Cây xà sang pot

Cây xà sang Còn gọi là cây giần sàng.. Tên giần sàng vì cụm hoa trông từ trên xuống giống cái giần hay cái sàng gạo, Người xưa nói vì rắn hay nằm lên trên và ăn hại cây này do đó gọi tên

Cây xà sang

Còn gọi là cây giần sàng

Tên khoa học Cnidium monnieri (L.) Cuss (Selinum momnnieri L.)

Thuộc họ Hoa tán Umbelliferae

Tên giần sàng vì cụm hoa trông từ trên xuống giống cái giần hay cái sàng gạo, Người xưa nói vì rắn hay nằm lên trên và ăn hại cây này do đó gọi tên là xà sàng (xà là rắn, sàng là giường)

Người ta dùng xà sàng tử (Fructus Cnidii) là quả phơi hay sấy khô của cây

xà sàng

A Mô tả cây

Cây xà sàng là một loại cỏ cao từ 0,4-1m Thân có vạch dọc Lá hai lần xẻ lông chim, chiều rộng của thuỳ 1-1,5mm Cuống lá dài 4-8cm Có bẹ lá ngắn Hoa mọc thành tán kép, tổng bao có ít lá bắc hẹp, cuống hoa dài 7-12vm, dài hơn lá Quả dài 2-5mm, có dìa mỏng

B Phân bố, thu hái và chế biến

Mọc hoang ở những nơi đất trống trong nước ta Thu hái vào 6-8 là thời gian quả chín Nhổ hay cắt cả cây về phơi khô, đập lấy quả, loại bỏ tạp chất, phơi lần nữa cho thật khô là được

C.Thành phần hoá học

1 Tính dầu: Với tỷ lệ 1,3% có mùi hắc đặn biệt Thành phần chủ yếu của tinh dầu là chất L.pinen, camphen và bocnylisovalerianat

2 Chất ostola tinh thể không màu có công thức C15H16O3' đôk chảy 820

5-8305

3 Chất dầu màu đen xanh có thành phần chủ yếu là 92,66% axit béo không

no, 4,56% axit béo no và 0,38% chát không xà phòng hoá được, 3,27% glyxerin

D Công dụng và liều dùng

Tính vị theo đông y: Vị cay đắng, tính bình, hơi có độc, vào hai kinh thận

và cam tiêu Tác dụng cương dương, ích thận tử phong táo thâps, dùng chữa liệt dương, bộ phận sinh dục ẩm ngứa, phụ nữ lạnh tử cung, không có con, khí hư, xích bạch đới

Liều dùng 4-12g dưới dạng thuốc sắc uông riêng hoặc phối hợp với các vị thuốc khác

Đơn thuốc có xà sàng tử

1 Chữa tai ướt, ngứa: Xà sàng tử, hoàng liên (hoặc hoàng đằng) mỗi vị 4g,

kinh phấn (calomet) 1g Tán nhỏ trộn đều thổi vào tai

2 Bạch đới khí hư: Xà sàng tử, phèn chua, hai vị bằng nhaum tán nhỏ Nấu

hồ trộn vào làm thành viên bằng quả táo, bọc lụa hay gạc cho vào âm hộ

Thấy nóng bỏ ra Có thể sắc để thụt rửa

3 Lòi dom: Xà sàng tử 40g, cam thảo 40g, tán nhở trộn đều Ngày uống 9g

chia làm 3 lần uống (mỗi lần 3g)

Đồng thời nấu nước xà sàng tử xông và rửa chỗ đau