoxifen có thể làm giảm nguy cơ ung thư vú ở phụ nữ có nguy cơ cao bị bệnh Nghiên cứu lớn nhất về tamoxifen cho thấy tamoxifen làm giảm khoảng 50% nguy cơ ung thư vú trong 5 năm nghiên cứu, mặc dù nguy cơ chết vì bệnh không giảm Ngoài ra, tamoxifen có các nguy cơ khác, bao gồm tăng khả năng ung thư nội mạc tử cung, huyết khối và đục thủy tinh thể Chỉ
Trang 7phụ nữ có nguy cơ cao ung thư vú thích hợp dùng tamoxifen như một tác nhân giảm nguy cơ Ngay sau đó, bạn cần cân nhắc cẩn thận về chi phí và lợi ích với bác sĩ
Một nghiên cứu trong phạm vi rộng là cách để xác định liệu thuốc raloxifen (Evista) cũng có thể giảm tỷ lệ ung thư vú ở phụ nữ có nguy cơ cao hay không Giống như tamoxifen, raloxifen thuộc nhóm thuốc điều chỉnh chọn lọc thụ thể estrogen (SERM) Những thuốc này có tác dụng giống như estrogen ở một số bộ phận của cơ thể (thí dụ hệ tim mạch và xương khớp) nhưng tác dụng như các thuốc chống estrogen ở mô vú và tử cung Cần phải nghiên cứu thêm để đánh giá độ an toàn và hiệu quả lâu dài của raloxifen và các SERM khác
Kỹ năng đối phó
Chẩn đoán ung thư vú có thể gây sốc Đột nhiên bạn phải đối mặt với nỗi sợ hãi và không biết chắc chắn về căn bệnh đe dọa đến tính mạng này, bạn có thể mất nữ tính hoặc khả năng tình dục Hơn nữa, bạn thường lo lắng cho những người khác cũng như lo cho chính bạn Bạn sẽ nói với con như thế nào? Bạn đời của bạn có thể cùng chịu với bạn không? Ai sẽ làm công việc của bạn nếu bạn không thể? Bạn có thể cũng biết những người khác đã
Trang 8bị bệnh này, những người đang sống hoặc có lẽ đã chết Điều này có thể tác động tới những cảm giác của bạn về căn bệnh ung thư vú của mình
Kiểm soát bệnh
Có thể có một vài lần thoáng qua trong cảm xúc của bạn Nhưng bạn
có thể vẫn cảm giác có gánh nặng hơn trong cuộc đời Một trong những cách tốt nhất để kiểm soát trở lại là tự đào tạo về ung thư vú và các cách điều trị bệnh Bạn sẽ có nhiều quyết định trong những tuần và những tháng tiếp theo Hiểu biết nhiều hơn là cách tốt để bạn có sự lựa chọn tốt nhất
Ngoài việc nói chuyện với một nhóm chuyên gia y tế, bác sĩ chuyên khoa vú, phẫu thuật viên, bác sĩ chuyên khoa nội ung thư (bác sĩ chuyên khoa về hóa trị liệu và liệu pháp hormon) và bác sĩ chuyên khoa xạ trị liệu ung thư (bác sĩ chuyên chiếu xạ) bạn cũng có thể nói chuyện với cố vấn hoặc nhân viên y tế xã hội Hoặc bạn có thể tìm những lợi ích và mạnh dạn nói chuyện với những phụ nữ khác bị ung thư vú
Cũng có những quyển sách rất hay về ung thư vú và nhiều nguồn đáng tin cậy trên Internet Tuy nhiên, phải chắc chắn tìm được những thông tin mới nhất Cách điều trị ung thư vú thay đổi rất nhanh, và thông tin nhanh trở
Trang 9thành lỗi thời Điều quan trọng là không nên chỉ tin tưởng vào một nguồn
Có nhiều phương pháp điều trị ung thư vú khác nhau
Nói chuyện với những người khác
Đáng tiếc là những quyết định điều trị không chỉ là quyết định mà bạn phải đối mặt Mỗi ngày có thể có những thách thức mới Một trong những thách thức đầu tiên là khi nào bạn sẽ nói chuyện với người thân và nói như thế nào Nếu bạn có con, việc nói với chúng (bất kể chúng bao nhiêu tuổi) có thể rất khó Cách tốt nhất là nói thật khi bạn có thể Bạn không cần phải nói toàn bộ chi tiết Nói bao nhiêu và nói cái gì phụ thuộc vào tuổi của mỗi đứa con và khả năng hiểu biết của chúng Nhưng cố giấu bệnh của mình không phải là một ý kiến hay Thay vào đó, nói với con bạn có thể làm những việc tốt nhất
Quyết định nói với bạn và đồng nghiệp không phải là dễ Đặc biệt là lúc bắt đầu, bạn không muốn người ngoài gia đình biết Nhưng bạn có thể thấy có lợi hơn khi giãi bày với một vài người bạn thân hoặc đồng nghiệp Tuy nhiên, nói bao nhiêu và nói với ai tùy thuộc vào bạn
