Nguyên Nhân Do sau khi sinh đẻ, lao nhọc làm cho tinh huyết bị tổn thương, mạch và các khiếu đạng bị trống rỗng, thấp nhiệt, hoả độc hoặc thời dịch độc xâm nhập vào làm da thịt ở vú gây
Trang 1BỆNH HỌC THỰC HÀNH
NHŨ PHÁT (Plegmonous Mastitis)
Là trạng thái bầu vú sưng tấy, hình thành áp xe vú và dò tuyến vú kèm theo sốt lạnh
Nguyên Nhân
Do sau khi sinh đẻ, lao nhọc làm cho tinh huyết bị tổn thương, mạch
và các khiếu đạng bị trống rỗng, thấp nhiệt, hoả độc hoặc thời dịch độc xâm nhập vào làm da thịt ở vú gây nên Hoặc do Can khí uất kết, tà độc lâu ngày hoá thành hoả, Hoặc ăn uống không điều độ, thấp nhiệt phát sinh trong Tỳ
Vị Can kinh và Vị có thấp nhiệt hợp với ngoại tà kết lại ở bầu vú, nhiệt làm cho thịt bị thối nát gây nên Chứng vú sưng do hoả độc quá nhiều cũng gây nên bệnh này
Chẩn Đoán
Trang 2Giai Đoạn Đầu: Da bầu vú đỏ, sưng, đau dữ dội, chỗ sưng lan to, cứng, đau, kèm sốt cao, sợ lạnh, đầu đau, các khớp đau mỏi, miệng khô, lưỡi táo, không muốn ăn uống, táo bón, tiểu ít, nước tiểu vàng
Giai Đoạn Làm Mủ: Sau khi sưng 2~3 ngày, da vùng bệnh loét ra, trở nên đen, chung quanh sưng đỏ hoặc đỏ tối hoặc khối u mềm nhưng chưa
vỡ ra, đau như kim đâm, sốt cao không hạ, miệng khát, táo bón Nếu chính khí suy, tà khí thịnh thì sốt cao, hôn mê, nói sảng, phiền táo không yên
Giai Đoạn Vỡ Mủ: Nếu điều trị đúng, sốt hạ, vỡ mủ ra, hết sưng đau, thịt mới sẽ sinh, vài ngày sau sẽ khỏi Nếu nhũ lạc bị tổn thương thì sẽ gây nên ra mủ lâu không khỏi, gọi là Nhũ Lậu, miệng nhọt lâu ngày không lành
Điều Trị
+ Nhiệt Độc Uẩn Kết: Da vùng vú sưng đỏ, kéo dài, đau nhức, lỗ chân lông lõm vào, sốt, đầu đau, táo bón, nước tiểu vàng, lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng, mạch Hoạt Sác
Điều trị: Thanh nhiệt, giải độc Dùng bài Hoàng Liên Giải Độc Thang gia giảm
Trang 3Táo bón thêm Đại hoàng, Mang tiêu Sốt cao thêm Thạch cao (sống), Tri mẫu
+ Hoả Độc Thịnh: Phát bệnh 2~3 ngày sau, da vùng bệnh lở loét, chảy
mủ đen, đau như kim đâm, sốt cao, khát, lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng, khô, mạch Sác
Điều trị: Tả hoả, giải độc Dùng bài Long Đởm Tả Can Thang gia giảm
Hoả độc nung đốt bên trong: dùng Lương huyết, thanh nhiệt Thanh Tâm, khai khiếu Dùng bài Tê Giác Địa Hoàng Thang hợp với Hoàng Liên Giải Độc Thang Thần trí mê muội: dùng An Cung ngưu Hoàng Hoàn hoặc
Tử Tuyết Đơn
+ Chính Khí Hư, Tà Khí Thịnh: Giảm sốt, mụn nhọt vỡ mủ, lên da non, mầu da không tươi nhuận, tinh thần uể oải, sắc mặt kém tươi, lưỡi nhạt, rêu lưỡi trắng nhạt, mạch Nhu Tế
Điều trị: Ích khí, hoà vinh, thác độc Dùng bài Thác Lý Tiêu Độc Tán gia giảm
Thuốc Trị Bên Ngoài
Trang 4+ Giai đoạn đầu: Dùng Ngọc Lộ Cao đắp ngày 2 lần Hoặc dùng Ngọc
Lộ Tán, hoà với nước bôi (Trung Y Ngoại Khoa Học)