HUYỆT VỊ MẠCH ĐỐC YÊU DU Tên Huyệt: Huyệt có tác dụng rót du kinh khí vào vùng thắt lưng yêu, vì vậy gọi là Yêu Du.. Giải Phẫu: Dưới da là cân ngực-thắt lưng của cơ lưng to, cân của kh
Trang 1HUYỆT VỊ MẠCH ĐỐC
YÊU DU
Tên Huyệt:
Huyệt có tác dụng rót (du) kinh khí vào vùng thắt lưng (yêu), vì vậy gọi là Yêu Du
Tên Khác:
Bối Giải, Tủy Khổng, Yêu Hộ, Yêu Không, Yêu Trụ
Xuất Xứ:
Thiên ‘Mậu Thích Luận’ (TVấn.63)
Đặc Tính:
Huyệt thứ 2 của mạch Đốc
Trang 2Vị Trí:
Tại chỗ lõm dưới mỏm gai đốt sống cùng 4 hoặc ở chính giữa đường nối 2 lỗ cùng 4
Giải Phẫu:
Dưới da là cân ngực-thắt lưng của cơ lưng to, cân của khối cơ chung ở rãnh cột sống, dây chằng cùng-cụt và mỏm gai đốt sống cùng cụt
Thần kinh vận động cơ là các nhánh thần kinh sống
Da vùng huyệt chi phối bởi tiết đoạn thần kinh S5
Tác Dụng:
Ôn hạ tiêu, thư kinh mạch, khu phong thấp, làm mạnh lưng và gối
Chủ Trị:
Trị vùng xương cùng đau, lưng đau, cột sống đau, tiểu đục, kinh nguyệt không đều
Trang 3Phối Huyệt:
1 Phối Bàng Quang Du (Bq.28) + Cư Liêu (Đ.29) + Hạ Liêu (Bq.34) + Khí Xung (Vi.30) + Thượng Liêu (Bq.31) + Trường Cường (Đc.1) trị lưng đau (Thiên Kim Phương)
2 Phối Phong Phủ (Đc.16) trị chân tê dại (Tư Sinh Kinh)
3 Phối Phế Du (Bq.13) trị lưng và cột sống cứng không xoay trở được (Châm Cứu Đại Thành)
4 Phối cứu Mệnh Môn (Đc.4) + Thận Du (Bq.23) + Tích Trung (Đc.6) + Trung Lữ Du (Bq.29) trị lưng đau do chấn thương (Loại Kinh Đồ Dực)
5 Phối Chiếu Hải (Th.6) trị kinh nguyệt bế (Thần Cứu Kinh Luân)
6 Phối Trường Cường (Đc.1) trị tiêu chảy không cầm (Châm Cứu Học Thượng Hải)
Châm Cứu:
Châm luồn kim vào ống xương cùng, sâu 0, 5 - 0, 8 thốn, hướng mũi kim chếch lên trên Cứu 15 - 40 phút
Trang 4YÊU DƯƠNG QUAN
Tên Huyệt:
Huyệt ở vùng lưng (yêu), bên trong ứng với Đơn Điền, là giao điểm của Nguyên Dương và Nguyên Âm Huyệt thuộc mạch Đốc, là biển của Dương mạch, là cửa ải (quan) của Dương, vì vậy gọi là Yêu Dương Quan (Trung Y Cương Mục)
Tên Khác:
Dương Quan
Xuất Xứ:
Thiên ‘Cốt Không Luận’ (TVấn.60)
Đặc Tính:
Huyệt thứ 3 của mạch Đốc
Trang 5Vị Trí:
Chỗ lõm dưới mỏm gai đốt sống thắt lưng 4 - 5, ngang với mào chậu
Giải Phẫu:
Dưới da là cân ngực-thắt lưng của cơ lưng to, chỗ bám của cân khối
cơ chung rãnh cột sống, cơ ngang-gai, dây chằng trên gai, dây chằng gian gai, dây chằng vàng, ống sống
Thần kinh vận động cơ là các nhánh dây thần kinh sống
Da vùng huyệt chi phối bởi tiết đoạn thần kinh D12
Tác Dụng:
Ôn huyết thất, ôn tinh cung, điều Thận khí, lợi vùng lưng và gối, khư? hàn thấp ở hạ tiêu
Chủ Trị:
Trị vùng thắt lưng cùng đau nhức, liệt chi dưới, kinh nguyệt không đều, di tinh, liệt dương, ruột viêm mạn, hai bên hông đau, thần kinh hông đau
Trang 6Phối Huyệt:
1 Phối Khúc Cốt (Nh.2) + Quan Nguyên (Nh.4) + Thứ Liêu (Bq.32) + Trung Liêu (Bq.33) + Trung Cực (Nh.3) trị bàng quang đau buốt (Trung Quốc Châm Cứu Học)
2 Phối Mệnh Môn (Đc.4) + Tuyệt Cốt (Đ.39) [Thuỷ châm] trị đa thần kinh viêm (Châm Cứu Học Thượng Hải)
3 Phối Thận Du (Bq.23) + Thứ Liêu (Bq.32) + Ủy Trung (Bq.40) trị lưng đau do hàn (Lâm Sàng Kinh Nghiệm)
Châm Cứu:
Châm kim chếch lên, luồn dưới mỏm gai, hướng về khoảng gian đốt thắt lưng 4 - 5, sâu 0, 3 - 1, 5 thốn Cứu 10 - 20 phút
Ghi Chú: Châm sâu quá có cảm giác tê như điện giật lan xuống 2 chân