ÔN TẬP VẬT LÝ 10 PHẦN ĐỘNG HỌC doc

TĐtb = t s tốc độ trung bình bằng quãng đường đi chia cho khoảng thừi gian đi.. Vtb= TĐtb khi vật chỉ chuyển động theo chiều dương... - Chọn trục toạ độ ox , chọn gốc thời gian , t0= th

ÔN TẬP VẬT LÝ 10 PHẦN ĐỘNG HỌC

CÁC DẠNG BÀI TẬP

1/Chủ đề 1: Chuyển động thẳng đều

* Độ dời: x= x2-x1 Vật chuyển động theo 1 chiều thì s = x ( đường đi bằng độ dời )

* Vtb =

t

x





( độ dời chia cho thời gian thực hiện độ dời) TĐtb =

t

s

( tốc độ trung bình bằng quãng đường

đi chia cho khoảng thừi gian đi ) Vtb= TĐtb khi vật chỉ chuyển động theo chiều dương

* Viết phương trình chuyển động : x = x0 + v(t-t0)

- Chọn trục toạ độ ox , chọn gốc thời gian , xác định (x0,v) là giá trị đại số, t0= thời điểm khảo sát – thời điểm gốc

- Xác định thời điểm và vị trí lúc 2 chất điểm gặp nhau : Giải phương trình x1 = x2

* Giải bài toán bằng đồ thị:

-Nếu v>0 đồ thị hướng lên , v<0 đồ thị hướng xuống Đồ thị qua điểm khảo sát có toạ độ ( t0, x0)

-Đồ thị hợp với trục ot góc  , với tan

t

v



 , lấy t=1 Toạ độ giao điểm cho biết vị trí và thời điểm gặp

nhau

* Khoảng cách giữa 2 chất điểm x= x 2 x1

2/Chủ đề 2: Chuyển động thẳng biến đổi đều

* Viết phương trình chuyển động : x = x0 + v0(t-t0) +

2 1 a(t-t0)2

- Chọn trục toạ độ ox , chọn gốc thời gian , t0= thời điểm khảo sát – thời điểm gốc

- Xác định giá trị đại số của x0, v0, a dựa vào hình: các véc tơ vừa nêu cùng chiều dương thì có giá trị dương và ngược lại

- Xác định thời điểm và vị trí lúc 2 chất điểm gặp nhau : Giải phương trình x1 = x2

- Khoảng cách giữa 2 chất điểm x= x 2 x1 ( Biện luận trường hợp chuyển động chậm dần đều dựa vào v = 0, để có nghiệm thích hợp)

* Vận dụng các công thức:

- Cần phải lưu ý các giá trị x0, v0, a , v là các giá trị đại số (các véc tơ tương ứng cùng chiều dương hay chiều âm)

- Chọn trục toạ độ, gốc thời gian để xác định đúng x0, v0, a , v( NDĐ thì a cùng chiều chuyển động CDĐ thì a ngược chiều chuyển động )

- Đường đi được tính từ s = x  x0 ( Không nên nhầm lẫn x = x0 + v0(t-t0) +

2

1 a(t-t0)2 là toạ độ)

-Trong chuyển động thẳng NDĐ , quãng đường đi được (không đổi chiều) trong những khoảng thời gian

 bằng nhau liên tiếp tỉ lệ với các số lẽ liên tiếp ( vận dụng cho bài toán các giọt nước mưa rơi)

Ta có : sn – sn-1 = a. 2 ( cho cả trường hợp có vận tốc đầu hoặc không )

- Trong chuyển động thẳng CDĐ , quãng đường đi được (không đổi chiều) trong những khoảng thời gian

 bằng nhau liên tiếp tỉ lệ với các số lẽ liên tiếp

Ta có : sn-1 - sn = - a. 2

- Quãng đường đi được trong giây thứ n : s n s n s n1= v0+

2 1 a(2n-1)

- Quãng đường đi được trong n giây cuối : s n/c= v0n +

2

1 a(2t-n)n

* Đồ thị:

- Gia tốc theo thời gian : là đường thẳng song song trục ot

- Toạ độ theo thời gian : là parabol

- Vận tốc theo thời gian: + Qua điểm ( t0, v0) + a>0 đồ thị hướng lên, a<0 đồ thị hướng xuống , a=0 đồ

thị nằm ngang + Đồ thị là đường thẳng có tan =

t

a

, lấy t = 1

- Quãng đường tính bằng diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị (v,t) và các trục tương ứng

* Xác định tính chất chuyển động: a.v>0 :NDĐ , a.v<0 : CDĐ , Nếu v 0 = 0 : NDĐ

3/ Chủ đề 3: Rơi tự do

* Lưu ý: Nên chọn gốc thời gian lúc vật rơi, chiều dương từ trên xuống(để g>0), gốc toạ độ tại vị trí rơi