Lưu ý rằng mọi người có thể thường không phản ứng lại như bạn nghĩ Một số người có thể có nhiều cảm giác như bạn, giận dữ, lo sợ, đau
Trang 10buồn Những người khác có thể thông cảm một cách không ngờ Và một số người có thể không nói gì hoặc thậm chí có thể tránh bạn Đó không phải là
vì họ không quan tâm, mà vì họ không biết nói điều gì Hãy nói cho họ biết rằng không có từ gì là thích hợp và sự quan tâm của họ là đủ
Duy trì hệ thống bảo vệ khỏe mạnh
Càng ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy mối liên quan rõ rệt là rất quan trọng trong các bệnh đe dọa đến tính mạng Thực tế, bạn bè và gia đình thường là một phần quan trọng trong quá trình điều trị của bạn Mặc dù, đôi khi bạn có thể muốn hoặc cần các kiểu quan tâm khác Nếu như vậy, bạn
có thể tìm mối quan tâm và hiểu biết của những phụ nữ khác bị ung thư vú nhất là những lời an ủi Thời gian sống thêm sau ung thư vú được triển khai theo một mạng lưới bảo vệ lớn Bác sĩ hoặc nhân viên y tế xã hội có thể giúp bạn tiếp xúc với một nhóm giống bạn Hoặc tiếp xúc với một trong nhiều tổ chức về ung thư
Quan hệ có những cử chỉ thân mật
Văn hóa phương Tây coi vú phụ nữ có tầm quan trọng to lớn Nó liên quan tới sự hấp dẫn, nữ tính và khả năng tình dục Bạn có thể lo lắng ung thư vú làm thay đổi cách bạn cảm giác về chính bạn Nếu bạn có bạn đời,
Trang 11bạn có thể lo lắng rằng bạn đời sẽ nhìn bạn một cách khác Mặc dù có thể rất khó khăn, bạn cần nói với bạn đời của mình về những lo ngại của bạn, tốt nhất là trước khi bạn phẫu thuật
Tự chăm sóc bản thân
Trong quá trình điều trị, bạn cần lập kế hoạch cẩn thận về lịch trình Cho phép bạn có thời gian nghỉ ngơi Và không ngần ngại đề nghị giúp đỡ Bạn bè và gia đình muốn giúp đỡ, nhưng họ thường không biết phải làm gì Nhất là về những nhu cầu của bạn Thí dụ, bạn có thể nhờ bạn bè đưa con bạn đến trường, cửa hàng tạp phẩm hoặc mua đồ ăn Nếu cần thiết, bạn phải chuẩn bị từ bỏ vai trò người nội trợ vào lúc này Đây không có nghĩa là bạn không tự lo liệu được hoặc ốm yếu Không một chút nào Nghĩ rằng bạn sẽ dùng tất cả năng lượng để bình phục
Vào lúc này, bạn thường muốn ở một mình Đôi khi mong muốn của
họ được giúp đỡ, người khác có thể tiếp tục cuộc sống của bạn Hoặc họ có thể hành động như khi bạn bị tổn thương nặng Cả 2 cách này đều bất lợi cho sự hồi phục của bạn Không nên do dự nói với bạn bè hoặc người bạn đời bạn muốn điều trị như thế nào
Trang 12Nếu trước đó bạn không làm như vậy, lúc này là thời điểm tốt để bắt đầu ăn chế độ ăn lành mạnh, tập luyện thường xuyên và giảm stress Thực
tế, các kỹ thuật giảm stress và tập luyện thực sự có thể giúp làm giảm một số tác dụng phụ do xạ trị liệu và hóa trị liệu
Lo xa
Ung thư vú ảnh hưởng tới cuộc sống của bạn và cuộc sống của những người thân yêu nhất đối với bạn Bệnh có thể gây lo ngại, dễ thay đổi và đôi khi có thể làm căng thẳng các mối quan hệ Bệnh cũng có thể làm thay đổi thể chất và cảm xúc Và thông thường, tầm quan trọng trong việc điều trị bệnh của bạn là tiếp tục ưu tiên điều trị bệnh như mọi người Nhưng cả hai đều quan trọng đối với sự hồi phục của bạn
Có thể giúp hiểu biết một số thay đổi mà ung thư vú có thể gây ra cho cuộc sống của bạn Nhiều người sống sót sau ung thư vú thấy rằng cuộc sống và các mối quan hệ của họ trở nên sâu sắc và có ý nghĩa hơn Nhiều người cũng có cảm giác được hồi phục về những kỷ niệm và khoái cảm
Phải có thời gian để xem xét xem điều gì là quan trọng nhất đối với bạn Nghĩ về những điều bạn muốn hoàn thành và bạn có thể đạt được mục đích của bạn như thế nào Và ưu tiên để sống một cuộc sống đầy đủ nhất