Ta có thể

giải các bài toán về rơi tự do như chuyển động thẳng biến đổi đều với: v0 = 0, a = g

* Chuyển động ném thẳng có vận tốc đầu v0 , tuỳ theo chiều của trục toạ độ xác định đúng giá trị đại số của g và v0

- Quãng đường vật rơi trong n giây: s n=

2

1

gn2

- Quãng đường vật rơi trong giây thứ n : s n s n s n1=

2 1 g(2n-1)

- Quãng đường đi được trong n giây cuối : s n/c=

2

1 g(2t-n)n

* Bài toán giọt nước mưa rơi: Giọt 1 chạm đất, giọt n bắt đầu rơi Gọi t0 là thời gian để giọt nước mưa tách ra khỏi mái nhà Thời gian : - giọt 1 rơi là (n-1)t0

- giọt 2 rơi là (n-2)t0

- giọt (n-1) rơi là t0

- Quãng đường các giọt nước mưa rơi tỉ lệ với các số nguyên lẽ liên tiếp( 1,3,5,7,…)

4/ Chủ đề 4: Chuyển động tròn đều

1.Lý Thuyết:

-Đặc điểm : Tốc độ góc, tốc độ dài , độ lớn gia tốc hướng tâm, chu kỳ quay, tần số là những đại lượng không đổi

-Véc tơ gia tốc hướng tâm đặc trưng cho sự thay đổi phương của vận tốc

2.Dạng Bài tập:

* Vận dụng các công thức:

+ Liên hệ giữa toạ độ cong và toạ độ góc : s = R + Vận tốc dài v =

t

s



 = const

+ Vận tốc góc

t



  + Liên hệ : v = R

+ Chu kỳ quay T =

n

1 2







, n : số vòng quay/giây + Tần số f = n

1 +   2 n

+ Gia tốc hướng tâm aht = R const

R

v



2



* Lưu ý : Khi 1 vật vừa quay tròn đều vừa tịnh tiến , cần chú ý:

+ Khi vật có hình tròn lăn không trượt, độ dài cung quay của 1 điểm trên vành bằng quãng đường đi.Khi

xe chuyển động thẳng đều , bánh xe không trượt thì vận tốc của xe bằng tốc độ dài : v =  R

+ Vận tốc của 1 điểm đối với mặt đất được xác định bằng công thức cộng vận tốc

* Vận tốc dài và gia tốc hướng tâm của 1 điểm trên trái đất có vĩ độ :

Trái đất quay đều quanh trục đi qua các địa cực nên các điểm trên mặt đất sẽ chuyển động tròn đều cùng vận tốc góc , trên các đường tròn có tâm nằm trên trục trái đất

+ v =  cos R  + aht = 2 2

cos

R , với rad / s

3600 12



 

+ Quãng đường bay thực của máy bay là :

R

h R s



, , s, chiều dài đường bay trên mặt đất, h là độ cao,

R là bán kính trái đất

+ Xích làm cho ổ đĩa và ổ líp có vành quay cùng quãng đường :

- Ổ đĩa quay nđ vòng thì quãng đường vành của nó quay được là sđ = 2rđ nđ

- Số vòng quay của ổ líp là nl =

l đ

l

đ r

r r

s





2 , ( nl cũng là số vòng quay của bánh sau)

+ Hai kim giờ, phút lúc t = 0 lệch nhau góc  , thời điểm lệch nhau góc  lần thứ n được xác định bởi:

tn(ph - h) =   n 

5/ Chủ đề 5 : Công thức cộng vận tốc

- Các thuật ngữ : Cho vận tốc của xe ( nghĩa là vận tốc của xe so với đất), vận tốc của thuyền ( nghĩa là cho vận tốc của thuyền so với bờ)

- Đề bài hỏi tìm vận tốc nào thì đặt vận tốc đó là v13 , tìm hệ quy chiếu 2 chèn vào theo công thức:

23

12

v  

- Xác định phương chiều độ lớn của 2 véc tơ v12 và v23 , sử dụng qui tắc hình bình hành (hay qui tắc đa

giác) để tìm v13

*vxd = c n n b

x

v v

t

s

/ / 

 ( vận tốc ca nô khi xuôi dòng) , tx là thời gian xuôi dòng

n

t

s

v   /  / ( vận tốc ca nô khi ngược dòng) , tn là thời gian ngược dòng

* Giọt mưa rơi hợp với phương thẳng đứng 1 góc  , với tan =

đ m

đ x v

v

/ / , vx/đ vận tốc của xe so với đất, vm/đ

vận tốc của mưa so với đất ( v m/đ có hướng thẳng đứng xuống dưới ), V M/X V M/ĐV Đ/X

* Khi đứng trong hệ 1 chuyển động quan sát chuyển động của hệ 2 : ta sử dụng hệ quy chiếu là hệ 1 Để

biết tính chất chuyển động của vật 2, ta xét : a21 a2Đ a Đ1 và v21 v2Đv Đ1